Julia Pertovskaja: Beteja e diplomacisë ruse në Kosovë

Pas përpjekjeve të dështuara për të zgjidhur statusin e Kosovës në negociata, dhe pas shpalljes së pavarësisë së Kosovës në 2008, Moska ka humbur levat e saj kryesore në këtë krizë. Faza aktuale nuk nënkupton një rol të rëndësishëm për diplomacinë ruse. Sidoqoftë, Moska po përpiqet të ndikojë në situatën duke parandaluar integrimin e Kosovës në bashkësinë ndërkombëtare, dhe përveç kësaj po udhëheq një fushatë negative kundër elitës politike të Kosovës.

Diplomacia ruse po monitoron në mënyrë aktive zhvillimin e një krize të re në marrëdhëniet midis Serbisë dhe Kosovës, për shkak të targave dhe bllokimit të dy vendkalimeve kryesore – Brnjak dhe Jarinje në veri të Kosovës. Moska po përpiqet të jetë në kontakt të vazhdueshëm me autoritetet serbe, dhe theksi në deklaratat zyrtare ruse është vënë në rrezikun e një, “skenari shkatërrues që kërcënon të gjithë rajonin”.

Ndërsa disa media ruse përshkruajnë pamjen e errët të një konflikti të mundshëm, autoritetet ruse po përdorin një mundësi të re për të rritur ndikimin e tyre në situatën rreth Kosovës. Sidoqoftë, grupi i mjeteve në dispozicion të Rusisë është shumë i kufizuar.

Ashtu si në krizat e mëparshme mbi Kosovën në vitet e fundit, përpjekjet paqësore të Moskës nuk janë përputhur me deklaratat dhe hapat e Bashkimit Evropian dhe Shteteve të Bashkuara. Këto ditë, Ministria e Punëve të Jashtme ruse ka intensifikuar retorikën anti-perëndimore dhe antishqiptare. Diplomacia ruse përqendrohet kryesisht në paligjshmërinë e shtetit të Kosovës dhe paligjshmërinë e veprimeve të autoriteteve të Kosovës. Moska po e transferon të gjithë përgjegjësinë për krizën tek autoritetet e Kosovës dhe vendet e NATO -s dhe BE -së, të cilat i konsideron “mbrojtës” të shqiptarëve të Kosovës.

Edhe pse Shtetet e Bashkuara, NATO dhe BE, e cila ndërmjetëson dialogun për normalizimin e marrëdhënieve midis Beogradit dhe Prishtinës, u kanë bërë thirrje vazhdimisht të dyja palëve të qetësojnë tensionet, Moska ka akuzuar vazhdimisht vendet perëndimore për mos veprim dhe mungesë të presionit të fortë. Autoritetet ruse besojnë se veprimet e Prishtinës nuk marrin një vlerësim ose qortim të duhur. Përkundër të gjitha apeleve, serbët në veri të Kosovës vazhdojnë të bllokojnë vendkalimet kufitare në Jarinje e në Brnjakë, dhe njësitë speciale të policisë së Kosovës janë në terren.

Pse jo pa simbole ushtarake

Retorika e Moskës po bëhet më dramatike nga dita në ditë. Rusia (edhe pse pa fakte dhe dëshmi të mjaftueshme) pohon se situata në veri të Kosovës po shkon drejt konfliktit të hapur dhe spastrimit etnik.

Moska vendos formimin e Bashkimit të Komunave Serbe në plan të parë të de-përshkallëzimit, në përputhje me Marrëveshjen e Brukselit, e cila është bllokuar nga Prishtina. Në të njëjtën kohë, udhëheqësit politikë në Kosovë dhe Shqipëri e shohin destabilizimin në Ballkan si “nën ndikimin rus”.Autoritetet ruse me sa duket nuk lëshuan një urdhër për të bllokuar kalimin në veri të Kosovës, por në mënyrën e vet, Moska ka kontribuar në rritjen e frikës dhe tensionit. Kjo i referohet kryesisht vendimit të ambasadorit rus në Beograd, Aleksandar Bocan-Kharchenko, për të vizituar, së bashku me ministrin serb të Mbrojtjes Nebojsha Stefanovic dhe shefin e Shtabit të Përgjithshëm Milan Mojsilovic, forcat serbe që janë në një gjendje të gatishmërisë luftarake në rritje deri në pikën kufitare të Jarinjes.

Megjithëse zyrtarisht përfaqësuesit rusë donin të “bindeshin për situatën aktuale”, ky ishte një mesazh i qartë në lidhje me anën e autoriteteve serbe që u nisën për të demonstruar simbolet ushtarake. Mediat ruse, në mesin e raporteve të shumta mbi situatën rreth Kosovës, transmetuan informacion në lidhje me fluturimin e avionëve luftarakë, “të blerë nga Rusia”, pranë kufirit administrativ me Kosovën.

Është e vështirë të thuhet nëse Rusia në të vërtetë beson se me praninë e saj “manovrat ushtarake” të Aleksandar Vuçiq po mbrojnë komunitetin serb në veri të Kosovës, apo thjesht po përpiqet të marrë disa pikë për vete. Sidoqoftë, shqetësimi i zyrtarëve rusë për situatën në Ballkan nuk nënkupton shoqërimin e detyrueshëm të personelit ushtarak në mes të një krize që nuk ka dimension ushtarak.

Pika diplomatike pa një karrige negociuese

Edhe pse disa analistë vlerësojnë se ardhja e zyrtarëve rusë në kufi me Kosovën i dha Moskës pika diplomatike, Kremlini nuk mund të mburret me një ndikim të madh në zhvillimin e krizës së Kosovës. Rusia nuk po ndërmjetëson në negociatat në Bruksel dhe votimi i saj në Këshillin e Sigurimit të Kombeve të Bashkuara nuk është i nevojshëm në këtë moment.

Pas përpjekjeve të dështuara për të zgjidhur statusin e Kosovës në negociata, dhe pas shpalljes së pavarësisë së Kosovës në 2008, Moska ka humbur levat e saj kryesore në këtë krizë. Faza aktuale nuk nënkupton një rol të rëndësishëm për diplomacinë ruse. Sidoqoftë, Moska po përpiqet të ndikojë në situatën duke parandaluar integrimin e Kosovës në bashkësinë ndërkombëtare, dhe përveç kësaj po udhëheq një fushatë negative kundër elitës politike të Kosovës.

Sidoqoftë, çështja e Kosovës nuk është vetëm një temë e rëndësishme e marrëdhënieve të Rusisë me Serbinë, në të cilën Moska vepron si mbrojtësi kryesor i integritetit territorial serb, por gjithashtu një element domethënës i konfliktit të Kremlinit me Perëndimin. Autoritetet ruse po i referohen situatës rreth Kosovës në mënyrë që të justifikojnë aneksimin e një pjese të territorit të Ukrainës, domethënë gadishullin e Krimesë, dhe politikën e tyre të minimit të sovranitetit të vendeve në afërsi të menjëhershme.

Dështimet në procesin e normalizimit midis Beogradit dhe Prishtinës janë gjithmonë një temë e mirë për diplomacinë ruse, e cila është e angazhuar për të dobësuar besimin e publikut në përpjekjet e BE -së dhe NATO -s në Ballkan. Mungesa e transparencës në politikën e jashtme të Moskës, e cila kërkon të parandalojë integrimin euro-atlantik në Ballkan, lë vend për spekulime dhe supozime të ndryshme. Prandaj, ka spekulime se Moska do të ndërmarrë hapa të vërtetë për të destabilizuar rajonin.

Tani për tani, destabilizimi është më shumë një histori mediatike sesa një skenar i vërtetë. (Al-Xhazira – RKL)

Kontrolloni gjithashtu

-Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata mbeten njerëz me bindje, dobësi, -Nuk mund të kryqëzohet një artist i madh sepse si qytetar ka zgjedhur të mbështesë dikë, ashtu siç miliona njerëz mbështesin parti, drejtues apo ekipe sportive të ndryshme. -Ne shpesh kalojmë menjëherë nga adhurimi në linçim publik. -Një deklaratë e vetme mjafton që rrjetet sociale të harrojnë kontributet e një jete të tërë. -Kjo është padrejtësi morale dhe mungesë kulture demokratike. Albert Z. ZHOLI Kam pasur fatin të zhvilloj shumë takime dhe intervista me aktorin e madh "Nderi i Kombit" Robert Ndrenika. Në jetën e përditshme ai është krejt ndryshe nga shpërthimi artistik që shohim në skenë apo në ekran. Një intelektual i qetë, i mençur, i kulturuar, me një finesë komunikimi që të bën menjëherë për vete. Në bisedë flet me maturi, me humor të hollë dhe me atë urtësi që vjen vetëm nga njerëzit që kanë jetuar shumë dhe kanë lexuar akoma më shumë. Ndërsa në skenë ai shndërrohet krejtësisht: shpërthen me energji, emocion dhe forcë interpretimi, duke e bërë publikun të qeshë, të mendojë apo të përlotet. Bisedat me të kanë qenë gjithmonë si orë mësimi. Nga çdo takim me Robert Ndrenikën merr diçka: kulturë, përvojë jetësore, filozofi të thjeshtë njerëzore dhe mbi të gjitha dashurinë për artin. Pikërisht ndaj, kur shoh reagimet e ashpra ndaj një deklarate të tij si qytetar, mendoj se duhet të dimë të ndajmë figurën e kolosit të skenës shqiptare nga bindjet apo simpatitë personale që ai mund të ketë në jetën e tij private. Debatet shterpw Ende në rrjetet sociale vazhdon të diskutohet deklarata e aktorit të madh shqiptar Robert Ndrenika gjatë paraqitjes së kryebashkiakut Erion Veliaj në seancën gjyqësore të kësaj të premteje. Në atë seancë një numër i madh artistësh kishin shkuar në mbështetje të Veliajt, ndërsa takimi më i komentuar ishte ai i Robert Ndrenikës me kryebashkiakun, pak minuta para nisjes së procesit. Fjalët e aktorit: “Ç’të mbeti nga burgu, do ta vazhdoj unë”, krijuan menjëherë reagime të shumta. Disa e interpretuan si humor të hidhur, disa si solidaritet njerëzor, të tjerë si mbështetje politike. Në rrjetet sociale shpërthyen debatet, kritikat, ironitë dhe madje sulmet personale. Por pikërisht këtu lind nevoja për një reflektim më të thellë: a duhet gjykuar një artist i madh për një deklaratë emocionale të bërë si qytetar? Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata mbeten njerëz me bindje, dobësi, simpati dhe preferenca personale. Një artist nuk jeton vetëm në skenë. Ai ka dy jetë: jetën artistike dhe jetën qytetare. Në skenë ai i përket publikut, historisë dhe artit; jashtë saj ai i përket vetes, bindjeve dhe emocioneve të tij njerëzore. Aktor i madh Robert Ndrenika është një nga aktorët më të mëdhenj shqiptarë të të gjitha kohërave. Breza të tërë janë rritur me rolet e tij në teatër dhe kinematografi. Ai nuk është thjesht një aktor i suksesshëm, por një institucion më vete i artit shqiptar. Emri i tij lidhet me dhjetëra role që kanë hyrë në memorien kolektive të shqiptarëve. Nga “Horizonte të hapura”, “I teti në bronx”, “Kapedani”, “Koncert në vitin 1936”, “Në shtëpinë tonë”, “Mësonjtorja”, “Prefekti”, “Nëntori i dytë”, “Besa e kuqe”, “Shirat e vjeshtës”, “Shi në plazh” e deri te dhjetëra interpretime të tjera në teatër, Robert Ndrenika ka qenë një shkollë më vete interpretimi. Figura e tij artistike është ngritur mbi talentin, punën dhe përkushtimin shumëvjeçar ndaj skenës shqiptare. Vetëm roli i Qazim Mulletit tek filmi “Prefekti” do të mjaftonte që emri i tij të mbetej përgjithmonë në historinë e kinemasë shqiptare. Ndërsa personazhe të tjerë si Stefi, Agush Kalemi apo Fotaqi treguan dimensionin e jashtëzakonshëm të një aktori që dinte të lëvizte mes humorit, dramës dhe tragjikomikes me një natyrshmëri të rrallë. Deklarata spontane Por gjithë kjo pasuri artistike nuk mund dhe nuk duhet të fshihet nga një deklaratë spontane apo nga një simpati personale politike. Nuk mund të kryqëzohet një artist i madh sepse si qytetar ka zgjedhur të mbështesë dikë, ashtu siç miliona njerëz mbështesin parti, drejtues apo ekipe sportive të ndryshme. Dikush është me Partizanin, dikush me Tiranën; dikush majtas, dikush djathtas. Kjo është pjesë e pluralizmit dhe e lirisë individuale. Është e mundur që Robert Ndrenika të ketë simpati njerëzore për Erion Veliajn. Është gjithashtu e mundur që ai ta vlerësojë për investimet që janë bërë në art, kulturë, teatro apo aktivitete artistike gjatë kohës që Veliaj drejtoi Bashkinë e Tiranës. Kjo mbetet zgjedhje personale dhe nuk cenon aspak madhështinë e tij si artist. Problemi qëndron tek mënyra sesi shoqëria jonë reagon. Ne shpesh kalojmë menjëherë nga adhurimi në linçim publik. Një deklaratë e vetme mjafton që rrjetet sociale të harrojnë kontributet e një jete të tërë. Kjo është padrejtësi morale dhe mungesë kulture demokratike. Në vendet me traditë demokratike artisti ndahet nga bindja e tij politike. Askush nuk ua mohon veprat artistëve sepse votojnë majtas apo djathtas. Arti nuk është gjykatë politike. Një aktor nuk matet me deklaratat e momentit, por me atë që ka lënë në kulturën kombëtare. Robert Ndrenika ka lënë shumë më tepër sesa një fjali të komentuar në rrjetet sociale. Ai ka lënë personazhe, emocione, humor, lot dhe kujtime që jetojnë prej dekadash në publikun shqiptar. Rreziku Një komb që nuk respekton ikonat e tij artistike rrezikon të humbasë kujtesën kulturore. Kritika është normale dhe demokracia e lejon debatin, por debati nuk duhet të kthehet në fshirje të figurës së një artisti që i ka dhënë aq shumë kulturës shqiptare. Ndaj, përtej polemikave të ditës, duhet të dimë të ndajmë artistin nga qytetari. Robert Ndrenika mbetet një kolos i skenës shqiptare. Ndërsa Robert Ndrenika qytetar ka të drejtën e tij të mendojë, të ndiejë dhe të mbështesë kë të dojë. Pikërisht kjo ndarje është thelbi i një shoqërie demokratike dhe i qytetërimit kulturor.

Albert Z. Zholi: Robert Ndrenika mes artit dhe qytetarisë, mes madhështisë dhe kryqëzimit

-Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata …