Labinot Dervishaj

Labinot Dervishaj: Në Kosovë shkollat pa psikolog, psikologët e papunë e problemet një mal i pa fund!

Që nga përfundimi i luftës në Kosovë dhe fillimi i konsolidimit të institucioneve të vendit sistemi i arsimit ka qenë në fokus të eksperimenteve të ndryshme që për fatin e keq po vazhdojnë edhe në këtë kohë por që kurrë njëherë nuk kanë treguar rezultate pozitive në funksion të ngritjes së cilësisë në edukim. Është investuar shumë në këtë sektorë por është bërë shumë pak, pothuajse çdo vit është bërë nga një strategji por pa efekt. Sikur të mjaftonin vetëm këto që natyrisht së janë boll e që praktikë kanë prodhuar rezultate të dobëta tek nxënësit, dështime në testin e arritshmërisë por edhe në maturën shtetërore.

Sistemi i arsimit është skajshmërisht i fundosur në probleme akoma më të mëdha. Ndonëse është decentralizuar si sistem  dhe kompetencë e komunave punësimet në shkolla bëhen pa kritere të mirëfillta të vlerësimit por duke u vlerësuar vetëm si  militantë politikë e njerëz të afërt të politikës. Prandaj sot në shkollat tona kemi mësimdhënës të paaftët për ta bërë punën profesionale, dembel por edhe pa atribute të etikës profesionale.

Rasti i fundit i raportuar së një vajzë minorene është shfrytëzuar seksualisht nga mësimdhënësi i saj në Drenas është vetëm një nga shumë të tilla çfarë mund të jenë në shkallë vendi. Por akoma më i trishtueshëm është rasti së në institucionin ku ajo ka shkuar për të kërkuar ndihmë ka përjetuar ferrin e vërtetë. Në Policinë e Kosovës ku është rrëfyer ajo aty ka filluar një kapitull tjetër i tmerrit,duke u dhunuar seksualisht e duke u shantazhuar në mënyrë psikologjike për muaj e vite të tëra nga një zyrtarë policor.

Kjo ngjarje i kalon përmasat e krimit dhe nuk justifikohet më asgjë. Por ky moment është thirrja e fundit është alarmi i fundit për Qeverinë e Kosovës dhe për Ministrinë e Arsimit që të reflektojë urgjentisht dhe të inkuadrojë orë e parë psikologët  shkollorë në institucionet arsimore duke qenë së shkollat në Kosovë vazhdojnë të jenë pa psikolog, psikologët e papunë e problemet një mal i pa fund!

Jo pse veç se duhet të punësohen këta profesionit por kontributi që mund ta japin ata brenda shkollës është tepër i madh. Pasi që roli i tyre është i shumëfishtë për shkollën por para se gjithash ata do të kontribuojnë jetësimin e edukimit gjithëpërfshirës të fëmijëve me nevoja të veçanta, do të kontribuojnë në përgatitjen e fëmijëve që janë pa ndonjë aftësi të kufizuar që ata t’i pranojnë fëmijët me nevoja të veçanta në rrethin e tyre, që të kenë respekt për ta, t’u ofrojnë pjesëmarrje në aktivitete të përbashkëta shkollore dhe sportive dhe as sesi t’i paragjykojnë apo t’i përjashtojnë ata.

Psikologët mund të kontribuojnë në përgatitjen dhe mbështetjen e mësimdhënësve që ata ta menaxhojnë më sukses punën në klasë. Psikologët më lehtë do t’i identifikojnë nevojat dhe problemet specifike të fëmijëve por edhe do të vlerësojnë mënyrën se si të vazhdohet tutje duke i ofruar atyre alternativa dhe zgjedhjen e duhur. Psikologët do të kontribuojnë në hartimin dhe modifikimin e politikave nacionale që hyjnë në funksion të përmirësimit të gjendjes në arsim. Psikologët mund të ndikojnë në krijimin e klimës pozitive në shkollë, duke i inkurajuar mësimdhënësit që të punojnë me zell, të fuqizojnë bashkëpunimin me prindër, më të cilët shkëmbejnë informata të rëndësishme në lidhje më fëmijët.

Së këndejmi roli i psikologut shkollor është vendimtar dhe adresë e parë e nxënësve ndonëse në Kosovë po injorohet në mënyrë institucionale ky fakt. As pedagogu, as koordinatori për cilësi nuk mund të krahasohen më rolin shumë dimensional të psikologut shkollor. Prandaj i kemi këto probleme, i kemi këto lajme të trishtuara që ditë e për ditë raportohen anë e kënd vendit. Këtyre problemeve duhet t’u ofrohet zgjidhje me vendime relevante e të domosdoshme, pra inkuadrimin e profesionistëve të shëndetit mendor në shkolla e nuk mjaftohet vetëm më reagime në rrjete sociale që më shumë i përkasin formatit “me ka qu nana më la gojën” kishe po them diçka. Situata dhe gjendja e krijuar donë veprimin e shpejt të shtetit, përndryshe po humb besimi në institucionet shtetërore.

Kontrolloni gjithashtu

-Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata mbeten njerëz me bindje, dobësi, -Nuk mund të kryqëzohet një artist i madh sepse si qytetar ka zgjedhur të mbështesë dikë, ashtu siç miliona njerëz mbështesin parti, drejtues apo ekipe sportive të ndryshme. -Ne shpesh kalojmë menjëherë nga adhurimi në linçim publik. -Një deklaratë e vetme mjafton që rrjetet sociale të harrojnë kontributet e një jete të tërë. -Kjo është padrejtësi morale dhe mungesë kulture demokratike. Albert Z. ZHOLI Kam pasur fatin të zhvilloj shumë takime dhe intervista me aktorin e madh "Nderi i Kombit" Robert Ndrenika. Në jetën e përditshme ai është krejt ndryshe nga shpërthimi artistik që shohim në skenë apo në ekran. Një intelektual i qetë, i mençur, i kulturuar, me një finesë komunikimi që të bën menjëherë për vete. Në bisedë flet me maturi, me humor të hollë dhe me atë urtësi që vjen vetëm nga njerëzit që kanë jetuar shumë dhe kanë lexuar akoma më shumë. Ndërsa në skenë ai shndërrohet krejtësisht: shpërthen me energji, emocion dhe forcë interpretimi, duke e bërë publikun të qeshë, të mendojë apo të përlotet. Bisedat me të kanë qenë gjithmonë si orë mësimi. Nga çdo takim me Robert Ndrenikën merr diçka: kulturë, përvojë jetësore, filozofi të thjeshtë njerëzore dhe mbi të gjitha dashurinë për artin. Pikërisht ndaj, kur shoh reagimet e ashpra ndaj një deklarate të tij si qytetar, mendoj se duhet të dimë të ndajmë figurën e kolosit të skenës shqiptare nga bindjet apo simpatitë personale që ai mund të ketë në jetën e tij private. Debatet shterpw Ende në rrjetet sociale vazhdon të diskutohet deklarata e aktorit të madh shqiptar Robert Ndrenika gjatë paraqitjes së kryebashkiakut Erion Veliaj në seancën gjyqësore të kësaj të premteje. Në atë seancë një numër i madh artistësh kishin shkuar në mbështetje të Veliajt, ndërsa takimi më i komentuar ishte ai i Robert Ndrenikës me kryebashkiakun, pak minuta para nisjes së procesit. Fjalët e aktorit: “Ç’të mbeti nga burgu, do ta vazhdoj unë”, krijuan menjëherë reagime të shumta. Disa e interpretuan si humor të hidhur, disa si solidaritet njerëzor, të tjerë si mbështetje politike. Në rrjetet sociale shpërthyen debatet, kritikat, ironitë dhe madje sulmet personale. Por pikërisht këtu lind nevoja për një reflektim më të thellë: a duhet gjykuar një artist i madh për një deklaratë emocionale të bërë si qytetar? Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata mbeten njerëz me bindje, dobësi, simpati dhe preferenca personale. Një artist nuk jeton vetëm në skenë. Ai ka dy jetë: jetën artistike dhe jetën qytetare. Në skenë ai i përket publikut, historisë dhe artit; jashtë saj ai i përket vetes, bindjeve dhe emocioneve të tij njerëzore. Aktor i madh Robert Ndrenika është një nga aktorët më të mëdhenj shqiptarë të të gjitha kohërave. Breza të tërë janë rritur me rolet e tij në teatër dhe kinematografi. Ai nuk është thjesht një aktor i suksesshëm, por një institucion më vete i artit shqiptar. Emri i tij lidhet me dhjetëra role që kanë hyrë në memorien kolektive të shqiptarëve. Nga “Horizonte të hapura”, “I teti në bronx”, “Kapedani”, “Koncert në vitin 1936”, “Në shtëpinë tonë”, “Mësonjtorja”, “Prefekti”, “Nëntori i dytë”, “Besa e kuqe”, “Shirat e vjeshtës”, “Shi në plazh” e deri te dhjetëra interpretime të tjera në teatër, Robert Ndrenika ka qenë një shkollë më vete interpretimi. Figura e tij artistike është ngritur mbi talentin, punën dhe përkushtimin shumëvjeçar ndaj skenës shqiptare. Vetëm roli i Qazim Mulletit tek filmi “Prefekti” do të mjaftonte që emri i tij të mbetej përgjithmonë në historinë e kinemasë shqiptare. Ndërsa personazhe të tjerë si Stefi, Agush Kalemi apo Fotaqi treguan dimensionin e jashtëzakonshëm të një aktori që dinte të lëvizte mes humorit, dramës dhe tragjikomikes me një natyrshmëri të rrallë. Deklarata spontane Por gjithë kjo pasuri artistike nuk mund dhe nuk duhet të fshihet nga një deklaratë spontane apo nga një simpati personale politike. Nuk mund të kryqëzohet një artist i madh sepse si qytetar ka zgjedhur të mbështesë dikë, ashtu siç miliona njerëz mbështesin parti, drejtues apo ekipe sportive të ndryshme. Dikush është me Partizanin, dikush me Tiranën; dikush majtas, dikush djathtas. Kjo është pjesë e pluralizmit dhe e lirisë individuale. Është e mundur që Robert Ndrenika të ketë simpati njerëzore për Erion Veliajn. Është gjithashtu e mundur që ai ta vlerësojë për investimet që janë bërë në art, kulturë, teatro apo aktivitete artistike gjatë kohës që Veliaj drejtoi Bashkinë e Tiranës. Kjo mbetet zgjedhje personale dhe nuk cenon aspak madhështinë e tij si artist. Problemi qëndron tek mënyra sesi shoqëria jonë reagon. Ne shpesh kalojmë menjëherë nga adhurimi në linçim publik. Një deklaratë e vetme mjafton që rrjetet sociale të harrojnë kontributet e një jete të tërë. Kjo është padrejtësi morale dhe mungesë kulture demokratike. Në vendet me traditë demokratike artisti ndahet nga bindja e tij politike. Askush nuk ua mohon veprat artistëve sepse votojnë majtas apo djathtas. Arti nuk është gjykatë politike. Një aktor nuk matet me deklaratat e momentit, por me atë që ka lënë në kulturën kombëtare. Robert Ndrenika ka lënë shumë më tepër sesa një fjali të komentuar në rrjetet sociale. Ai ka lënë personazhe, emocione, humor, lot dhe kujtime që jetojnë prej dekadash në publikun shqiptar. Rreziku Një komb që nuk respekton ikonat e tij artistike rrezikon të humbasë kujtesën kulturore. Kritika është normale dhe demokracia e lejon debatin, por debati nuk duhet të kthehet në fshirje të figurës së një artisti që i ka dhënë aq shumë kulturës shqiptare. Ndaj, përtej polemikave të ditës, duhet të dimë të ndajmë artistin nga qytetari. Robert Ndrenika mbetet një kolos i skenës shqiptare. Ndërsa Robert Ndrenika qytetar ka të drejtën e tij të mendojë, të ndiejë dhe të mbështesë kë të dojë. Pikërisht kjo ndarje është thelbi i një shoqërie demokratike dhe i qytetërimit kulturor.

Albert Z. Zholi: Robert Ndrenika mes artit dhe qytetarisë, mes madhështisë dhe kryqëzimit

-Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata …