Ramadan Bozhlani: mësimdhënësit e papërgjegjshëm

Shtatori entuziazmon mijëra nxënës, studentë,
arsimtarë dhe profesor e po ashtu i gjallëron objektet arsimore. Fillimin e
këtij muaji e vërshojnë urimet dashamirëse nga të gjitha nivelet. Do ju
bashkohem këtij krye urimi për formimin dinjitoz të gjeneratës mbi supet e  të cilës do peshon e ardhmja shqiptare, por,
do mundohem të zbres edhe në ndjesinë e këtij raporti më të rëndësishëm
njerëzor nxënës-mësimdhënës. Përpjekjet do konsideroheshin fisnike kur këtë
marrëdhënie të shenjët do mundohemi ta zhveshim nga të metat.

 

  Qasjen time
ndaj shkrimeve e justifikon kjo shprehje e shkrimtarit dhe kritikut letrar
Francesco De Sanctis: “Dashuria e rrejshme ndaj atdheut na nxit të mendojmë
se është mirë t’i fshehim të metat e kombit tonë, e kjo është një anë qesharake
e njerëzve të dobët”

Sikur të veprohej simbas kësaj thënje të  Niçes, të arriturat në shkencë do të ishin të
mahnitshme: “Profesori duhet të jet i lumtur vetëm kur e tejkalon studenti
i tij.”

 

  Për nxënësit
dhe studentët është shumë i  rëndësishëm
dhe emocionues takimi i parë me mësuesit dhe profesorët e tyre. Një numër i
vogël i mësimdhënësve shqiptarë që në fillim me një fjalor joshës, dashamirës
dhe ikurajues kanë  ditur t’i hapin
portat drejtë horizonteve të diturisë duke u shndërruar kështu në personazhe
frymëzuese për dëgjuesit. Një numër i madhë i mësimdhënësve shqiptarë kësaj ore
të parë ju kanë çasur me autoritet duke e paraqitur rrugën e diturisë me shumë
peripeci, sfida dhe sakrifica. Në këtë mënyrë tek nxënësit kanë ngjallur frikë
ndërsa disa studentë i kanë shty t’i thonë lamtumirë fakultetit. Fatkeqësisht
kam pasur rastin të takoj studentë të tillë dhe që nuk kanë qenë nxënës të
dobët. Orët e para disa herë edhe i kanë dhunuar.  

Po e bëjë pjesë të këtij shkrimi një kujtim të
hidhur të jetës sime për të pasqyruar vulgaritetin e arsimtarëve. Ishte ora e
parë e klasës së pestë ku ne ishim në pritje të njoftoheshim me kujdestarin
Ferit, ai posa hyri na gjeti jashtë bankave dhe na skuqi pamëshirshëm faqet e
gjysmës së nxënsave. 

Më kujtohet edhe mësuesi im hijerëndë Shefqeti kur
na detyronte t’i rregullonim shkopinjët e trashë të cilët i  thente në duart tona, ndërsa ne ishim nën
moshën dhjetë vjeçare. Kam parë edhe nxënësa të gjakosur nga duart e
arsimtarëve. Dhuna patë ndikim ngulfatës ndaj diturisë dhe na mbjelli traumat
thellë në qenien tonë. Lotët e nxënësave më kanë prekur aq shumë sa që fillova
t’i shoh si armiq të fëmijëve arsimtarët. Me kalimin e kohës e  kuptova se mësimdhënësit me gjithë qenien e
tyre janë duke bërë sakrifica mbinjerzore për ta mbajtur gjallë frymën e
arsimit pa paga dhe nën torturat e policëve serb. 

Mësimdhënësit e para luftës nga titujt e heronjëve i
privon vetëm dhuna që kanë përdorur ndaj nxënësave. Për hirë të punës heroike
çdo gjë ju falet, por nuk mund të harrohet. Ndërsa mësimdhënësve të pas luftës
asgjë nuk ju falet.

 

  Çuditrisht
rrahja në forma mizore gjeti prehje edhe mbas luftës nga mësimdhësit. As ligji
nuk arrit t’i ndaloj nga përdorimi i dhunës, madje këta të parët e shkelën me
të dy këmbët ligjin. Kur isha në gjimnaz hyri 
një profesor në klasë dhe e nxori shoqen e klasës sime përmes flokëve,
vetëm pse kishte dalur në koridor dhe na shokoj të gjithëve Sabiti. Në vitin
2006, kur shkova në mbledhjen e 
prindërve për motrën time kujdestari i saj Selimi na u drejtua: a jeni
të pajtimit që t’i rrahi nxësat se nuk po mësojnë?! Të gjithë ishin të moshës
së shtyer dhe u pajtuan për çudi! Prita që të flas i fundit dhe fillova kështu:
Si ka mundësi të bëhet një propozim kaq i turpshëm nga një profesor?! Vetëm kur
mungon fuqia e fjalës ajo zëvendësohet me grushta….  Mbasi mbarova profesori ngeli  i shtagur ndërsa në fytyrat e prindërve  kishte një pendes që kishin ra dakort me
popozimin e turpshëm të profesorit. 
suaza të kësaj psikoze më së shumti jam revoltuar kur me humor e pata pyetur
një moshtar timin që ishte bërë arsimtar, mos vallë i rrahni nxënsat? Ai u
përgjigjë me krenari se nganjëherë po. Mbi të u shfryva me aq mllefosje sa që u
ngrit nga tryeza me pretekst qesharak: paskam harruar se e kam një takim.
Fatkeqsisht edhe brezi i ri i mësimdhënsve ishte infektuar nga të vjetrit,
pasojat ishin dramatike.

 

Nga mësimdhënësit brutal tek mësimdhënësit perversë

 

   Për gjatë
shkollës së mesme i vreja shikimet e profesorëve ngultasi mbi sytë e vajzave
nën moshën tetëmbëdhjet vjeçare. Më ka rastisur të dëgjoja kur kaloja afër
profesorëve përshkrime erotike për nxënëset. Pastaj u flitke për lidhje
dashurie mes profesorëve dhe nxënëseve me fakte. Disa prej këtyre lidhjeve u
kurorzojshin me martesa e disa të tjerat mbetshin si avantura. Këto lidhje
dashuri, fejesore dhe martesore u gjykojshin normale, për të mos thën në modë.
Kjo gjendje e hidhur më ka acaruar tmerrsisht shumë. Marrëzia e pata arritur
kulmin kur u shpallnin martesat mes arsimtarëve dhe nxënëseve të shkollave
fillore. Një arsimtar që e mbante veten të mbushur me moral dhe respektues të
rregullave hyjnore  u shfaq për krahësh
me nxënsen e tij të shkollës fillore. Sot këto lidhje dashurie dhe martesa
skandaloze janë fatkeqësisht pjesë e realitetit shqiptarë dhe për çudi ne që
jemi thirrë në mbrojtje të moralit po ecim me kokë ulur si qyqarë. Politizimi
ua rrëmbej identitetin shumë shqiptarëve dhe para se të reagojn ndaj
dukurive  të shëmtuara ata u shndërruan
në shurdha-memec të gjorë. Disa prind kur reagojshin në formë paknaqësi ndaj
kësaj dukurie negative, pushteti lokal këta mësimdhënës i transferonte në një
shkollë tjetër meqenëse ishin antarë të partisë.

 

 Në këto suaza
mësimdhënësit dhunshëm kanë shkelur dhe vazhdojnë të shkelin  mbi kodin penal, traditën shqiptare, moralin
dhe etikën njerëzore sa që dënimi ideal do të ishte marrja e të drejtës për ta
ushtruar këtë profesion dhe për t’i mbyllur prapa grilave të burgut. Ne kërkojm
të futemi në Evropë  me mësimdhënës që
martohen me të mitura, ku kjo martes edhe njerzve të rëndomtë do t’ju kushtonte
me shumë vjet heqje lirie.

 

Skandalet e pedagogve universitar i finalizoi rasti
i fundit i profesorit të fakultetit juridik në Prizren, që kërkonte marrëdhënie
seksuale në emër të notave. Fatkeqësisht nëpër shumë indekse të studenteve
shqiptare është vënë nota në emër të marrdhënieve seksuale. Niveli më i lartë
intelektual t’i detyron të bëhen pjesë e mëkatit skandaloz studentet e
vuajtura,  është një krim me dozë të
lartë të tragjedisë. Ato kishin dy rrugë para këti propozim çnjerzor, të
shkonin pa dëshirë në shtrat me moshatarë e etërve të tyre, ose ta përsëritnin
vitin deri në tërheqje për shkak asaj note.

 

Nga mësimdhënsit pervers tek mësimdhësit mediokër
dhe të papërgjegjshëm.

 

  Përgjegjësve
politik asnjëherë nuk do  t’ja fal
historia shqiptare madje do të tërheq edhe mallkimin e brezave të ardhshëm për
kryemekatin: individët e pa formuar denjësisht i emruan mësimdhënës. Përmes
intervenimeve politike arritën të  bëhen
mësimdhënës pa përfillur kritere, duke ia zënë vendet atyre që kishin merita,
ku në këtë mënyrë ia cenuan dinjitetin sistemit arsimor dhe vazhdojnë fatkeqësisht.
Ata dallohen në sjellje, në të shprehur, në kulturë, në edukat, në zbërthim të
leksioneve dhe në çdo gjë tjetër që nuk përkon me natyrën e zgjuar të këtij
profesioni më të rëndësishëm njerëzor. Këta disa herë i fillojn mësimet duke i
komentuar serialet televizive ose duke folur për pasionet e tyre. Ata shpesh
tentojnë t’ja ngjallin militantzmin nxënsave për partin të cilës i shërbejnë.
Ata gjatë periudhës së zgjedhjeve dalin nga orët e mësimit për t’ju
bashkangjitur  fushatave elektorale. Prej
tyre ka që janë kundër figurës më të rëndësishme kombëtare Skenderbeut dhe sa
herë ju qëllon të shpjegojnë për të, flasin kundër tij dhe pro pushtimit të
osmalinjëve. Orët me ta janë monotone dhe të zymta, sepse, nuk paraqesin
kurrfarë motivimi për dituri. Ata i  mbushin tabelat ose ju diktojn përmes
fletoreve që i mbajnë në duar. Ata madje shpërblehen përmes çmimeve e
nganjëherë avancohen edhe në postin e drejtorit.

Pasojat që janë duke i shkaktuar kanë përmasa
tragjike dhe do të lënë gjurmë ndër breza.

Mësimdhënësve të devotshëm dhe të dinjitetshëm
ju  perkulem para vuajtjeve dhe punës
madheshtore që kanë bërë për qenien tonë kombëtare.

Kontrolloni gjithashtu

-Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata mbeten njerëz me bindje, dobësi, -Nuk mund të kryqëzohet një artist i madh sepse si qytetar ka zgjedhur të mbështesë dikë, ashtu siç miliona njerëz mbështesin parti, drejtues apo ekipe sportive të ndryshme. -Ne shpesh kalojmë menjëherë nga adhurimi në linçim publik. -Një deklaratë e vetme mjafton që rrjetet sociale të harrojnë kontributet e një jete të tërë. -Kjo është padrejtësi morale dhe mungesë kulture demokratike. Albert Z. ZHOLI Kam pasur fatin të zhvilloj shumë takime dhe intervista me aktorin e madh "Nderi i Kombit" Robert Ndrenika. Në jetën e përditshme ai është krejt ndryshe nga shpërthimi artistik që shohim në skenë apo në ekran. Një intelektual i qetë, i mençur, i kulturuar, me një finesë komunikimi që të bën menjëherë për vete. Në bisedë flet me maturi, me humor të hollë dhe me atë urtësi që vjen vetëm nga njerëzit që kanë jetuar shumë dhe kanë lexuar akoma më shumë. Ndërsa në skenë ai shndërrohet krejtësisht: shpërthen me energji, emocion dhe forcë interpretimi, duke e bërë publikun të qeshë, të mendojë apo të përlotet. Bisedat me të kanë qenë gjithmonë si orë mësimi. Nga çdo takim me Robert Ndrenikën merr diçka: kulturë, përvojë jetësore, filozofi të thjeshtë njerëzore dhe mbi të gjitha dashurinë për artin. Pikërisht ndaj, kur shoh reagimet e ashpra ndaj një deklarate të tij si qytetar, mendoj se duhet të dimë të ndajmë figurën e kolosit të skenës shqiptare nga bindjet apo simpatitë personale që ai mund të ketë në jetën e tij private. Debatet shterpw Ende në rrjetet sociale vazhdon të diskutohet deklarata e aktorit të madh shqiptar Robert Ndrenika gjatë paraqitjes së kryebashkiakut Erion Veliaj në seancën gjyqësore të kësaj të premteje. Në atë seancë një numër i madh artistësh kishin shkuar në mbështetje të Veliajt, ndërsa takimi më i komentuar ishte ai i Robert Ndrenikës me kryebashkiakun, pak minuta para nisjes së procesit. Fjalët e aktorit: “Ç’të mbeti nga burgu, do ta vazhdoj unë”, krijuan menjëherë reagime të shumta. Disa e interpretuan si humor të hidhur, disa si solidaritet njerëzor, të tjerë si mbështetje politike. Në rrjetet sociale shpërthyen debatet, kritikat, ironitë dhe madje sulmet personale. Por pikërisht këtu lind nevoja për një reflektim më të thellë: a duhet gjykuar një artist i madh për një deklaratë emocionale të bërë si qytetar? Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata mbeten njerëz me bindje, dobësi, simpati dhe preferenca personale. Një artist nuk jeton vetëm në skenë. Ai ka dy jetë: jetën artistike dhe jetën qytetare. Në skenë ai i përket publikut, historisë dhe artit; jashtë saj ai i përket vetes, bindjeve dhe emocioneve të tij njerëzore. Aktor i madh Robert Ndrenika është një nga aktorët më të mëdhenj shqiptarë të të gjitha kohërave. Breza të tërë janë rritur me rolet e tij në teatër dhe kinematografi. Ai nuk është thjesht një aktor i suksesshëm, por një institucion më vete i artit shqiptar. Emri i tij lidhet me dhjetëra role që kanë hyrë në memorien kolektive të shqiptarëve. Nga “Horizonte të hapura”, “I teti në bronx”, “Kapedani”, “Koncert në vitin 1936”, “Në shtëpinë tonë”, “Mësonjtorja”, “Prefekti”, “Nëntori i dytë”, “Besa e kuqe”, “Shirat e vjeshtës”, “Shi në plazh” e deri te dhjetëra interpretime të tjera në teatër, Robert Ndrenika ka qenë një shkollë më vete interpretimi. Figura e tij artistike është ngritur mbi talentin, punën dhe përkushtimin shumëvjeçar ndaj skenës shqiptare. Vetëm roli i Qazim Mulletit tek filmi “Prefekti” do të mjaftonte që emri i tij të mbetej përgjithmonë në historinë e kinemasë shqiptare. Ndërsa personazhe të tjerë si Stefi, Agush Kalemi apo Fotaqi treguan dimensionin e jashtëzakonshëm të një aktori që dinte të lëvizte mes humorit, dramës dhe tragjikomikes me një natyrshmëri të rrallë. Deklarata spontane Por gjithë kjo pasuri artistike nuk mund dhe nuk duhet të fshihet nga një deklaratë spontane apo nga një simpati personale politike. Nuk mund të kryqëzohet një artist i madh sepse si qytetar ka zgjedhur të mbështesë dikë, ashtu siç miliona njerëz mbështesin parti, drejtues apo ekipe sportive të ndryshme. Dikush është me Partizanin, dikush me Tiranën; dikush majtas, dikush djathtas. Kjo është pjesë e pluralizmit dhe e lirisë individuale. Është e mundur që Robert Ndrenika të ketë simpati njerëzore për Erion Veliajn. Është gjithashtu e mundur që ai ta vlerësojë për investimet që janë bërë në art, kulturë, teatro apo aktivitete artistike gjatë kohës që Veliaj drejtoi Bashkinë e Tiranës. Kjo mbetet zgjedhje personale dhe nuk cenon aspak madhështinë e tij si artist. Problemi qëndron tek mënyra sesi shoqëria jonë reagon. Ne shpesh kalojmë menjëherë nga adhurimi në linçim publik. Një deklaratë e vetme mjafton që rrjetet sociale të harrojnë kontributet e një jete të tërë. Kjo është padrejtësi morale dhe mungesë kulture demokratike. Në vendet me traditë demokratike artisti ndahet nga bindja e tij politike. Askush nuk ua mohon veprat artistëve sepse votojnë majtas apo djathtas. Arti nuk është gjykatë politike. Një aktor nuk matet me deklaratat e momentit, por me atë që ka lënë në kulturën kombëtare. Robert Ndrenika ka lënë shumë më tepër sesa një fjali të komentuar në rrjetet sociale. Ai ka lënë personazhe, emocione, humor, lot dhe kujtime që jetojnë prej dekadash në publikun shqiptar. Rreziku Një komb që nuk respekton ikonat e tij artistike rrezikon të humbasë kujtesën kulturore. Kritika është normale dhe demokracia e lejon debatin, por debati nuk duhet të kthehet në fshirje të figurës së një artisti që i ka dhënë aq shumë kulturës shqiptare. Ndaj, përtej polemikave të ditës, duhet të dimë të ndajmë artistin nga qytetari. Robert Ndrenika mbetet një kolos i skenës shqiptare. Ndërsa Robert Ndrenika qytetar ka të drejtën e tij të mendojë, të ndiejë dhe të mbështesë kë të dojë. Pikërisht kjo ndarje është thelbi i një shoqërie demokratike dhe i qytetërimit kulturor.

Albert Z. Zholi: Robert Ndrenika mes artit dhe qytetarisë, mes madhështisë dhe kryqëzimit

-Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata …