Intervistė e gazetarit Pėllumb Ēuni me piktorin Sotiraq Xega
Asdreni ėshtė poeti qė ka shkruar himnin tonė kombėtar. Eshtrat e tij u kthyen nė atdhe nė vitin 1970 dhe u vendosėn nė fshatin e lindjes, nė Drenovė tė Korēės. Mbi varr qėndronte dhe njė bust i tij i cili nė vitin 1997 u shkatėrrua. Pėr ngritjen e bustit tė ri na flet piktori Sotiraq Xega.
Kur u rikthyen eshtrat e Asdreni nė Drenovė?
Eshtrat e Asdrenit erdhėn nė vitin 1970. Ato i sollėn dy mbesat e tij nga Rumania. Ne i pritėm dhe pasi i vumė eshtrat, nė varr ku nė krye ngritėm bustin e tij, u shtruam njė drekė. Busti qėndori 27 vjet dhe...>>>
Ēfarė ndodhi mė pas?
Nė vitin e rrėmujės sė 1997-ės nuk i shpėtoi as busti dhe varri i poetit tonė. Varri iu zbulua dhe dolėn kockat. Po luanin qentė me to. Unė mora ca ēimento dhe e izolova varrin.
Kush e kish bėrė bustin e Asdrenit?
Bustin e tij tė parė e bėri skulptori Thanas Papa. Unė u interesova qė ai tė na bėnte njė derdhje tė re, por ai ishte 87 vjeē nė atė vit qė u shkatėrrua barbarisht. Kėrkuam qė tė vinin njerėzit e pushtetit pėr ta parė gjendjen nė vend. Njė ditė kish ardhur Rexhep Qosja nė Korēė dhe mė thirrėn dhe mua nė atė takim ku ishte Klito Fundo dhe Klara ēela. Rexhepi donte tė vinte tė shihte Asdrenin e masakruar. Unė i mbusha mendjen se busti ėshtė shpėrfytyruar dhe nuk ia vlen qė ta shohėsh. Ai mė premtoi se do tė mė ndihmonte pėr tė ngritur njė bust tė ri.
Si e ngritėt bustin e ri?
-Shkuam nė Tiranė dhe na thanė qė po tė gjenin bronzin na e derdhnin falas. Erdha rrotull pėr tė gjetur bronz. Diku kisha parė njė shtatore prej bronzi tė hedhur nė njė magazinė. Kur vajta pashė qė ishte busti i Stalinit. E shtypa dhe pasi mora dhe njė autorizim nga komuna se mos na zinte policia si trafikant. Bocetin e ri e mori pėrsipėr skulptori Valadimir Topi i cili e bėri mė njė shumė simbolike. Me bocetin e Asdrenit dhe me Stalinin e shtypur shkova nė Tiranė. I hoqėm kostumin Stalinit dhe ia veshėm Asdrenit. E derdhėm dhe e shpumė nė Drenovė. Piedestalin ku rrinte Asdreni i parė e kishin prishur. Atėherė unė mora piedestalin e bustit tė Ali Kelmendit dhe vendosa Asdrenin qė ėshtė dhe sot. Bustin e Ali Kelmendit e kish bėrė skulptorja Kristna Oshi. Pėr nga realizimi artistik ėshtė njė vepėr e arrirė.
Sa kohė ndenji pa bust Asdreni?
-Shkuan gati tre vjet. Nė 97 e shkatėrruan si komunist, por nuk ishte komunist. Tani nė derdhjen e dytė ėshtė bėrė i tillė. Por vendin ku ai ėshtė vendosur e lėnė pa pastruar dhe shpesh kur kaloj andej e pastroj. Por dėmtimi mė i madh iu bė muzeut ku tė gjitha materialet i hodhėn nė lumė gjatė 1997 dhe u prishėn. (Korēa Njuz)
RKL: Financimi i RTK-sė nėn pėrkujdesjen e Kuvendit tė Kosovės, por me haraēin, qė iu merret qytetarėve, fare pa i pyetur
Nė takimin e kryetarit tė Kuvendit tė Kosovės, Jakup Krasniqi me anėtarėt e Bordit tė RTK-sė ėshtė bėrė e ditur se Kuvendi i Kosovės do ta mbėshtesė ēdo zgjidhje tė mundshme pėr financimin e Radio Televizionit tė Kosovės, ndėrsa financimi i transmetuesit tė vetėm publik tė vazhdohet pėrmes faturave tė KEK-ut, ose pėrmes faturave tė telefonisė, praktikė, pėr tė cilėn thuhet se pėrdoret edhe nė disa vende evropiane. Krasniqi ka shtuar me kėtė rast se Radio Televizioni i Kosovės duhet tė ketė qėndrueshmėri financiare dhe tė jetė i pavarur, ndėrkohė qė Kuvendi do tė gjejė njė formė sa mė tė qėndrueshme tė financimit tė kėtij mediumi multietnik. Unė kėrkova nga bordi qė sė bashku me KPM-nė tė gjejnė njė, dy apo tri forma, pėr tė vendosur se cila do tė ishte mė e mirė, e cila do tė ishte mė e lehtė jo vetėm pėr RTK-nė, por edhe pėr qytetarėt, qė kanė obligime, dhe, ne si kuvend do ta mbėshtesim njė nga kėto zgjidhje tė mundshme pėr financimin e RTK-sė, ka thėnė Jakup Krasniqi.
Lidhur me kthimin e financimit tė RTK-sė, pėrmes faturave tė energjisė elektrike, apo pėrmes telefonisė, sikur u tha nė Kuvendin e Kosovės, ėshtė mirė, qė tė paktėn kėsaj radhe tė mos vendoset nė mėnyrė arbitrare, dhunshėm, mbi kurriz tė taksapaguesve, sikur ėshtė vendosur nė tė kaluarėn, sepse ata edhe ashtu janė tė ngarkuar nga shumė taksa tė llojllojshme administrative. Secila taksė, qė rėndon mbi kurriz tė qytetarit, pa lejen dhe aprovimin e tij ėshtė taksė e paligjshme, dhe shkel tė drejtat e tij si qytetar. Pikėrisht pėr kėtė ka ngecur dhe do tė ngec edhe nė tė ardhmen arkėtimi i energjisė elektrike nė filialet e Korporatės Energjetike tė Kosovės.
Janė qindra e mijėra qytetarė tė Kosovės, qė nuk e pėrcjellin kėtė RTK-nė multietnike, nė radhė tė parė sepse si qytetarė tė lirė, tė njė vendi tė lirė, ata pėrcjellin kanalet e tyre tė preferuara dhe nuk mund tė detyrohen, as nuk mund tė obligohen tė pėrcjellin nė medium publik, vetėm sepse aty defilojnė nė ēdo ēast figurat e zyrtarėve, tė pushtetarėve, policėve, eueleksistėve, prokurorėve, vipave, bukurosheve, manekeneve dhe lakuriqėsisė, etj.
Nė Kosovė kanė leje pune edhe qindra mediume tė tjera, tė cilėt kanė shikuesit, dėgjuesit dhe lexuesit e vet. Po ashtu dihet botėrisht se sa burime i ka shfrytėzuar dhe i shfrytėzon aktualisht RTK-ja, qoftė pėrmes donacioneve tė huaja, pėrmes taksave haraē tė qytetarėve, pėrmes Buxhetit tė Kosovės, reklamave tejet tė shtrenjta dhe shumė e shumė burimeve tė tjera. Po ashtu dihet botėrisht se ēfarė keqpėrdorimesh financiare janė bėrė nė kėtė medium, dhe ēuditėrisht deputetėt e Kuvendit tė Kosovės votuan kundėr formimit tė njė komisioni parlamentar, i cili do tė hulumtonte dhe do tė zbulonte keqpėrdorimet galoponte, qė janė bėrė dhe po bėhen nė kėtė medium publik. Nėse vėrtet ky medium ėshtė i tillė, publik dhe qind pėr qind i pavarur, atėherė duhet edhe transparenca tė jetė qind pėr qind publike.
Tė paktėn kėshtu do tė duhej tė ishte, por ja qė nuk ėshtė dhe nuk do tė jetė.
Do tė ishte e rrugės qė nėse Kuvendi merr pėrsipėr pėrkujdesjen pėr financimin e RTK-sė, tė ushtronte ndikim tė paktėn nė pėrmirėsimin e imazhit moral, tė insistonte nė profesionalizėm dhe nė krijimin e njė koncepti tė shėndoshė kombėtar, fetar e njerėzor, sepse mediumi qė nuk i pėrfill kėto tri komponente, nuk mund tė jetė medium pėr tė gjithė, sikur pretendon tė jetė RTK-ja, duke u mbėshtetur me vetėdeklarim se qenka medium i tė gjithėve.
Duket se presioni, qė ka bėrė kryesuesi i Transmetuesve Evropianė, kundėr Qeverisė sė Kosovės, tė cilėn e ka akuzuar pa asnjė faj, se gjoja paska bėrė presion pėr dorėheqjen e drejtorit tė pėrjetshėm tė RTP-RTK-sė, Agim Zatriqit, njeriut tė devotshėm, tė bashkim vėllazėrimit dhe tė orgjive pas mesnatės, nė zonat e fshehta nga kamerat e tė RTK-sė, e ka bėrė tė veten. Kuvendi ka vendosur, qė tė marrė pėrsipėr financimin e RTK-sė dhe me kėtė duket se do tė mbyllet, tė paktėn pėr njė kohė tė caktuar, Kutia e Pandorės, e quajtur RTK. Do tė anashkalohen keqpėrdorimit, do tė vazhdojė taramania, anarkia, pornografia, mungesa e kulturės, pėrjashtimi nga ky medium i personaliteteve mė tė ēmuara tė historisė sė kombit dhe do tė thellohet edhe mė tej koncepti Ahtisarian i kosovarizimit tė shqiptarėve.
