Tema historike

Fenomeni Adem Jashari, fenomen unikat i sakrificės pėr liri




Fenomenalė janė njerėzit e veēantė, tė cilėt me veprat dhe bėmat e tyre lėnė gjurmė tė pashlyeshme nė momente tė caktuara tė historisė.
Njė fenomen i tillė, me pėrmasa tė piedestalit jo vetėm kombėtar, ėshtė ADEM SHABAN JASHARI, i lindur nė Prekaz tė Drenicės, mė 28 nėntor tė vitit 1955 dhe i rėnė nė pavdekėsi, mė 6 mars tė vitit 1998, po nė Prekaz.
Shkrimet e deritanishme qė janė publikuar pėr Adem Jasharin, pėrveē nė raste tė veēanta, nuk lėnė pėrshtypjen e analizave tė thella studimore, nė pasqyrimin me pėrgjegjėsi dhe njohuri profesionale tė kėtij fenomeni unikat, jo vetėm nė historinė shqiptare. Pėr mė tepėr, shumica e shkrimeve tė deritanishme, janė shėnime tė zakonshme jetėshkruese, nė tė cilat vėrehet qasja uniforme, stili i rėnduar me figura tejet tė pėrgjithėsuara dhe mjaft tė konsumuara nė letrat tona.
Pėrmasat heroike, sakrifikuese, tė Adem Jasharit dhe tė Jasharėve tė tjerė tė Prekazit, tani dėshmorė tė kombit, janė pėrmasa tė veēanta, unikate nė historinė e qytetėrimit botėror.

Akti i heroizmit vetėsakrifikues tė JASHARĖVE ėshtė akt fenomenal dhe si i tillė i takon njė tipologjie sė veēantė studimore shkencore.

Fenomeni Adem Jashar, ėshtė fenomen "sui generis", fenomen qė i tejkalon pėrmasat kombėtare e rajonale, ėshtė fenomen qė mund tė paraqitet vetėm njėherė nė historinė e qytetėrimit, ose njėherė gjatė disa shekujve. Duke folur pėr fenomene tė tilla, studiuesi i vėmendshėm i etnopsikologjisė shqiptare dr. Kristė Maloku, nė studimin e tij Shteti apo kombi? botuar nė vitet e tridhjeta tė shekullit njėzet, ndėr tė tjera ka shkruar: Shpėtimtari i kombit duhet tė ketė fantazi krijuesi si Platoni, … entuziazėm djalėrie si Alkibiadi, vullnet vetėflijues si Sokrati. Por kėsi shpėtimtarėsh tė kombit nuk mbijnė aq lehtė nė Shqipėri e as tjetėrkund, sepse Zoti i dėrgon ata vetėm njėherė brenda qindra e mijėra vjetėsh. Dhe, i dėrgon vetėm si njė kurorėzim tė njė pune tė gjatė kombėtare, plot orvatje e mundime, si njė lulėzim tė shkėlqyeshėm mbi gjethe, gjemba e ferra tė njė kopshti tė kulturuar kombėtar. Kristė Maloku, Shteti apo kombi, botuar nė revistėn Dardania Sacra nr.4 Prishtinė 2002,f.74. Ky konstatim vegimtar i Kristė Malokut, pėrputhet nė tėrėsi me pėrshkrimin qė ai i bėnte shpėtimtarit, heroit tė njė kohe tė caktuar historike.
Veēantia tipike e kėtij fenomeni i ka specifikat e veta nė kohė dhe nė hapėsirė. Rrėfimi pėr luftėn, qėndresėn dhe sakrificėn e Adem Jasharit, Hamėz Jasharit, Shaban Jasharit dhe tė JASHARĖVE tė tjerė nė Prekaz, mė, 5.6 dhe 7 mars tė vitit 1998, ėshtė rrėfimi mė tronditės, nė tė njėjtėn kohė rrėfimi mė krenar dhe mė i sublimuar nga tė gjitha rrėfimet e tjera tė luftės dhe tė sakrificės njerėzore, tė kryera nė emėr tė idealit tė lirisė, nė emėr tė ēlirimit nga makineria mė e tmerrshme e krimit, qė ka sunduar ndonjėherė nė botė.
Filozofi mė i madh idealist gjerman, Georg Vilhelm Fridrih Hegel, nė veprėn madhore “Fenomenologjia e shpirtit” nė kapitullin, "Perėnditė dhe njerėzit", ndėr tė tjera ka shėnuar: "Forcat e pėrgjithshme disponojnė nė vetvete shenjėn e individualitetit, e cila ėshtė e lidhur me principin e veprimit. Nga kjo del se vepra e tyre manifestohet si veprim i lirė, i cili pėrgjithėsisht rrjedhė prej tyre. Kėshtu kanė vepruar perėnditė, kėshtu veprojnė edhe njerėzit*.( Hegel Fenomenologjia e shpirtit, BIGZ 1974 faqe 420.)
Pikėrisht nė suaza tė kėtij pėrkufizimi filozofik tė Hegelit, duhet zbėrthyer frymėn e principit tė jetės dhe tė veprės sė Adem Jasharit, tė Anteut tė kohės sonė, i cili u pėrball me forcėn e brutalitetit barbar, pėr tė ngadhnjyer mbi atė forcė djallėzore, me aktin e qėndresės dhe tė heroizmit unikat, tė flijimit kolektiv tė familjes, fenomen ky rrallė i pėrsėritshėm nė historinė e qytetėrimit.

Fenomen unikat vetėflijues

Fenomeni Adem Jashar, ka ndodhur vetėm njėherė, ka ndodhur nė kohė dhe hapėsirė tė caktuar, ka ndodhur nė momentin vendimtar tė historisė sonė. Fenomeni i tillė ėshtė unikat, origjinor, autentik.
Pėr ta sjellė nė jetė Adem Jasharin dhe pėr tė bėrė tė tillė ēfarė ishte, natyra ishte treguar e pa kursyer. Ai ishte shtathedhur, i tillė si Akili, apo Gjergj Kastrioti. Hyji e kishte pajisur me mendje tė kthjellėt, me gjykim tė shėndoshė dhe me veti vetėflijuese, nė mbėshtetje tė sė mirės dhe urrejtje kundėr sė ligės. Nga historia kombėtare i kishin lėnė mbresa tė veēanta rrėfimet pėr Bajram Currin, Ēerēiz Topullin, Oso Kukėn, Azem Galicėn e Selman Kadriun.
Njėzimi i fuqisė fizike dhe mendore nė qenien e tij pėrbėnte tėrėsinė harmonike, tė mbushur pėrplot me impulse pozitive, pėr tė pėrballuar me sukses sfidat me tė cilat e ballafaqoi koha.
Fenomeni Adem Jashar, nuk do t` ishte nė atė pėrmasė i kompletuar, po tė mos ishte i biri i Shaban Jasharit, njė burrė trim dhe atdhetar i kulluar, dhe biri i nėnė Zahides, njė grua amazone shqiptare. Nuk do tė ishte fenomen me pėrmasa tė tilla po tė mos e kishin mbėshtetur nė ēastin vendimtar: vėllezėrit, bashkėshortja, tė afėrmit dhe tėrė familja e ngushtė dhe e gjerė, nė momentin pėrmbarues tė bėmės sė tij heroike. Nuk do tė ishte me pėrmasa tė tilla fenomenal, po tė mos ishte lindur nė Prekaz tė Drenicės, pikėrisht mė 28 nėntor tė vitit 1955.
Nė tiparet e fizikut tė tij, hetojmė tė gjitha vijat karakteristike tė fytyrės, tė flokėve, tė hundės dhe tė syve, krejtėsisht identike me tiparet e Lekės sė Madh. Po tė vėmė pėrballė skulpturėn e Lekės sė Madh tė punuar nga skulptori grek, 2300 vjet mė parė dhe po ta krahasojmė me fizikun e Adem Jasharit nė moshėn e tij 35 vjeēare, do tė vėrejmė elementet mė identike tė mundshme tė ngjashmėrisė, sikur ndodh jo rastėsisht me ngjashmėrinė nė mes njerėzve tė njė race. Pamja fizike e Adem Jasharit rrezaton forcė, qėndresė, heroizėm, patos revolucionar, pathyeshmėri. Nė figurėn e tij janė sintetizuar tė gjitha elementet shpirtėrore dhe fizike me pėrmasa tė veēanta.
Hapėrimi i tij krijon pėrshtypjen e hapėruesit historik, tė Marathonomakut tė Madh, lajmėtarit, luftėtarit, vetėflijuesit, projektuesit tė lirisė dhe bėrėsit tė fitores. Mė 5.6 dhe 7 mars tė vitit 1998, Adem Jashari i kishte kėnduar lirisė, i kishte kėnduar tokės shqiptare, e cila edhe pse kishte filluar tė digjej nga piromania sodomiste sllave, edhe pse do tė lahej nė gjakun e mijėra dėshmorėve e martirėve, qysh atėherė kishte filluar frymėmarrjen e lirisė.

Parashikimi i Nostradamusit pėr Njeriun e Madh

Fenomeni Adem Jashar, i pėrket profecive tė parashikuesve mė tė njohur tė historisė sė qytetėrimit.
Rrėfimi historik pėr Adem Jasharin, duke e krahasuar atė me personazhe tė caktuara tė Biblės apo tė rrėfimeve tė tjera para antike dhe tė kohės antike si, Anteu, profeti Job, Juda Makabe, Spartaku,Farabundo Marti, Ēe Geuvara e shumė tė tjerė, ėshtė rrėfim qė nė shumė segmente i tejkalon tregimet e moēme mbi trimėrinė, qėndresėn, vendosmėrinė dhe vetėsakrificėn.
Rrėfimi mbi bėmat dhe qėndresėn e Adem Jasharit, nė mėnyrė vegimtare ėshtė prezantuar edhe nė parashikimet profetike tė Mishel Nostradamusit, i cili ka paraparė me saktėsi shumė nga rėniet e ngritjet nė historinė e njerėzimit.

Nė njė katrenė tė Nostradamusit pėr Njeriun e Madh, thuhet:

Veprat e vjetra do tė pėrfundojnė
Dhe nga ēatia e keqja do tė bjerė mbi Njeriun e Madh.

Parshikues tė mėdhenj, OMSCA,Tiranė, 1999, faqe 145.
Po t`i analizojmė me vėmendje kėto dy vargje, nė kontest tė kohės dhe hapėsirės sonė historike, do tė zbėrthejmė enigmėn parashikuese tė Nostradamusit.
Me aktin luftarak e vetėflijues tė Adem Jasharit dhe tė JASHARĖVE, mė 7 mars tė vitit 1998 nė Prekaz, pėrfunduan veprat e vjetra, pėrfundoi skllavėria dhe rrojtja zvarranike, pėrfundoi deliri i rrojtjes nėntokė, i jetės sė ngjashme me jetėn e urithit.

Dhe, pėr tė pėrfunduar pėrgjithmonė e vjetra shekullore skllavėruese:

Nga ēatia e keqja do tė bjerė mbi Njeriun e Madh.
Ēatia e Kullės sė Adem Jasharit ishte pėrshkuar me zjarrin e tė gjitha armėve shkatėrruese tė artilerisė sė Mabusit, (Milosheviqit). Zjarri i predhave armike ra, jo vetėm mbi ēatinė e kullės sė Njeriut tė Madh, por edhe mbi tė gjithė Jasharėt, tė cilėt qėndruan nė Kėshtjellė.

Gjithnjė duke analizuar profecitė e Nostradamusit do tė hasim edhe nė vargje tė tjera mjaft kuptimplote:
Njė vrasje aq e egėr, sa askush nuk mbeti i gjallė!
Vepra e cituar faqe 126.
Edhe ky konstatim vegimtar, sado qė duket i pėrgjithėsuar dhe mund tė korrespondojė edhe me shumė ngjarje tė tjera tė mizorishme, qė kanė ndodhur dhe ndodhin kudo nė botė, tė pėrkujton tė veēantėn e profecisė, sė Nostradamusit, faktin real se, mė 7 mars tė vitit 1998 nė Kullėn e Qėndresės historike shqiptare, nė Prekaz, asnjė kėshtjellar nuk mbeti i gjallė, mirėpo pikėrisht atė ditė, filloi shembja e pėrgjithmonshme e sundimit tė satanait serb nė vendin tonė.

Fenomeni i pėrjetėsisė

Fenomeni Adem Jashar, nė historinė tonė mė tė re, nė ndėrgjegjen e liridashėsve shqiptarė, ėshtė ngulitur jo vetėm si kult qė simbolizon trimėrinė, vendosmėrinė, sakrificėn, po mbi tė gjitha ėshtė simbol unikat i fuqisė dhe i vitalitetit kombėtar, simbol i pėrsėritjeve ciklike tė ngritjeve shqiptare, pas rėnieve tė shumta. Adem Jashari ėshtė Mesi i realizuar, ėshtė shpėtimtari qė e kemi pritur me shekuj, ėshtė udhėrrėfyesi dhe shembull dhėnėsi realist i lirisė.
Epiqendra e heroizmit dhe qėndresės shqiptare sot, nuk mund tė mendohet pa ideatorin dhe projektuesin e Ushtrisė Ēlirimtare tė Kosovės, Adem Jashari. Vepra e tij heroike ishte dhe vazhdon tė mbetet burim i frymėzimit mė tė fisnikėruar kombėtar pėr tė gjithė shqiptarėt liridashės dhe mė gjerė. Vizita, qė shqiptarėt, por edhe shumė liridashės e humanistė tė tjerė nga mbarė bota i bėjnė Kullės sė Jasharėve, tani nė Kompleksin Memorial Kombėtar, nė Prekaz, ėshtė tregues se pikėrisht nė qendėr tė Shqipėrisė po pėrjetėsohet njė vendpelegrinazh i ri i botės shqiptare, njė vend i shenjtė jo vetėm i Shqipėrisė.
Fenomeni Adem Jashar po ngrihet nė monument pėrjetėsie fizike e shpirtėrore, jo si mit mesjetar, jo si legjendė e rrėfimeve tradicionale mitologjike, por si njė personazh i veēantė dhe realist i historisė me pėrmasa po ashtu tipike realiste, sepse vepra dhe heroizmi i tij shėnuan piedestalin, preken majat ku nuk arrijnė dot as legjendat, shėnuan infinitet, pėrtej tė cilave pushon fjala.
Nė tė gjitha segmentet studimore, nė tė gjitha format e krahasimit dhe tė pėrshkrimit, fenomeni Adem Jashar, imponohet para sė gjithash me origjinalitet, imponohet me veēanti tipike tė njė tipologjie autentike nė paraqitje, qė mbėrthen nė vetvete tė gjitha pėrshtresimet universale tė Njeriut, i cili jo rastėsisht kishte sfiduar terrin, barbarinė, dhunėn, jo rastėsisht iu kishte kundėrvėnė ushtrisė gjakatare tė Mabusit (Milosheviqit) tė kohės.



Dervish Ramė Ēelaj: Me rastin e 65-vjetorit tė formimit tė Brigadės XXV Sulmuese tė Ushtrisė Ēlirimtare tė Shqipėrisė, nė Aste tė Tropojės

I nderuari i deleguar i Keshillit te Ministrave!
I nderuari i deleguar i Ministrise se Mbrotjes!
I nderuari i deleguar i Veteraneve te Luftes se Popullit Shqiptar!
Te dashur motra e vellezer te Malesise se Gjakoves!
Te dashur Vllezer bashkeluftetare te Brigades se XXV te trimave te Malesise Gjakoves,dhe ju perfaqsusit e tyre. !
I nderuari Kryetar i Keshillit te Rrethit !
I nderuari Kryetari i Bashkise !
I nderuari Kryetar i Veteraneve te Luftes se Rrethit !
Te nderuar pjesmarres!
Zonja dhe Zotrinje!

Si sot 65 vjet me pare u mblodh populli i Malesise se Gjakoves ne Aste te Tropojes u mblodh per te shpallur zyrtarisht formimin e Bigades XXV te Ushtrise Clirimtar te Shqiperise me partizane te kesaj Malesie e me vone te Hasit e te krahinave te Kosoves Kreshnike. Shqiptarėt e Kosovės t per te mos shkuar ne ushtrine jugosllave erdhen ne brigaden tone sa qe efektivi I saj u dyfishua.
Ne te vertet ishte kerkuar krijimi i Brigades,nga Kryetari i Keshillit Clirimtar te Tropojes- Veli Nimani qysh ne vjesht te vitit 1943 (Bardhesi Bjeshkesh S.Musaj).

Evokim kujtimesh pėr luftėn e partizanėve nga Shqipėria nė ėlirimin e Kosovės dhe viseve tė Sanxhakut e tė Bosnjes

Isha aktivizuar ne levizjen clirimtare nga mesuesi i shkolles se fshatit tim –Kovac-Hysni Zajmi dhe nga Hasan Isuf Groshi.
Kur u formua brigada nuk me thirren se thonin je i vogel nga trupi e nga mosha.Kerkova te rrjeshtohem dhe une (Dervish Ram Celaj),me than drejtoju komandantit major Veli N.Docit, Ju paraqita komandantiti i cili me pyeti sa vjec je??11 hy per 12 i thash, a din ta perdoresh armen? po i thash,merre i tha Hasan Isufit ne batalionin tend ose te tretin dhe ta keni kujdes.
Kur komandanti dha urdher gadi per nderim, i del perpara njeriu i Mire me callme ne koke dhe kraheqaf sharkin e musketen (pushke shkurt italjane) Dervish Rexhep Luzha e i thote;
Me leje zotni Komandant.
Komandanti ndalon e i thote;urdhro baca Dervish e Ai i drejtohet, mund te me pranoni dhe mua.?
Po ju pergjigj komandanti.Nderkohe nga populli e partizanet shperthyen duartrokitje ne shenje miratimi.
Nga te deleguarit e Shtabit Pergjithshem Manush Myftiu,Hito Cako, Shefqet Peci ..nuk u pelqye rrjeshtimi i Dervish Luzhes.
Veliu ju pergjigj te deleguarve; ne kemi bere thirrje popullit per lufte kunder nazifashimit pa dallim feje,ideje..A nuk jane popull prifti, hoxha, shehu e dervishi?
Ne me ata kemi bashkepunuar Komandanti i krijoj kushte dhe e la te lire ate (Dervishin) dhe te tjeret qe te kryenin ritet fetare ne pushime.Dervish Luzha e bekoj brigaden ne rrugen e saj ne itenerarin nga Tropoja ne Judovnik.
Ne Fushbardh (Bjellopolje-Priopolje) Dervish Luzha i paraqitet perseri komandantit, duke i thene,a mund te bisedoj dicka me ju?.
Ulu i thote komandanti te pime nga nje cigare duhan.Profeti-R.Tarcuku i thote nga Mitrovica ketu kemi patur veshtiresi.Veliu i thote: po ashtu eshte dhe prap do te kemi sepse fshatrat ketej jane me shumice kolone sllav. Pervec luftes kunder gjermanve dhe forcave te Gjeneralit Drazho Mihajllovicit duhet t luftojme edhe badnat kacake sllave, por kam nisur korrjerin me nje leter per ne shtab te divizionit. Nuk vonoj dhe nga shtabi erdhi urdhri per tu kthyer neper Maqedoni e jo me neper Kosove ???.

Ne luftime e siper ne Milloshevdoll ne kompanin III me Komisar Rexhep Valbna, komadant Oaman Hyseni, zv,komisar Pal Sota plagoset nje shok nga Vuthajt e Plave-Gucise,-Isuf Zymer Dedushaj.
Une i afrohem dhe e marr per krahu. Pal Sota i thote pse nuk ecen? Une ju pergjigja, shoku komisar Isufi eshte palgosur ne krah dhe prej forces pushken ia hodhi ne debor.Kur Pal Sota shikoj deboren qe skuqte nga gjaku,dergoj lajm ne komand ,komandati dergoj kalin e tij dhe e derguan Isufin ne spital ne Mitrovic. Me vone jemi kthyer ne Tirane ku edhe Isufi erdhi e filloi shkollen ushtarake.
Por kur vrane gjoja“aksidentalisht”(ne prapaskene) Komandatin Veli Nimanin, ne vitin 46, Isufi tha me mire te me vrasin ne Plave- Gusi UDB, se sa ketu. Isufi u kthye Plav-Guci e u be arsimtar, por me 18 korrik 53 UDB e vret me gjith xhaxhajin Cung Tahirin.
Malsoret si gjith populli Shqiptar luftuan qysh ne lashtesi, mesjet e deri ne ditet e sotme per liri,drejtesi e pavaresi.Aktin e pare heroik e shenon Oruc Hasa ku vret rojet e plagos Pashen ne Gjakov ne vitin 1840 (F.Sokoli) ,pastaj Binak Alia,Syl Oruci,Ram Alia,Haxhi Rahimi ne vitin1845 (H.Alia).
Vijojne patriotet e Lidhjes Shqiptare te Prizrenit,Haxhi Zeka (Pej),Shaqir Curri,Ali Ibra Gjakov),Binak Alia, Syl Oruci,Prel Tuli,Niman S.Doci,Sokol Rama,Alush Alia,Ahmet Sadria,Mal Dula,Adem Selmani, Qerim Delia,Mic Sokoli,Bajram Rama, Zmajl Hyseni,(B.Malaj,D. Progni ) etj.
Dhe te tjera jane kryengritjet qe cuan ne shpalljen e pavarsise ,Bajram Curri,Niman Doci,Man Avdia,Adullah Hoxha,Shaban Binaku,Halil Brahimi,Hoxh Dollapi,Sadri Bardhi,Sulejman Aga,Syl Hoxha,Gjelosh Rama,Tarcuk Rama,Zeqir Halili,Hoxh Zogu (H.Bucpapj,Xh.Malaj )etj. Kunder pushtimit italian filluan te organizohen grupe te vecanta,me 12 maj 1942 formohet ne Klysyr ceta e pare e malesise me komandant Ram Mujen e komisar Qamil Brovinen, Fadil Hoxhen.
Me 2 mars 43 ne Shkelzen, ne shtepine e Sadik Zenunit formohet Keshilli Clirimtar i Malesise me Kryetar Veli Nimani, i cili luajti rol ne organizimin shtetror te rrethit.
Me vone krijohet shtabi operativ me komandant Veli Nimanin,komisar Beqir Ndou, anetar: Mehmet Bajraktari,Din Bajraktari,Imam Mehmet Rama,Col Qerimi,Shaban Haxhia dhe Isuf Qerimi (Sh.Basha,I.Malaj).

