Radio Kosova e lirë, www.radiokosovaelire.com

Shkencë

Origjina e botës

Çdo gjë që ekziston rreth nesh – bota që na rrethon – nga vjen e gjitha kjo? Në radhë të parë, përse është ajo aty? Sa i vjetër është Universi? Apo a është ai gjithmonë aty? A jemi ne me të vërtetë të veçantë në kohë dhe hapësirë? A do të arrimë të kuptojmë se si filloi gjithçka? Nga është bota?

Kozmologjia po punon për të studiuar edhe cepin më të skajshëm të Universit. Për herë të parë mund t’u japim shpjegim pyetjeve rreth fillimit dhe zhvillimit të Universit me anë të vëzhgimeve reale. Me teleskopët e sotshëm, me përshpejtuesit e grimcave dhe me super kompjuterët, shkencëtarët po arrijnë, çdo herë e më tej, ta përplotësojnë imazhin se si u krijua Universi.

Udhëtimet në kohë me anë të dritës

Në Berkeley University të Kalifornisë astrofizikani Saul Perlmutter studion „yjet eksploduese“. Imazhet ai i merr nga teleskopi hapësinor Hubble. Astronomët i quajnë këta yje Supernova. Supernovat hyjnë në ngjarjet më të dhunshme të Universit. Ato eksplodojnë me fuqinë e trilion trilionë bombave atomike. Drita e tyre shndrit për një kohë të shkurtër më shumë se e një galaktike të tërë. Për shkak se drita e tyre mund të përllogaritet shumë saktë, Perlmutter mundet të na japë largësinë e tyre nga Toka dhe, në këtë mënyrë, mund të hedhim një vështrim nga e kaluara.

Perlmutter:
Të gjithë këto Supernova janë ekplozione që kanë ndodhur para një, dy, tre miliardë vitesh. Në çastin kur studiojmë një nga këto supernova, ato na tregojnë diçka rreth këtij momenti të historisë para një apo dy miliardë vitesh, ndërkohë që ne përpiqemi të qëmtojmë sa më shumë e mundur, për të zbuluar se si ka qenë Universi para dy, pesë apo dhjetë miliardë vitesh.

Pra çdo vëzhgim drejt gjithësisë është po ashtu edhe një udhëtim në kohë, mbrapa në të kaluarën. Yjet, galaktikat, mjegullnajat spirale janë aq larg, saqë dritës i duhet shumë rrugë për të bërë deri në tokë. Një rreze drite për një vit kalon një rrugë prej 9 ½ miliardë kilometrash. Dritës së Diellit tonë i duhet vetëm 8 minuta që të mbërrijë tek ne. Por dritës së Andromedës, galaktikës më të afërt me Rrugën e Qumështit, i duhen 2 ½ milionë vite deri tek ne.

Shkretëtira në Kili. Këtu ndodhet vegla më e madhe e njerëzimit në tokë e bërë për të vëzhguar Gjithësinë. Është Very Large Telescope, shkurt VLT.

Ky teleskop nuk është vetëm një dylbi i fuqishëm, por gjithashtu edhe një makinë kohe. Me të shkencëtarët kanë mundësinë të depërtojnë sa më larg në Kozmos. Në thellësitë e Gjithësisë ata kërkojnë zonat ku u krijuan yjet e para nga gjella kozmike e zanafillës që më pas do të formonin formacionet komplekse dhe të mrekullueshme: galaktikat, prej të cilave është ndërtuar Universi.

Dr. Natascha Förster Schreiber dhe ekipi saj nga Instituti Max Planck për fizikë extraterrestrale në Garching janë në kërkim të lidhjes mes yjeve të para dhe galaktikave më të hershme.

Si qe e mundur që nga strukturat e para difuze të zhvilloheshin forma të qarta të një galaktike? Imazhet e para që morëm nga VLT-ja na shfaqin sisteme yjesh 10 miliardë vit-drite larg. Trajta të paqarta skematike. Tani shkencëtarët duhet të vendosin rreth një njolle drite.

Vetëm atëherë mund t’ia drejtojnë të gjithë forcën e dritës të Teleskopit objektit të përzgjedhur. Po morën një vendim të gabuar, do me thënë Teleskopin ia drejtojnë një mjegullnaje difuze yjesh në vend një galaktike, kjo do të thotë të humbasësh kohë teleskopi shumë të çmueshme.

A ka më shumë se një univers?

Në Stanford University të Kalifornisë fizikani Andrej Linde ka një shpjegim shumë të thjeshtë për ekzistencën e Materies: Universi jonë është thjesht njëri nga pafund shumë universe tjerë paralele me pafund shumë tipare të ndryshme. Ka pafund botë, në të cilat sundojnë mbase ligje krejtësisht tjera fizike, ndryshe nga bota jonë. Dhe krejt rastësisht, ky i yni është krijuar ashtu, që ne të mund të jetojmë.

Andrej Linde:
Fill pas Shpërthimit të Madh Universi nis të prodhojë pjesë të tij të veta të ndryshme. Dhe mbasi ky proces po zhvillohet përjetësisht, ka mundësi të lindin gjithë universet e mundshme, madje edhe ato më të pamundshmit. Disa mund të kenë ligje fizike që mund të ngjasojnë me tonat. Dhe disa herë lindin universe me ligje krejtësisht të ndryshme. Ne mund të udhëtonim shumë e shumë larg për të arritur te këta universe dhe të shikonim diçka krejt tjetër. Por për të udhëtuar aq larg nuk jemi në gjendje ta bëjmë fizikisht. Atëherë mendojmë: ky është Universi im dhe ky është një tjetër univers ku jeton dikush tjetër. Këtë unë e quaj imazhin e Multiversit

Multiversi është më shumë se një ide. Linde e ka përllogaritur këtë dhe fizikanët tjerë nuk e shohin idenë e tij si të pamundur. Por si është krijuar në fakt? Përgjigjja tij: fjalëpërfjashëm nga Hiçi. Nga Hiçi e ka llogaritur formulën e Multiversit. Sipas Teorisë së Lindes ka një Vakuum zanafille me luhatje të vogla. Nga kjo është krijuar Universi. Këto lëvizje kanë qenë shkak për shpërndarjen e parregullt të Materies: në disa vende u formuan galaktika dhe disa të tjera hapësira boshe. Por nga ky vakuum luhatës nuk lindi vetëm një univers, por pafunsisht shumë.

Koperniku na mësoi që nuk jemi në qendër të Universit. Giordano Bruno vuri re se yjet janë diej njësoj si yni. Hubble na vërtetoi se Universi zgjerohet. A do të na mësojë Andrej Linde që Universi jonë me qindra miliarda galaktika nuk është i vetmi?

Saul Perlmutter:
Në të vërtetë duhet të supozojmë mundësinë e ekzistencës së universeve të të gjithë llojeve dhe sasive të mundshme dhe se të gjithë këta mund të ekzistojnë në të njëjtën kohë – në qoftëse ekziston diçka e tillë si koha.

Harald Lesch nuk është dakord. Ai mendon se shkenca nuk është në gjendje t’i japë përgjigje një pyetjeje të tillë, sepse sipas parakushteve që shtron, është e pamudur të ketë një përgjigje. Çdo mendim që braktis sistemin e vet për të nuk është më shkencë.

Harald Lesch:
Për çdo shkencë natyrore është deçizive që së pari të respektojmë kauzalitetin dhe së dyti kundërvënien midis hipotezës dhe eksperimentit. Kur kjo nuk respektohet, dhe kjo ndodh per Definition në rastin e universeve paralele, atëherë dy pikat e rëndësishme, që shkenca ka zbatuar me aq madhështi dhe triumfalitet në tre shekujt e kaluar, nuk ekzistojnë më.

Në Penn State University të Pennsylvanisë atstofizikanët Martin Bojowald dhe Abhay Ashtekar janë të një mendimi tjetër. Ata kanë llogaritur një formulë, e cila vërteton matematikisht, që nuk ka patur asnjëfarë Shpërthimi të Madh, por çdo gjë ka nisur me një Big Bounce, një proces sustimi. Një tezë e bazuar matematikishit për kohën para Shpërthimit të Madh ëhtë e llahtarshme, sepse sipas teorise klasike të Shpërthimit të Madh, nuk duhej të kishte fare kohë para Shperthimit. Koha dhe hapësira do të duhej pra të ishin krijuar vetëm në momentin e Shpërthimit.

