Medai Shaholli: BDI-ja enveriste dhe titiste

Shumë zhurmë  po bëhet këto ditë në mediet shqiptare në Maqedoni për një skanda,l gjoja te shkaktuar nga ana e SHVL te UCK te drejtuar nga  z.Fazli Veliu,  me rastin e manifestimit “Flaka e janarit”,  dhe dhënien e dekoratës Ilir Hoxhes, mirënjohje pas vdekjes, për Enver Hoxhen.

 

Siç lajmerojnë  mediet shqiptare, BDI qenkesh ndare ne dy krahe per shkak te ketyre qendrimeve njeri krah  i majte qe  qenkshin enveristet te udhehequr nga  Fazli Veliu  dhe krahu tjeter i djathte i udhehequr nga kryetari i komunës se Kerçoves, z. Fatmir Dehari. Mu per kete shkak komuna e Kerçoves siç thuhet eshte distancuar nga pjesmarrja e Ilir Hoxhes ne kete manifesim dhe dekorimin e “diktatorit “Hoxha. Me ne fund ngriten koke titistet e BDI (krahu i djathte)qe ne realitet kane qene te majte si  ithtare te titizmit por me ndryshimin e  sistemit ndryshuan drejtimin.

Nuk kemi pare ne te kaluaren dhe as tani  nga ky krah i vetquajtur i djathte i BDI te distancohet  hapur ndaj diktatorit jugosllav  Mareshal Tito ,qe per gjithe mizorite ndaj shqiptareve siç jane, shtypja gjysem shekullore ne baza kombetare,pushkatimet, debimet dhe shpernguljet me dhune per ne Turqi dhe gjetke, pergjegjes ishte ai dhe sistemi i tij.

 

Kete te vertete  te hidhur nuk duan ta thone krahu i djathte i linjes titiste.Ky grup qe e identifikon veten me te djathten  nuk eshte rastesisht aty ku eshte por, i mire paramenduar qe nje dite duhet  te rikthehet ne pushtet  e vetme pa ish LPK -istet  ne koalicionet e ardhme  qeveritare si parti  tjeter dhe jo si kjo qe eshte sot, me enveristet e UCK. Ky qëndrim dhe reagim i hapur i këtij grupi kete radhe foli me gjuhen e Beogradit per Enver Hoxhen, foli me  gjuhen e Sali Berishes dhe Edvin Rames per Enver Hoxhen.

Ja perse te majtet e vleresojne figuren e  Enver Hoxhes! pasi  kur gjithe bota bente sehir ne  shtypjen e rezistences studentore  me gjak nga ana e forcave policore jugosllave ne 1981, ai  mbeshteti  kerkesen legjitime te shqiptareve te

Kosoves per Republike. Mbeshteti levizjen atdhetare te ilegales ne Kosove dhe jashte saj. Pikerisht ne ditet e  lavdise  se “Flakes se Janarit”qe i kushtohet  edhe renies se Jusufit, Kadriut dhe Bardhoshit, me kete rast Enver Hoxha, merr mirenjohjen dekorate me motivacion ; per mbeshtetjen qe i dha popullit  shqiptar ne ishJugosllavi ne perpjekjet  dhe luften e tij per liri . Per mirenjohje ne mbeshtetjen e  ilegales se organizuar ate kohe ne trojet shqiptare ne radhet e se ciles militonin tre heronjte e kombit.

 

Ish LPK e themeluar nga keta tre heronje si Jusufi, Kadriu dhe Bardhi, u be pararoje e themelimit te mevonshem te  UCK ne luften per çlirimin perfundimtar nga okupimi serb. Nje ze i çjerrur ne unison me kerçovaret e djathte qe kundershtuaka kete mirenjohje per udheheqesin e shteti shqiptar Enver Hoxhen, na qenka  nje grup shqiptaresh nga diaspora. Grupi i shqiptareve mergimtare qe na qenkesh distancuar nga kjo mirenjohje per “diktatorin” nuk besoj se perfaqsojne  diasporen  e vertete shqiptare nga Maqedonia pasi  kam pershtypje qe ky grup perfaqson ate grup te mergates se qyqeve shqiptare  qe para  luftes se UCK ne Kosove e identifikonte veten jo si shqiptare por  si jugosllave. Nuk kemi pare as degjuar qe ky grup i djathte brenda integristeve  e as ai grupi  i mergates se qyqeve, te kete reaguar kunder vendosjes se monumentit te  diktatorit tjeter jugosllav Josip Broz Tito ne Shkup!

 

Kemi pare vetem nje tentim per  rezimin e monumentit te  Car Dushanit dhe asgje tjeter. Por,cili eshte ndryshimi mes Titos dhe Car Dushanit? Asnje ndryshim nuk ka, te dy ishin antishqiptare .Te dy vrane dhe masakruan shqiptare. Simpatia per jugosllavin Tito dhe urrejtja per Enver Hoxhen eshte e kultivuar shume heret ne kokat  dhe mendjet e grupit te vetquajtur djathtist te BDI. Perdorimi i flamurit kombetar shqiptar dhe disa te drejta te kufizuara per minoritetet te garantuar me kushtetuten e atehershme nga viti 1945 e ketej  nuk ishin lemoshe as merite e zemergjeresi sistemit jugosllav dhe Titos me shqiptaret e kesaj ane, por kontributi   dhe sakrifica e  luftes  se armatosur dhe gjaku i derdhur i mijra deshmoreve antifashiste shqiptare te brigades se 4 shqiptare te Maqedonise kunder mortajes naziste.

 

Tradhetia e hapur gjate luftes nga udheheqja komuniste jugosllave  per t’i perdorur  si mish per top ne frontin  e Sremit vetem se ishin shqiptare, tregoi qarte dyftyresine   komunisto-çetnike jugosllave per t’i hequr qafe shqiptaret njehere e mire nga keto troje. Nga keto vlera thirret  dhe sot BDI qe ne

projektin  SHKUPI 2014 , parashikohet te vendohet monumenti i udheheqesit  te brigades se 4 shqiptare  Nexhat Agolli. Vete z.Ali Ahmeti i cili vjen  nga e majta e dikurshme e ish LPK dhe per kete ai duhet te jete krenar per qendrimet e veprimtarine per mundin dhe djersen, ndihmesen e madhe ne kuader te kesaj organizate qe krijoi dhe udhehoqi UCK pa te cilen veshtire se do çlirohej Kosova. E gjithe e kaluara e z. Ahmeti ne mergim ishte kontribut i pamohueshem ne sherbim te çeshtjes kombetare dhe ajo nuk mohohet. Tjeter gje eshte ndryshimi i kursit politik te z.Ali Ahmeti gjate konfliktit  ne Maqedoni dhe me  pas ne themelimin  e BDI dhe  ne pjesmarrjen e koalicionin qeveritar.

 

Kjo eshte periudha e erret e liderit te BDI.Nuk eshte ky rasti per te vleresuar  veprimtarine e tij dhe BDI ne qeverine e Maqedonise  por zhurma e qendrimi  i integristeve djathtist kunder mirnjohjes  per Enver Hoxhen . Gjithandej neper rruget dhe sheshet e qyteteve me shumice shqiptare neper Maqedoni, edhe pas renies se sistemit te vetqeverisjes socialiste jugosllave emertimet e tyre ende vazhdojne te mbajne  emra si:Mareshali Tito, Edvard Kardel, Cetinsk, Ilindenska etj. Kjo nuk i shqetson integristetstet e djathte pasi kjo paraqet tolerancen dhe bashkjetesen sipas tyre, vazhdim ne  rrugen e “vellazerim bashkimit” te trasuar nga idoli i tyre Josip Broz Tito.Me kete  reagim siç duket krahu i djathte brenda integristeve kerkon te marre kalane nga brenda .Vete BDI,

paraqet nje konglomerat  brenda saj ku dy grupe kryesore luftojne te marrin timonin pas lamtumires se z. Ahmeti nje dite, grupi i ashtuquajtur i djathte  qe perfaqson linjen titiste te ish LKJ dhe grupi i majte  i ish LPK. Gjasat per te marre udheheqjen e partise duken se jane te krahu i djathte qe perfaqson linjen e  vazdhimsise titiste. Kjo eshte sfida  e madhe qe  duhet te perballet liderit te BDI me krahun titist dhe ate majtist  brenda saj per t’i mbajtur ne rresht per nje kohe deri ne momentin kur  njeri krah te rrebelohet dhe ta rrembej kreun e partise.

Kontrolloni gjithashtu

-Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata mbeten njerëz me bindje, dobësi, -Nuk mund të kryqëzohet një artist i madh sepse si qytetar ka zgjedhur të mbështesë dikë, ashtu siç miliona njerëz mbështesin parti, drejtues apo ekipe sportive të ndryshme. -Ne shpesh kalojmë menjëherë nga adhurimi në linçim publik. -Një deklaratë e vetme mjafton që rrjetet sociale të harrojnë kontributet e një jete të tërë. -Kjo është padrejtësi morale dhe mungesë kulture demokratike. Albert Z. ZHOLI Kam pasur fatin të zhvilloj shumë takime dhe intervista me aktorin e madh "Nderi i Kombit" Robert Ndrenika. Në jetën e përditshme ai është krejt ndryshe nga shpërthimi artistik që shohim në skenë apo në ekran. Një intelektual i qetë, i mençur, i kulturuar, me një finesë komunikimi që të bën menjëherë për vete. Në bisedë flet me maturi, me humor të hollë dhe me atë urtësi që vjen vetëm nga njerëzit që kanë jetuar shumë dhe kanë lexuar akoma më shumë. Ndërsa në skenë ai shndërrohet krejtësisht: shpërthen me energji, emocion dhe forcë interpretimi, duke e bërë publikun të qeshë, të mendojë apo të përlotet. Bisedat me të kanë qenë gjithmonë si orë mësimi. Nga çdo takim me Robert Ndrenikën merr diçka: kulturë, përvojë jetësore, filozofi të thjeshtë njerëzore dhe mbi të gjitha dashurinë për artin. Pikërisht ndaj, kur shoh reagimet e ashpra ndaj një deklarate të tij si qytetar, mendoj se duhet të dimë të ndajmë figurën e kolosit të skenës shqiptare nga bindjet apo simpatitë personale që ai mund të ketë në jetën e tij private. Debatet shterpw Ende në rrjetet sociale vazhdon të diskutohet deklarata e aktorit të madh shqiptar Robert Ndrenika gjatë paraqitjes së kryebashkiakut Erion Veliaj në seancën gjyqësore të kësaj të premteje. Në atë seancë një numër i madh artistësh kishin shkuar në mbështetje të Veliajt, ndërsa takimi më i komentuar ishte ai i Robert Ndrenikës me kryebashkiakun, pak minuta para nisjes së procesit. Fjalët e aktorit: “Ç’të mbeti nga burgu, do ta vazhdoj unë”, krijuan menjëherë reagime të shumta. Disa e interpretuan si humor të hidhur, disa si solidaritet njerëzor, të tjerë si mbështetje politike. Në rrjetet sociale shpërthyen debatet, kritikat, ironitë dhe madje sulmet personale. Por pikërisht këtu lind nevoja për një reflektim më të thellë: a duhet gjykuar një artist i madh për një deklaratë emocionale të bërë si qytetar? Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata mbeten njerëz me bindje, dobësi, simpati dhe preferenca personale. Një artist nuk jeton vetëm në skenë. Ai ka dy jetë: jetën artistike dhe jetën qytetare. Në skenë ai i përket publikut, historisë dhe artit; jashtë saj ai i përket vetes, bindjeve dhe emocioneve të tij njerëzore. Aktor i madh Robert Ndrenika është një nga aktorët më të mëdhenj shqiptarë të të gjitha kohërave. Breza të tërë janë rritur me rolet e tij në teatër dhe kinematografi. Ai nuk është thjesht një aktor i suksesshëm, por një institucion më vete i artit shqiptar. Emri i tij lidhet me dhjetëra role që kanë hyrë në memorien kolektive të shqiptarëve. Nga “Horizonte të hapura”, “I teti në bronx”, “Kapedani”, “Koncert në vitin 1936”, “Në shtëpinë tonë”, “Mësonjtorja”, “Prefekti”, “Nëntori i dytë”, “Besa e kuqe”, “Shirat e vjeshtës”, “Shi në plazh” e deri te dhjetëra interpretime të tjera në teatër, Robert Ndrenika ka qenë një shkollë më vete interpretimi. Figura e tij artistike është ngritur mbi talentin, punën dhe përkushtimin shumëvjeçar ndaj skenës shqiptare. Vetëm roli i Qazim Mulletit tek filmi “Prefekti” do të mjaftonte që emri i tij të mbetej përgjithmonë në historinë e kinemasë shqiptare. Ndërsa personazhe të tjerë si Stefi, Agush Kalemi apo Fotaqi treguan dimensionin e jashtëzakonshëm të një aktori që dinte të lëvizte mes humorit, dramës dhe tragjikomikes me një natyrshmëri të rrallë. Deklarata spontane Por gjithë kjo pasuri artistike nuk mund dhe nuk duhet të fshihet nga një deklaratë spontane apo nga një simpati personale politike. Nuk mund të kryqëzohet një artist i madh sepse si qytetar ka zgjedhur të mbështesë dikë, ashtu siç miliona njerëz mbështesin parti, drejtues apo ekipe sportive të ndryshme. Dikush është me Partizanin, dikush me Tiranën; dikush majtas, dikush djathtas. Kjo është pjesë e pluralizmit dhe e lirisë individuale. Është e mundur që Robert Ndrenika të ketë simpati njerëzore për Erion Veliajn. Është gjithashtu e mundur që ai ta vlerësojë për investimet që janë bërë në art, kulturë, teatro apo aktivitete artistike gjatë kohës që Veliaj drejtoi Bashkinë e Tiranës. Kjo mbetet zgjedhje personale dhe nuk cenon aspak madhështinë e tij si artist. Problemi qëndron tek mënyra sesi shoqëria jonë reagon. Ne shpesh kalojmë menjëherë nga adhurimi në linçim publik. Një deklaratë e vetme mjafton që rrjetet sociale të harrojnë kontributet e një jete të tërë. Kjo është padrejtësi morale dhe mungesë kulture demokratike. Në vendet me traditë demokratike artisti ndahet nga bindja e tij politike. Askush nuk ua mohon veprat artistëve sepse votojnë majtas apo djathtas. Arti nuk është gjykatë politike. Një aktor nuk matet me deklaratat e momentit, por me atë që ka lënë në kulturën kombëtare. Robert Ndrenika ka lënë shumë më tepër sesa një fjali të komentuar në rrjetet sociale. Ai ka lënë personazhe, emocione, humor, lot dhe kujtime që jetojnë prej dekadash në publikun shqiptar. Rreziku Një komb që nuk respekton ikonat e tij artistike rrezikon të humbasë kujtesën kulturore. Kritika është normale dhe demokracia e lejon debatin, por debati nuk duhet të kthehet në fshirje të figurës së një artisti që i ka dhënë aq shumë kulturës shqiptare. Ndaj, përtej polemikave të ditës, duhet të dimë të ndajmë artistin nga qytetari. Robert Ndrenika mbetet një kolos i skenës shqiptare. Ndërsa Robert Ndrenika qytetar ka të drejtën e tij të mendojë, të ndiejë dhe të mbështesë kë të dojë. Pikërisht kjo ndarje është thelbi i një shoqërie demokratike dhe i qytetërimit kulturor.

Albert Z. Zholi: Robert Ndrenika mes artit dhe qytetarisë, mes madhështisë dhe kryqëzimit

-Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata …