vipa
driloni com
Fillimi / Kalendari kombetar / Kalendari kombëtar i Radios-Kosova e Lirë, – Shkurt
Flamuri Kuq e Zi

Kalendari kombëtar i Radios-Kosova e Lirë, – Shkurt

Më 1 shkurt të vitit 1818 u lind Zef Jubani, shkrimtar folklorist , rilindës i shquar, vdiq në vitin 1880

Më 2 shkurt të vitit 1924 u lind Sylejman Pitarka, dramaturg, skenarist, artist i popullit.

Më 2 shkurt të vitit filloi në Kosovë Aksioni për Pajtimin e Gjaqeve, në krye me Anton Çettën dhe disa intelektualë.

Më 3 shkurt 1828 u lind, Elena Gjika, e njohur si Dora d’ Istria. Ishte shkrimtare rumune me origjinë shqiptare.

Më 3 shkurt të vitit 1913, lindi Riza Lushta futbollist shqiptar i përmasave botërore. Vdiq në vitin 1997.

Më 4 shkurt 1927 u lind Tano Banushi,  aktor, humorist, Artist i popullit. Vdiq në vitin 1993

Më 4 shkurt të vitit 1944 nazistët gjermanët dhe mercenarët e Xhafer Devës vranë e masakruan në Tiranë 84 qytetarë të pafajshëm, në përpjekje për të arrestuar partizanët. Kjo është njëra ndër masakrat më të mëdha gjatë LANÇ në Shqipëri.

Më 4 shkurt të vitit 2001  ka rënë dëshmor në luftën e Ushtrisë Çlirimtare Kombëtare, Shpend Mazrekaj.

Më 5 shkurt të vitit 1887 lindi, Omer Nishani, atdhetar, burrë shteti. Vdiq në vitin 1954.

Më 5 shkurt të vitit 1931 vdiq,  Mihal Grameno, atdhetar, shkrimtar, luftëtar i lirisë.

Më 6 shkurt 1997, vdiq, Nexhip Vinçani, luftëtar partizan, gjeneral.

Më 7 shkurt të vitit 1923 lindr, Stefanaq Pollo, historian i njohur, profesor i dalluar Vdiq në Tiranë në vitin 1997.

Më 7 shkurt të vitit 1993 vdiq mjeku i njohur shqiptar, Hamdi Sylçebe.

Më 8 shkurt të vitit 1920, Tirana zyrtarisht u shpall kryeqytet i Shqipërisë.

Më 8 shkurt të vitit 1923 lindi Jakov Xoxa, romansier i njohur shqiptar. Vdiq në vitin 1979.

Më 8 shkurt të vitit 1984 ka rënë dëshmor, Bajram Bahtiri. Ai ishte rrethuar në shtëpinë e tij në Prishtinë  nga milicia jugosllave dhe inspektorët e UDB-së. Kishte rënë pas  një qëndrese meritore kundër milicisë dhe UDB-së.

Më 9 shkurt të vitit 1898 u lind Bilall Golemi, shkencëtar mikrobiolog. Vdiq në Stamboll në vitin 1955.

Më 10 shkurt  lindi, Haki Mbroja, atdhetar, mjek luftëtar i Pavarësisë. Vdiq në vitin 1931.

Më 10 shkurt të vitit 1897 lindi, Mati Logoreci, veteran i shkollës shqipe, historian, gjuhëtar vdiq në vitin 1941.

Më 10 shkurt të vitit 1910, lindi Gjon Serreçi, atdhetar idealist, njëri nga krerët kryesorë të NDSH-së.

Më 10 shkurt të vitit 1891 lindi, Abaz Kupi, atdhetar nacionalist, zogist. Vdiq në vitin 1976.

Më 10 shkurt 1900 lindi, Hysen Lepenica, atdhetar, ballist, antifashist. U vra nga italianët, më 1943.

Më 10 shkurt të vitit 1917 lindi Mysime Kokollari, studiuese, shkrimtare, folkloriste. Vdiq në internim 1983.

Më 10 shkurt të vitit 1926 vdiq, Aqif Pashë Elbasani, atdhetar, bashkëveprimtar i Ismail Qemalit.

Më 11 shkurt të vitit  në Tiranë u vendos Qeveria e votuar nga Kongresi i Lushnjes.

Më 11 shkurt të vitit 1939 vdiq, Ali Kelmendi, militant komunist, anëtar i Kominternës, Hero i Popullit.

Më 12 shkurt të vitit 1905 kriminelët grekë masakruan Papa Kristo Negovanin, atdhetar shkrimtar, klerik.

Më 12 shkurt 1993 vdiq, Vehbi Hoxha, atdhetar, gjeneral i Armatës shqiptare.

Më 13 shkurt të vitit 1927 vdiq Albert Sratigo, arbëresh, politikan studiues i gjuhës shqipe.

Më 13 shkurt 1937 vdiq, Halim Xhelo, atdhetar, revolucionar demokrat, Hero i popullit.

Më 13 shkurt 1949 u  themelua “Bashkimi i Gazetarëve të Shqipërisë”.

Më 13 shkurt të vitit 1999  ka rënë dëshmori i UÇK-së,  Avni Kushtova.

Më 14 shkurt 1917 lindi Beqir Balluku, luftëtar i LANÇ-it, ushtarak, gjeneral. U pushkatua në vitin 1974.

14 shkurt të vitit 1998 ka rënë   Avdullah Nikaj, i shpallur dëshmor i luftës së UÇK-së.

Më 15 shkurt të vitit 1870 lindi Lazër Lumezi, mësues, gjuhëtar, veprimtar. Vdiq në vitin 1941.

Më 16 shkurt 1806 lindi Pjetër Zarishti, klerik, poet.

Më 16 shkurt të vitit 1916 lindi, Qemal Haxhihasani, etnolog dhe folklorist i njohur.

Më 16 shkurt të vitit 1981 vdiq Zihni Sako, shkrimtar, studiues.

Më 16 shkurt të vitit 1944 forcat gjermanë vranë e masakruar 74 burra gra e pleq në fshatin Vranisht të Vlorës.

Më 17 shkurt 1946 u vra Ndrec Ndue Gjoka, arsimues, Mësues i popullit.

Më 17 shkurt të vitit 2008 Kuvendi i Republikës së Kosovës shpalli Deklaratën e Pavarësisë së Kosovës

Më 17 shkurt të vitit 2008 Kuvendi i Republikës së Kosovës shpalli Deklaratën e Pavarësisë së Kosovës. Në një mbledhje ku morën pjesë 109 nga gjithsej 120 deputetë, Kuvendi i Kosovës njëzëri shpalli Kosovën shtet të pavarur.

Ligjshmëria e Shpalljes së Pavarësisë së Kosovës për një kohë ka qenë temë e diskutueshme. Serbia duke kundërshtuar kërkoi vlerësimin e vlefshmërisë ndërkombëtare dhe mbështetje për pozicionin e saj, gjoja se Deklarata e Pavarësisë së Kosovës ishte e paligjshme. Në vazhdën e kësaj ecurie, në tetor të vitit 2008, Serbia kërkoi një opinion këshillues nga Gjykata Ndërkombëtare e Drejtësisë. Më 22 korrik 2010, Gjykata konstatoi se Deklarata e Kosovës për Pavarësi, nuk ka shkelur të drejtën ndërkombëtare. Shpallja e Pavarësisë së Kosovës më 17 shkurt 2008, ishte kurorëzimi i një rrugëtimi të dhimbshëm lotësh e gjaku për qytetarët e Kosovës. Për vite me radhë, deri në qershor të vitit 1999, qytetarët vuajtën pasojat e spastrimit etnik nga ushtria e Sllobodan Millosheviqit. Pas përfundimit të luftës dhe vendosjes së trupave ndërkombetare në Kosovë, në nëntor 2005 nisi zyrtarisht procesi për statusin përfundimtar. Prej 12 qershorit të vitit 1999, kur forcat serbe u dëbuan nga Kosova, vendi ynë fillimisht administrohej nga misioni i Organizatës së Kombeve të Bashkuara UNMIK dhe institucionet demokratike të Kosovës: Kuvendi, Presidenti dhe Qeveria.

Më 18 shkurt 1974 lindi Mehdi Frashëri, politikan, ballist, tregimtar e novelist. Vdiq në Romë në vitin 1963.

Më 18 shkurt të vitit 1931, serbët vranë Mullan Shuflain, kroat, albanolog i njohur, historian. ???

Më 18 shkurt 1975 vdiq, Naim S. Frashëri, artist filmi dhe aktor teatri. Artist i popullit.

Më 19 shkurt 1470 vdiq, Pal Gazulli, humanist, pedagog, bashkëkohës i Skënderbeut.

Më 20 shkurt 1815 lindi Sylejman Vokshi, atdhetar komandant ushtarak i Lidhjes Shqiptare të Prizrenit.

Më 20 shkurt 1897, në Kozencë të Kalabrisë u mblodh Kuvendi i Dytë i Arbëreshëve të Italisë.

Më 21 shkurt të vitit 1902 u vra Haxhi Zekë Byberi.  Lindi më 20 dhjetor në fshatin Shoshan të Malësisë së Gjakovës, ishte  i biri i Mehmet Abedinit dhe Zelfije Doçit nga Deçani. Familja e tij më pas u  shpërngul në Pejë.Ishte një nga organizatorët e Lidhjes Shqiptare të Prizrenit dhe një nga luftëtarët më të vendosur për autonominë e Shqipërisë dhe mbrojtjen e tërësisë së saj territoriale. Në Kuvendin e parë të Lidhjes, më 10 qershor 1878, u zgjodh anëtar i Komitetit Qendror të saj. Mori pjesë, si komandant ushtarak, në krye të forcave të Lidhjes në aksionin e Gjakovës, në shtator 1878 kundër Mehmet Ali Pashës. Krahas udhëheqësve të tjerë politikë e ushtarakë të Lidhjes luftoi në fund të 1879-ës dhe në fillim të 1880-ës për mbrojtjen e Plavës dhe të Gucisë kundër forcave të Malit të Zi. Në pranverën e vitit 1881 mori pjesë në betejat kundër ushtrisë së Dervish pashës.

Së bashku me Sulejman Vokshin dhe Kadri Bajrin, Haxhi Zeka më 1884-1885 udhëhoqi kryengritjet antiosmane të shqiptarëve të Kosovës, që synonin të rimëkëmbnin Lidhjen dhe të vinin në jetë idetë e saj autonomiste. Më 1893. Haxhi Zeka me Bajram Currin organizuan kryengritjen që përfshiu Pejën, Gjakovën e vise të tjera të Kosovës kundër dhunës ekonomike e politike të sunduesve osmanë. Për veprimtarinë e tij atdhetare, më 1893 u thirr ne Stamboll ku u mbajt i arrestuar deri në vitin 1896. Më 21 shkurt 1902 Haxhi Zeka u vra në Pejë nga Adem Zajmi, një agjent i vënë nga qarqet shoviniste serbe, që patën edhe përkrahjen e autoritete osmane.

Më 21 shkurt të vitit 1945 pas luftimeve të ashpra kundër brigadave partizane e çetnike, që kishin rrethuar rajonin e Drenicës, në fshatin Tërstenik, ka rënë heroikisht duke luftuar ballë për ballë forcave serbe, komandanti  Shaban Polluzha, njëri ndër luftëtarët  më të njohur shqiptarë gjatë Luftës së Dytë Botërore.

Shaban Polluzha ishte njëri ndër komandantët  më të shquar gjatë viteve 1941- 1945, kur trojet shqiptare ishin bashkuar në një Shqipëri Etnike, por për shkak të ndasive dhe sulmeve nga forcat partizane jugosllave, nga ato bullgare e greke, nuk u arrit  ruajtja e tërësisë territoriale. Shabani me luftëtarët e tij ka marrë pjesë në mbrojtje të kufijve të Shqipërisë Etnike edhe në Sanxhak, së bashku me Aqif Blytën e luftëtarë të tjerë ku kanë  luftuar kundër forcave partizane çetnike, që  ishin përpjekur të shfarosnin popullatën jo serbe të asaj krahine  Kryetrimit të Drenicës dhe të Kosovës së asaj kohe iu kishin bashkuar luftëtarë të njohur të Kosovës si kapiteni Mehmet Gradica, luftëtarët e NDSH-së dhe tërë popullata liridashëse.

Më 21 shkurt 1914 u lind Andrea Varfi, poet, studiues, publicist.

Më 21 shkurt 1918 u lind Frano Ilia, Arqipeshkv i Shkodrës.

Më 21 shkurt 1936 kishte shpërthyer në Korçë, “Demonstrata e bukës”, demonstratë antizogiste.

Më 21 shkurt 1998 ka rënë dëshmor, Gafurr Xhafer Loku, veprimtar i njohur politik. Po atë ditë ka rënë edhe djali i tij Driton Gafurr Loku, të dy luftëtarë të dalluar të  Zonës Operative të Neredimes.

Më 23 shkurt 1848 doli numri i parë i Gazetës: “L albanese d’ Italia” (Shqiptari i Italisë) e Jeronim De Radës.

Më 24 shkurt 1871  lindi Sevastie Qiriazi-Dako, arsimuese, veprimtare e çështjes kombëtare.

Më 24 shkurt 1997  në burgun e Prishtinë është vrarë mizorisht Besnik Muharrem Restelica, bashkëluftëtar i komandantit të UÇK-së, Zahir Pajaziti.

Më 25 shkurt lindi, Norbert Jokl, albanolog austriak, gjuhëtar dhe mik i madh i shqiptarëve.

Më 25 shkurt 1917 vdiq Prek Doçi, klerik, poet e veprimtar.

Më 26 shkurt 1823 lindi Vinçenc Dorsa, arbëresh, studiues i gjuhës dhe kulturës shqiptare.

Më 26 shkurt të vitit 1999  ka rënë në altarin e lirisë, Muhamet Gashi.

Më 26 shkurt të vitit 1999 ka rënë trimërisht luftëtari i lirisë  Gazmend Baliu.

Më 26 shkurt të vitit 1936 lindi Simboli i Rezistencës kombëtare shqiptare, Adem Demaçi. Ai u lind në fshatin Lupç të Besianës, më 26 shkurt të vitit  1936. Në vitin 1958 është dënuar 5 vjet me burg për shkak të shkrimeve dhe bindjeve  të tij, politike e atdhetare. Në vitin 1963 ka themeluar në Prishtinë organizatën e quajtur “Lëvizja Revolucionare për Bashkimin e Shqiptarëve”, me program unik kombëtar të çlirimit dhe bashkimit të trojeve shqiptare në një shtet të vetëm. Kjo Lëvizje kishte arritur të zgjerohej në shumë qendra të Kosovës, por edhe në trojet e tjera shqiptare nën pushtimin Jugosllav. Për shkak të vazhdimit të  aktivitetit atdhetar,  Adem Demaçi dënohet 15 vjet burg. Edhe në vitin 1975 regjimi jugosllav e kishte dënuar 15 vjet burg. Demaçi ka mbajtur rreth 28 vjet burg gjatë kohës së regjimit të RSFJ-së.

Pas lirimit nga burgu në vitin 1990 Adem Demaçi udhëhoqi Këshillin për të Drejtat dhe Liritë e Njeriut  deri në vitin 1995. Në vitin 1991 u nderua nga Parlamenti Evropian me Çmimin Saharov. Gjatë periudhës 1998- 1999 ka qenë  zëdhënës politik i UÇK-së, në zyrën e tij,  në Prishtinë. Pas luftës ishte tejet aktiv në jetën qytetare por nuk iu dha ndonjë pozitë zyrtare, në Shtetin e Kosovës për të cilin ka bërë aq shumë.  Në vitin 2015 Adem Demaçi me disa ish të burgosur politikë themeloi TV-Diellin, por meqë ndërkohë ishte sëmurë familja e tij i tërhoqi mjetet, të cilat i  kishte investuar në këtë medium.

Më 27 shkurt 1908 lindi Pjetër Dungu, kompozitor, Artist i Popullit.

Më 27 shkurt 1996 vdiq Mikel Koliqi, kardinal shqiptar, klerik katolik.

Më 28 shkurt 1919 lindi Mojsi Zaloshnja, shkrimtar.

Më 28 shkurt 1998 pas luftimeve me policinë serbe, në Qirez dhe Likoshan të Drenicës,  kanë rënë 4 dëshmorë të UÇK-së, Rexhep Rexhepi, Beqir Rexhepi, Muhamet Gjeli dhe Naser Gjeli. Serbët atë ditë kanë masakruar 20 pjesëtarë të popullatës civile: Beqir Sejdiun, Ilir Nebihun, Rukie Nebihun, (shtazënë) Xhemshir Nebihun, Nazmi Sejdiun, Bedri Sejdiun, Bekim Sejdiun, Ibish Ramën, Ismail Behramin, Behram Fazliun. Nga familja Ahmeti janë martirizuar: Ahmet Ahmeti, Gani Ahmeti, Hilmi Ahmeti, Hamzë Ahmeti, Driton Ahmeti, Naim Ahmeti, Lumni Ahmeti, Shemsi Ahmeti, Basri Ahmeti dhe Elhami Ahmeti, dy të fundit të mitur.

Më 28 shkurt të vitit 1999  ka rënë luftëtari i lirisë, Albesian Salih Mataj.

Më 28 shkurt të vitit 1998  ka rënë dëshmor Hetem Hasaj. Luftëtar i dalluar i Zonës Operative të Neredimes.

Më 29 shkurt 1944 u vra Muhamet Gjollesha, Hero i Popullit.

Më 29 shkurt, u vra duke luftuar kundër gjermanëve, Inajete Dumi, Heroinë e Popullit.

Muaji shkurt  përfshin, ngjarje, lindje, vdekje, zhvillime ndër më të rëndësishmet të historisë sonë kombëtare.

Nuk konsiderojmë se në këtë Kalendar kemi përfshirë të gjitha personalitetet  me rëndësi kombëtare. Ftojmë të gjithë ata që duan të kontribuojnë në këtë drejtim,  të na dërgojnë të dhëna shtesë, ndonjë plotësim apo përmirësim,  lidhur me personalitete të tjera të njohura, në mënyrë që të begatohet Kalendari kombëtar për muajin shkurt.

 

Literatura:

Kalendari enciklopedik I, Tiranë, 1998.

Fjalori enciklopedik, Tiranë,  1985.

Arkivi I-II- III Radio-Kosova e lirë, Prishtinë 2009.

Feniksët e lirisë, 1-15  ( 2001 – 2015)

Hasan Hasani: Të pavdekshmit e Dukagjinit. Pejë 2002.

Hajrush Kurtaj: Shungullon Gryka e Kaçanikut. Kaçanik 2000.

Në kërkim të dijes dhe lirisë, studentë dëshmorë, ( Grup autorësh). Universiteti i Prishtinës, 2004.

Skënder Zhitia, Dëshmorët e UÇK-së në Llap. Pejë 2000.

Kalendari ditor i Radios-Kosova e Lirë.

Vikipedia, Internet.

Enciklopedia e lirë, internet.

 

Të dhënat për dëshmorët e rënë të UÇK-së, UÇPMB-së dhe Ushtrisë Çlirimtare Kombëtare  nuk  janë të plota. Ato pritet  të plotësohen ndërkohë. Të gjithë ata që disponojnë të dhëna dhe dëshirojnë të bashkëpunojnë, mund të na kontaktojnë në [email protected]

Kontrolloni gjithashtu

Radio Kosova e Lirë, Kalendari kombëtar – muaji dhjetor

Radio Kosova e Lirë, Kalendari kombëtar – muaji dhjetor

Më 1 dhjetor të vitit 1885 lindi Eqrem Bej Vlora, studiues, politikan dhe diplomat Eqrem ...