Problemi që kemi deri më sot është: sa më larg të zhvendosemi në të kaluarën e Universit, aq më pranë do t’i vijmë çastit, kur e tërë masa e Gjithësisë tkurret shumë e më shumë, deri në momentin që volumi arrin te zeroja, ndërsa trysnia pafund. Por në këtë pikë çdo teori merr fund. Përshkrimi i një gjendjeje të tillë nuk ka qenë i mundur me metodat tona shkencore dhe prandaj rrëzohet edhe teorikisht. Pse Abhay Ashtekar dhe Martin Bojowald vazhdojnë të bëjnë akoma llogari edhe pse fizika e tyre duhej të ndalonte në momentin e Shperthimit të Madh?

Shkanca ka mundur deri më tani ta shpjegojë Universin ose me Teorinë e Relativitetit ose me Teorinë e Kuanteve, por që t’i kombinojë të dy këta principe matematikore s’ka arritur deri më tani askush. Të gjitha llogaritë nuk shkojnë më tej se deri tek momenti i Shpërthimit të Madh. Ashtekar dhe Bojowald mundën për herë të parë të kombinojnë dy teoritë dhe arritën në një ekuacion plotësisht tjetër.

Meqenëse nuk do ecnin larg me metodat normale përllogaritëse, ata vet kohës i japin një strukturë hapsinore. Shkurt: llogaritë i bënin në dimensionin e katërt. Kjo lloj llogaritjeje quhet teoria e gravitetit kuantik të lakimit (Loop Quantum Gravity). Në momentin kur të dy shkencëtarët përdorën teorinë dhe përllogaritjet e tyre për kohën para Shpërthimit të Madh, si rezultat fituan diçka apsolutisht të habitshme: llogaritjet nxorrën një univers paraardhës.

Abhay Ashtekar:
Megjithatë e papritura më e madhe ishte që me të vërtetë në anën tjetër – pra para Big Bangut – ka patur një tjetër univers. Këtë nuk e kemi pritur. Në fillim nuk isha i sigurt në mos bëhej fjalë për një efekt artificial. Por me llogaritjet e mëtejme pamë se kishim të bëjmë me një efekt real fizik.
Në vend të një fillimi absolut,a mos është fjala për një cikël pa mbarim? A mos vallë Bojowald dhe Ashtekar gjetën përgjigjen e pyetjes „çka përpara“? Gjer më tani thuhej: kujt i ec për dore të kombinojë Terinë e Relativitetit me atë të Kuanteve ai do ta zgjidhi enigmën e Formulës së Botës! A mos ia kanë dalë Ashtekar dhe Bojowald?

Harald Lesch:
Ne nuk kemi kurrfarë mundësie për të kuptuar të tërë sistemin. Për këtë duhet të qëndronim jashtë sistemit. Atëherë dhe vetëm atëherë mund t’i përgjigjeshim pyetjes se ç’kishte para Shpërthimit të Madh, apo dhe pyetjes të famshme, se nga po zgjerohet në të vërtetë Universi? Me këtë duhet të pajtohemi. Kozmologjia është një arqitekturë e brendshme, pra mund të na japë vetëm tiparet e brendshme të Universit. Vetëm në qoftë se dalim jashtë tij do të kishim një shansë. Por përderisa jemi brenda, dhe ne jemi brenda, s’kemi asnjë mundesi.

10 mistere që shkenca nuk po i shpjegon dot

Revista 'The New Scientist' ka hartuar një listë të aspekteve të përditshëm të jetës që vazhdojnë të turbullojnë mendjet më të mëdha, duke përfshirë arsyet prapa puthjes, skuqjes e madje edhe kapjes së hundës.

Një editorial i revistës thoshte: "Nuk ka asgjë më magjepsëse për shumicën prej nesh se sa vetja jonë. Kështu që, nuk ka pse habitemi përse kemi bërë shumë përpjekje për t'i shkuar në rrënjë domethënies së të qenit njerëzor.

Ajo çfarë të habit është se ka kaq shumë tipare që mbeten enigmatikë. Këto variojnë që nga sublimja, si arti, ëndërrimi dhe altruizmi, deri tek qesharakja, si qimet, skuqja dhe kapja e hundës.

Mund të duken të çuditshme, por shpjegimet më të mirë për to shpesh kanë pasoja të thella. Ja disa teori që tregojnë përse ne i bëjmë ato gjëra që bëjmë dhe disa prej problemeve:

1 - Skuqja: Charles Darwin luftoi shumë për të shpjeguar përse evolucioni na bëri të skuqemi kur gënjejmë, gjë që sinjalizon të tjerët. Megjithatë, disa mendojnë se kjo mund të ndihmojë për eleminimin e konfrontimit apo ushqejë intimitetin, duke zbuluar dobësi.

2 - E qeshura: Endorfinat që përmirësojnë gjendjen shpirtërore çlirohen kur ne qeshim, gjë që duket një arsye normle për ta bërë këtë, por një studim 10-vjeçar i turbulloi disi ujërat kur zbuloi se më shumë të qeshura shkaktohen nga komente banalë se sa nga shakatë.

3 - Puthja: shpjegimi për puthjen nuk ka gjasa të jetë gjenetik, pasi jo të gjithë shoqëritë humane e bëjnë. Ka teori që është e lidhur me kujtimet e ushqimit në gji dhe që njerëzit e lashtë ua prisnin gjirin foshnjave, duke i ushqyer me gojën e tyre, gjë që përforcoi lidhjen.

4 - Endërrimi: Teoria e ëndrrave e Zigmund Frojdit, sipas të cilës ëndrrat shprehin dëshirat tona të nënvetëdijes janë diskredituar përgjithësisht dhe është pranuar se ato na ndihmojnë të përpunojmë emocione, por arsyeja përse ne shohim vizione kaq të çuditshëm nuk është shpjeguar plotësisht.

5 - Supersticioni: zakonet e pazakontë, por që sjellin qetësim nuk kanë kuptim nga këndvështrimi i evolucionit; megjithatë, njerëzit e lashtë do të kishin përfituar nëse nuk do të kishin injoruar fëshfërimën e këmbëve të një luani në bar, duke e quajtur thjeshtë shkulm ere. Feja duket se e ka burimin tek ky impuls.

6 - Kapja e hundës: zakoni aspak tërheqës, por i zakonshëm i "gërryerjes së vrimave të hundës" nuk ofron pothuajse asnjë dobi ushqyese, atëherë përse një e katërta e adoleshentëve e bëjnë të paktën katër herë në ditë? Disa mendojnë se forcon sistemin imunitar.

7 - Adoleshenca: asnjë kafshë tjetër nuk i nënshtrohet viteve të paparashikueshëm të adoleshencës. Disa mendojnë se ajo ndihmon trurin tonë të madh që të riorganizohet përpara rritjes, apo lejon eksperimentim në sjellje përpara përgjegjësisë që do të sjellin vitet e mëvonshëm.

8 - Altruizmi: të japësh gjëra pa patur të sigurtë rikthimin është sjellje e çuditshme, nga pikëpamja e evolucionit. Mund të ndihmojë në lidhjet e grupeve, apo thjeshtë të japë kënaqësi.

9 - Arti: piktura, vallëzimi, skulptura dhe muzika mund të jenë të gjitha ekuivalenti human i bishtit të palloit që mund të tregojnë se sa i mirë mund të jetë dikush, si shok apo bashkëshort. Megjithatë, mund të jetë njëkohësisht një mjet i përhapjes së dijes apo ndarjes së eksperiencave.

10 - Qimet e trupit: arsyet e supozuara mund të jenë në rol në përhapjen e aromës së trupit, ngrohje apo edhe mbrojtje nga acarimet njerëzore që ata nuk kanë arritur t'i shpjegojnë plotësisht..

Ideja qe vullkanet mund te kene luajtur nje rol te rendesishem ne shfaqjen e jetes mbi toke, eshte mjaft e vjeter

Ideja qe vullkanet mund te kene luajtur nje rol te rendesishem ne shfaqjen e jetes mbi toke, eshte mjaft e vjeter, e megjithate disa kerkues e kthejne kete hipoteze ne qender te debatit. Arsyeja kryesore e rihapjes se debatit jane analizat e kryera mbi proveza te marra nga nje prej eksperimenteve me te famshme te historise. Krijimi i jetes ne laborator eshte nje prej arritjeve me te medha qe nje kerkues mund te shpresoje, dhe qe do ti falte fame kujtdo ekipi qe do te arrinte ne rezultat pozitiv. Eksperimenti me i famshem i njohur deri me sot ne kete fushe eshte ai Stanley Miller, i kryer ne laboratorin e cmimit Nobel te kimise Harold Urey ne Universitetin e Cikagos. Rezultatet e arritur ne ate kohe por qe per arsye te panjohura, Miller vendosi te mos i publikoje jane edhe me shpresedhenese sec mendohej.

Stenlei Miller donte te testonte teorite e Aleksander Oparine (Aleksandr Oparine) dhe Xhon Haldane (John Haldane) sipas te cileve perberes kimike si metani, diokside i karbonit ose amoniake te ndodhur ne atmosferen primitive te Tokes, do te kishin bashkevepruar nen aksionin e rrezeve ultravjollce (UV) ose te rrufeve dhe do te kishin formuar molekula me te medha qe do te kishin rene ne oqean. Brenda kesaj, “supe primitive”, molekulat organike do te kishin lejuar formimin e qelizave te para te gjalla.

Miller percepton dhe krijon nje pajisje qe imiton kushtet e atmosferes se Tokes se hershme, e cila sillte avuj uji te pasuruar me metan, amoniak dhe hidrogjen prane disa elektrodave qe simulonin veprimin e rrezeve ultravjollce ose rrufeve. Me 1953 Miller publikon ne Science rezultatet e eksperimentit te tij: kishte arritur te prodhonte 5 acide aminik, perberesit baze te proteinave dhe te jetes, duke u nisur nga supa primitive e pajete.

Ajo qe eshte edhe me e cuditshme eshte se kjo nuk perbente gjithe suksesin e Millerit dhe nje pjese te rezultateve (ato me te rendesishmet) ai i mbajti te fshehura. Xhefrei Bada (Jeffrey Bada-Scripps Institution of Oceanography, USA), koleg i ngushte dhe bashkepunetor i Miller, trashegoi pas vdekjes se ketij te fundit me 2007 gjithe materialin e tij kerkimor. Thuajse rastesisht Bada zbuloi ne nje kuti laboratori provezat e eksperimenteve te prodhuara me nje pajisje lehtesisht te modifikuar per te imituar kushtet prane shperthimi vullkanik.

Fale teknologjive te sotme laboratorike Xhefrei Bada (Jeffrey Bada), Adam Xhonson(Adam Johnson-Indiana University) dhe koleget e tyre arriten te zbulojne 22 acide aminike. Forca e shperthimit vullkanik, dhe presioni i avullit mund te shpjegoje ndryshimin. Sidoqofte eksperimentet e Millerit jane akoma me provuese se sa mendohej dhe perforcojne idene qe vullkanet dhe geizeret mund te kene luajtur nje rol te rendesishem ne shfaqjen e jetes mbi Toke.

Ajo qe mbetet e pashpjegueshme eshte se pse Miller nuk i publikoi keto rezultate ne artikullin zyrtar te publikuar ne Science duke qene se perbenin nje prove akoma me te forte nga ato te publikuara. Nga ana tjeter lind natyrshem pyetja: A ka kryer Miller eksperimente te tjera te ngjashme me rezultate edhe me pozitive por te pabuklikuara?

Burimi: Science et avenir.com

Plazma, Gjendja e lëndës

Ç´ndodh nese do te ngrohim nje gaz ne nje temperature shume te larte?

Ne fillim energjia Kinetike behet shume e madhe dhe molekulat qe e perbejne ate ndahen ne atome. Me rrijen e metejshme te temperatures nga atomet e gazit do te shkeputen elektronet. Gazi jonizohet dhe keshtu ne ne ndodhet nje perzjerje elektronesh dhe katione.. Kjo substance e re sillet si nje gaz i rregullt, por perbehet dhe nga disa cilesi te vecanta. Ne te vertete perben nje gjentje te katert te lendes, qe quhet plazme.

Plazmimi i pjesshem i lendes mund te ndodhe tek drita floureshente, ne yjesi, tek shperthimi i vetetimave, ne qender te flakave te medha te zjarreve etj.

Ne keto shembuj gazi jonizohet vetem nje cast, pra jonizohet pak.

Jonizimi nuk ndodh shpesh. Elektroni i lire mund te humbase energji ne momente perplasjeje me dicka. Kur ai ka humbur shume energji, ai mund te kapet serish nga gazi i jonizuar. Per kete shkak,ne atmosfere plazma krijohet te vetetimat dhe flaka ku kemi jonizim te pjesshem dhe mjaft te brishte.

Duhet te harxhohet nje sasi energjie e jashtezakonshme per te arritur shkalle te larte jonizimi

Disa lende mund te kalojne ne gjendje plazme ne temperaturat 50.000K deri ne 100.000K.

Kjo gjendje e plazmes quhet "plazme e ftohte".

Pervec kesaj plazme kemi edhe "plazme te ngrohte" e cila perftohet kur temperatura leviz ngav 10.000.000K deri ne 100.000.000K. (lenda perberese e yjeve)

Shkencetare po mundohen te arrijne kete lloj plazme nepermjet energjise te cliruar nga reaksionet berthamore.

Jo vetem kaq, shkencetaret po perdorin dhe fusha magnetike te fuqishme per te perftuar "plazmen e ngrohte"

Nje menyre qe perdoret per kete qellim quhet "tukamaku", ku plazma e perftuar kufizohet nga nje unaze

Gjendja e lëndës

Ekzistojnë plotë 7 gjendje të lëndës në univers.

Çdo kush mund të përfytyroj 3 gjendjet e zakonshme të lëndës me të cilat ne jemi familjarizuar më tepër. Ato janë “e ngurtë”, “e lëngët” dhe “gaz”. Të gjitha gjendjet ndryshojnë ndërmejt tyre mbi bazën karakteristikave si integriteti i formës dhe intensiteti i lëkundjeve të molekulave.

Ekzistojne edhe 4 gjendeje të tjera të lëndës.

Gjendja e 4-të e lëndës gjendet përmbi gazin dhe quhet “plazma”. Plazma është gaz i jonizuar. Është gaz i super nxehur deri në atë pikë sa elektronet thyejnë lidhjet me atomet e tyre dhe bashkohen me atome të tjera. Molekualat e gazit janë në gjendje të paqëndrueshme dhe si të tilla sillen në mënyrë rastësore dhe të pa parashikueshme. Yjet janë të përbërë nga gjendja e plazmës. Flaka e zjarrit është plazma. Kjo është gjendja që ekziston dhe ndeshet më tepër në të gjithë universin në krahasim me gjendjet e mëparshme. A nuk ju duket se plazma është një gjendje e plotëfuqishme, e rrezikshme dhe tepër tërheqëse në të njëtën kohë?

Gjendja e 5-të e lëndës gjendet përmbi plazmën dhe quhet “rreze”. Diferenca midis rrezes dhe 4 gjendjeve të tjera është se grimcat në trupin e ngurtë, të lëngët dhe të gaztë lëvizin në mënyrë kaotike dhe aksidentale në të gjitha drejtimet ndërsa grimcat në gjendjen e rrezes lëvizin në mënyrë harmonike dhe koherente.

Rrezja është harmonike dhe koherente ndërsa plazma është plotësisht kaotike dhe e paqëndrueshme. Ndryshimi thelbësor midis gjendes së 4-të dhe gjendjes së 5-të është idea se duhet një energji shumë e madhe për të shëndruar kaosin dhe paqëndrueshmërinë në harmoni dhe koherencë dhe për analogji duhet një energji mjaftë e madhe për të shëndruar konfuzionin në qartësi. Sa çudi që duhet shpenzuar po kaq energji për të shëndruar luftën në paqe.

Rrezja ndryshon me 4 gjendjet e tjera edhe për faktin se është një gjendje jo-termike, ndërsa 4 të tjerat janë gjendje termike. Sa më shumë përplasje midis grimcave të kemi aq më e madhe është sasia e nxestësisë që gjenerohet. Duke qenë se grimcat në gjendjen e rrezes lëvizin në të njejtin drejtim dhe në mënyrë koherente ato nuk përplasen me njëra-tjetrën dhe si rezultat nuk krijohet nxehtësi.

Fërkimi është shkaku i krijimit të nxehtësisë. Fërkimi ndodh si rezultat i përplasjeve të grimcave me njëra-tjetrën duke rritur kështu lëkundjet e tyre të brendshme ose energjinë e tyre kinetike. Rrezet nuk vetkrijojnë nxehtësi por në rast se grimcat e tyre në lëvizje hasin një lëndë tjetër atëhere ato përplasen me grimcat e kësaj lëndë tjetër dhe në këtë mënyrë krijohet nxehtësia. Ju e ndieni nxehtësinë kur fotonet e rrezeve të diellit përplasen në molekulat e lëkurës suaj apo jo? Kuptohet se, sa më i madhë të jetë intensiteti i rrezes ose sa me i madhë të jetë përqëndrimi i grimcave në lëvizje aq më të shpeshta janë edhe përplasjet me një lëndë tjetër, aq më i madh është fërkimi i krijuar dhe si rezultat nxehtësia do të jetë më e madhe. Pa dyshim që do të digjeni në rast se i afroheni shumë Diellit.

Nxehtësia është ndryshim i lëkundjeve e gjeneruar nga fërkimi nga njëra gjendje e lëndës në tjetrën ose në të njëjtën gjendje. Tingulli është vibrimi i transmetuar përgjatë gjendjes së lëndës.

Përveç 5 gjendjeve të sipër përmendura ekziston edhe një gjendje tjetër që ndodhet më poshtë nga të gjitha të tjerat. Kjo ështe gjendja zero e lëndës. Gjendja zero njihet ndryshe me emrin BEC ose “Bose-Einstein Condensate” për nder të emrave të këtyre dy shkencëtarëve të mëdhenj. Kjo gjendje ka të bëj me super kondensimin e lëndës.

Gjendja zero u zbulua fillimisht nga shkencëtari Bose. Ai e ndau mendimin e tij me fizikantin Albert Einstein i cili e ndihmoi atë për ta formuluar dhe më pas për ta publikuar në të gjithë botën.

Gjendja zero ndodh në rast se lënda ftohet në ekstremitet. Pra arin një fraksion shkalle pak më poshtë se temperatura zero absolute.

Në këtë gjendje atomet mbivendosen mbi njëri-tjetrin duke formuar një boshllëk. Dimensionet humbasin kuptimin e tyre. Nuk ekzistojnë më distancat atom-atom ose atom-elektron. Dëndësia e masës shkon në infinit. Në qoftë se lënda kompresohet atëherë formohet një unifikim i saj dhe në qoftë se kompresohet sërish ose me fjalë të tjera super kompresohet ateherë mund të shëndrohet në një “vrimë të zezë”.

Besohet se gjendja zero e lëndës do të na orientoj drejt teknologjiesë së “hapësirës së sheshtë”. A nuk ju duket e logjikshme se në të ardhmen kjo ide do të na ndihmoj që të transportojmë një objekt me përmasa të mëdha në një vend fare të vogël vetëm me anë të kompresimit. Por duhet bërë kujdes që mos ta super kompresojmë sepse do ta shëndrojmë në një “vrimë të zezë” dhe më pas nuk kemi çfarë të transportojmë më.

Në fakt nuk duhet të shqetësohemi shumë për “vrimat e zeza” që ndodhin në gjendjen zero të lëndës sepse duhet një energji mjaft e madhe për ta kompresuar një masë të çfarëdoshme lënde në pikën kritike.

Gjendja zero nga pikpamja termike është si gjendja e 5-të ose rrezja sepse grimcat e saj nuk janë në lëvizje fare dhe nuk shkatohet ndonjë fërkim kështu që nuk kemi emetim nxehtësie.

Element të ndryshëm në temperarturën e dhomës ndodhen në gjendje të ndryshme lënde.

Këto ishin 6 gjendjet e lëndës. Por gjithçka ekziston në 7 sepse vet natyra e universit ekziston në 7. Gjendja zero ishte limiti i poshtëm i 5 gjendjeve kryesore por cili është limiti i sipërm i këtyre gjendjeve?

“Vala Mentale” është gjendja e 7-të e lëndës. Vala mendore ekziston në një nivel energjie më të lartë se sa rrezja. Vala e mendimit madje mund të lëviz me shpejtësi shumë më të madhe se rrezja. Lënda në këtë gjendje lëviz me shpejtësi infinit. Ajo ndodhet në të njëtën kohë edhe “ketu” edhe “atje” pra në dy vende të ndryshme pamvarësisht nga largësia midis tyre. Vala mentale është lokale dhe jo-lokale.

E vërteta është se të gjitha lëndët janë një edhe e njëjta lëndë. Të gjitha lëndët janë manifestime të ndryshme të “Valës Mentale”. Të gjitha gjendjet e lëndës që kemi përmendur janë kondensime të një gjendje tjetër që ndodhej sipër tyre. Mendimi është koshiencë dhe kosheinca është mendje. Të gjitha gjërat përfundimisht i përkasin “Mendjes Universale”.

Çdo lloj elementi në temperaturën e dhomës ndodhet në gjendje të caktuar (default). Kjo do të thotë se ekziston, “mendja”, “konshienca” ose “memoria” që gjithmonë në temperaturën e dhomës ndodhet në atë gjendje dhe me ato karakteristika. Pra ekziston një “program universal mental” i cili ndodhet kudo dhe organizon saktësisht gjendje e atomeve, molekulave, grimcave subatomike në mënyrë tepër specifike.

Inteligjenca ndodhet kudo dhe në çdo gjë. Materia është duke “menduar” materien.

Nëse “Universi Mental” mendon një trajtë ose formë të caktuar ai shëndrohet në atë formë. Nëse “ai” mendon një lëvizje, lëvizja kryhet. Çdo gjë që ju shikoni në univers është funksion i mendimit të “Universit Mental”. Kjo është mënyra e krijimit të gjithçkaje. Ne jetojmë në univers mental dhe gjithçka që perceptojmë ka trajtë mendimi.

Imagjinoni kur shkenca të arrij në atë fazë sa të përvetësoj dhe të manipuloj “programin mental” të lëndës. Çfarë do të ndodhë atëhere? Ne do të jemi në gjendje të krijojmë “objekte të zgjuara” si për shembull fleta letre të cilat vetformohen sërish në mënyrë perfekte pasi ne i kemi grisur dhe i kemi hedhur në kosh. Po ashtu edhe terminatori i famshëm prej mërkuri i cili na ndërron formën dhe ngjyrën në filëm, do të jetë diçka e thjeshtë per ne apo jo? Pra me pak fjalë ne do të jemi në gjendje të ndryshojmë karakteristikat e çdo objekti nëse arrijmë të ndryshojmë “programin e tij mental”.

Kjo është shuma e 7 gjendjeve të lëndës nga “boshllëku i hapësirës” deri te “vala mentale”.

Çdo lëndë është një lëndë. Të gjitha lëndët janë “vala mentale”. Çdo lëndë është energji. Çdo lloj energjie është një energji unike dhe është energji kinetike. Gjithçka lëviz, gjithçka lëkundet, gjithçka vibron. Të gjitha energjitë janë koshiencë. Koshienca është mendje në lëvizje. Gjithçka është mendje. Çdo lëndë dhe çdo lloj energjie është funksion i manifetimit universal të mendjes.

Mendja është lëndë, lënda është mendje dhe mendja është “lënda universale”.

Ligji universal na tregon se çdo gjë ekziston në brendësi të diçkaje tjetër. Asnjë gjë nuk mund të ekzistoj në asgjë. Vakumi i hapësirës është bosh nga çdo gjë përveç “valës mentale”. Nuk ekziston vakum absolut plotësisht bosh.

Çdo lëndë ka masë dhe zë një hapësirë të caktuar. Masa është parametri fizik i rezistencës që çdo objekt i bën ndryshimit të shpejtësisë apo të drejtimit. “Vala Mentale” është diçka që mbush hapësirën me vakum. Në këtë gjendje lënda e ka densitetin e masës zero. Duke e krahasuar me gjendjen zero që e ka densitetin e masës infinit. Pra siç e shikoni janë dy ekstreme të kundërta për lëndën.

As një gjë nuk mund të krijohet nga asgjëja. Sa ngjashmëri ka me doktrinat fetare që thonë: Në fillim nuk ishte asgjë përveç Zotit (Mendja Universale). Zoti mund të krijohet vetëm nga vetvetja. Zoti është gjithçka (Lënda Universale).

Çdo gjë është funksion i kombinimit Mendje-Lëndë Universale. Universi është një oqean i vazhdueshëm energjie. Nuk ekziston asnjë ndarje në të përveç perceptimit. Universi është një ç’organizim i mirë organizuar i lëndës dhe energjisë.

Doktrinat fetare thonë: Universi u krijua si ide e mendjes së Zotit. Në këtë kontekst na duhet të mendojmë se në fillim ishte “Vala Mentale”. Më pas vala mentale u shëndrua në rreze. Rrezja u bë plazma, plazma u bë gaz, gazi u bë lëng, lëngu u bë trup i ngurtë, dhe trupat e ngurtë u shëndruan në “vrima të zeza”. Me pak fjalë ky është ekuilibri dhe balanci i forcave në universin pas “Big Beng-ut” të madhë. “Vala Mentale Universale” është edhe më perfekte se sa vala jonë individuale mendore. Kjo “Valë Mentale” madhore lejon të transofromohet çdo gjë në gjithçka. Ku gjithçka është mendje, mendja është çdo gjë dhe universi është mendje.