Fillimi / Analiza / Muhamed Elmenshau: Epoka e hegjemonisë amerikane në rajonin arab po lëviz në drejtim të dobësimit para ngritjes kineze
Muhamed Elmenshau: Epoka e hegjemonisë amerikane në rajonin arab po lëviz në drejtim të dobësimit para ngritjes kineze

Muhamed Elmenshau: Epoka e hegjemonisë amerikane në rajonin arab po lëviz në drejtim të dobësimit para ngritjes kineze

Shtetet e Bashkuara të Amerikës morën përsipër dominimin e skenës politike arabe pas rolit që luajtën në luftën e vitit 1991 për çlirimin e Kuvajtit dhe Uashingtoni u bë kryeqyteti më i rëndësishëm i huaj për shumicën e vendeve arabe.

Disa vëzhgues besojnë se epoka e hegjemonisë amerikane në rajonin arab,  po lëviz në drejtim të dobësimit para ngritjes së dukshme kineze, me të cilën po rriten edhe interesat kineze në botë. Bota arabe nuk do të mbetet përjashtim, veçanërisht me përqindjen e lartë të naftës dhe gazit arab në importet totale të energjisë të Kinës.

“Përveç tregtisë, Kina nuk jep shpërblime për vendet arabe ose vende të tjera. Modeli kinez siguron kredi investimi për zbatimin e projekteve të mëdha të infrastrukturës në shumë vende arabe me norma interesi të mesme dhe me një periudhë shlyerjeje të viteve të ardhshme. Nga ana tjetër, ndihma perëndimore dhe amerikane arriti në disa miliardë në vit për shumë vende arabe “.

Historikisht, Kina nuk ka luajtur një rol të rëndësishëm në politikën e Lindjes së Mesme që nga themelimi i shtetit modern në vitin 1949. Roli i saj  u përqendrua vetëm në sigurimin e mbështetjes morale dhe simbolike për të drejtat palestineze dhe arabe në konfliktin në Lindjen e Mesme.

Me gjithë trashëgiminë e kolonializmit perëndimor në vendet arabe në përgjithësi, dhe rolin e vendeve si Britania, Franca dhe Shtetet e Bashkuara në krijimin dhe kujdesin për Izraelin në veçanti, arabët zgjodhën t’i afrohen Perëndimit dhe modelit të tij ekonomik dhe kulturor. Sidoqoftë, ky realitet mund të mos i rezistojë zhvillimit të shpejtë të ngjarjeve të dëshmuara nga Kina, të cilat do të kenë implikime për shtetet arabe.

Kina nuk kishte nevojë për naftë dhe gaz arab deri në vitin 1993, kur konsumi i saj i energjisë tejkaloi prodhimin për herë të parë.

Në dy dekadat e fundit, Kina ka arritur dhe ka vendosur rekorde sipas të gjitha kritereve materiale në dispozicion sa i përket rritjes ekonomike, dhe në aspektin e kalimit të miliona njerëzve nga varfëria ekstreme në një klasë të mesme të qëndrueshme.

Ajo ka arritur sukses në proceset e zhvillimit në shkallë të gjerë dhe mekanizimin e paparë të Kinës rurale. Kina gjithashtu përfitoi nga mosmarrja e asnjë kostoje për të mbrojtur linjat e furnizimit me energji që vijnë nga Lindja e Mesme, pasi Shtetet e Bashkuara morën detyrën me praninë e saj ushtarake në rajonin e Gjirit.

Vëllimi i shkëmbimit tregtar midis Kinës dhe vendeve arabe në vitin 2020, arriti në më shumë se 240 miliardë dollarë, sipas të dhënave të përgjithshme zyrtare.

Nga ana tjetër, ndihma perëndimore dhe amerikane arriti në disa miliardë në vit për shumë vende arabe.

Kina nuk është përfshirë ende në zhvillimet politike në rajonin arab. Pekini ka aktivizuar dhe balancuar marrëdhënie komplekse dhe të gjera me industrinë e teknologjisë izraelite dhe interesat e saj në burimet arabe të energjisë.

Ajo gjithashtu ka arritur një ekuilibër në marrëdhëniet e tij të shkëlqyera me dy rivalë, Arabinë Saudite dhe Iranin.

Në një kohë kur Uashingtoni ka vendosur sanksione ndaj zyrtarëve kinezë – për përgjegjësinë e tyre për shkelje masive të të drejtave të njeriut në rajonin Xinjiang të Kinës perëndimore, pasi raporte të ndryshme kanë dokumentuar shkelje të mëdha të të drejtave të gati 23 milionë qytetarëve myslimanë kinezë – shtetet arabe kanë vendosur në mbështetje të qeverisë kineze.

 

Bashkëpunimi pa ndërhyrje në punët e brendshme

Historikisht, Kina është fokusuar kryesisht në bashkëpunimin zyrtar me regjimet në pushtet dhe nuk ka investuar në elita kulturore, akademike, mediatike, politike, ekonomike apo anëtarë të tjerë të shoqërisë civile.

Modeli kinez në përgjithësi nuk i beson OJQ -ve. Kryesisht për arsye të brendshme, Kina nuk i mirëpriti revolucionet e Pranverës Arabe, të cilat mbrojtën lirinë, demokracinë dhe respektimin e të drejtave të njeriut.

Kina në përgjithësi nuk i kushton vëmendje politikave të brendshme të vendeve të tjera, përveç në kontekstin e asaj që mund të ndikojë në marrëdhëniet e saj ekonomike dhe tregtare me to. Gjithashtu, Kina nuk dëshiron të eksportojë një model qeverisës politik që do të impononte në pjesën tjetër të botës.

Në një kohë kur qarqe të ndryshme perëndimore po përshëndetnin ngjarjet e Pranverës Arabe, Kina ishte e përmbajtur. Ajo i pa zhvillimet e tilla si një problem apo krizë me të cilën ballafaqohen vendet arabe.

Rënia e regjimit të Presidentit Husni Mubarak, Muammar Gaddafi apo Ali Abdullah Saleh nuk u konsiderua si një lajm i mirë nga Kina. Në fillim të vitit 2016, Kina kuptoi se duhej të vendoste konturet e politikës së saj ndaj rajonit arab për të siguruar vizione të qarta për veprimet e ardhshme në marrëdhëniet e saj me popujt dhe qeveritë arabe. Publikimi i një letre të bardhë të titulluar “Politika e Kinës ndaj vendeve arabe” pasqyron gatishmërinë e udhëheqjes kineze për të hartuar planet e ardhshme për bashkëpunimin kino-arab bazuar në parimin e përfitimit të ndërsjellë, larg çdo ndërhyrjeje në çështjet e brendshme ose politike. (AL-Xhazira – RKL)

Kontrolloni gjithashtu

Labinot Dervishaj: Në Ditën e Flamurit...

Labinot Dervishaj: Në Ditën e Flamurit…

Në Ditën e Flamurit dhe gjatë festave kombëtare në mendje të vijnë figurat e mëdha ...