Krasniqi: Ideja për korrigjim kufijve është antikushtetuese por nuk është ide e Thaçit, është ide e vjetër e Serbisë

Jakup Krasniqi: Agresiviteti i qeveritarëve me dy standarde

Pothuajse në të gjitha mediet qarkulluan dje dy lajme të cilat u vlerësuan kërcënuese. Konkretisht, deklaratat e Albin Kurtit dhe e Marko Gjuriqit. Për deklaratën e të parit pati një interesim të veçantë, nisur nga të parët  e vendit dhe nga e gjithë hapësira mediale. Ndërsa për deklaraten e të dytit, pati vetëm një interesim medial në suaza të kufizuara.  Për deklaratën e Albinit pati edhe vlerësime interesante e mjaft kontradiktore nga i njëjti individ. Si p.sh. “vlerësim qesharak, serioz dhe shumë i rrezikshëm”?! Logjikisht, kur për diçka thuhet se është qesharake, ajo nuk mund të jetë njëkohësisht edhe serioz dhe aq më pak shumë e rrezikshme!

T’i lëmë këto “çikërrima” e ta shohim se çka tha Albin Kurti. Ai në një tribunë debati paska thënë: “Mos harroni se në vitin 1998 në Kosovë ka pasur luftë, por në Prishtinë ka mundur të mos ketë. E mbaj mend shumë mirë se në Prishtinë ka pasur paqe, por në Drenicë, Dukagjin e Llap ka pasur luftë. Kur po them luftë, nuk po them se lufta vjen në Prishtinë, por ajo ndodh atje ku është kontesti kufitar e territorial”. (“Zëri”). Kjo, edhe mund të konsiderohet njëfarë kërcënimi, më tepër për qeveritarët tanë, të cilët po këmbëngulin për ratifikimin e demarkacionit kështu siç është, pra, në këtë rast Albini kërcënimin e ka të tipit preventiv, meqenëse ai kërkon rivlerësimin e demarkacionit me Malin e Zi. Pra, nuk është një kërcënim që i drejtohet Malit të Zi, pasi problemin nuk e kanë shkaktuar qeveritarët malazezë.

Është interesante, se po të njëjtën ditë u bë e ditur, u publikua edhe deklarata e Marko Gjuriqit në Graçanicë, ku para qytetarëve serbë paska thënë: “Komuna e Graçanicës për më shumë se një dekadë është kthyer në oazë të serbëve të mbetur në Kosovë e Metohi, dhe për këtë, ata që qëndrojnë në këtë komunë paraqesin një prej shtyllave të qëndrimit në Kosovë e Metohi. Festa e sotme, është rast i mirë për të dërguar porosinë se Serbia pa Kosovën e Metohinë nuk ka kuptim”. (“Koha ditore”). Dhe për çudi, asnjë zyrtar i shtetit nuk e mori mundin për të bërë një kundërpërgjigje të butë ndaj kërcënimit objektiv të këtij zyrtari shtetëror të Serbisë! Përkundrazi, ata sikur nuk paskan dëgjuar gjë duke futur lesh në vesh, siç thuhet në zhargonin popullor!

Nuk ka asnjë dyshim, deklarata e Gjuriqit ishte kryekreje në vijën e politikës serbe të krijuar (komponuar) nga kryekrimineli Millosheviq, arkitekti i katër luftërave në hapësirat e ish-Federatës Jugosllave. Ta sjellim edhe një herë në kujtesë, fjalinë e fundit të citatit të mësipërm, i cili thotë: “Festa e sotme është rast i mirë për të dërguar porosinë se Serbia pa Kosovën e Metohinë nuk ka kuptim”.  Deklarata të kësaj natyre shqiptarët kanë dëgjuar në mënyrë permanente që nga pranvera e vitit 1981 e gjithë deri në qershorin e vitit 1999. Se çka ka ndodhur pas atyre deklaratave e thirrjeve luftënxitëse e dimë të gjithë dhe mbase i kemi e duhet t’i kemi më shumë se të freskëta. Duhet thënë se fjala e Gjuriqit tingëllon shumë e përafërt me fjalën e Millosheviqit të thënë me 24 prill 1987 në Fushë Kosovë. Atëherë Millosheviqi thoshte: “Mbase nuk do ta leni tokën tuaj, ngase në të vështirë jetohet, se ju kanë shtrënguar padrejtësitë e nënçmimet. Nuk ishte asnjëherë veti e popullit serb e malazez të tërhiqen para vështirësive, të çmobilizohen kur duhet të luftojnë, të demoralizohen kur është vështirë.” (“Rilindja”, 26 prill 1987). Ndërsa dy vjet më vonë ai e ngre fitilin ndezës të luftës. Këtë e bëri në Gazimestan në jubileun e 600-vjetorit të Betejës se Kosovës, kur tha: “Gjashtë shekuj më vonë, pra sot, sërish jemi në beteja dhe para betejave…”. (“Rilindja”, 29 qershor 1989).

Se çfarë ndodhi më pas në Slloveni, Kroaci, Bosnjë-Hercegovinë dhe më vonë, sidomos pas 9-10 vjet zhvillimesh edhe në Kosovë, e dimë të gjithë. Kosova qe shndërruar në tokë të djegur e varre masive, gra të dhunuara, shtëpi të djegura me njerëz brenda dhe me mbi një milion njerëz të dëbuar nga vatrat e tyre! Nga kjo gjuhë duhet pasur vëmendje të shtuar qeveritarët tanë e jo nga gjuha e Albinit, që kryesisht është gjuhë për pushtet e mbrojtje të tërësisë territoriale, por nuk është gjuhë për pushtimin e tokave të huaja.

Heshtja e qeveritarëve të sotshëm s’ka si të mos na i kujtojë “liderët” e atëhershëm, duke qenë se këta të sotshmit kanë halle më të mëdha personale – pasurimin dhe mbijetesën e tyre politike! Janë vënë në mbrojtje të vetvetes e jo të Kosovës. Heshtja e zyrtarëve të shtetit tregon qartë se qeveritarët tanë janë shumë agresivë brenda llojit!

Kontrolloni gjithashtu

-Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata mbeten njerëz me bindje, dobësi, -Nuk mund të kryqëzohet një artist i madh sepse si qytetar ka zgjedhur të mbështesë dikë, ashtu siç miliona njerëz mbështesin parti, drejtues apo ekipe sportive të ndryshme. -Ne shpesh kalojmë menjëherë nga adhurimi në linçim publik. -Një deklaratë e vetme mjafton që rrjetet sociale të harrojnë kontributet e një jete të tërë. -Kjo është padrejtësi morale dhe mungesë kulture demokratike. Albert Z. ZHOLI Kam pasur fatin të zhvilloj shumë takime dhe intervista me aktorin e madh "Nderi i Kombit" Robert Ndrenika. Në jetën e përditshme ai është krejt ndryshe nga shpërthimi artistik që shohim në skenë apo në ekran. Një intelektual i qetë, i mençur, i kulturuar, me një finesë komunikimi që të bën menjëherë për vete. Në bisedë flet me maturi, me humor të hollë dhe me atë urtësi që vjen vetëm nga njerëzit që kanë jetuar shumë dhe kanë lexuar akoma më shumë. Ndërsa në skenë ai shndërrohet krejtësisht: shpërthen me energji, emocion dhe forcë interpretimi, duke e bërë publikun të qeshë, të mendojë apo të përlotet. Bisedat me të kanë qenë gjithmonë si orë mësimi. Nga çdo takim me Robert Ndrenikën merr diçka: kulturë, përvojë jetësore, filozofi të thjeshtë njerëzore dhe mbi të gjitha dashurinë për artin. Pikërisht ndaj, kur shoh reagimet e ashpra ndaj një deklarate të tij si qytetar, mendoj se duhet të dimë të ndajmë figurën e kolosit të skenës shqiptare nga bindjet apo simpatitë personale që ai mund të ketë në jetën e tij private. Debatet shterpw Ende në rrjetet sociale vazhdon të diskutohet deklarata e aktorit të madh shqiptar Robert Ndrenika gjatë paraqitjes së kryebashkiakut Erion Veliaj në seancën gjyqësore të kësaj të premteje. Në atë seancë një numër i madh artistësh kishin shkuar në mbështetje të Veliajt, ndërsa takimi më i komentuar ishte ai i Robert Ndrenikës me kryebashkiakun, pak minuta para nisjes së procesit. Fjalët e aktorit: “Ç’të mbeti nga burgu, do ta vazhdoj unë”, krijuan menjëherë reagime të shumta. Disa e interpretuan si humor të hidhur, disa si solidaritet njerëzor, të tjerë si mbështetje politike. Në rrjetet sociale shpërthyen debatet, kritikat, ironitë dhe madje sulmet personale. Por pikërisht këtu lind nevoja për një reflektim më të thellë: a duhet gjykuar një artist i madh për një deklaratë emocionale të bërë si qytetar? Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata mbeten njerëz me bindje, dobësi, simpati dhe preferenca personale. Një artist nuk jeton vetëm në skenë. Ai ka dy jetë: jetën artistike dhe jetën qytetare. Në skenë ai i përket publikut, historisë dhe artit; jashtë saj ai i përket vetes, bindjeve dhe emocioneve të tij njerëzore. Aktor i madh Robert Ndrenika është një nga aktorët më të mëdhenj shqiptarë të të gjitha kohërave. Breza të tërë janë rritur me rolet e tij në teatër dhe kinematografi. Ai nuk është thjesht një aktor i suksesshëm, por një institucion më vete i artit shqiptar. Emri i tij lidhet me dhjetëra role që kanë hyrë në memorien kolektive të shqiptarëve. Nga “Horizonte të hapura”, “I teti në bronx”, “Kapedani”, “Koncert në vitin 1936”, “Në shtëpinë tonë”, “Mësonjtorja”, “Prefekti”, “Nëntori i dytë”, “Besa e kuqe”, “Shirat e vjeshtës”, “Shi në plazh” e deri te dhjetëra interpretime të tjera në teatër, Robert Ndrenika ka qenë një shkollë më vete interpretimi. Figura e tij artistike është ngritur mbi talentin, punën dhe përkushtimin shumëvjeçar ndaj skenës shqiptare. Vetëm roli i Qazim Mulletit tek filmi “Prefekti” do të mjaftonte që emri i tij të mbetej përgjithmonë në historinë e kinemasë shqiptare. Ndërsa personazhe të tjerë si Stefi, Agush Kalemi apo Fotaqi treguan dimensionin e jashtëzakonshëm të një aktori që dinte të lëvizte mes humorit, dramës dhe tragjikomikes me një natyrshmëri të rrallë. Deklarata spontane Por gjithë kjo pasuri artistike nuk mund dhe nuk duhet të fshihet nga një deklaratë spontane apo nga një simpati personale politike. Nuk mund të kryqëzohet një artist i madh sepse si qytetar ka zgjedhur të mbështesë dikë, ashtu siç miliona njerëz mbështesin parti, drejtues apo ekipe sportive të ndryshme. Dikush është me Partizanin, dikush me Tiranën; dikush majtas, dikush djathtas. Kjo është pjesë e pluralizmit dhe e lirisë individuale. Është e mundur që Robert Ndrenika të ketë simpati njerëzore për Erion Veliajn. Është gjithashtu e mundur që ai ta vlerësojë për investimet që janë bërë në art, kulturë, teatro apo aktivitete artistike gjatë kohës që Veliaj drejtoi Bashkinë e Tiranës. Kjo mbetet zgjedhje personale dhe nuk cenon aspak madhështinë e tij si artist. Problemi qëndron tek mënyra sesi shoqëria jonë reagon. Ne shpesh kalojmë menjëherë nga adhurimi në linçim publik. Një deklaratë e vetme mjafton që rrjetet sociale të harrojnë kontributet e një jete të tërë. Kjo është padrejtësi morale dhe mungesë kulture demokratike. Në vendet me traditë demokratike artisti ndahet nga bindja e tij politike. Askush nuk ua mohon veprat artistëve sepse votojnë majtas apo djathtas. Arti nuk është gjykatë politike. Një aktor nuk matet me deklaratat e momentit, por me atë që ka lënë në kulturën kombëtare. Robert Ndrenika ka lënë shumë më tepër sesa një fjali të komentuar në rrjetet sociale. Ai ka lënë personazhe, emocione, humor, lot dhe kujtime që jetojnë prej dekadash në publikun shqiptar. Rreziku Një komb që nuk respekton ikonat e tij artistike rrezikon të humbasë kujtesën kulturore. Kritika është normale dhe demokracia e lejon debatin, por debati nuk duhet të kthehet në fshirje të figurës së një artisti që i ka dhënë aq shumë kulturës shqiptare. Ndaj, përtej polemikave të ditës, duhet të dimë të ndajmë artistin nga qytetari. Robert Ndrenika mbetet një kolos i skenës shqiptare. Ndërsa Robert Ndrenika qytetar ka të drejtën e tij të mendojë, të ndiejë dhe të mbështesë kë të dojë. Pikërisht kjo ndarje është thelbi i një shoqërie demokratike dhe i qytetërimit kulturor.

Albert Z. Zholi: Robert Ndrenika mes artit dhe qytetarisë, mes madhështisë dhe kryqëzimit

-Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata …