Jakup Krasniqi

Jakup Krasniqi: Edi Rama nuk po tregton me Kosovën, këtë po e bëjnë krerët tanë

Me 13 e 14 tetor të 2016, në mediet shqiptare dhe ato serbe, u shkrua dhe u fol shumë për vizitën e Edi Ramës në Serbi, për takimin me Vuçiqin dhe paraqitjen e tij në Konferencën e Sigurisë në Beograd. Gjatë paraqitjeve, ndoshta më tepër filozofike sesa politike, pati edhe prezantime dinjitoze. Është e kuptueshme se Kryeministri Rama, në Beograd, prezantoi Shqipërinë, edhe pse një ndër temat e debatit ishte edhe Kosova. Atë që të gjithë kishin mundësi ta dëgjojnë është fakti se fjalës së Edi Ramës për Kosovën nuk mund t’i bëhet asnjë vërejtje negative: ai foli fjalë të mira.

Fatkeqësisht, në kuadër të « Postës së porositur » në mediet tona dhe jo vetëm aty, pati edhe paraqitje e shkrime tendencioze dhe të pavërteta lidhur me këtë vizitë. U tha se gjoja “Edi Rama bëri tregti me Kosovën në Serbi ”! Shkuan deri aty sa drejtues të institucioneve tona ia mohuan të drejtën Shqipërisë për t’i ardhur në ndihmë a thënë ndonjë fjalë miradije për Kosovën?!  Një kualifikim i tillë është i paqëndrueshëm, pasi Kosova nuk është në duart e Edi Ramës që të“tregtojë” me të. Është e tmerrshme por fakt se me Kosovën janë duke tregtuar udhëheqësit e institucioneve shtetërore të Kosovës. Në pazarllëqet që i zhvilluan në Bruksel, ata tregtuan me sovranitetin e shtetit të Kosovës përmes marrëveshjes për Asociacionin e Komunave me shumicë serbe; ata tregtuan integritetin territorial të Kosovës, duke ia humbur Kosovës mbi 8200 hektarë të territorit të saj; ata tregtuan edhe me njerëz, sepse imponuan krijimin e një gjykate politike për dënimin e UÇK-së mbi akuzat e sajuara nga qarqet antishqiptare. Unë nuk mund t’i kuptoj ata që mundohen t’i veshin Edi Ramës diçka që nuk është në kompetenca të tij, i cili as nuk ka bërë dhe as që ka pasur mundësi të bëjë tregti me Kosovën. Nuk ka logjikë të shpifet aq ulët pos në rastet kur vërtet kemi “postën e porositur” mediale.  Është për t’u shqetësuar, “rilindja” e një frymë anti Shqipëri ne disa qarqe “intelektuale” në Kosovë?! Edhe në Shqipëri ka mjaft të tillë që u fryjnë dallimeve shqiptare të këndej e andej Drinit.

Ndoshta Edi Rama, mund të kritikohet se u mundua të paraqitej më shumë si lider i rajonit tonë sesa i shqiptarëve. Por, që të jetë lider i rajonit i duhet paraprakisht një mbështetje e të gjithë shqiptarëve të rajonit. Bashkërendimi i mirëfilltë mbarëkombëtar do t’i jepte mundësi secilit personalitet politik fuqinë që me përgjegjësi të pretendonte liderizmin në rajon. Aktualisht, shqiptarët janë të copëtuar sa s’ka ku shkon më keq. Në këtë kontekst, as Edi Rama dhe as ndonjë shqiptar tjetër nuk mund të pretendojnë postin e liderit të shqiptarëve në rajon e lëre më edhe të kësaj pjese të Ballkanit.

Nëse Edi Rama, ia arrin qëllimit të hedhë një hap para drejt normalizimit të marrëdhënieve në mes dy shteteve, ai duhet përshëndetur. Por, koha e përmirësimit të marrëdhënieve shqiptaro-serbe ende nuk shihet në horizont. Sidomos me logjikën e vjetër që dominon në institucionet e reja të Beogradit. Sa për ilustrim do përmendur kërcënimin e 12 tetorit 2016 të Presidentit të Serbisë të bërë në Shën Petersburg për të përsëritur skenarët e kohës së Millosheviqit. Ky kërcënim është si rezultat edhe i tregtisë që bartësit e institucioneve tona janë duke bërë me çdo gjë të Kosovës, madje edhe me lirinë e saj. Prandaj, mos kërkoni fajtorët aty ku nuk janë! Dhe shtrojmë, mbase me të drejtë pyetjen, e cila ka edhe përgjigjen në vetvete: kush në të vërtetë, po tregton me Kosovën?

Jakup Krasniqi: Mendësia  e vjetër dhe kërcënimet

Më 10 prill të vitit 2014 kam reaguar  lidhur me intervistën që kryetari i Serbisë, Tomisllav Nikoliqi, i kishte dhënë gazetës “Die Presse” të Austrisë. Në atë intervistë Nikoliqi kishte përsëritur propagandën e moçme të regjimit të Millosheviqit për Çështjen e Kosovës dhe kishte minimizuar  skajshmërisht pasojat e politikës së gjenocidit që shteti serb kishte kryer në Kosovë.

Mohimi i gjenocidit serb në Kosovë dhe paraqitja e Serbisë si “viktimë e një komploti ndërkombëtar”,  ishte përgatitja e terrenit propagandistik për të kaluar në ofensivë diplomatike. Kjo ofensivë diplomatike e Serbisë kundër Kosovës arriti kulmin më 12 tetor 2016. I trimëruar nga vizita e tij në Rusi, kryetari  serb u kërcënua se ngjarjet mund të marrin kahe shumë të keqe dhe se Serbia është e gatshme të sillet me shqiptarët e Kosovës në të gjitha mënyrat e mundshme. Madje, fakti se ai nuk përjashtoi mundësinë që dikush ta bombardojë përsëri Serbinë nxjerr në shesh se Serbia është duke u përgatitur të përsërisë skenarët e vjetër. Për ne është e qartë se logjika e vjetër nuk mund të prodhojë asgjë tjetër pos kërcënime të reja!

Por, a janë të vetëdijshme institucionet ndërkombëtare, sidomos ato që kanë për vokacion ruajtjen e paqes dhe sigurisë, se heshtja përballë këtyre kërcënimeve inkurajon pushtetin kriminal të Beogradit të nxisë konflikte të reja, që destabilizojnë tërë regjionin e brishtë të Ballkanit Perëndimor. Sa janë të përgjegjshme institucionet shtetërore të Kosovës që t’i përgjigjen në mënyrë adekuate kërcënimeve dhe rreziqeve që na kanosen? Kam bindjen e plotë se institucionet tona as që mendojnë t’i përgjigjen këtyre kërcënimeve sepse ato bartin një masë të përgjegjësisë për këtë defansivë diplomatike që na karakterizon. Defansivë ishte edhe debati që u zhvillua në Kuvendin e Kosovës më 11 e 12 tetor 2016, sidomos ai i partive të koalicionit qeverisës.

Nëse dikush e bën veshin e shurdhër përpara këtyre kërcënimeve të reja, ne e kemi për borxh të rikujtojmë se gjatë luftës në Kosovë në periudhën 1998-1999, ushtria dhe policia serbe vrau 13290 shqiptarë prej të cilëve 1450 ende konsiderohen të zhdukur. Nga numri i të vrarëve, 1392 ishin fëmijë ndërsa 1739 ishin gra. Krahas vrasjeve të civilëve të paarmatosur, ndaj 20400 grave u përdor dhuna seksuale.U rrënuan 123 objekte shëndetësore, 93 biblioteka, 30 shtëpi kulturore, 215 xhami, teqe dhe tyrbe të myslimanëve dhe 5 kisha katolike, 88101 shtëpi dhe objekte ndihmëse. Krimi i gjenocidit as nuk harrohet e as nuk falet. Gjenocidi pret ndëshkimin  e merituar. Jam plotësisht i vetëdijshëm se strukturat politike të regjimit aktual të Beogradit janë larg njohjes së krimeve që shteti i tyre u ka shkaktuar shqiptarëve dhe larg angazhimeve që përgjegjësit e krimeve të dalin para drejtësisë. Por, po e përsëris edhe një herë, atë që duhet ta dinë udhëheqësit e rinj të mentalitetit të vjetër të Beogradit qëndron në realitetin e ri se Republika e Kosovës është shtet i pavarur dhe këtë proces nuk mund ta kthejnë prapa as gënjeshtrat e diplomacisë serbe e as kërcënimet e udhëheqësve shtetërorë të Serbisë.

Duke përfunduar, nënvizoj faktin se klasa e sotme politike e Beogradit në krye me Nikoliqin e Vuçiqin, kanë dalë nga kapota e politikës luftënxitëse të Millosheviqit e te Sheshelit, dy të akuzuarve kryesorë për krime të luftës në Tribunalin Ndërkombëtar të Hagës, të cilët ishin pjesë e të gjitha problemeve të krijuara në hapësirat e ish-Jugosllavisë dhe si të tillë nuk mund të jenë pjesë e zgjedhjeve të problemeve të krijuara nga vetë këta!

Kontrolloni gjithashtu

-Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata mbeten njerëz me bindje, dobësi, -Nuk mund të kryqëzohet një artist i madh sepse si qytetar ka zgjedhur të mbështesë dikë, ashtu siç miliona njerëz mbështesin parti, drejtues apo ekipe sportive të ndryshme. -Ne shpesh kalojmë menjëherë nga adhurimi në linçim publik. -Një deklaratë e vetme mjafton që rrjetet sociale të harrojnë kontributet e një jete të tërë. -Kjo është padrejtësi morale dhe mungesë kulture demokratike. Albert Z. ZHOLI Kam pasur fatin të zhvilloj shumë takime dhe intervista me aktorin e madh "Nderi i Kombit" Robert Ndrenika. Në jetën e përditshme ai është krejt ndryshe nga shpërthimi artistik që shohim në skenë apo në ekran. Një intelektual i qetë, i mençur, i kulturuar, me një finesë komunikimi që të bën menjëherë për vete. Në bisedë flet me maturi, me humor të hollë dhe me atë urtësi që vjen vetëm nga njerëzit që kanë jetuar shumë dhe kanë lexuar akoma më shumë. Ndërsa në skenë ai shndërrohet krejtësisht: shpërthen me energji, emocion dhe forcë interpretimi, duke e bërë publikun të qeshë, të mendojë apo të përlotet. Bisedat me të kanë qenë gjithmonë si orë mësimi. Nga çdo takim me Robert Ndrenikën merr diçka: kulturë, përvojë jetësore, filozofi të thjeshtë njerëzore dhe mbi të gjitha dashurinë për artin. Pikërisht ndaj, kur shoh reagimet e ashpra ndaj një deklarate të tij si qytetar, mendoj se duhet të dimë të ndajmë figurën e kolosit të skenës shqiptare nga bindjet apo simpatitë personale që ai mund të ketë në jetën e tij private. Debatet shterpw Ende në rrjetet sociale vazhdon të diskutohet deklarata e aktorit të madh shqiptar Robert Ndrenika gjatë paraqitjes së kryebashkiakut Erion Veliaj në seancën gjyqësore të kësaj të premteje. Në atë seancë një numër i madh artistësh kishin shkuar në mbështetje të Veliajt, ndërsa takimi më i komentuar ishte ai i Robert Ndrenikës me kryebashkiakun, pak minuta para nisjes së procesit. Fjalët e aktorit: “Ç’të mbeti nga burgu, do ta vazhdoj unë”, krijuan menjëherë reagime të shumta. Disa e interpretuan si humor të hidhur, disa si solidaritet njerëzor, të tjerë si mbështetje politike. Në rrjetet sociale shpërthyen debatet, kritikat, ironitë dhe madje sulmet personale. Por pikërisht këtu lind nevoja për një reflektim më të thellë: a duhet gjykuar një artist i madh për një deklaratë emocionale të bërë si qytetar? Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata mbeten njerëz me bindje, dobësi, simpati dhe preferenca personale. Një artist nuk jeton vetëm në skenë. Ai ka dy jetë: jetën artistike dhe jetën qytetare. Në skenë ai i përket publikut, historisë dhe artit; jashtë saj ai i përket vetes, bindjeve dhe emocioneve të tij njerëzore. Aktor i madh Robert Ndrenika është një nga aktorët më të mëdhenj shqiptarë të të gjitha kohërave. Breza të tërë janë rritur me rolet e tij në teatër dhe kinematografi. Ai nuk është thjesht një aktor i suksesshëm, por një institucion më vete i artit shqiptar. Emri i tij lidhet me dhjetëra role që kanë hyrë në memorien kolektive të shqiptarëve. Nga “Horizonte të hapura”, “I teti në bronx”, “Kapedani”, “Koncert në vitin 1936”, “Në shtëpinë tonë”, “Mësonjtorja”, “Prefekti”, “Nëntori i dytë”, “Besa e kuqe”, “Shirat e vjeshtës”, “Shi në plazh” e deri te dhjetëra interpretime të tjera në teatër, Robert Ndrenika ka qenë një shkollë më vete interpretimi. Figura e tij artistike është ngritur mbi talentin, punën dhe përkushtimin shumëvjeçar ndaj skenës shqiptare. Vetëm roli i Qazim Mulletit tek filmi “Prefekti” do të mjaftonte që emri i tij të mbetej përgjithmonë në historinë e kinemasë shqiptare. Ndërsa personazhe të tjerë si Stefi, Agush Kalemi apo Fotaqi treguan dimensionin e jashtëzakonshëm të një aktori që dinte të lëvizte mes humorit, dramës dhe tragjikomikes me një natyrshmëri të rrallë. Deklarata spontane Por gjithë kjo pasuri artistike nuk mund dhe nuk duhet të fshihet nga një deklaratë spontane apo nga një simpati personale politike. Nuk mund të kryqëzohet një artist i madh sepse si qytetar ka zgjedhur të mbështesë dikë, ashtu siç miliona njerëz mbështesin parti, drejtues apo ekipe sportive të ndryshme. Dikush është me Partizanin, dikush me Tiranën; dikush majtas, dikush djathtas. Kjo është pjesë e pluralizmit dhe e lirisë individuale. Është e mundur që Robert Ndrenika të ketë simpati njerëzore për Erion Veliajn. Është gjithashtu e mundur që ai ta vlerësojë për investimet që janë bërë në art, kulturë, teatro apo aktivitete artistike gjatë kohës që Veliaj drejtoi Bashkinë e Tiranës. Kjo mbetet zgjedhje personale dhe nuk cenon aspak madhështinë e tij si artist. Problemi qëndron tek mënyra sesi shoqëria jonë reagon. Ne shpesh kalojmë menjëherë nga adhurimi në linçim publik. Një deklaratë e vetme mjafton që rrjetet sociale të harrojnë kontributet e një jete të tërë. Kjo është padrejtësi morale dhe mungesë kulture demokratike. Në vendet me traditë demokratike artisti ndahet nga bindja e tij politike. Askush nuk ua mohon veprat artistëve sepse votojnë majtas apo djathtas. Arti nuk është gjykatë politike. Një aktor nuk matet me deklaratat e momentit, por me atë që ka lënë në kulturën kombëtare. Robert Ndrenika ka lënë shumë më tepër sesa një fjali të komentuar në rrjetet sociale. Ai ka lënë personazhe, emocione, humor, lot dhe kujtime që jetojnë prej dekadash në publikun shqiptar. Rreziku Një komb që nuk respekton ikonat e tij artistike rrezikon të humbasë kujtesën kulturore. Kritika është normale dhe demokracia e lejon debatin, por debati nuk duhet të kthehet në fshirje të figurës së një artisti që i ka dhënë aq shumë kulturës shqiptare. Ndaj, përtej polemikave të ditës, duhet të dimë të ndajmë artistin nga qytetari. Robert Ndrenika mbetet një kolos i skenës shqiptare. Ndërsa Robert Ndrenika qytetar ka të drejtën e tij të mendojë, të ndiejë dhe të mbështesë kë të dojë. Pikërisht kjo ndarje është thelbi i një shoqërie demokratike dhe i qytetërimit kulturor.

Albert Z. Zholi: Robert Ndrenika mes artit dhe qytetarisë, mes madhështisë dhe kryqëzimit

-Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata …