Mr.Ali Hertica: Vullneti i popullit është burimi i ushtrimit legjitim të pushtetit demokratik

“Por edhe më kërcënuese është rritja spektakolare e grupeve të tëra të popullsisë që luhaten midis indiferencës politike dhe agjitacionit shpërthyes, midis apatisë dhe antipatisë. Në zgjedhjet e fundit, këtu dhe në Kosovëa, ato kanë shkaktuar një valë të vërtetë tronditëse.Tragjedia është se politikanët mbajnë fajin për ndryshimin masiv drejt indiferencës. Ka dalë një vizion i demokracisë dhe qytetarisë që i shtyn njerëzit drejt apatisë. Është një vizion që çon në çqytetarinë: politikanët gjithnjë e më shumë pretendojnë se një demokraci e vërtetë kërkon një linjë të drejtpërdrejtë midis tyre dhe qytetarit individual. Organizatat e shoqërisë civile dhe grupet e qytetarëve janë thjesht balast për ta. Këtu që një diagnozë të saktë: nëse individi, dhe vetëm individi, mund të jetë partneri i privilegjuar i politikanit, “njerëzit gradualisht humbasin aftësitë që u nevojiten për të mbrojtur interesat e tyre së bashku me të tjerët. Po aq gradualisht, një ndjenjë e përbashkët e qytetarisë zhduket si një komponent i identitetit tonë. Politika atëherë bëhet një lloj vendi i huaj. Kjo quhet, duke lënë mënjanë të gjithë retorikën: çqytetarinë”.Indiferenca politike buron kryesisht nga fakti se njerëzit nuk kanë ndikim në vendimmarrjen politike. Çdo pesë vjet, në zgjedhje, ata duhet të hedhin votat e tyre për politikanë, sjellja e të cilëve është e paparashikueshme, sepse karrierat personale dhe interesat e partisë peshojnë më shumë se “interesat e popullit”.Agjitacioni shpërthyes shpesh buron nga ndjenjat e pakënaqësisë, frustrimit dhe ndjenjave të lënduara. Politikanët, veçanërisht populistët, e shfrytëzojnë rregullisht këtë pakënaqësi për të çuar përpara axhendat e tyre. Ata nxisin idenë se njerëzit janë të izoluar dhe të prekshëm në një botë armiqësore. Kur kushtet ekonomike ndikojnë negativisht tek dikush – për shembull, për shkak të inflacionit – ose kur dikush thjesht e percepton atë në atë mënyrë, kjo mund të çojë në konflikt të brendshëm. Ky konflikt përforcon ndjenjat e padrejtësisë, përjashtimit dhe zemërimit. Rezultati është një ndjenjë pafuqie, e kombinuar me një kulturë viktime, e cila formon një terren pjellor për pakënaqësi dhe mllef.Kjo situatë rrit nevojën për një autoritet të jashtëm për të rivendosur rendin. Pakënaqësia e bën tërheqëse pranimin e idesë së heqjes së sundimit të ligjit, edhe pa një alternativë të qartë. Në fund të fundit, theksi nuk është tek ajo që e zëvendëson atë, por tek pakënaqësia personale dhe emocionet që lidhen me të. Kjo krijon një thirrje për një udhëheqës të fortë, një shpëtimtar që do të zgjidhë problemet. Kjo hap rrugën për lidership autoritar apo edhe një regjim totalitar.Përqendrimi i pushtetit në vend të shpërndarjes së tij çon në shtypjen e iniciativës individuale dhe autoritetit të vetë-gjeneruar. Kjo nënkupton një humbje të sovranitetit të popullit. Në një sistem ku pushteti është i përqendruar, hapësira për përfshirje dhe përgjegjësi personale minimizohet, gjë që është pikërisht thelbësore për një shoqëri në të cilën qytetarët mund të ushtrojnë ndikim dhe të bëjnë që zëri i tyre të dëgjohet.

Në një demokraci të vërtetë – domethënë, një demokraci ku populli mund të ketë gjithmonë fjalën e fundit – pushteti i përket popullit. Një demokraci e vërtetë është mjeti përfundimtar për të parandaluar totalitarizmin. Fjala kyçe e demokracisë është vetë-përfaqësimi. Ndjekja e pushtetit është armiku më i madh i një demokracie. Ne jemi të gatshëm për një përmbysje të marrëdhënieve të pushtetit. Asnjë institucion, udhëheqës apo pushtet i huaj nuk qëndron mbi popullin – ky është mbledhja e qytetarëve. Demokracia është një formë qeverisjeje në të cilën vullneti i popullit është burimi i ushtrimit legjitim të pushtetit.Vetë-përfaqësimi dhe vetëqeverisja mund të realizohen përmes referendumeve Detyruese me iniciativë popullore. Referendumi me iniciativë popullore është një sistem përmes të cilit qytetarët mund të miratojnë ligje të reja, të ndryshojnë ligjet ekzistuese ose t’i shfuqizojnë ato.Nese një shoqëri e re civile? Kjo formë qeverisjeje demokratike direkte, pra, nënkupton që njerëzit, ose grupet e njerëzve, angazhohen në dialog dhe konsultim me njëri-tjetrin në lidhje me mënyrën se si dëshirojnë të adresojnë probleme ose çështje specifike. Për këtë qëllim, ata duhet të organizohen natyrshëm. Njerëzit do të mblidhen rreth çështjeve dhe temave specifike. Iniciativat dhe diskutimet vihen në lëvizje. Ky grumbullim i qytetarëve është shoqëria e re civile.Në këtë mënyrë, demokracia direkte garanton një nivel të lartë të përfshirjes pozitive të popullit në procesin politik. Qytetari ka mundësinë të angazhohet me temat që i konsideron të rëndësishme, pa iu shmangur partive.

Kjo formë qeverisjeje demokratike direkte nënkupton që njerëzit, ose grupet e njerëzve, të angazhohen në dialog me njëri-tjetrin dhe të konsultohen se si dëshirojnë të trajtojnë problemet ose çështjet e identifikuara. Për këtë qëllim, ata duhet të organizohen natyrshëm. Njerëzit do të mblidhen rreth çështjeve dhe temave specifike. Iniciativat dhe diskutimet vihen në lëvizje. Ky grumbullim i qytetarëve është shoqëria e re civile.Në këtë mënyrë, demokracia direkte garanton një nivel të lartë të përfshirjes pozitive të njerëzve në procesin politik. Qytetari ka mundësinë të angazhohet me temat që i konsideron të rëndësishme, pa kaluar nëpër parti ose politikanë, as pa pasur nevojë të angazhohet në diskutime individuale me ndonjë politikan të veçantë.Diskutimet e iniciuara nga iniciativat dhe referendumet u ofrojnë pjesëmarrësve garancinë se dëshirat e tyre merren seriozisht. Indiferenca dhe apatia politike po zhduken gjithnjë e më shumë sepse njerëzit e kuptojnë se ata vetë mund të përcaktojnë politikat.