Ne korrik 1944 krijohet zona e tretė operative me komandant Qazim Kapisyzi e Zevendes komandant Veli Niman Doci (Prof. Nuri Llazani).
Veli Nimani me cilsin e Kryetarit Kshillit Malsise mori mas per pritjen e delegatve te Kosoves e te Rrafshit Dukagjinit pershente ne emer te Kshillit Antifashist te Popullit te Malsise se Gjakoves,diskutoj dhe nenshkrojti Rezoluten per pavarsin e Kosoves.Gjat e pas luftes kerkoj zbatimin e rezolutes gje qe i kushtoj jeten e tij Heroike(Profesoret- Dh.Pilika,S.Repisht,R.Dedushaj,D.Kaloshi).
Me kete rast kujtoj ata pesona qe njoha e bashkpunova, patriotet dhe bashkeluftetaret,Komandant Veli Niman Doci, komisar Nuri Arapi, Zv.Komandant Celo Arrza, zv/komisar Pertef Pumo,anetare shtabi:Dr.Maxhun Nimani, Jovan Andoni,Prof. Rexhep Shpendi e Shaban Nimani, si dhe partizanete atdhetare Ali Nimani,Sali Bajraktari,Shend Dega,Mehmet Derman Gjonbalaj,Muj Sokoli,Zeq Hyseni, Ram Sadiku,Ali Brahimi,Osman Gega,Deli Qerimi,Mal Sadiku,Jakup e Isuf Musaj,Selim Braha,Bali Halili,Zoge Dega,Bute Dauti,Hasan Motina,Shpend Rexha,Mine Micelja,Mustaf Adullahi,Faslli Ahmeti,Zef Avdia,Tahir Mala,Hajdar Doci,Pashko Papleka,Ahmet e Sali Sadria, Zenel Tahiri,Selim Zenuni,Hamit Neziri,Sokol e Musli Rama,Miftar Memia, Imer Alushi, Isuf Sadiku, Xhemal e Ali Bubrreci, Halil Brecani,Zenel Tahiri,Ragip Hoxha, Shaban Alia,Zenel Ademi,Sadri Zeqa,Bajram U. Paci,Tahir Doci,Mushak Kadria,Adem Sadiku,Rexhep Zeq,Isuf Musa,Ahmet Neza,Ded Zefi, Brahim Beka,Kasem Shpati,Azgan Ahmeti,Uk Buca,Hysen Maxhuni,Brahim Muzia,Peshk Arifi,Hasan Hoxha, Zeqir Mehmeti,dhe disa ne diaspor,Muzi Meshi,Hysen Kucanen,Ram Degen,Sadik Ramadanin ,etj Kujtoj me respekt te vecant njeriun e mire Dervish Luzhen qe shoqeroj Brigaden dhe e bekoj nga Tropoja ne Judovnik deri ne Tirane.po ashtu dhe te afermit e bashkefshataret e mi,Mehmet Alia, Sokol Shpendi,Mehmet Balibali, Rexhep Rama, Avdyl e Rexhep Kanci, Adem Celaj, Bajram M. Celaj, Zeqir Halili, Brahim U.Kertoci, Jonuz Balia,Zenel Brahimi,etj.Duke permend,kujtuar keta luftetar besoj se parfaqsojn gjith ata qe nuk munda ti kujtoj-shenoj.

Une pjesmarres ne Luften II boterore Antifashiste, i rreshtuem ne anen e drejt anen me aleateve Angli, Rusi, Amerike (A.Enstein, F.Agani, K.Frasheri ) deklaroj se nuk kemi zhvilluar luftime vellavrasese me Kosovaret, perkundrazi na kane pritur me kenaqesi, bujari dhe kur jemi larguar me lote perfaqe ne kane percjelle. Edhe ketu ne diaspor, ndonse jemi larg vendlindjes asnjehere nuk e kemi harruar Shqiperine dhe vendet ku jetojne shqiptaret nga Kosova ne Cameri, nga Maqedonia ne Mal te Zi ,e kudo ndodhen ne diaspor.Kemi organizuar manifestime,demostrata,simpoziume,sesione shkencore kushtuar ceshtjes Kombetare.
Rasti e solli qe te vinte ne Amerike i biri i Veli Nimanit,-Admiral i Flotes Luftarake Detare te Shqiperise-Z. Skender Doci, i cili sterviti luftetar
et e “Batalionit Atlantic” dhe u caktua Komandant.
Me rastin e "60 Vjetorit te Konferences se Bujanit”( nė vitin 2003 ) ku esht miratuar Rezoluta e Kosoves per VETVENDOSJE.M rastin e" 600 Vjetorit te lindjes se Gjergj Kastriot Skederbeut" (ne v.2005) djali tjeter i te Nderuarit Veli N.Doci- Fatbardh Doci organizoj me gjithese ne kushte te veshtira dy Simpozime e Sesione Shkencore.Nga Shqiperia erdhi nje delegacion i kryesur nga Gjeneral Lejtnant, Rrahman Perllaku Hero I popullit i cili pershendeti si dhe kishte sjell nje mesazh te presidentit te Republikes Z.Dr.Alfred Moisiu drejtuar Organizatoreve- te "Grupit Pavarur te Intelaktualve Shqiptaro-American" Referusve dhe pjesmarresve ne kete Simpozium e Sesione Shkencore.
Nga keto simpoziume u derguan Memorandume Fuqive te Medha dhe organizmave nderkombtare, ku kerkohej pavaresia e Kosoves.Ne keto simpoziume kam asistuar e pergezuar e bekuar dhe une.

Kam krijuar shoqaten Shqiptaro-Americane’DRITA HYJNORE” Albania –American-Comunity Association of the Almighty Light”,me mundesine qe kshim, kemi ndihmuar edhe emgrantet e rinje ( H.Dega ).
Duke perfunduar kete pershendetje, nga Amerika u larget, ku me deshiren e perhereshme per te ndihmuar nje vend te vogel sic eshte Shqiperia, por me zemer te madhe si te asnje populli tjeter, ju uroj shendet te mire,sukses ne pune,begati e lumturi ne familjet tuaja e te popullit shqiptar.
Zoti ju bekofte, i pa harruar qofte kujtimi dhe vepra e deshmoreve dhe e luftetareve shqiptare te cdo kohe, qe nuk kursyen as gjene me te shtrenjte, jeten e tyre, per dite me te bardha ne vendin e Shqiponjave.
Kryetari i Shoqates Drita Hyjnore New York
Dervish Ramė Ēelaj
10 nėntor 2009.

Tema historike - Halil Patrona - figurė e anashkaluar
Tema historike - Leon Trocki, njė personalitet jo sa duhet i njohur pėr shqiptarėt
Tema historike - Sheradin Berisha: Barbarizmat serbe kundėr shqiptarėve nė vjeshtėn e vitit 1913
Tema historike - Sheradin Berisha: KOSOVA MIDIS ĒLIRIMIT NGA TURQIA DHE PUSHTIMIT NGA SERBIA, JANAR - NĖNTOR 1912
Tema historike - MILUSH KOPILIQI
Tema historike - MILUSH KOPILIQI II
Tema historike - Sheradin Berisha: VEPRIMTARIA ANTIKOMBĖTARE E ESAT PASHĖ TOPTANIT I
Tema historike - (16. 8. 2006) BURIMET PĖR BETEJĖN E KOSOVĖS TĖ VITIT 1389. Roli i fesė nė kohė e LSHP
Tema historike - ATENTATORI I PARISIT, - 83 vjet nga vrasja e Avni Rrustemit, shkruar nga magjistėr, Kadri Rexha
Tema historike - Mr. Sheremet Krasniqi, : “Kur informatori i OZN-sė ( i UDB-sė) njollos figurat historike !”
Tema historike - Sheradin Berisha: 95 vjetori i Shpalljes sė Pavarėsisė sė Shqipėrisė
Tema historike - Sheradin Berisha: Hallkat e zinxhirit komandues tė strukturave kriminale serbe gjatė luftės nė Kosovė (1998-1999)
Tema historike - Nezir Myrtaj: Fadil Vata nė kujtesėn time (me rastin e 17-vjetorit tė vdekjes)
Tema historike - ( 12. 5. 2007) Mehmet Bislimi: TAHIR MEHA
Tema historike - Gjergj Kastrioti Skėnderbeu, kryetrimi i Shqipėrisė
Tema historike - Kadri Rexha: KA ME MĖ SHTRUE VETĖM VDEKJA
Tema historike - (25.7.2007) Ahmet Qeriqi: Kongresi i Lipovicės (Kongresi i Pestė i LNDSH-sė)
Tema historike - Mehmet Bislimi: AZEM BEJTĖ GALICA ( 1889- 1924 )
Tema historike - Mehmet Bislimi: KONGRESI I LUSHNJĖS DHE LUFTA E VLORĖS E VITIT 1920
Tema historike - (17. 9. 2007) Mehmet Bislimi: VASO PASHA (1825 – 1892)
Tema historike - ARBEN LLALLA: HEROI I SHQETĖSIMEVE ATDHETARE E KULTURORE, MARKO BOĒARI (1790-1823)
Tema historike - Arben Llalla: ARVANITĖT DHE VLERAT E TYRE
Tema historike - Myftar Memia: STRATEGJIA E PANSLLAVIZMIT RUSOMADH DHE E PANSERBIZMIT
Tema historike - Institucionet e Kosovės sė pavarur duhet ta nxjerrin nė dritė monografinė e historisė sė rezistencės kundėr pushtimit serb
Tema historike - Domosdoja e rivlerėsimit tė tė dhėnave dhe dėshmive historike tė periudhės sė viteve 1945-1950
Tema historike - Ahmet Qeriqi: Antihistoria e njė teksti tė mjerė tė historisė
Tema historike - Sheradin BERISHA: ROLI HISTORIK I DEMONSTRATAVE SHQIPTARE TĖ VITIT 1968
Tema historike - REVISTA “PAVDEKĖSIA” (Organ i Organizatės Kombėtare pėr Dėshmorėt e Atdheut)
Tema historike - Mehmet Bislimi: LULE NĖ ALTARIN E LIRISĖ SĖ ATDHEUT !
Tema historike - Dilaver Goxhaj: Adem Jashari simbol i kombit
Tema historike - Mehmet Bislimi: Nė pėrkujtim tė atdhetarit, AHMET DELIA ( 1850 – 1913 )
Tema historike - Kadri Rexha: Isa Boletini flamurtari i kryengritjeve tė Kosovės
Tema historike - Skema: E hėnė, e martė, e mėrkurė, e enjte, e premte, e shtunė, e diel...
Tema historike - Ahmet Qeriqi: Njė segment i luftės politike pėr pushtet nė Shqipėri, 1924- 1927
Tema historike - Sheradin Berisha: Masakra e Reēakut krim kundėr njerėzimit
Tema historike - Kadri Rexha: PĖRJETĖSIMI I TRE DĖSHMORĖVE TĖ UĒK-SĖ: ZAHIR PAJAZITI, EDMOND HOXHA DHE HAKIF ZEJNULLAHU
Tema historike - Mehmet Bislimi: PAPA KRISTO NEGOVANI ( 1875 – 1905 )
Tema historike - Mehmet Bislimi: KRENGRITJA ANTIOSMANE E MALĖSISĖ SĖ MADHE
Tema historike - Mehmet Bislimi: Avni Rrustemi, frymėzim atdhetarizmi e qėndrese
Tema historike - Orazio Vasta: Nė Ēinisi tė Sicilisė, mė 9 maj tė vitit 1978, mafia vrau gazetarin e ri, Gjuzepe Papino Impastato
Tema historike - Mexhid YVEJSI: ROLI I ULEMAVE NĖ LIDHJEN E PRIZRENIT (1878-1881)
Tema historike - Ferit Ramadani: LIDHJA SHQIPTARE - AMANETI I BREZAVE PĖR TĖRĖSINĖ E SHQIPĖRISĖ
Tema historike - Orazio Vasta: Vėshtrim i shkurtėr pėr historinė e Katalonisė
Tema historike - Orazio Vasta: Fragmente nga Historia e Sicilisė
Tema historike - Abedin Rakipi: FILLIMET E GJENOCIDIT ĒAM. MASAKRA E DERVIZIANES (DERVISHANES) e vitit 1772
Tema historike - Ja cilat janė shpikjet e Kontit Cavour
Tema historike - Abedin Rakipi: MASAKRAT E KRYERA NGA SHQIPTARET ORTODOKSE, ARVANITO-SULIOTE KUNDER ĒAMEVE. (Pjesa e pare)
Tema historike - Shyqri Hysi: Marrėveshja Nikolla Pashiē - Ahmet Zogu e gushtit tė vitit 1924
Tema historike - Ibrahim D. Hoxha: GJĖMĖT DHE KOBET GREKE NĖ ĒAMĖRĶ
Tema historike - Abedin Rakipi: Pėrpara me kryqin nė njėrėn dorė dhe nė tjetrėn thikėn”
Tema historike - Ahmet Qeriqi: Marrėveshjet e turpit tė disa krerėve shqiptarė me Jugosllavinė
Tema historike - Shqipėria.com: Roli historik i Kongresi tė Manastirit pėr njėsimin e alfabetit tė gjuhės shqipe (14-22 nėntor 1908)
Tema historike - Prof. Dr. Muhamet Pirraku: ROLI I KOSOVĖS NĖ ZGJIDHJEN PĖRFUNDIMTARE TĖ ALFABETIT KOMBĖTAR SHQIPTAR
Tema historike - Prof. Dr. Muhamet Pirraku: KONTEKSTI POLITIK I KĖRKESAVE TĖ DEMONSTRATAVE TĖ VITIT 1968
Tema historike - Kadri Rexha: DEMONSTRATAT E VITIT 1968
Tema historike - HISTORIA E HIMNIT DHE FLAMURIT TONĖ KOMBĖTAR
Tema historike - Prof. dr. Muhamet Pirraku: EPOPETĖ MĖ TĖ SHKĖLQYESHME PĖR SHQIPĖRINĖ ETNIKE
Tema historike - Ahmet Qeriqi: Miti apo historia, gėnjeshtra apo e vėrteta?
Tema historike - Arbėr Ahmeti – Mic Sokoli
Tema historike - Prof. dr. Muhamet Pirraku: SHABAN PALLUZHA NĖ KTHESĖN ĒLIRIMTARE NĖNTOR 1944 - SHKURT 1945
Tema historike - Ahmet Qeriqi: Kryqėzatat, luftėra qė sollėn pasoja fatale pėr qytetėrimet
Tema historike - Mehdi Hyseni: REHABILITIMI DHE MBĖSHTETJA E FASHIZMIT ĖSHTĖ KRIM DHE VEPĖR PENALE NDĖRKOMBĖTARE
Tema historike - Ahmet Qeriqi: Halil Patrona, kryetrimi dhe kryengritėsi mė i madh i tė gjitha kohėve, nė Stamboll
Tema historike - Mr.Sheremet Krasniqi: Rrėfime tė njė bashkėluftėtari tė Azem e Shote Galicės
Tema historike - Prof. dr. Hakif Bajrami: 50 vjetori i dėnimit tė parė tė Adem Demaēit, nė vitin 1959
Tema historike - Prof. dr. Hakif Bajrami: 50 vjetori i dėnimit tė parė tė Adem Demaēit, nė vitin 1959 II
Tema historike - Prof. dr. Hakif Bajrami: 50 vjetori i dėnimit tė parė tė Adem Demaēit, nė vitin 1959 III
Tema historike - Prof. Dr. Muhamet Pirraku GAZETA “HAK” E SHKUPIT (1920-1924) NJĖ MARGARITAR I GAZETARISĖ SHQIPTARE



Copyright © 1999-2005.  Të gjitha të drejtat të rezervuara nga Radio - Kosova e Lirë.
Disenjuar dhe Programuar nga add online