Qendra e Kosovës për Studime të Sigurisë vlerëson se po ekzagjerohet alarmi nga terrorizmi në Kosovë

QKSS: Ndikimi i Dezinformimit dhe Polarizimit Politik Gjatë Pandemisë COVID-19 në Kosovë

Sot, me datën 22 Qershor 2022, Qendra Kosovare për Studime të Sigurisë (QKSS) ka publikuar raportin hulumtues “Ndikimi i Dezinformimit dhe Polarizimit Politik Gjatë Pandemisë COVID-19 në Kosovë”.

Ky raport është një përpjekje për dokumentmin e rasteve të dezinformimit dhe polarizimit politik gjatë pandemisë COVID-19 në Kosovë, si dhe identifikimin e implikimeve të tyre në formësimin e qëndrimeve të publikut ndaj pandemisë dhe menaxhimit të pandemisë. Qëllimi i raporti është të shërbejë si një paralajmrim për institucionet dhe publikun e Kosovës dhe si thirrje urgjente për shqyrtimin e përpjekjeve për komunikim strategjik teksa përgatitemi për krizat e ardhshme kombëtare.

Raporti konstaton se institucionet, mediat dhe publiku nuk ishin të përgatitur për t’iu kundërvënë propagandës dhe dezinformimit që hidhnin dyshime rreth ekzistencës së COVID-19, masave mbrojtëse kundër COVID-19 dhe vaksinimit. Në këtë drejtim, përkundër përpjekjeve të tyre për të komunikuar çdo ditë me publikun, institucionet e Kosovës nuk arritën të krijojnë një sistem komunikimi për trajtimin e lajmeve të rreme dhe për menaxhimin e një përgjigjeje efektive kombëtare për frenimin e përhapjes së informacionit të rremë – si dezinformim ashtu edhe keqinformim – rreth virusit dhe pasojave të tij. Fokusi i këtij raporti nuk është përcaktimi i marrëdhënies së drejtpërdrejtë shkak-pasojë mes polarizimit politik dhe politizimit të masave kundër COVID-19 dhe shkallës së infektimit, shkallës së vaksinimit dhe shkallës së vdekjeve, por që përmes shembujve dhe metodave të ndryshme të tregojë se mungesa e një mesazhi konsistent dhe të unifikuar, dhe hedhja e akuzave dhe kundërakuzave për menaxhimin e pandemisë që e rënduan peisazhin politik të Kosovës në vitet 2020 dhe 2021, ishin faktorë kontribues në rezultatet e përziera të Kosovës në menaxhimin e pandemisë.

Raporti gjithashtu thekson se përpjekjet e mediave që t’i ofrojnë publikut informacion të besueshëm rreth COVID-19, u sfiduan nga prania e lajmeve të rreme dhe konspiracioneve për virusin dhe pandeminë në rrjetet sociale dhe mediat e ndryshme online. Prania e teorive konspirative, dezinformimit dhe lajmeve të rreme në rrjetet sociale në Kosovë, pati efekte të dëmshme tek perceptimi publik për pandeminë si kërcënim dhe pranimin e kufizimeve institucionale për parandalimin e pandemisë.

Raporti ka identifikuar dy kategori të individëve dhe grupeve që kanë promovuar informacione të rreme për pandeminë në Kosovë. Grupi i parë përfshin ata që nuk e pranonin ekzistencën e virusit dhe përhapnin narracionin se pandemia ishte vepër e akterëve të fuqishëm, ndërsa në grupin e dytë përfshihen ata që besojnë në ekzistencën e virusit, por nuk e pranonin kërcënimin e virusit dhe përhapnin ide kundër vaksinimit ndaj COVID-19. Raporti më tej konstaton se këto grupe janë gjithashtu të ndikuar nga narrativat e lëvizjeve globale, të cilat bazohen në paragjykime antisemite në përpjekjet e tyre për përhapje të lajmeve të rreme për ekzistencën dhe origjinën e virusit. Brenda këtyre grupeve, raporti identifikoi narrativa të ndryshme të përdorura për shpërndarje të dezinformimit. Narrativa të tilla përfshijnë teorinë konspirative se pandemia COVID-19 ishte rezultat i garës me fuqive të mëdha për kontroll mbi ekonominë dhe informacionin botëror, duke e portretizuar COVID-19 edhe si një mjet të Perëndimit për shfarosjen e popullsinë e të ashtuquajturave vende të “Botës së Tretë” për të adresuar sfidat e veta të sigurisë. Sipas kësaj logjike, në versionin kosovar të kësaj nën-narrative Kosova konsiderohet si vend i “botës së tretë” dhe për këtë arsye është cak i fushatës së shpopullimit. Për më tepër, raporti konstaton se një prej narrativave dominuese ishte ideja se COVID-19 ekziston, por rreziku prej tij është i ngjashëm me viruset e tjera dhe nuk shkakton vdekje. Raporti më tutje konstaton se ata që bëjnë thirrje kundër vaksinimit janë më të shumtë në numër në krahasim me ata që nuk e pranojnë ekzistencën e virusit, prandaj një narrativë e shpeshtë që haset në Kosovë është kontestimi i procesit të licencimit të vaksinave që janë aktualisht në treg.

Gjetjet e këtij raporti theksojnë nevojën emergjente për një plan të centralizuar të komunikimit strategjik nga institucionet e Kosovës. Rrjedhimisht, bazuar në përvojën e pandemisë COVID-19 dhe mësimet e nxjerra nga shqyrtimi i mjedisit informativ të Kosovës në të cilin u zhvillua menaxhimi i pandemisë, institucionet e Kosovës duhet të zhvillojnë një strategji të qartë dhe gjithëpërfshirëse komunikimi për çështjet që kanë të bëjnë me mirëqenien e publikut – duke përfshirë kriza shëndetësore, emergjencat natyrore dhe kërcënimet e sigurisë kombëtare – që siguron ndarje konkrete dhe të qarta të roleve dhe veprimeve në të gjitha nivelet e qeverisjes. Për më tepër, një strategji e tillë duhet të parasheh edhe prodhimin dhe shpërndarjen e kundër-narrativave për luftimin e dezinformimit dhe keqinformimit rreth çështjeve të shëndetit publik dhe emergjencave të tjera kritike. Institucionet e Kosovës duhet gjithashtu të bëjnë analiza sistematike dhe ta demaskojnë dezinformimin rreth çështjeve të shëndetit publik, efektin e tyre në shoqëri dhe format në të cilat ato shpërndahen, në mënyrë që përgjigja ndaj tyre të jetë efektive dhe konkrete. Në këtë drejtim, komunikimi i institucioneve duhet të jetë në përputhje me zhvillimet teknologjike dhe avancimin e platformave të ndryshme të komunikimit, në mënyrë që shtrirja e informatave të verifikuara dhe zyrtare të përkojë me përdorimin e platformave të ndryshme online që shfrytëzohen nga qytetarët e Kosovës.

Prezantimi i raportit u pasua me një diskutim në panel me Dr. Florie Miftari Basholl nga Instituti Kombëtar i Shëndetit Publik të Kosovës, Znj. Ardiana Thaçi, Gazetare në Klan Kosova, Z. Skender Perteshi, Hulumtues i Lartë në QKSS dhe Z. Shpat Balaj, Hulumtues në QKSS.

Raporti i plotë mund të shkarkohet në www.qkss.org në gjuhën Shqipe, Angleze dhe Serbe.

Ky raport u publikua në kuadër të projektit “Pandemia COVID-19 në Kosovë: Identifikimi dhe Trajtimi i Fushatave të Dezinformimit” i mbështetur nga Balkan Trust for Democracy, projekt i Fondit Gjerman Marshall të Shteteve të Bashkuara dhe USAID-it.

Kontrolloni gjithashtu

Filatelia e Postës së Kosovës, sot lëshon në qarkullim emisionin e jashtëzakonshëm të pullës postare me titull “Paqe globale”

Filatelia e Postës së Kosovës, sot lëshon në qarkullim emisionin e jashtëzakonshëm të pullës postare me titull “Paqe globale”

Filatelia e Postës së Kosovës, sot lëshon në qarkullim emisionin e jashtëzakonshëm të pullës postare …