Pikėrisht pėr kėtė ka reaguar edhe kryesuesi i transmetuesve Evropianė, duke kėrkuar madje edhe kthimin nė punė tė Zatriqit dhe klanit tė tij, sepse masonėt qė kanė projektuar shpėrfytyrimin kombėtar tė shqiptarėve tė Kosovės, nuk bėjnė shaka, nuk lėshojnė tė rrjedhė qoftė edhe njė pikė nga plani i tyre ogurzi pėr shqiptarėt dhe tejet i volitshėm pėr serbėt dhe jo shqiptarėt.
Ēėshtja rreth RTK-sė nuk ėshtė vetėm problemi i financave, sepse prej vitit 1999 e deri tani, nė kėtė medium publik janė derdhė mjete po aq sa nė Korporatėn Energjetike tė Kosovės, dhe ata qė kanė investuar kaq shumė nė kėtė drejtim, (dhe dihet mirėfilli kush dhe sa ka investuar), kanė llogaritur se ky ėshtė mediumi, i cili do t i shėrbejė mė sė shumti politikave diversive antishqiptare, do t i shėrbejė tjetėrsimit kombėtar nė mėnyrė tė ngadalshme, duke reklamuar anėt e lezetshme dhe shkėlqimin e luksin e jetės, duke edukuar gjeneratat me kulturėn e multietnicitetit dhe shpėrfytyrimit kombėtar. Dhe qė ironia tė jetė edhe mė banale dhe mė groteske, vetė qytetarėt e Kosovės do tė detyrohen ta paguajnė haraē pėr kėtė medium, i cili ka qenė, ėshtė dhe po mbetet tėrėsisht i manipuluar nga politikat antishqiptare, ashtu sikur ka qenė dikur RTP-ja, ideologjike nė shėrbim tė bashkim-vėllazėrimit tė shqiptarėve me popujt sllavė.
RKL: Adem Demaēi, i gjalli mė i merituar i kombit shqiptar
Nė 50-vjetorin e shpalljes fajtor dhe dėnimit tė parė me burg tė Adem Demaēit nga ish-regjimi okupatori jugosllav, pėr vepra penale kundėr shtetit, profesor, doktor Hakif Bajrami ka publikuar njė studim tė gjatė ku, nė mėnyrė analitike, nė sinkroni dhe diakroni ka zbėrthyer esencėn e angazhimit patriotik tė Bacė Adem Demaēit, tė gjallit mė tė merituar tė kombit shqiptar, ideatorit dhe liribėrėsit tė Kosovės, hapėruesit tė pandalshėm tė lirisė, njeriut shqiptar tė kėtyre trojeve, qė tėrė jetėn, qysh prej moshės sė rinisė sė tij e vuri nė shėrbim tė kombit e Atdheut. Profesor, Bajrami na pėrkujtoi se edhe datat si kjo, data e fillimit tė ndeshjes, nėpėr gjyqe e Demaēit, kundėr regjimeve pushtuese, janė data shumė tė rėndėsishme tė historisė sonė. Sepse kjo datė shėnon kohėn e riartikulimit tė njė kėrkese tė drejtė kombėtare, nė kushte dhe rrethana tė reja historike, ėshtė data qė shėnonte fillet e jetės sė tij tė gjatė e tė mundimshme nėpėr burgje, tė njė jete tė pakthyeshme prapa dhe pėrjetėsisht tė lavdishme.
Nė kėtė 50-vjetor tė fillimit tė ndeshjes sė tij tė ashpėr kundėr pushtetmbajtėsve tė kohės, nuk kemi si tė mos e kujtojmė veprimtarinė e Bacė Ademit edhe nė disa dimensione tė tjera, sidomos nė mungesėn e trajtimit institucional tė meritave tė tij pėr Kosovėn dhe mbarė kombin shqiptar.
A ka njeri mė tė merituar se Adem Demaēin kombi shqiptar nė rrugėn e vetėflijimit dhe nė rrugėn e tij tė rezistencės pėr liri, barazi dhe ēlirim nga robėria e huaj?
Nuk mohohet fakti se ka edhe shumė burra tė ndershėm dhe meritorė, tė gjallė, nga radhėt e kombit tonė, por asnjėri prej tyre nuk ka njė biografi tė tillė ēfarė e shkruar me 28 vjet jetė nėpėr burgjet e Jugosllavisė, dhe shumė vjet tė tjera para e pas burgjeve, me mund, sakrificė dhe me kėmbėngulje, pa lėshuar as edhe pėr njė ēast, as edhe pėr njė moment angazhimin dhe flijimin e tij pėr popull e Atme, pa devijuar as edhe njėherė nga rruga e lirisė, pa bėrė as edhe kompromisin mė tė vogėl me ata qė na sunduan deri nė qershor tė vitit 1999, pa bėrė as edhe njė kompromis as me ata qė erdhėn, pas luftės, tė ftuar e tė paftuar, me qėllim pėr tė na i drejtojnė punėt, sipas kutit dhe shijes sė tyre.
Nuk ka dyshim se Bacė Ademi i njeh mė sė miri shqiptarėt, ndėrkohė qė nuk mund tė thuhet se shqiptarėt ia njohin si duhet e sa duhet meritat bacė Ademit. Kroatėt i njohėn si duhet dhe i ēmuan lart liribėrėsit e tyre: Franjo Tuxhmanin dhe Sitpe Mesiqin, tė cilėt u angazhuan dhe luftuan pėr ēlirimin e Kroacisė nga Jugosllavia. Sllovenėt e njohėn dhe e postuan nė vendin e merituar, Janez Dernovshekun, boshnjakėt Alia Izetbegoviqin, polakėt, Leh Valencėn dhe Afrika e Jugut, Nelson Mandelėn. Asnjėri prej kėtyre personaliteteve dhe burrave tė njohur tė kėtyre kombeve, pėrveē Mandelės, nuk i ka meritat e rezistencės dhe tė vetėflijimit pėr liri, demokraci dhe humanizėm, ashtu, sikur Bacė Adem Demaēi. Dhe tė gjithė kėta popuj, polakėt, sllovenėt, boshnjakėt, afrikanėt e Jugut, e tė tjerė, jo vetėm i kanė respektuar simbolet e veta kombėtare, por edhe i kanė postuar nė vendet e tyre tė merituara, duke nderuar nė radhė tė parė veten e tyre dhe personalitetet e tyre tejet tė ēmuara tė rezistencės dhe sakrificės pėr liri.
Cili politikan apo udhėheqės institucioni nė Kosovė mund tė matet me meritat dhe vetėflijimin pėr ēlirimin e vendit me Bacė Ademin?
Realisht, askush.
Asnjėri prej tyre nuk arrin as te ēereku i vlerave tė kėtij personaliteti emblematik tė kombit tonė.
Dhe cili politikan apo udhėheqės institucionesh, nė Kosovė ka guximin, dijen, kapitalin kombėtar e politik, mprehtėsinė e gjykimit dhe pėrkushtimin e Bacė Ademit pėr tė ruajtur interesat e Kosovės dhe tė shqiptarėve nė pėrgjithėsi?
Bacė Adem Demaēi, si duket, gjithnjė ka ecur njė hap para kohės, ose ne nuk e kemi zėnė dot hapin e tij, ose ai me qėllim ka bėrė hapa tė mėdhenj pėrpara, hapat e sogjetarit tė historisė, hapat e paralajmėruesit tė fitores, hapat e Marathonomakut tė lavdishėm, hapa, tė cilėt ne kurrsesi nuk po i arrijmė.
Mbase, kjo ēėshtje mund tė shtrohet edhe ndryshe.
Hapėrimi i tij, rruga e tij jetėsore ėshtė e mbushur me veprimtari atdhetare, me krijimtari tė shkėlqyeshme artistike, me njė humanizėm brilant dhe gatishmėri pėr tė falur, (qė nganjėherė na duket paksa edhe e tepruar), me njė guxim tė pashoq pėr ti thėnė tė vėrtetat troē, trimėrisht e burrėrisht, pa u bėrė fare merak se tė ka pėlqyer apo jo e vėrteta, apo gjykimi i tij, i sertė por i drejtė. Ai kurdoherė ėshtė treguar dhe tregohet i kujdesshėm, pėr tė mos e lėnduar askėnd, madje as ata qė dėshmuan nėpėr gjyqe kundėr tij, as ata qė e shanė, as ata qė e lehin herė pas herė pas shpine, as ata qė nuk e kanė kuptuar kurrė dhe nuk do ta kuptojnė ndonjėherė.
Dimensioni humanist dhe shumė njerėzor i Ademit Demaēit ėshtė pėr ēdo lėvdatė dhe admirim dhe kjo na bėn tė kuptojmė sesa larg jemi ne, si komb, shoqėri e si shtet pėr tė qenė tė denjė pėr personalitete tė tilla sikur ėshtė i vetmi, mė i merituari ndėr tė gjallėt e kombit, bacė Adem Demaēi.
Ahmet Qeriqi: Manipulim me realitetin apo me terminologjinė?
Njė zyrtar i lartė i Kosovės, i cili merr mundin, qė herė pas herė tė shkruajė dhe tė botojė ndonjė si koment apo vėshtrim, dhe ta afishojė atė nė gazeta apo nė portale tė pavarura, kohė mė parė hodhi kritika kundėr gazetarėve, apo analistėve, tė cilėt sipas tij, po manipuluakan me termat, e veēmas me termin, protektorat. Meqė zyrtari nuk pėrmendi emra konkretė, mbase nga parandjenja e papėlqyeshme e ndonjė reagimi, edhe unė nuk po i pėrmend emrin, i vetėdijshėm se edhe ai do ta kuptojė se pėr kė ėshtė fjala, ashtu sikur kam kuptuar edhe unė, nėpėr rreshtat e zyrtarit, i cili flet nga pozita e tij superiore dhe nuk begenis qė reagimin ta adresojė, ashtu sikur ka hije, burrėrisht, nė emra konkretė. Kėtė ai nuk e bėn nga frika, por nga mendjemadhėsia pėr tė mos rėnė nė njė nivel tė ulėt tė komunikimit me emra tė panjohur, apo pak tė njohur pėr opinionin.
Ky zyrtar, i cili ėshtė i zėshėm, sidomos gjatė fushatave zgjedhore, pretendon tė na bind se disa nga ne, gazetarėt dhe analistėt, po manipulojmė me termat, sepse nuk po e kuptuakemi pėrmbajtjen e fjalės protektorat, ose po e keqpėrdorim, meqė sipas tij Kosova ėshtė tashmė e pavarur, ajo e ka shpallur pavarėsinė dhe fjala protektorat, jo vetėm qė nuk paska hije, por nuk qenka aspak nė akord me realitetin ekzistues!
Natyrisht se zyrtari, ose ne gazetarėt nuk e kemi kuptuar si duhet termin protektorat, edhe pse kjo fjalė gjendet kudo nė fjalorėt e tė gjitha gjuhėve.
Tė konstatosh se Kosova e ka shpallur pavarėsinė dhe atė e kanė njohur 63 shtete tė botės, kjo ėshtė krejt nė rregull. Se, Kosova po pėrballet me njė presion shumė tė fortė nga shumė shtete tė Evropės dhe tė botės, se do tė pėrballet me Gjykatėn Ndėrkombėtare tė Drejtėsisė, edhe kėto janė fakte tė pamohueshme, ashtu sikur ėshtė shumė i vėrtetė fakti se Kosova ndodhet nėn protektorat tė BE-sė, se nė Kosovė mbretėron dhe sundon EULEX-i ashtu sikur ka mbretėruar dhe ka sunduar UNMIK-pėr 10 vjet rresht. Dallimi nė mes tė regjimit fashist, okupator serb dhe kėtyre regjimeve protektore ėshtė i dukshėm, por jo diametralisht i kundėrt, sikur po bėn pėrpjekje tė na bind politika zyrtare. OKB-ja ngul kėmbė nė rezolutėn 1244, e cila parasheh sovranitetin e Serbisė nė Kosovė, rezolutė e cila ėshtė ende nė fuqi dhe EULEX-i mbėshtetet po nė kėtė rezolutė, por shkon mė tutje nė realizimin e planit prej gjashtė pikave tė sekretarit tė KS tė OKB-sė, Ban Ki Mun dhe planin e Ahtisarit. Mohimi i kėtij realiteti nuk mjafton, ashtu sikur nuk mjaftojnė deklaratat e zyrtarėve tė lartė tė shtetit dhe tė Qeverisė se, nuk e njohin planin 6 pikėsh, se nuk kanė tė bėjnė me protokollin e nėnshkruar nga EULEX-i dhe Serbia, por kanė tė bėjnė me planin e Ahtisarit, qė ėshtė zezona e tė gjitha zezonave pėr tė ardhmen e vendit tonė. Pranimi i pa rezervė i planit tė Ahtisarit nga tė gjithė politikanėt dhe pėrfaqėsuesit e institucioneve tė Kosovės, bėn qė vendi ynė tė jetė me njė ardhmėri tė rrethuar, pėrgjithmonė nėn njė protektorat, madje me afat tė pakufizuar, bėn qė Kosova tė jetė njė shtet me pavarėsi tė kufizuar, njė shtet gjithnjė nėn mbikėqyrje ndėrkombėtare, njė shtet pa ushtri, pa ulėse nė OKB dhe pa shumė atribute tė tjera, qė i kanė shtetet sovrane tė botės.
Kėto fakte nuk mbulohen me shoshė as me njė terminologji tė moderuar, as duke rrahur ujė nė havan. Ky ėshtė realiteti faktik, qė po mbretėron dhe do tė mbretėrojė edhe shumė kohė nė vendin tonė, krejt derisa tė dalė nė sipėrfaqe dhe tė fillojė tė derdhet zemėrimi i popullit.
Tė bėsh pėrpjekje qė kėtė gjendje faktike, bardh e zi, ta ilustrosh me ngjyra tė tjera, ėshtė njė pėrpjekje e mjerė, por e kuptueshme pėr zyrtarin apo zyrtarėt, qė duke u mbėshtetur nė kėtė politikė poltrone e servile, duan me ēdo kusht tė mbeten nė pushtet, natyrisht mbi kurriz tė kėtij populli. Edhe Ibrahim Rugova dikur e mashtronte vetveten dhe ithtarėt e tij se Kosova e kishte shpallur pavarėsinė, tė cilėn madje e kishte njohur edhe Tirana zyrtare, se po funksiononte tre pėr qindėshi dhe pushteti paralel, se vetėm po prisnin kur nė Aeroportin e Prishtinės tė na vinte pavarėsia, e gatshme, nė pjatė, ani pse Serbia na burgoste, na ndėshkonte, na vriste dhe mė nė fund bėri pėrpjekje edhe tė na shfaroste.
Se ėshtė protektor EULEX-i nė vendin tonė, kėtė e dinė tė gjithė, dhe jo vetėm ne gazetarėt qė nuk e njohim apo e keqinterpretojmė kėtė fjalė, apo vetėm aktivistėt e Vetėvendosjes, kėtė e di po aq mirė edhe zyrtari i lartė i Kosovės, por dinjiteti dhe biēimi i tij prej politikani bėn qė ai tė mos pranojė se ėshtė kuadėr i njė shteti tė ri, i cili ndodhet aktualisht nėn njė protektorat tė OKB-sė dhe tė BE-sė. Se do ta quajmė kėtė gjendje sundim nga tė huajt, apo protektorėt, apo sundim dhe mbikėqyrje nga tė gjithėpushtetshmit e Evropės, kjo nuk ka edhe aq rėndėsi, por ka shumė rėndėsi fakti se dikush po mundohet me ēdo kusht tė na mashtrojė, dhe tė na bind ta hamė sapunin pėr samun, tė na bind se fajin e paska shtrembėrimi i terminologjisė nga gazetarėt e papėrgjegjshėm, dhe jo realiteti qė po mbretėruaka nė vend.
EULEX-i ėshtė protektor, me faktin se nuk e pyet fare Qeverinė e Kosovės kur nėnshkruan marrėveshje nė emėr tė saj.
EULEX-i e ka shtrirė aktualisht sundimin nė vendin tonė me policė, gjyqtarė, prokurorė, porotė, me tėrė njė staf spiunėsh shqiptarė dhe me administratorė tė shumtė, qė veprojnė nė tė gjitha segmentet e sigurisė, apo sikur preferohet tė thuhet nė drejtim tė sundimit tė ligjit.
EULEX-i sundon nė Kosovė me faktin se i dėnon dhe i ndėshkon ēlirimtarėt e Kosovės, duke i shpallur fajtorė dhe duke i trajtuar si kriminelė lufte, bazuar nė dosjet e regjimit tė Milosheviqit. Pėr kėtė ai nuk konsultohet fare me qeveritarėt, madje i shpall fajtor dhe i dėnon edhe kur janė deputetė, ministra apo kryeministra.
EULEX-i nuk e ka shtrirė sundimin nė tėrė territorin e Kosovės, por e ka shtrirė praninė e vet mbi kėtė territor, madje edhe nė veriun e ndarė Kosovės dhe kjo nuk ėshtė e njėjtė.
EULEX-i bashkėpunon me strukturat paralele serbe, po aq sa bashkėpunon edhe me qeveritarėt tanė, duke i trajtuar si dy palė nė konflikt. Ai bashkėpunon edhe me Qeverinė e Beogradit, duke ia njohur sovranitetin mbi vendin tonė, por nuk bashkėpunon me Shqipėrinė lidhur me zonat kufitare, sepse Shqipėria nuk lejohet tė ketė as edhe njė qasje tė vetme lidhur me tė ardhmen e shqiptarėve tė Kosovės.
Ky ėshtė realiteti faktik dhe aspak i ekzagjeruar i pranisė, sundimit, dhe mbretėrimit tė regjimit tė protektoratit me firmėn, EULEX-it nė vendin tonė. Pėr kėtė gjendje tė mjerė dhe tė pa perspektivė, tė popullit tonė, nuk ėshtė fajtore terminologjia, por ata qė i lakojnė fjalėt, jo nėpėr trajtat gramatikore, logjike e kuptimore, por sipas trajtave tė politikės makiaveliste, ditore.
Anna Di Lellio: Kosova pėrsėri nuk ėshtė e qetė
Duke komentuar zhvillimet e fundit nė Kosovė, intelektualja dhe ish zyrtarja e OKB-sė nė Kosovė, Anna Di Lellio, nė njė shkrim pėr gazetėn "The Guardian ka shkruar se nėn pavarėsinė e mbikėqyrur tė realizuar nė shkurt tė vitit 2008, Kosova pėrsėri nuk ėshtė e qetė. Arkitektura institucionale, qė e mbikėqyr Republikėn e Kosovės, njė pėrfaqėsues civil ndėrkombėtar, misioni i Bashkimit Evropian pėr sundim tė ligjit, EULEX, dhe misioni i OKB-sė, UNMIK - gjithnjė dukej e ndjeshme. Tash ajo ka filluar tė ketė ēarje. Pėr tė parėn herė prej marsit tė vitit 2004, njė pakėnaqėsi e thellė publike pėr praninė ndėrkombėtare nė Kosovė po del nė sipėrfaqe. Para pesė vjetėsh, trazirat e dhunshme e ridrejtuan frustrimin e pėrshkallėzuar tė shqiptarėve me protektoratin e Kombeve tė Bashkuara kundėr pakicės serbe. Atėherė, sikur edhe tash, zyrtarėt nuk i kuptuan shenjat e para tė tensioneve. Gjatė javės sė fundit, Lėvizja Vetėvendosje i dėmtoi disa makina tė EULEX-it. Shkaku pėr aksion ishte protokolli pėr bashkėpunim policor ndėrmjet Serbisė e EULEX-it.
Por, zyrtarėt qeveritarė tė Kosovės nuk e mbėshtetėn atė, qė ata besojnė se ėshtė shkelje e sovranitetit. Kėtė nuk e ndihmoi edhe deklarata e ministrit serb pėr Kosovėn, Goran Bogdanoviq, nė njė intervistė se protokolli tregon se Kosova ėshtė Serbi.
Ėshtė shumė shqetėsuese, qė njė lėvizje si Vetėvendosja, qė ishte e pėrkushtuar pėr taktika paqėsore tė protestave, tash e ka pėrqafuar dhunėn. Mė shqetėsuese ėshtė se shumė shqiptarė, qė i kishin dėnuar aksionet e Lėvizjes Vetėvendosje, e ndajnė tė njėjtėn pakėnaqėsi tė thellė pėr praninė ndėrkombėtare nė Kosovė. Ata e shohin atė si arbitrare dhe jodemokratike. Ata e kanė poentėn e tyre. Nė Prishtinė, aktivistėt e Vetėvendosjes, pėrgjegjės pėr vandalizėm, janė arrestuar menjėherė dhe me njė paraqitje tė pazakonshme tė brutalitetit policor.
Saktėsisht nė tė njėjtėn kohė, nė lagjen veriore, Kroi i Vitakut, Policia e EULEX-it nuk ka bėrė arrestime ndėr turmėn e serbėve tė tubuar, qė sulmuan ndėrtuesit e shtėpive tė shqiptarėve, tė shkatėrruara nė vitin 1999. Por, jo vetėm kaq. Policia e bllokoi kėtė hapėsirė dhe e ndali rindėrtimin.
Kjo sjellje ėshtė e papranueshme sipas tė gjitha standardeve. Edhe nėse EULEX-i mbetet status-neutral, ai ende duhet ta mbrojė tė drejtėn e refugjatėve pėr tu kthyer nė shtėpi, siē qėndron nė Rezolutėn 1244 tė Kėshillit tė Sigurimit tė Kombeve tė Bashkuara.
Por, kėtė nuk e bėn pėr shqiptarėt nė veri tė Kosovės, pėr shkak tė mungesės sė kontrollit nė kėtė rajon. Pėrfaqėsuesi ndėrkombėtar civil dhe UNMIK-u kanė autoritet vetėm ndaj pjesės jugore tė Kosovės.
Ahmet Qeriqi: Serbisė nuk i konvenon shkėmbimi i territoreve
Riaktualizimi i idesė pėr shkėmbimin e territoreve nė mes tė Kosovės dhe Serbisė, nuk ėshtė ide e re, por kėsaj radhe ėshtė plasuar nė opinion nga anėtari i Dhomės sė Pėrfaqėsuesve tė Kongresit amerikan, Dana Rohrabaker, i cili ka deklaruar se procesi i shpėrbėrjes sė Jugosllavisė ka marrė fund. Duke iu referuar tensioneve qė herė pas herė acarohen nė komunat e Kosovės Lindore, tė mbetura nėn okupimin serb, tė banuara kryesisht nga shqiptarėt autoktonė, Rohrabaker, mendon se do tė duhet tė bėhej njė shkėmbim i ndershėm territoresh mes Serbisė dhe Kosovės. Ėshtė e nevojshme tė arrihet njė mirėkuptim i pėrgjithshėm, njė marrėveshje mes Serbisė dhe Kosovės qė tė pėrfshijė njė shkėmbim territoresh. Ato rajone qė janė pranė kufirit dhe mbizotėrohen nga njė popullsi shqiptare, tė bėhen pjesė e Kosovės. Ndėrkohė, ato zona nė Kosovė qė ndodhen nė veri tė lumit Ibėr dhe pranė kufirit me Serbinė, e qė banohen kryesisht nga serbėt, tė bėhen pjesė e Serbisė.
Zotėriu Rohrabaker nuk ka thėnė asgjė tė re, por ka ngritur pėr shqyrtim njė opsion shumė tė diskutueshėm dhe parimisht mė tė drejtė, sesa shumė opsione tė tjera, tė cilat mund ta dėmtojnė tė ardhmen e vendit, por edhe tė kombit nė pėrgjithėsi.
Dihet tashmė fare mirė se shqiptarėt dhe serbėt nuk bashkėjetojnė dot, dhe, pėrderisa kanė 1300 vjet armiqėsi dhe asnjė vit miqėsi e fqinjėsi tė mirė,
( pėrveē bashkėjetesės sė dhunshme nė ish-Jugosllavinė e AVNOJ-it), atėherė logjikisht mundėsia mė e mirė pėr bashkėjetesė si fqinj ėshtė shkėmbimi i territoreve mbi baza tė parimit etnik.
Nė dukje kemi tė bėjmė me njė ēėshtje tė lehtė, por nuk ėshtė fjala kėtu vetėm pėr kėmbimin e territoreve tė Kosovės Veriore me Kosovėn Lindore. Duke luajtur nė kėtė kartė Serbia kėrkon shumė mė tepėr sesa i takon, meqė janė shtetet e Evropės ato, tė cilat dukur ia kishin bėrė tapi Serbisė gjysmėn e territoreve tė Shqipėrisė etnike. Janė po kėto shtete tė cilat e kanė shfajėsuar po kėtė Serbi madje edhe pėr krimet monstruoze tė kryera nė Srebernicė tė Bosnjės, nė Kroaci dhe nė Kosovė. Serbia dėshiron ta mbajė Kosovėn nė tėrėsi, e nėse ofrohet shkėmbimi si opsion, Beogradi zyrtar kėrkon 25 ose 30 pėr qind tė territorit tė sotėm tė Kosovės.
Opsioni i ndarjes gjithsesi se nuk e josh Beogradin zyrtar, me faktin se Serbia ka shumė pėr tė dhėnė e krejt pak pėr tė marrė. Ajo ka probleme tė pazgjidhura nė Sanxhak e Peshter krahinė kjo e banuar me shqiptarė dhe myslimanė, pastaj nė Timok, qė ėshtė krahinė etnike rumune, apo nė Vojvodinė e cila kurrė nuk ka qenė tokė serbe, por iu ka marrė forcėrisht Hungarisė.
Hapja e kutisė pėr shkėmbin territoresh, Serbinė do ta mbyllte nė territorin e vet etnik, nė Pashallėkun e dikurshėm tė Beogradit, duke lėnė brenda kėtij territori trevat e dikurshme shqiptare tė pushtuara dhunshėm, nė fund tė shekullit 19-tė, treva kėto qė asokohe shtriheshin prej Prokupjes deri nė Nish, Toplicė e mė tutje. Ēėshtjen e kėtyre tokave, tė ngjashme me ēėshtjen e pronave tė ēamėve, e kanė ngritur sa e sa herė muhaxhirėt e Kosovės, por kėrkesa e tyre nuk ėshtė marrė seriozisht nga asnjė institucion i vendit.
Duke pasur para sysh kėto fakte, Serbia askurrė nuk do tė kėrkojė shkėmbim territoresh, sepse shkėmbimi i tillė, nė parim nuk mund tė bėhet vetėm nė mes tė shqiptarėve dhe serbėve, por, nė njė proces tė tillė do tė duhej tė merrnin pjesė pashmangshėm edhe hungarezėt, bunjevasit, rumunėt, sanxhaksait, peshterasit e shumė tė tjerė.
Mirėpo kjo ēėshtje, do tė duhej tė pėrkrahej dhe tė hapej pikėrisht nga shqiptarėt, sepse komunat nė veri tė Kosovės edhe ashtu janė aneksuar nga Serbia, me mbėshtetjen e UNMIK-ut dhe tani tė EULEX-it. Realisht pėr veē veriut tė Mitrovicės, komunat e Zubin Potokut, tė Leposaviqit dhe tė Zveēanit janė komuna me shumicė serbe, tė cilat iu bashkuan Kosovės pas Luftės sė Dytė Botėrore, por nė tė njėjtėn kohė, komunat me shumicė shqiptare si Presheva, Bujanoci e Medvegja iu bėnė tapi Serbisė. Ky shkėmbin i qetė territoresh nė kohėn e regjimit titist-ranokoviqist, u bė pėr tė ngritur artificialisht numrin e pėrgjithshėm tė serbėve nė Kosovė, tė cilėt qysh nga Mesjeta, kur erdhėn si hordhi pushtuesish nė vendin tonė e deri tani, kanė qenė dhe kanė mbetur njė pakicė etnike, e cila numerikisht nuk ka shėnuar mė shumė se 15 pėr qind tė numrit tė pėrgjithshėm tė banorėve tė Kosovės. Po ashtu shkėmbimi i asaj kohe nuk rrezikonte dot Serbinė, e cila e kishte riokupuar Kosovėn dhe e mbante nėn pushtim klasik, duke ushtruar dhunė e mizori kundėr shqiptarėve liridashės dhe duke pėrkrahur e ndihmuar shqiptarėt pacifistė, tė cilėt iu kishin nėnshtruar regjimit dhe ishin bėrė pjesė e institucioneve tė pushtuesit.
Por tani kohėt kanė ndryshuar.
Kosova ka shpallur pavarėsinė dhe pa dashje tė Serbisė po bėhet shtet, nė parim, shtet i qytetarėve tė barabartė, por gjithsesi shtet i shumicės shqiptare, qė pėrbėn 93 pėr qind tė numrit tė pėrgjithshėm tė banorėve. Konstituimi i Kosovės si shtet, nga bashkėsia ndėrkombėtare ėshtė bėrė me kompromis, me qėllim qė tė mos injorohen nė tėrėsi orekset e Serbisė dhe nė asnjė mėnyrė tė mos pėrfillen aspiratat e ligjshme dhe tė natyrshme tė Shqipėrisė, e cila edhe pse kishte dhe ka tė drejtė tė kėrkojė bashkimin e trojeve shqiptare, mbi po atė parim mbi tė cilin janė krijuar dhe janė bashkuar popujt nė shtetet e tjera tė Ballkanit si Greqia, Bullgaria, Serbia, e shtete tė tjera, Tirana zyrtare asnjėherė nuk e ngriti kėtė ēėshtje pėr shqyrtim nė planin ndėrkombėtar.
Beogradi zyrtar nuk do ta mbėshtesė idenė e shkėmbimit tė territoreve, edhe pse nuk do ta pėrjashtonte nga ndonjė tavolinė e mundshme e bisedimeve. Nė rast tė tillė, Serbia do tė pėrjashtonte mundėsinė qė ky opsion tė pėrfshinte vendin apo rajonin, sepse Serbia u ka borxh tė gjitha shteteve fqinje. Serbisė nuk i ka borxh askush.
Ahmet Qeriqi: Lufta, jo vetėm virtuale e Qeverisė sė Serbisė kundėr UĒK-sė dhe kundėr pavarėsisė sė Kosovės
As pas kapitullimit dhe humbjes sė turpshme tė luftės nė Kosovė, nė Qershor tė vitit 1999, as tani 10 vjet pas asaj humbje tė pėrjetshme, Serbia nuk heq dorė nga lufta speciale, jo vetėm mediale dhe virtuale kundėr Kosovės. Paralajmėrimet e kreut politik, institucional dhe fetar tė Serbisė se Beogradi zyrtar kurrė nuk do ta njohė Kosovėn, po manifestohen me shantazhe tė shumta dhe nė forma e metoda agresive, ndėr mė tė ndryshmet.
Mentaliteti i indoktrinuar serb me historinė e falsifikuar, pretendimet gjenetike tė kėsaj race pėr pushtim dhe hegjemoni, urrejtja e egėr pse jo edhe barbare kundėr tė gjithė fqinjėve, e sidomos kundėr shqiptarėve, myslimanėve boshnjakė, kroatėve, (nė tė kaluarėn edhe kundėr bullgarėve, hungarezėve e rumunėve), jep pėr tė kuptuar se serbet nuk hanė bukė pėr tė jetuar, por jetojnė pėr tė pushtuar, pėrgjakur dhe masakruar tė gjithė ata qė nuk janė serbė dhe qė nuk duan dhe nuk kanė kurrfarė arsye tė jenė tė tillė.
Ditė mė parė, gjykata ndėrkombėtare e Hagės shpalli fajtor dhe dėnoi dy serbė, tė cilit kishin djegur nė zjarr 115 myslimanė gjatė kohės sė luftės nė Bosnje e Hercegovinė. Ky ėshtė vetėm njėri nga qindra e mijėra rastet e tilla, ku tregohet fytyra e vėrtetė e serbėve tė ēoroditur dhe tė edukuar pėr krime, dominim mbi tė tjerėt dhe pushtim. Nuk mjafton tė pėrmendim krimet e shėmtuara nė Srebernicė, nė prani tė ushtarėve paqeruajtės, kryqėzatorė, tė Evropės, pastaj krimet sidomos nė Vukovar tė Kroacisė, ku serbėt rrafshuan pėr tokė qytetin, duke vrarė madje edhe tė sėmurėt dhe mjekėt e spitalit, krimet nė Kosovė, (Reēak, Abri, Meje, Krushė, Izbicė dhe nė mė shumė vende tė tjera), tė cilat popullata liridashėse e kėsaj ane nuk i ka harruar, as do ti harrojė ndonjėherė, ashtu sikur dhe krimet e shumta e tė panumėrta qė kanė kryer serbėt gjatė mė shumė se 80 vjet tė sundimit tė tyre barbar nė Kosovė.
Do tė gjendet dikush madje edhe nė vendin tonė qė, nė emėr tė njė humanizmi deklarativ do tė thoshte se nuk duhet tė identifikohen tė gjithė serbėt me krimet e tyre. Natyrisht, jo qind pėr qind e serbėve janė vrastarė e kriminelė, por nuk duhet harruar faktin se populli serbė ka pėrkrahur dhe ka mbėshtetur unanimisht krerėt qė kanė nxitur dhe kanė luftuar pėr pushtim e dominim. Nuk duhet harruar faktin se Milosheviqi ishte zgjedhur kryetar me votat e shumicės dėrrmuese, ndėrsa politikėn e tij kundėr Bosnjės, Kroacisė dhe kundėr Kosovės, e kishin pėrkrahur 95 pėr qind e serbėve, ashtu sikur dikur e kishin pėrkrahur dikur gjermanėt, Adolf Hitlerin.
Serbėt, pa dyshim se janė popull i inkriminuar nė shumicėn e tyre dėrrmuese dhe ata ende nuk po arrijnė ta kuptojnė se pretendimet e tyre pėr pushtim dhe dominim kanė marrė fund njėherė e pėrgjithmonė. Ata, nuk po arrijnė tė mėsohen se nuk ka mė Serbi tė madhe, qė do tė shtrihej nga Vjena nė Stamboll, se nuk ka mė as Jugosllavi tė popujve sllavė e jo sllavė, tė cilėt kishin jetuar nėn sundimin barbar tė serbėve, se nuk ka mė as union tė Serbisė me Malin e Zi, se Kosova ėshtė shkėputur pėrgjithmonė nga sundimi dhe pushtimi serb, se do tė shkėputen nė ardhmen edhe Sanxhaku e Vojvodina dhe nuk do tė ketė mė Serbi tė ndėrtuar mbi gjakun e popujve tė tjerė. Vetėm kur Serbia tė kthehet nė Pashallėkun e Beogradit, vetėm kur serbėt tė tubohen tė territorin e tyre etnik, Nish-Beograd, atėherė ata do ta kuptojnė jerminė dhe ėndrrėn e tyre shekullore.
Aktualisht, serbėt, sidomos regjimi nė Beograd, ndodhet i traumatizuar nga humbjet qė konsiderohen tejet fatale, sikur ėshtė humbja e djepit tė tyre. Dhe fajtorin kryesor pėr humbjen mė tė madhe nė historinė e tyre skėterrė e konsiderojnė UĒK-nė dhe Qeverinė aktuale tė Kosovės, qė shpalli pavarėsinė, tė cilėn deri tani e kanė njohur 62 shtete tė botės demokratike, nė mesin e tyre edhe fuqia mė e madhe e botės, Amerika. Pikėrisht sepse UĒK-ja u shkaktoi serbėve plagė tė tilla tė pashėrueshme mu nė zemrat dhe nė mitologjinė e tyre tė delirit tė jermisė, Serbia nuk e ndalon dot luftėn, qoftė edhe virtuale kundėr kreut tė luftės sė UĒK-sė.
Afishimi, nė disa gazeta i emrave tė disa eprorėve dhe ushtarėve tė UĒK-sė, tė anatemuar nga Beogradi ( afishime kėto tė pranishme nė portalet serbe dhe proserbe nė internet qysh nga viti 2000), akuzat pėr gjoja krime lufte tė mbėshtetura nė paditė e kohės sė regjimit tė Milosheviqit, riaktualizimi i kėtyre dosjeve edhe nga segmente proserbe tė EULEX-it pėr sundimin e ligjit nė Kosovė, pėrkrahja qė po merr kjo fushatė nga forcat antishqiptare projugosllve, tė ringjallura nė Kosovė dhe shumė tė si bashkėpunėtorė tė pėrjetshėm tė tė huajve, ka krijuar njė situatė tensioni nė vend, e cila fare lehtė mund tė marrė kahe tė rrezikshme. Regjimi i Beogradit, i cili sa i pėrket UĒK-sė dhe Kosovės nuk ka ndėrruar aspak, do tė mundohet qė pėrmes nėntokės e mbitokės sė vet nė Kosovė ta tensionojė edhe mė tej gjendjen, sidomos nė veri tė vendit dhe nė tri komunat shqiptare tė Kosovės Lindore.
Lufta e Serbisė kundėr UĒK-sė nuk ka tė ndalur, ashtu sikur nuk do tė ndalet kurrė edhe lufta e UĒK-sė kundėr pretendimeve barbare, pushtuese dhe hegjemoniste serbe.
Ahmet Qeriqi: EULEX-i intensifikon fushatėn e akuzave kundėr luftėtarėve tė UĒK-sė
Edhe pse kanė kaluar 10 vjet nga lufta jonė ēlirimtare dhe fitimtare, qarqet antishqiptare tė Beogradit zyrtar, administrata e UNMIK-ut dhe njė segment i sundimit tė ligjit i misionit EULEX nė Kosovė, nuk e kanė ndėrprerė pėr asnjė ēast veprimtarinė nė drejtim tė diskriminimit dhe devalvimit tė dhunshėm tė vlerave tona tė luftės dhe tė paqes.
Rifillimi i gjykimit kundėr tre eprorėve tė luftės sė UĒK-sė nė Llap, arrestimi nė Bullgari e mė pas lirimi i ish-shefit tė SHP tė UĒK-sė, Agim Ēeku, arrestimi i dhunshėm dhe lirimi i ish-eprorit tė UĒK-sė, kryetar aktual i Kuvendit komunal tė Kaēanikut, Xhabir Zharku, janė vetėm operacionet e fundit tė organeve pėr sundimin e ligjit me qėllim tė vazhdimit tė diskreditimit tė forcave liridashėse dhe liribėrėse tė Kosovės dhe tė tė gjitha vlerave tė luftės sonė heroike dhe fitimtare.
Statistikat tregojnė se gjatė periudhės kohore 1999-2009, nė Kosovė, nė ish-RJ tė Maqedonisė dhe nė Kosovėn Lindore janė arrestuar, burgosur e dėnuar nga gjyqtarėt e UNMIK-ut dhe njė soj i disa gjykatėsve tė Kosovės, mijėra pjesėtarė tė UĒK-sė, ndėrkohė qė shumica e tyre janė liruar tė pafajshėm pas burgimit disavjeēar. Nė dy gjykimet spektakulare tė Tribunalit tė Hagės kundėr luftėtarėve tė lirisė sė Kosovės janė liruar tre tė dyshuar: Fatmir Limaj, Ramush Haradinaj dhe Isak Musliu ndėrsa janė shpallur fajtor dhe janė dėnuar Haradin Bala, Lahi Brahimaj dhe Idriz Balaj .
Bilanci i ndjekjeve dhe persekutimeve qė iu ėshtė bėrė luftėtarėve tė lirisė nė Kosovė ėshtė marramendės dhe i ngjashėm me tė gjitha bilancet e kohės sė para luftės, kur Kosova dhe trojet e tjera tė Shqipėrisė ndodheshin tė okupuara nga shtetet sllave, Serbia, Mali i Zi dhe ish-RJ e Maqedonisė.
Pėrderisa ndjekjet, arrestimet, dėnimet e mė vonė edhe vrasjet e masakrimet, qė ka kryer pushteti okupator jugosllav e serb kundėr shqiptarėve, deri nė qershor tė vitit 1999 janė trajtuar si krime tė pushtetit okupator, ndjekjet, arrestimet dhe dėnimet, qė iu janė bėrė luftėtarėve tė lirisė, pas luftės ēlirimtare dhe fitimtare i kanė ndėrmarrė segmente tė caktuara tė UNMIK-ut dhe tani EULEX-it, tė yshtur e tė ndihmuar edhe nga qarqet e bashkėpunėtorėve tė Serbisė nė vendin tonė, mbeturina kėto tė cilat pėr shkak tė meritave tė tyre kundėr UĒK-sė janė pėrkėdhelur dhe trajtuar me vėmendje tė veēantė, dikur nga Beogradi e tani nga UNMIK-u dhe EULEX-i.
Intensifikimi i orkestruar i sulmeve tė tilla, me tė cilat sikur jemi mėsuar tashmė, ndodh nė momente tė caktuara, ashtu sikur edhe merr formė fushate, po ashtu nė momente tė caktuara politike. Kėto veprime tė sundimit tė ligjit pritet tė marrin formė fushate, kur Gjykata Ndėrkombėtare e Drejtėsisė do tė fillojė shqyrtimin e kėrkesės sė Serbisė lidhur me legjitimitetin e shpalljes sė pavarėsisė sė Kosovės. Kjo yshtje perfide dhe hipokrite e farkėtarėve tė drejtėsisė evropiane, qė ka gjenezė qysh nga koha e largėt e kryqėzatave dhe inkuizicioneve tė njohura nė tėrė botėn, dita ditės po e ējerrė maskėn, e cila ėshtė qėndisur me fjalėt mė tė mira pėr liri, barazi e demokraci, pėr Evropėn e bashkuar dhe pėr vlera humaniste ndėr njerėzore .
Rasti mė i freskėt i ndarjes sė kėsaj farė drejtėsieevropiane, ėshtė riaktualizimi i procesit gjyqėsor kundėr tre luftėtarėve tė lirisė tė Llapit, Rrustem Mustafa-Remi, ish komandant i Zonės Operative, Nazmi Mehmeti dhe Latif Gashi po ashtu ish-eprorė tė lartė tė kėsaj zone. Kėta tė tre akuzohen pėr rrahje, torturim dhe vrasje tė civilėve gjatė luftės. Rikthimi nė shqyrtim i lėndės sė kėtyre tre eprorėve nga sundimi i ligjit tė EULEX-it, edhe pse ata disa vjet mė parė ishin shpallur tė pafajshėm nga Gjykata Supreme e Kosovės, tregon se autoritetet e larta protektore tė BE-sė nė vendin tonė nuk iu besojnė organeve tė gjyqėsisė sė Kosovės, as kreut institucional tė vendit, dhe pikėrisht pėr tė demonstruar haptas kėtė mosbesim, prokurorėt dhe gjyqtarėt e misionit tė BE-sė nė vendin tonė, kanė rifilluar t i hapin edhe njėherė madje edhe dosjet e mbyllura, si dhe ato qė kishin qenė objekt trajtimi nėpėr gjyqe tė ndryshme me vjet tė tėra.
Fushata e tillė e prokurorėve dhe gjykatėsve evropianė ka pėr qėllim vazhdimin me ēdo kusht tė diskreditimit tė vlerave tė luftės sė UĒK-sė, tani kur Qeveria e Kosovės ka shėnuar rezultate tė caktuara, kur pavarėsinė e Kosovės e kanė njohur botėrisht dhe e kanė pranuar 61 shtete tė botės dhe kur Kosova ėshtė anėtarėsuar nė FMN dhe nė Bankėn Botėrore me tė drejta tė anėtarit tė barabartė.
Sulmet e fundit tė drejtėsisė sė EULEX-it janė orientuar kundėr kuadrove tė larta tė Qeverisė sė Kosovės, jo pėr ta luftuar korrupsionin shumė tė pėrfolur tė Qeverisė nga OJQ-tė dhe disa gazetarė shpirt e trup shitur te tė huajt, por me qėllim tė diskreditimit tė njė deputeti tė PDK-sė, tė njė kryetari komunal po ashtu me prejardhje tė tillė partiake. Nė vazhdėn e sulmeve tė tilla, tė orkestruara me qarqet antishqiptare, ishin bėrė edhe pėrpjekjet e gazetares sė BIRN-it, Jeta Xharra dhe tė kompanisė sė saj ogurzeze, pėr ta diskredituar Drenicėn, si vatėr tė nacionalizmit shqiptar dhe kryetarin e komunės sė Skėnderajt, Sami Lushtaku. Kėto veprime kanė njė lidhshmėri tė tejdukshme, e cila koordinohet nga brenda e jashtė vendit, duke pasur pėr qendėr dirigjuese, politikėn shqiptarvrasėse tė Beogradit dhe tė qarqeve tashmė tė dėshmuara evropiane kundėr ēlirimit tė Kosovės nga kthetrat e kolonializmit pushtues dhe kundėr lirisė dhe pavarėsisė sė vendit tonė.
Pavarėsisht nga kjo dhe nga fushata tė tjera tė kėsaj natyre, tė cilat pritet tė intensifikohen nė tė ardhmen e afėrt, forcat liridashėse tė Kosovės dhe tė trevave tė tjera shqiptare do tė kalojnė me sukses edhe kėto sfida dhe nuk do tė gjunjėzohen ashtu sikur nuk janė gjunjėzuar gjatė viteve tė rėnda dhe tė pėrgjakshme tė robėrisė barbare sllave.
Isa Mulaj: Bien shpifjet e Carla del Pontes, vazhdojnė shpifjet e Jeta Xharrės
Policia e Kosovės mė 11 qershor 2009 ka arrestuar tre serbė nė fshatin Ēagllavicė nė jug tė Prishtinės: 1) Igor Juēinac, shtetas i Kosovės (1976); 2) Millutin Radanoviq shtetas i Serbisė (1957); 3) Predrag Zhelkoviq, shtetas i Serbisė (1976), nėn dyshimin se kanė paguar njerėz nė shuma deri nė 100.000 euro pėr tė ofruar dėshmi tė rrejshme kundėr UĒK-sė. Pėr tė tre thuhet se janė pjesėtarė tė Agjencisė Serbe tė Inteligjencės (Bezbednosno Informativna Agencija), tė cilėt u kanė premtuar edhe tė mira tjera materiale njerėzve tė nacionalitetit serb por edhe shqiptarė si banesa, vetura, vende pune qė tė deklarojnė rrejshėm se ata dhe/ose tė afėrmit e tyre kanė qenė viktimė tė transplantimit tė organeve njerėzore nga UĒK-ja gjatė luftės nė Kosovė 1998-99. Akuzat e njėjta pėr transplantim tė organeve njerėzore tė serbėve nga UĒK-ja i ka bėrė edhe kryeprokurorja e Gjykatės Ndėrkombėtare tė Hagės pėr krimet e luftės nė ish-Jugosllavi, nė librin e saj Gjuetia: Unė dhe kriminelėt e luftės tė botuar nė vitin 2008.
Mė 10 prill 2009 gazetari i BBC-sė Michael Montgomery botoi njė editorial Zbulohen tmerret nė kampet e UĒK-sė ku ai shkruan pėr kinse keqtrajtimin dhe vrasjet e tė burgosurve serbė nė Veri tė Shqipėrisė. Ai referohet nė deklaratat e njė ish-ushtari tė UĒK-sė pa emėr. Mė tutje gazetari i BBC-sė krijoi njė emision prej afėr 13 minutave qė u transmetua nė BBC Radio 4, pėr ti dhėnė publicitet asaj qė ai emocionalisht e quajti Heshtja e gjatė ndaj mizorive ėshtė mbajtur fuqishėm nė tėrė Kosovėn. Menjėherė del nė skenė Jeta Xharra, drejtoresha e degės sė tė ashtuquajturit Rrjeti Ballkanik pėr Gazetari Hulumtuese (BIRN), njė rrjet gazetaresk antishqiptar me seli nė Sarajevė dhe me drejtoreshė Gordana Igriq nė Beograd. Jeta Xharra fton nė emision njerėz tė cilėt kjo mendon se do ti qesin nė shesh krimet e UĒK-sė, nė mesin e tyre njė publicist me inicialet Sh.G., pėr ti vėrtetuar dhe pėrkrahur akuzat nė librin e Carla del Pontes tani tė pėrsėritura nė hulumtimin e gazetarit tė BBC-sė. E kam pėrcjellė atė emision tė Jeta Xharrės.
Kur kam takuar Sh.G. e kam pėrgėzuar pėr paraqitjen e tij dhe qėndrimet qė mbajti. Mė tha se kishte qenė i ftuar nėn supozimin e Jeta Xharrės pėr ti dhėnė pėrkrahje akuzave kundėr krimeve tė UĒK-sė, por kėsaj radhe ja kam lėshuar keq, qė do tė thotė se Jeta Xharra u zhgėnjye nga ajo qė deklaroi Sh.G., sepse ajo kishte dashur ti shes publikut diēka tjetėr. Se kjo ishte e vėrtetė, mund tė vėrtetohet nėse kthehemi prapa nė atė debat televiziv ku vėrehet se Jeta Xharra nuk pajtohet me atė se ēka thoshte Sh.G. dhe i ndėrhynte kėtij me nėn pyetje gjatė debatit pėr ta vėnė debatin nė binarėt paraprakisht tė supozuar nga Jeta Xharra. Ishte kjo njė tradhti qė Sh.G. ia kishte bėrė spiunes sė qarqeve shoviniste serbe dhe anti-shqiptare Jeta Xharra. Megjithatė, Jeta Xharra nuk mund tė cilėsohet si spiune e Serbisė nė kuptimin e gjerė; nė kuptimin e ngushtė ajo ėshtė operative e interesave tė grupeve kriminale serbe.
Kjo mund tė vėrtetohet kur tė doni nėse e bėni njė analizė tė te gjitha emisioneve tė saj. Vetėm mblidhni ato, futni nė njė ekuacion dhe shihni ēfarė rezultati do tė merrni. Rezultati vetvetiu do tė flas vet pėr kėtė faqe mė tė zezė tė gazetarisė kosovare me seli nė Sarajevė dhe udhėheqėsi nė Beograd nė tė dy rastet e udhėhequr nga qarqet e dyshimta serbe qė kanė marrė pėrsipėr ti prezantojnė shqiptarėt e Kosovės si kriminel dhe fashistė nėpėrmjet Jeta Xharrės.
Vetėm ata qė nuk kanė sy dhe kokė nuk duan ta shohin misionin e Jeta Xharrės. Pėr shembull, nėse Carla del Ponte ka pranuar nga serbėt 1 milionė euro pėr tė shpikur akuza kundėr UĒK-sė pėr trafikimin e organeve njerėzore tė serbėve, dhe nėse policia e Kosovės arrestoi tre serbėt e lartpėrmendur pėr vepėr penale detyrim i njerėzve pėr tė dėshmuar rrejshėm nėpėrmjet ryshfetit prej 100.000 euro, atėherė mbetet pyetja sa para ka marrė Jeta Xharra pėr mbulime sistematike tė krimeve serbe nė Kosovė?
Nė mesin e atyre krimeve janė 20.000 femra tė dhunuara dhe masakruara nė Kosovė nga kriminelėt serbo-ēetnik. Jeta Xharra ishte vėnė nė mbrojtje totale tė atyre krimeve kur nė emisionet e saja tė shumta transmetonte domosdoshmėrinė e kosovarėve pėr tu bėrė padera dhe lesbike. Qėllimi i parė dhe i fundit i qind pėr qind i kėtyre emisioneve ishte tė prezantohen shqiptarėt si diēka qė nuk duhen pėr tjetėr gjė pos pėr kėto punė. Ky ishte qėllimi i atyre qė kryen krime nė Kosovė. Jeta Xharra ėshtė vetėm nė shėrbim tė atyre qėllimeve. Pėr ēudinė e tė gjithėve, nė mesin e 89 dokumentareve tė emisionit Jeta nė Kosovė qė mund tė shikohen nė internet nė adresėn http://www.jetanekosove.com/site/jeta2.php, Jeta Xharra ka hequr vetėm njė atė rreth detyrimit qė kosovarėt tė bėhen padera dhe lesbike. Nėse e hapni faqen e internetit qė e shėnova mė lartė, do tė shihni se emisioni i datės 18.12.2008 MUNGON. Kėtė e hoqi Jeta Xharra pasi unė shkrova disa letra qė i shpėrndaja me postė elektronike, duke ia dėrguar edhe Jeta Xharrės, ku argumentoja misionin e saj se ato emisione janė nė funksion tė interesave serbo-ēetnike pėr tė bėrė propagandė se shqiptarėt nuk dinė tjetėr pos tė merren me krime seksuale, akuza kėto qė edhe ashtu janė shumė tė pėrhapura nė botėn Perėndimore.
Seria e letrave elektronike qė ia dėrgoja ekipit tė BIRN-it nė Prishtinė mban titullin: S-300PMU2: Rreth debatit nė RTK pėr homoseksualizmin Jetish Jashari.
Arrestimi i tre serbėve ėshtė vetėm njė arritje e vogėl e policisė sė Kosovės kundėr luftės speciale dhe tė gjithanshme tė qarqeve kriminale serbe nė Kosovė. Policia e Kosovės do tė zbuloi shumėēka nga tre tė arrestuarit, ndėrsa opinioni do tė bindet pėr shpifjet e Carla del Pontes dhe Michael Montgomer-it. Mirėpo, policia mund tė zbulojė gjithēka dhe ta zbardh rastin nė tėrėsi nėse merr nė pyetje Jeta Xharrėn dhe analizon qėllimet e emisioneve tė saj nė tėrėsi.
Ėshtė koha qė Jeta Xharra ta ketė lirinė e saj tė shprehjes pėr tė gjitha ato qė i ka bėrė dhe i bėnė nė shėrbim tė grupeve kriminale serbe.
Actus non facit reum nisi mens sit rea Veprimi nuk ėshtė fajtor derisa mendja ėshtė fajtore
Ahmet Qeriqi: Ēlirimtarėt, gjithnjė nė shėnjestėr tė gazetarėve agresivė, tė mbėshtetur nga qarqet antishqiptare
Nuk ėshtė e largėt koha kur disa publicistė tė njohur tė vendit dhe kuadro tė larta partiake kishin lėshuar shigjeta helmi nė Drenicė, sidomos pas qėndresės heroike dhe titanike tė legjendarit, Adem Jashari nė mars tė vitit 1998, nė Prekaz, kundėr regjimit vrastar tė Serbisė sė kohės sė Milosheviqit.
Atėbotė, publicisti Jusuf Buxhovi, njėri ndėr themeluesit e LDK-sė, duke analizuar situatėn e sigurisė nė Kosovė, pėrmes gazetės sė pėrditshme Bujku kishte porositur Ibrahim Rugovėn qė ta pacifikonte Drenicėn, meqė sipas tij, ata qė kishin marrė armėt nė dorė, dinin ēka po bėnin, por nuk dinin ēka donin. Ai i pėrkujtonte opinionit se ngjashėm dhe krye nė veti kishte vepruar dhe Shaban Palluzha nė dimėr tė vitit 1945 dhe pėr shkak tė veprimeve tė tij, kishte pėsuar tėrė Drenica, duke paralajmėruar se nuk duhej tė lejohej tė pėrsėritej njė histori e tillė.
Fill pas kėsaj ndėrsyerje tė ish sigurimcit jugosllav, me detyra partiake, nė emėr tė Ibrahim Rugovės shkuan nė Drenicė kuadro tė lartė tė LDK-sė dhe jo vetėm qė qortuan drenicasit e pabindur, por edhe i kėrcėnuan se diēka e tillė dhe e ngjashme nuk do tė tolerohej mė. Mė i zėshmi nė kėtė luftė mediatike kundėr Drenicės, qe treguar partiaku tejet besnik i LDK-sė, Zejnullah Rrahmani dhe disa shokė tė kruzhokut tė tij, si Sabri Hamiti, Skėnder Blakaj, Enver Maloku e tė tjerė.
Njė guxim tė pashembullt nė kėtė drejtim kishte treguar edhe gazetari i pėrbetuar i titizmit, Baton Haxhiu, i cili madje nė njė takim me komandant Ēelikun, nė verė tė vitit 1998, e kishte kėrcėnuar atė, duke i bėrtitur me zė nė prani tė disa ndėrkombėtarėve dhe duke e akuzuar pėr luftėn e UĒK-sė. Kėshtu ka shkruar Batoni trim nė kujtimet e tij, pėr luftėn ndryshe, tė botuar pas luftės.
Ky farė Batoni, kohė mė parė ishte takuar sa e sa herė me Jovica Stanishiqin, zyrtarin e lartė tė Serbisė, duke bėrė pėrpjekje tė aranzhonte njė marrėveshje pėr bisedime mes kreut politik tė Prishtinės dhe Beogradit zyrtar tė Milosheviqit. Ai shėtiste lirshėm nėpėr postblloqet serbe, por ēuditėrisht edhe nėpėr disa nga zonat, qė i mbante nėn kontroll UĒK-ja.
Nė verė tė vitit 1998, pas ofensivave serbe, kur u pėrgjak Drenica, Dukagjini dhe zonat e tjera tė luftės sė UĒK-sė, kur ranė qindra dėshmorė dhe u martirizuar mijėra tė tjerė, horda e gazetarėve titistė u ndėrsye edhe mė egėrsisht kundėr luftės ēlirimtare, duke e bėrė fajtore pėr vrasjet, viktimat dhe shkatėrrimet, qė kishte bėrė regjimi kriminal serb nė zonat e luftės. Janė tė njohura shkrimet e Nexhmedin Spahiut, Bajrush Morinės, Jusuf Ferizit, Shkėlzen Maliqit dhe tėrė njė horde tė sojit tė tillė, tė cilėt kėrkonin, qė tė merrej nė pėrgjegjėsi kreu i UĒK-sė dhe tė gjithė ata njerėz qė kishin marrė armėt nė dorė, pa menduar pėr pasojat, qė i kishin shkaktuar vendit.
As prania dhe bisedimet e diplomatit amerikan Riēard Hollbruk nė Junik, nė verė tė vitit 1998, nė mesin e luftėtarėve tė lirisė, nuk e trembi kėtė soj tė gazetarėve tė ēoroditur.
Mirėpo, lufta po vazhdonte dhe UĒK-ja, betejė pas beteje, po rilindte nga hiri i vet. Kjo qėndresė e UĒK-sė, jo vetėm qė nuk prezantohej realisht nė shtypin e shkruar me shkronja shqip tė Kosovės, por u bėnė pėrpjekje tė pandėrprera, qė sukseset e saj tė minimizoheshin, ose tė mos prezantoheshin fare nė faqet e gazetave, qė botoheshin nėn mbikėqyrjen e regjimit okupator tė Beogradit.
Ky ėshtė vetėm njė segment i sė kaluarės sė afėrt, qė ilustron qėndrimin e disa gazetarėve, zėdhėnės tė klaneve tė ndryshme kundėr luftės, e sidomos kundėr trimave e trimėreshave tė Drenicės e tė Dukagjinit, tė cilėt kishin marrė armėt dhe kishin luftuar pėr ēlirimin e vendit nga regjimi okupator dhe kriminal i Serbisė.
Jo vetėm gjatė luftės, por edhe pas fitores mbi armikun dhe dėbimit tė forcave ushtarake e policore serbe nga Kosova, nuk kanė reshtur shkrimet e zeza tė njė klase tė gazetarėve, qė shkruajnė dhe flasin shqip kundėr UĒK-sė dhe kundėr vlerave mė tė shenjta tė kombit.
Ēuditėrisht, ky soj skribėsh, nė vend qė tė ndėrronte qėndrimin mbi luftėn ēlirimtare dhe fitimtare, pas luftės i pėrforcoi pozitat, duke u mbėshtetur fuqishėm nga segmentet antishqiptare tė UNMIK-ut, tė OJQ-ve me prejardhje tė ndryshme dhe pėr asnjė ēast nuk ndaloi lufta mediatike kundėr UĒK-sė, duke e adresuar nė tė njėjtat valė me shtypin e Beogradit tė kohės sė Milosheviqit dhe pas tij.
Dhe tani, 10 vjet pas luftės, njė segment i tillė i gazetarėve, shumica syresh me prejardhje nga gazetaria e ish regjimeve okupatore, pastaj gazetarė tė shkolluar dhe tė emancipuar nga BIRN-i dhe tė Shoqatės sė ashtuquajtur tė gazetarėve profesionistė kanė mbetur faqja e zezė e gazetarisė, qė mbėshteten dhe financohen nga qarqe antishqiptare, me qėllim pėr tė shkaktuar skandale, tė orientuara sidomos kundėr zyrtarėve tė Qeverisė dhe kundėr vlerave tė luftės sė UĒK-sė.
Arroganca e kėtyre gazetarėve ėshtė arrogancė tipike e rrugaēėrisė, e shkruar dhe e folur me gjuhėn e rrugėve dhe tė podrumeve tė ndotura, ku pėrdoret droga dhe ku ushtrohet prostitucioni, gazetari e folur me njė gegėrishte tė pasur me shprehje bastarde sllave, cigane e serbe, njė lloj gazetarie, me mungesė tė plotė tė perceptimit dhe trajtimit realist tė problemeve, tė cilat natyrisht se duhet tė shqyrtohen me pėrgjegjėsi dhe moral kombėtar e njerėzor nga gazetaria e vėrtetė profesioniste.
Kėta gazetarė prepotentė mendojnė se askush nuk ka tė drejtė tė mos pėrgjigjet nė pyetjet apo bisedat, qė ata pretendojnė ti realizojnė.
Nė kohėn kur Kosova po kalon nė njė fazė krize pėr shkak tė sulmeve tė pareshtura tė Beogradit, nė kohėn kur kreu zyrtar i Beogradit ka intensifikuar luftėn mediale kundėr pavarėsisė sė Kosovės, kur EULEX-i po hap dosjet e Ministrisė sė Drejtėsisė sė Serbisė sė kohės sė Milosheviqit, kundėr disa luftėtarėve tė lirisė, tė trashėguara nga UNMIK-u, njė pjesė e kėtyre gazetarėve veprojnė nė tė njėjtin drejtim, veēmas kur bėhet fjalė pėr ta njollosur luftėn e UĒK-sė dhe personalitetet e saj, tė cilėt drejtojnė disa nga institucionet e rėndėsishme tė vendit.
Mungesa e shprehjes sė fjalės sė lirė
Nė kushtet dhe rrethanat qė po mbretėrojnė nė vendin tonė, nė kohėn kur veprimet ekzekutive tė Qeverisė dhe institucioneve janė tejet tė brishta dhe shumė tė varura nga UNMIK dhe EULEX-i, njė staf i gazetarėve me mbėshtetje tejet tė fuqishme tė njė segmenti ndėrkombėtar, ka filluar tė plasojė idenė se nė Kosovė mungon shprehja e lirė dhe gazetarėt qenkan tė kėrcėnuar sidomos nga Qeveria. Ky soj gazetarėsh, po bėn pėrpjekje pėr ti shantazhuar proceset politike, duke paraqitur krejt tė zi realitetin nė vend, duke mos kursyer fjalė e shprehje ndėr mė tė pistat nga fjalori i begatshėm i rrugaēėrisė, tė drejtuara kundėr Qeverisė, kundėr Drenicės dhe kundėr UĒK-sė. Ankime, tė shprehura pėrmes njė gjuhe tė tillė, tė papėrgjegjshme, u dėgjuan madje edhe nė konferencėn me gazetarė, qė mbajti mė 8 qershor, nė Paris kryeministri, Hashim Thaēi. Ja deri ku ka arritur gazetaria e zezė, nė mbrojte tė sė cilės qėndrojnė klane tė nėntokės mafioze tė vendit, qė bashkėpunojnė me klane tė caktuar tė UNMIK-ut dhe EULEX-it, sidomos nė paraqitjen sa mė tė zezė tė situatės sė pėrgjithshme nė Kosovė, e veēmas nė Drenicė, (nga ku e ka prejardhjen kryeministri si dhe kryetari i Kuvendit), duke u bėrė thirrje publike gazetarėve, qė kur tė shkojnė nė Drenicė tė marrin me vete armėt, meqė me drenicasit nuk mund tė flitet ndryshe, pos me tytėn e armėve. Kėso mesazhe shpėrndahen nė emisionin Jeta nė Kosovė, tė Jeta Xharrės, nė emėr tė lirisė sė fjalės.
Dhe, nė emėr tė lirisė tė akceptuar sipas shijes tė vet, kjo gazetare fyen dhe diskrediton bashkėbiseduesit, duke iu drejtuar me njė arrogancė pėrbuzėse dhe duke i trajtuar si viktima, tė cilat ajo i merr nė pyetje. Mjerisht, shumė tė intervistuar nga kjo gazetare, gjatė debateve tregohen tejet tė matur, me faktin se e trajtojnė si femėr tė kompleksuar, por ka edhe tė atillė qė i pėrgjigjen me tė njėjtin kut. Emisioneve tė tilla iu mungon nė radhė tė parė serioziteti dhe gjuha e kulturuar e shprehjes, andaj edhe shumė zyrtarė nuk pranojnė njė formė tė tillė tė komunikimit.
Kėta arrogantė dhe pėrbuzės tė vlerave mė tė shenjta tė kombit ankohen se po iu mohohet informimi i lirė dhe se qenkan tė kėrcėnuar nga persona publikė dhe anonimė. Fjalėn dhe mendimin e lirė i konceptojnė sipas kutit dhe kandarit tė tyre, jashtė pėrcaktimit tė njohur botėrisht mbi lirinė e shprehjes, por edhe jashtė detyrave dhe obligimeve qė duhet tė ketė njė gazetar serioz dhe profesionist nė kuptimin e fjalės dhe jo vetėm i vetėdeklaruar si profesionist.
Mungesėn e dėshirės sė njė zyrtari pėr tė dhėnė intervistė, ose pėr tė realizuar emision me njė gazetar tė caktuar, apo me stafin e njė gazetareje, e konceptojnė si mungesė sė fjalės sė lirė dhe si injorim qė po iu bėka gazetarėve tė tillė. Ky ėshtė absurdi dhe mjerimi i kėtyre gazetarėve, tė cilėt bezdisjen dhe hazdisjet e tyre pretendojnė t i realizojnė pa kurrė farė frenimi, qoftė duke pėrbuzur kombin dhe historinė e lavdishme ēlirimtare, qoftė duke etiketuar dhe pėrfolur qeveritarėt, qoftė duke inskenuar probleme atje ku nuk fare dhe duke heshtur mizorisht problemet kryesore, me tė cilat po ballafaqohet Kosova, nė procesin e vet historik drejt realizimit tė synimeve pėr liri dhe bashkim kombėtar.
Turri pa fre i lukunisė sė gazetarėve tė tillė, arrogantė, nuk i ndalon dot proceset historike nėpėr tė cilat po kalon vendi, por i dėmton nė segmente tė caktuara, meqė prapa kėtij soji tė gazetarėve qėndrojnė disa nga OJQ-tė, tė financuara nga agjenturat e huaja, tė cilat kanė interesat e veta strategjike nė Kosovė dhe tė cilat nuk lėnė gurė pa lėvizur nė drejtim tė paraqitjes sa mė tė zezė tė gjendjes sė pėrgjithshme, qė mbretėron nė vend, me qėllim pėr tė arsyetuar orekset kolonialiste tė Serbisė. Se kush fiton mė sė shumti nga kėto paraqitje tė liga, krejtėsisht tė inskenuara dhe jashtė realitetit, dihet mirėfilli, ashtu sikur dihet se nga cila klasė politike e kanė prejardhjen gazetarėt e tillė.
Mirėpo njė gjė ėshtė fare e sigurt dhe nuk duhet harruar kurrė.
Liria dhe pavarėsia e Kosovės ka njė ēmim tė pakrahasueshėm, tė cilin e ka paguar tepėr shtrenjtė ky popull, sidomos gjatė sundimit shekullor tė Serbisė vrastare dhe okupatore nė vendin tonė. Andaj, tė gjithė ata individė apo klane tė ndryshme me prejardhje mafioze, qė pretendojnė ta shembin kėshtjellėn madhėshtore, qė ėshtė ngritur mbi gjakun e derdhur pėr liri, duhet ta kuptojnė mirė peshėn e dėmit qė mund ti sjellin vendit. Tė tillėt asnjėherė nuk i kanė ndaluar proceset historike drejt lirisė, por jo vetėm njė herė i kanė dėmtuar rėndė ato.