Blerim Muriqi

Blerim Muriqi: PRIVIMI ME ARROGANCË NUMRASH MALLKIMI QË NUK E DUAM

Debati ynë i brendshëm është tekanjoz dhe i mbushur me urrejtje. Ai nuk ia ka dalur asnjëherë të bëhet më shumë se vetëm akuzë dhe goditje. Kjo mjerisht është edhe vet baza politikbërëse e jona, meqë ne nuk ia kemi dalur të shëndrrohemi në shoqëri politikë-prodhuese. Këtë e tregoi edhe shpirtngushtësia e djeshme e arrogancës së numrave.

Patriotizma është e imja dhe unë e ndaj hisen kush është me mua e kush jo. Kështu u shpreh dje arroganca e numrave.

Asnjëherë në historinë tonë të re Kosova nuk ka qenë më e brishtë në pushtetbërjen e saj. Kosova ka një potencial të mirë për politkbërje. Ajo ka një përvojë, edhe pse të re, plotësisht të mjaftueshme për të mos bërë gabime të mëdha.

Edhe pse ne po kalojmë nëpër dy procese të njëkohshme: bisedimet me Serbinë dhe goditjen nga Gjykata Speciale, prap se prap kapacitetet ton janë të plota nëse koordinohemi ashtu sikur e kërkon koha.

Aprovimi i rezolutës për mbrojtjen e vlerave çlirimtare që ndodhi dje në parlamentin tonë duke e privuar LVV-në nga mundësia për të harmonizuar edhe ajo qëndrimin e vet brenda asaj rezolute është një ogur jo i mirë. Papërgjegjshmëria arrogancë e numrave nuk na ndihmon. Duhet ta mbajmë vëth në vesh, që një zgjidhje përfundimtare me Serbinë në rastin e mirë do kërkonte gjithë votat shqiptare, apo të paktën pjesën dërmuese të tyre.

Të gjithë e dimë, se: sikur edhe partitë tjera, edhe LVV në zakonin e saj është përfituese e secilës mundësi për të krijuar imazh elektoral. Por, kjo nuk duhet të bëhet obsesion i partive tjera dhe jo veçanarishte  PDK-së, e cila mbi supet e veta ka bartur goxha procese. Destruktiviteti i LVV-së, të cilin e shfaqi një deputet i saj në seancë me tendenciozitetetin prej mjerani, që në rezolutë të përfshihej kërkim falja për votimin e gjykatës speciale më 2015 do të çonte po atje ku parlamenti përfundoi me injorimin që i bëri LVV-së, andaj propozuesja nuk kishte pse mos t’i ipte mundësi një bashkimi për këtë rezolutë.

Politika e jashtme, veçanarisht në këto kohë kur Kosova është në një brishtësi të tillë sikur thamë më lartë, nuk do duhej të nëpërkëmbej kaq lëndueshëm!

Kosova sot e ka presidentin nën akuzë gjysëm të shpallur por tërësisht të nënkuptuar. Kjo gjendje nuk është krejt e thjeshtë kur dimë se presidenti Thaqi ishte në fakt vet identifikimi marrëveshës i Kosovës për bashkësinë  ndërkombëtare dhe realisht petku  më komplet i politikbërjes brenda vendit kur kemi të bëjmë me politikat identitare dhe ndikimi i tyre në shoqëri. Askush sikur ai, nuk ia ka dalur deri sot ta shtrijë ndikimin e vet në gjitha institucionet e vendit nga kudo që të ketë qenë pozitë, opozitë apo në presidencë.

Gjetja e një presidenti pasues, sikur duket është bërë e vështirë edhe përkundër asaj që nëntavolinat e përpjekjeve mund të kenë kalkuluar shumë emra. Sublimimi i presidentit Thaqi te PDK-ja, ish kryeministrit Haradinaj te AAK-ja, dhe drejtuesve tjerë si kapje rreshtimesh të tyre politike e ka bërë të pamundur mbijetesen e ndonjë autoriteti me vlerat njerëzore dhe atdhetare të tipizimit që reflekton Jakup Krasniqi si virtyte në mbamendjen e skenës sonë, por që nuk u mjafton si figurë për faktin e mëtimit taktizues të secilit nga kalkulatorët e quajtur shefa.

Shkuarja e Vjosa Osmanit në presidencë me këtë fragjilitet të politikës sonë mund të përkthehet edhe si filli i një pauzimi të dialogut. Sjellja e saj prej urrejtësje në drejtimin e parlamentit na thotë se ajo nuk është njeriu i duhur. Për të mos pritur zarfin e radhës prej ku një Atifete do nxirrte kokën është mirë të realksohet politika dhe të gjindet një konsenzus për emrin e presidentit pasues.

Tashmë përmaja e Kosovës e ka emrin Listë Serbe. Ajo po e sfidon shtetin e Kosovës për t’i dhënë një atu Vuçiçit në bisedimet që po rihapen. Sfida e saj është kontrolli i territorit. Këtë figurë serbe të këtij kontrolli shtetëror të Serbisë mbi Veriun në veçanti, por edhe menaxhimin e dhjetë komunave të cilat po quhen serbe si tërësi, Vuçiqi po e nxitë për ta përdorur në bisedime si arsye përmes së cilës ai pretendon ta shtyjë ndarjen e Kosovës me marrjen e Veriut.

Pushteti në Prishtinë nuk po është koshient për këtë apo ndoshta po kalkulon në frikë më shumë nga sa mban rreziku serb. Rivënja e autoritetit atje do të ishte mirë të bëhej një orë e më parë. LVV që qe braktisur nga LDK-ja sa ishte në pushtet nuk reagoi dhe kjo tashmë po paraqet problem dhe lehtë mund të agravoi në rrezik zhvillimesh.

Qeveria Hoti po duket se nuk është qeveri për të qenë, ajo më shumë po sillet si një trambolinë tejkalimi të asaj që është gatuar tash e dy dekada. Ky mision i pamundshëm i është vjerrur në qafë LDK dhe ai dita ditës do ta ngulfasë atë.

Mungesa e një debati të brendshëm për temat e mëdha ku do të alarmoheshin rreziqet dhe do afirmoheshin shtigjet po e bënë Kosovën edhe më jofunksionale. Kjo sjellje prej moskokëqarësi nuk është nga fodullëku i ndonjë zyrtari por nga mungesa e kapaciteteve drejtueese të kryeministrit Hoti. Të njëjtën qasje kishte edhe qeveria Kurti.

Nëse kemi dy gjëra mbi kokë, sikur dhe i kemi Gjykatën speciale dhe Dialogun, është koha ta lexojmë me realizëm brishtësinë tonë karshi këtyre proceseve. Miratimi i rezolutës së djeshme ishte një rast i mirë për ta tejkaluar secili të keqen e vetes së tij. Kjo nuk ndodhi mjerisht, dhe ne për këtë nuk mund të mbetemi peng i vetëm së djeshmës. Amendamentimi i ligjit për gjykatën speciale mund të jetë një moment i ri i radhës. Ligji për gjykatën speciale është mirë të amandamentohet me çka gjykatës do t’i jipeshin kopetenca shtesë. Bërja e gjykatës speciale me referat pune dhe ingerenca mbi krimet e si tërësi pa dallim etnie është detyrë e kësaj legjislature dhe e kësaj kohe. Ndryshe ne do detyrohemi heret a vonë ta formojmë një gjykatë e cila do t’i trajtoj të gjitha verpimet e gjenocidit serb mbi shqiptarët.

Vetvendosja mund ta shtyjë këtë amandamentim duke kërkuar seancë të jashtëzakonshëm dhe një sfide të tillë nuk ka se si mos t’i përgjigjet faktori shqiptar dhe pakicat josebe.

Kudo që ta gjejnë mirëkuptimin forcat tona parlamentare ajo do jetë pikënisja e zgjedhjes së presidentit pasues dhe garanca arritjes së një marrëveshjeje të mirë për vendin.

Gjithmonë kur Serbia na ka goditur ne kemi ditur të bashkohemi dhe nuk ka pse të mos ndodhë edhe sot po e njëjta gjë. Serbia sot po i gëzohet fragjilitetit tonë, goditjeve të gjykatës speciale dhe sjelljes sfiduese për shtetin tonë të Rakiqit. Çfarë u dashka ne të bëjmë në një rrethanë të tillë përveç se të bashkohemi dhe të pengojmë krijimin e një fryme të re të cilën mund ta pranojnë kancelaritë europiane.

Kontrolloni gjithashtu

-Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata mbeten njerëz me bindje, dobësi, -Nuk mund të kryqëzohet një artist i madh sepse si qytetar ka zgjedhur të mbështesë dikë, ashtu siç miliona njerëz mbështesin parti, drejtues apo ekipe sportive të ndryshme. -Ne shpesh kalojmë menjëherë nga adhurimi në linçim publik. -Një deklaratë e vetme mjafton që rrjetet sociale të harrojnë kontributet e një jete të tërë. -Kjo është padrejtësi morale dhe mungesë kulture demokratike. Albert Z. ZHOLI Kam pasur fatin të zhvilloj shumë takime dhe intervista me aktorin e madh "Nderi i Kombit" Robert Ndrenika. Në jetën e përditshme ai është krejt ndryshe nga shpërthimi artistik që shohim në skenë apo në ekran. Një intelektual i qetë, i mençur, i kulturuar, me një finesë komunikimi që të bën menjëherë për vete. Në bisedë flet me maturi, me humor të hollë dhe me atë urtësi që vjen vetëm nga njerëzit që kanë jetuar shumë dhe kanë lexuar akoma më shumë. Ndërsa në skenë ai shndërrohet krejtësisht: shpërthen me energji, emocion dhe forcë interpretimi, duke e bërë publikun të qeshë, të mendojë apo të përlotet. Bisedat me të kanë qenë gjithmonë si orë mësimi. Nga çdo takim me Robert Ndrenikën merr diçka: kulturë, përvojë jetësore, filozofi të thjeshtë njerëzore dhe mbi të gjitha dashurinë për artin. Pikërisht ndaj, kur shoh reagimet e ashpra ndaj një deklarate të tij si qytetar, mendoj se duhet të dimë të ndajmë figurën e kolosit të skenës shqiptare nga bindjet apo simpatitë personale që ai mund të ketë në jetën e tij private. Debatet shterpw Ende në rrjetet sociale vazhdon të diskutohet deklarata e aktorit të madh shqiptar Robert Ndrenika gjatë paraqitjes së kryebashkiakut Erion Veliaj në seancën gjyqësore të kësaj të premteje. Në atë seancë një numër i madh artistësh kishin shkuar në mbështetje të Veliajt, ndërsa takimi më i komentuar ishte ai i Robert Ndrenikës me kryebashkiakun, pak minuta para nisjes së procesit. Fjalët e aktorit: “Ç’të mbeti nga burgu, do ta vazhdoj unë”, krijuan menjëherë reagime të shumta. Disa e interpretuan si humor të hidhur, disa si solidaritet njerëzor, të tjerë si mbështetje politike. Në rrjetet sociale shpërthyen debatet, kritikat, ironitë dhe madje sulmet personale. Por pikërisht këtu lind nevoja për një reflektim më të thellë: a duhet gjykuar një artist i madh për një deklaratë emocionale të bërë si qytetar? Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata mbeten njerëz me bindje, dobësi, simpati dhe preferenca personale. Një artist nuk jeton vetëm në skenë. Ai ka dy jetë: jetën artistike dhe jetën qytetare. Në skenë ai i përket publikut, historisë dhe artit; jashtë saj ai i përket vetes, bindjeve dhe emocioneve të tij njerëzore. Aktor i madh Robert Ndrenika është një nga aktorët më të mëdhenj shqiptarë të të gjitha kohërave. Breza të tërë janë rritur me rolet e tij në teatër dhe kinematografi. Ai nuk është thjesht një aktor i suksesshëm, por një institucion më vete i artit shqiptar. Emri i tij lidhet me dhjetëra role që kanë hyrë në memorien kolektive të shqiptarëve. Nga “Horizonte të hapura”, “I teti në bronx”, “Kapedani”, “Koncert në vitin 1936”, “Në shtëpinë tonë”, “Mësonjtorja”, “Prefekti”, “Nëntori i dytë”, “Besa e kuqe”, “Shirat e vjeshtës”, “Shi në plazh” e deri te dhjetëra interpretime të tjera në teatër, Robert Ndrenika ka qenë një shkollë më vete interpretimi. Figura e tij artistike është ngritur mbi talentin, punën dhe përkushtimin shumëvjeçar ndaj skenës shqiptare. Vetëm roli i Qazim Mulletit tek filmi “Prefekti” do të mjaftonte që emri i tij të mbetej përgjithmonë në historinë e kinemasë shqiptare. Ndërsa personazhe të tjerë si Stefi, Agush Kalemi apo Fotaqi treguan dimensionin e jashtëzakonshëm të një aktori që dinte të lëvizte mes humorit, dramës dhe tragjikomikes me një natyrshmëri të rrallë. Deklarata spontane Por gjithë kjo pasuri artistike nuk mund dhe nuk duhet të fshihet nga një deklaratë spontane apo nga një simpati personale politike. Nuk mund të kryqëzohet një artist i madh sepse si qytetar ka zgjedhur të mbështesë dikë, ashtu siç miliona njerëz mbështesin parti, drejtues apo ekipe sportive të ndryshme. Dikush është me Partizanin, dikush me Tiranën; dikush majtas, dikush djathtas. Kjo është pjesë e pluralizmit dhe e lirisë individuale. Është e mundur që Robert Ndrenika të ketë simpati njerëzore për Erion Veliajn. Është gjithashtu e mundur që ai ta vlerësojë për investimet që janë bërë në art, kulturë, teatro apo aktivitete artistike gjatë kohës që Veliaj drejtoi Bashkinë e Tiranës. Kjo mbetet zgjedhje personale dhe nuk cenon aspak madhështinë e tij si artist. Problemi qëndron tek mënyra sesi shoqëria jonë reagon. Ne shpesh kalojmë menjëherë nga adhurimi në linçim publik. Një deklaratë e vetme mjafton që rrjetet sociale të harrojnë kontributet e një jete të tërë. Kjo është padrejtësi morale dhe mungesë kulture demokratike. Në vendet me traditë demokratike artisti ndahet nga bindja e tij politike. Askush nuk ua mohon veprat artistëve sepse votojnë majtas apo djathtas. Arti nuk është gjykatë politike. Një aktor nuk matet me deklaratat e momentit, por me atë që ka lënë në kulturën kombëtare. Robert Ndrenika ka lënë shumë më tepër sesa një fjali të komentuar në rrjetet sociale. Ai ka lënë personazhe, emocione, humor, lot dhe kujtime që jetojnë prej dekadash në publikun shqiptar. Rreziku Një komb që nuk respekton ikonat e tij artistike rrezikon të humbasë kujtesën kulturore. Kritika është normale dhe demokracia e lejon debatin, por debati nuk duhet të kthehet në fshirje të figurës së një artisti që i ka dhënë aq shumë kulturës shqiptare. Ndaj, përtej polemikave të ditës, duhet të dimë të ndajmë artistin nga qytetari. Robert Ndrenika mbetet një kolos i skenës shqiptare. Ndërsa Robert Ndrenika qytetar ka të drejtën e tij të mendojë, të ndiejë dhe të mbështesë kë të dojë. Pikërisht kjo ndarje është thelbi i një shoqërie demokratike dhe i qytetërimit kulturor.

Albert Z. Zholi: Robert Ndrenika mes artit dhe qytetarisë, mes madhështisë dhe kryqëzimit

-Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata …