Ilir Sefaj

Ilir Sefaj: A mbeti Kosova pa ushtri “falë” LDK-së?!

Në pranverën e vitit  2014 ishte aktualizuar më shumë se kurrë debati rreth mundësisë së shndërrimit të Forcës së Sigurisë së Kosovës në Forca të Armatosura të Kosovës. Në një dokument ekskluziv, që kishte arritur ta siguronte një gazetë ditore e vendit nga Këshilli  Ndërinstitucional për Rishikimin e Sektorit të Sigurisë që funksiononte në kuadër të zyrës së ish-kryeministrit Hashim Thaçi, thuhej se për krijimin e Forcave të Armatosura të Kosovës, qeverisë së vendit i kërkohej të bënte disa kompromise me të të ashtuquajturit “miq ndërkombëtarë’.

Ish-kryeministri i asaj kohe, tashmë presidenti i vendit, Hashim Thaçi shumë shpejt kishte bërë me dije se njëri nga këto të ashtuquajtura kompromise që duhej të bënte vendi për formimin e ushtrisë, ishte që pakicave kombëtare t’i vazhdoheshin edhe për një mandat vendet e rezervuara në Parlamentin e Kosovës. Kjo kërkesë e pakicave kombëtare, që në fakt ishte kërkesë e pakicës serbe, mbështetej edhe nga partnerët strategjikë të vendit, dhe e gjithë kjo, në këmbim të votës për krijim e Ushtrisë së Kosovës. Sado irracionale që ishte, në fakt kjo kërkesë po i hapte rrugë një procesi shumë të rëndësishëm në përpjekjet tona për shtetndërtim.

Dihet se sipas Planit të Ahtisaarit, i cili është integruar në Kushtetutën e Republikës së Kosovës, vendet e rezervuara për pakicat do të vlenin për dy mandate, ndërsa më pas ato do të shndërrohen në vende të garantuara. Mirëpo, kur kihet parasysh fakti se po bëhej fjalë për një vendim kaq të rëndësishëm për vendin, vazhdimi edhe për një mandat i vendeve të rezervuara për pakicat kombëtare, e të cilin e përkrahte kryeministri i vendit, e që në atë kohë ishte Hashim Thaçi ishte tejet i akceptueshëm.

Sidoqoftë, në opinionin publik kishin dalë zëra se kjo ide nuk gjente përkrahje nga kryetari i Lidhjes Demokratike të Kosovës, Isa Mustafa. Pra, sipas asaj që thuhej në atë kohë e që me gjasë po del të jetë e vërtetë, Isa Mustafa ishte kundërshtari më i fuqishëm i kësaj iniciative, e cila në njëfarë mënyrë kundërshtohej edhe nga Lëvizja Vetëvendosje!

Kujtojmë se pas mbledhjes së Kryesisë së Kuvendit të Kosovës, që ishte mbajtur në prillin e 2014-ës, në të cilën ishte diskutuar rreth mundësisë së krijimit të Forcave të Armatosura të Kosovës,  Ismet Beqiri i LDK-së dhe Visar Ymeri i Vetëvendosjes, kishin dalë kategorikë kundër vazhdimit të vendeve të rezervuara për pakicat, ndërsa Adem Grabovci nga PDK dhe Ardian Gjini nga AAK-ja kishin dalë pro këtij vendimi, duke shpjeguar se dobia që do të sillte votimi i shndërrimit të FSK-së në FAK, ishte e madhe në krahasim me dëmin që do të sillte vazhdimi edhe për një mandat i vendeve të rezervuara për pakicat kombëtare që zhvillojnë veprimtari politike në Republikën e Kosovës.

Sidoqoftë, kaluan vite e vite dhe debati për mundësinë e krijimit të ushtrisë së Kosovës përplaset herë në njërin e herë në vendin tjetër, ndërkaq zgjidhja për këtë temë kaq të rëndësishme ende nuk duket në horizont. Gjithashtu, jemi dëshmitarë se kohëve të fundit pati një përplasje rreth ushtrisë së Kosovës mes kryeministrit aktual të vendit, Ramush Haradinaj dhe deputetit të LDK-së, Arben Gashi.

Kryeministri Haradinaj ia tha troç deputetit Gashi se ishte pikërisht hezitimi i partisë së tij që Kosova mbeti pa ushtri. Në gjithë këto akuza e kundër-akuza, kuptohet se qytetari i rëndomtë është vështirë t’i jep emër e mbiemër arsyes që edhe pas kaq vitesh të transformimit të TMK-së në FSK, Kosova vazhdon të mbetet pa ushtri, ngase siç dihet pak mund të flitet për parime në politikën e Kosovës.

Megjithatë këtë dileme ‘hamletiane’ do ta zgjidh vet deputeti i LDK-së, Arben Gashi, i cili në një studio televizive, indirekt do ta pranojë së partia e tij e la Kosovën pa ushtrinë e saj, dhe vërtetë kjo është e turpshme.

Kontrolloni gjithashtu

-Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata mbeten njerëz me bindje, dobësi, -Nuk mund të kryqëzohet një artist i madh sepse si qytetar ka zgjedhur të mbështesë dikë, ashtu siç miliona njerëz mbështesin parti, drejtues apo ekipe sportive të ndryshme. -Ne shpesh kalojmë menjëherë nga adhurimi në linçim publik. -Një deklaratë e vetme mjafton që rrjetet sociale të harrojnë kontributet e një jete të tërë. -Kjo është padrejtësi morale dhe mungesë kulture demokratike. Albert Z. ZHOLI Kam pasur fatin të zhvilloj shumë takime dhe intervista me aktorin e madh "Nderi i Kombit" Robert Ndrenika. Në jetën e përditshme ai është krejt ndryshe nga shpërthimi artistik që shohim në skenë apo në ekran. Një intelektual i qetë, i mençur, i kulturuar, me një finesë komunikimi që të bën menjëherë për vete. Në bisedë flet me maturi, me humor të hollë dhe me atë urtësi që vjen vetëm nga njerëzit që kanë jetuar shumë dhe kanë lexuar akoma më shumë. Ndërsa në skenë ai shndërrohet krejtësisht: shpërthen me energji, emocion dhe forcë interpretimi, duke e bërë publikun të qeshë, të mendojë apo të përlotet. Bisedat me të kanë qenë gjithmonë si orë mësimi. Nga çdo takim me Robert Ndrenikën merr diçka: kulturë, përvojë jetësore, filozofi të thjeshtë njerëzore dhe mbi të gjitha dashurinë për artin. Pikërisht ndaj, kur shoh reagimet e ashpra ndaj një deklarate të tij si qytetar, mendoj se duhet të dimë të ndajmë figurën e kolosit të skenës shqiptare nga bindjet apo simpatitë personale që ai mund të ketë në jetën e tij private. Debatet shterpw Ende në rrjetet sociale vazhdon të diskutohet deklarata e aktorit të madh shqiptar Robert Ndrenika gjatë paraqitjes së kryebashkiakut Erion Veliaj në seancën gjyqësore të kësaj të premteje. Në atë seancë një numër i madh artistësh kishin shkuar në mbështetje të Veliajt, ndërsa takimi më i komentuar ishte ai i Robert Ndrenikës me kryebashkiakun, pak minuta para nisjes së procesit. Fjalët e aktorit: “Ç’të mbeti nga burgu, do ta vazhdoj unë”, krijuan menjëherë reagime të shumta. Disa e interpretuan si humor të hidhur, disa si solidaritet njerëzor, të tjerë si mbështetje politike. Në rrjetet sociale shpërthyen debatet, kritikat, ironitë dhe madje sulmet personale. Por pikërisht këtu lind nevoja për një reflektim më të thellë: a duhet gjykuar një artist i madh për një deklaratë emocionale të bërë si qytetar? Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata mbeten njerëz me bindje, dobësi, simpati dhe preferenca personale. Një artist nuk jeton vetëm në skenë. Ai ka dy jetë: jetën artistike dhe jetën qytetare. Në skenë ai i përket publikut, historisë dhe artit; jashtë saj ai i përket vetes, bindjeve dhe emocioneve të tij njerëzore. Aktor i madh Robert Ndrenika është një nga aktorët më të mëdhenj shqiptarë të të gjitha kohërave. Breza të tërë janë rritur me rolet e tij në teatër dhe kinematografi. Ai nuk është thjesht një aktor i suksesshëm, por një institucion më vete i artit shqiptar. Emri i tij lidhet me dhjetëra role që kanë hyrë në memorien kolektive të shqiptarëve. Nga “Horizonte të hapura”, “I teti në bronx”, “Kapedani”, “Koncert në vitin 1936”, “Në shtëpinë tonë”, “Mësonjtorja”, “Prefekti”, “Nëntori i dytë”, “Besa e kuqe”, “Shirat e vjeshtës”, “Shi në plazh” e deri te dhjetëra interpretime të tjera në teatër, Robert Ndrenika ka qenë një shkollë më vete interpretimi. Figura e tij artistike është ngritur mbi talentin, punën dhe përkushtimin shumëvjeçar ndaj skenës shqiptare. Vetëm roli i Qazim Mulletit tek filmi “Prefekti” do të mjaftonte që emri i tij të mbetej përgjithmonë në historinë e kinemasë shqiptare. Ndërsa personazhe të tjerë si Stefi, Agush Kalemi apo Fotaqi treguan dimensionin e jashtëzakonshëm të një aktori që dinte të lëvizte mes humorit, dramës dhe tragjikomikes me një natyrshmëri të rrallë. Deklarata spontane Por gjithë kjo pasuri artistike nuk mund dhe nuk duhet të fshihet nga një deklaratë spontane apo nga një simpati personale politike. Nuk mund të kryqëzohet një artist i madh sepse si qytetar ka zgjedhur të mbështesë dikë, ashtu siç miliona njerëz mbështesin parti, drejtues apo ekipe sportive të ndryshme. Dikush është me Partizanin, dikush me Tiranën; dikush majtas, dikush djathtas. Kjo është pjesë e pluralizmit dhe e lirisë individuale. Është e mundur që Robert Ndrenika të ketë simpati njerëzore për Erion Veliajn. Është gjithashtu e mundur që ai ta vlerësojë për investimet që janë bërë në art, kulturë, teatro apo aktivitete artistike gjatë kohës që Veliaj drejtoi Bashkinë e Tiranës. Kjo mbetet zgjedhje personale dhe nuk cenon aspak madhështinë e tij si artist. Problemi qëndron tek mënyra sesi shoqëria jonë reagon. Ne shpesh kalojmë menjëherë nga adhurimi në linçim publik. Një deklaratë e vetme mjafton që rrjetet sociale të harrojnë kontributet e një jete të tërë. Kjo është padrejtësi morale dhe mungesë kulture demokratike. Në vendet me traditë demokratike artisti ndahet nga bindja e tij politike. Askush nuk ua mohon veprat artistëve sepse votojnë majtas apo djathtas. Arti nuk është gjykatë politike. Një aktor nuk matet me deklaratat e momentit, por me atë që ka lënë në kulturën kombëtare. Robert Ndrenika ka lënë shumë më tepër sesa një fjali të komentuar në rrjetet sociale. Ai ka lënë personazhe, emocione, humor, lot dhe kujtime që jetojnë prej dekadash në publikun shqiptar. Rreziku Një komb që nuk respekton ikonat e tij artistike rrezikon të humbasë kujtesën kulturore. Kritika është normale dhe demokracia e lejon debatin, por debati nuk duhet të kthehet në fshirje të figurës së një artisti që i ka dhënë aq shumë kulturës shqiptare. Ndaj, përtej polemikave të ditës, duhet të dimë të ndajmë artistin nga qytetari. Robert Ndrenika mbetet një kolos i skenës shqiptare. Ndërsa Robert Ndrenika qytetar ka të drejtën e tij të mendojë, të ndiejë dhe të mbështesë kë të dojë. Pikërisht kjo ndarje është thelbi i një shoqërie demokratike dhe i qytetërimit kulturor.

Albert Z. Zholi: Robert Ndrenika mes artit dhe qytetarisë, mes madhështisë dhe kryqëzimit

-Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata …