Jakup Krasniqi

Jakup Krasniqi: Qeveria e re e Kosovës duhet ta sqarojë politikën e saj ndaj Serbisë

Zhvillimet e fundit në Kosovë përfshirë edhe presionin nga jashtë, që kanë të bëjë me raport e saj politike me Serbinë, e shtron domosdoshmërinë për ta sqaruar një herë e mirë politikën e saj të veprimit ndaj politikave agresive te Serbisë në përgjithësi, e këtyre të pas Pavarësisë se Kosovës, me theks të veçanet pas bisedimeve politike të Brukselit është bërë e domosdoshme. Gjithashtu është bërë tepër e nevojshme një komunikim i ri me vendet euro-atlantike me të cilat kemi ardhur deri këtu, e të cilave vende duhet t’u themi se Kosova gjatë gjithë periudhës se pas qershorit 1999 ka bërë krejt çka ka qenë në mundësit e saja për t’i normalizuar marrëdhëniet me Serbinë dhe i kemi bërë se bashku me ta. Për këtë qellim kemi bërë shumë kompromise të cilat i dinë dhe më i njohuri prej tyre është Dokumenti Gjithëpërfshirës për Zgjedhjen e Statusit Përfundimtar të Kosovës, i njohur edhe si Dokumenti i Presidentit Ahtisari. Me atë Dokument, komuniteteve pakicë e sidomos komunitetit serb i janë ofruar të drejta të një standardi të lartë politik, sa edhe kanë rrezikuar funksionimin normal të institucioneve kushtetuese të vendit. Këto politika janë arritur se bashku me Grupin e Kontaktit e veçmas me vendet euro-atlantike. Ndërsa gjatë gjithë këtyre viteve, politika serbe nuk ka lëvizur nga llogoret e saja të luftës së njohur anti Kosovë e anti shqiptare. Pra, Serbia në asnjë moment nuk ka treguar vullnet për t’u shkëputur nga politikat e krimit e të gjenocidit dhe filluar epokën e normalizimit të marrëdhënieve me Kosovën e qytetarët e saj. Kjo politikë u është mirë e njohur vendeve të Demokracisë Perëndimore dhe jo vetëm atyre.

Këtyre vendeve të Botës euro-atlantike e veçmas vendeve të BE-së që janë bërë pengesë e ecjes se Kosovës në rrugën e integrimeve veri-atlantike, të cilave duhet treguar me argumente të gjitha arsyet pse Qeveria e Kosovës e ka vendosur taksën 100% ndaj mallrave serbe e boshnjake. Nëse është nevoja për këtë çështje, le të formohet një trupë e përbashkët e vendeve euro-atlantike për të ardhur pas një hulumtimi të një përfundim i argumentuar se vërtetë ku janë pengesat që pamundësojnë normalizimin e marrëdhënieve në mes Kosovës e Serbisë?! Në Kosovë apo në Serbi, natyrisht duke u konsultuar me kujtesën administrative të Rambujesë e të Vjenës. Përndryshe çdo ngutje për të arritur çfarëdo përfundimi, nuk do të jetë gjë tjetër vetëm se “një përpjekje sizifi”, për tu rikthyer serish nga fillimi. Kjo situatë e kërkon domosdonë që t’i kthehemi kujtesës se arkivuar historike që nga Bisedimet e Rambujesë, të Vjenës e krejt deri me sot. Për të hulumtuar atë kujtesë është mirë që nuk u duhet ndihma e Kosovës dhe as ajo e Serbisë. Përndryshe, çdo përpjekje për të hequr Taksën 100% pa ndonjë qartësim se nga dëshirojmë të shkojmë e ku synojmë të arrijmë, nuk do të jetë një zgjidhje e frytshme e as e qëndrueshme, përkundrazi do të këtë dhe do të krijoj vështirësi të reja. Shkurt duhet të përcaktohet qartë e saktë çka po dëshirojmë të arrijmë? Zgjidhje të problemit apo vazhdim të rrugës që e dimë dhe e dimë mirë që të gjithë që se bashku e bëmë këtë rrugëtim më shumë sesa njëzet vjeçar!

 Po e zëmë se Taksën edhe mund ta heq Qeveria e re e Kosovës, po çka do të arrijmë me këtë veprim? Ndryshim substancial apo vazhdim të avazit të vjetër?! Dikush po thotë: ta heqim taksën e ta vendosim reciprocitetin?! Mirëpo, duhet sqaruar se për çfarë reciprociteti po flasim? A e dinë ndokush këtë? Nëse nuk e bëjmë një reciprocitet të plotë për çështjet më kardinale që e ndihmojnë normalizimin e raporteve Kosovë-Serbi, ndoshta është më mirë të mbesim këtu ku jemi e të presim ditë më të mira. Si kompensim për heqjen e Taksës se Qeverisë së Kosovës, cili do të jetë veprimi i Serbisë? A është ajo e gatshme për t’i normalizuar marrëdhëniet me Kosovën? Apo do t’ia lemë Serbisë “Livadhisjen në Livadhin e Babës”?! A pak livadhisi ajo në livadhin e huaj?! Dihet që më shumë se njëqind vjet e tehu, Serbia e Jugosllavia, nuk patën vesh në asnjë kohë e në asnjë rast që ta dëgjonin zërin e shqiptarëve për liri, barazi e demokraci. Përkundrazi, Serbia e donte Kosovën pa shqiptarët vendas, prandaj shumë herë ushtroj politika të krimit të gjenocidit. Mos dënimi i këtyre politikave të gjenocidit nga Gjykata Ndërkombëtare e Drejtësisë (pas tri luftërave të fundit) e kanë trimëruar shumë edhe Serbinë e sotme.

Në Kosovë ende ka shumë njerëz që e dinë sesi kemi ardhur deri këtu ku jemi. E dimë se cila frymë politike, njerëzore e kombëtare na solli këtu ku jemi, e cila frymë politike, njerëzore e qyqare ishte si uji i moçalit, i cili as nuk ecën e as nuk pihet. Dihet se me frymën e moçalit do të jetonim në moçalishten e Jugosllavisë se vogël (Serbi – Mal i Zi) ose të degdisur e të shpërndarë në Botë si zogjtë e qyqes?! Ne, të frymës së parë si edhe ata të frymës se dytë, e dimë se cila frymë e solli lirinë, çlirimin dhe Pavarësinë e Sovranitetin e vendit. Prandaj qeveritaret e vitit 2020 e kanë për obligim qe qytetarëve të Kosovës t’ju tregojnë se cilën frymë do ta ndjekin, rrugën e ndryshimit apo të moçalit?! Ndërsa, qytetarët e dinë, kuptohet ata që kanë kujtesë kombëtare, jo ata që kanë kujtesë mize, se një pjesë e qeveritarëve të sotëm kanë pas ofruar një frymë më të avancuar se ajo që i ka sjellë ndryshimet që i kemi pas qershorit 1999, përfshirë edhe Pavarësinë e shpallur më 17shkurt 2008.

Ne, qytetarët e lirisë e të pavarësisë duhet ta dimë saktë se nga cila frymë do të qeverisemi tani e tutje?! Do të qeverisemi nga fryma e parë, nga ajo e moçalit apo nga fryma ma e avancuar sesa e para (e Pavarësisë)?! Fryma e bashkimit kombëtar do të na bënte më krenar! Dhe nuk kemi asnjë arsyeje që ta kundërshtojmë.

Kontrolloni gjithashtu

-Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata mbeten njerëz me bindje, dobësi, -Nuk mund të kryqëzohet një artist i madh sepse si qytetar ka zgjedhur të mbështesë dikë, ashtu siç miliona njerëz mbështesin parti, drejtues apo ekipe sportive të ndryshme. -Ne shpesh kalojmë menjëherë nga adhurimi në linçim publik. -Një deklaratë e vetme mjafton që rrjetet sociale të harrojnë kontributet e një jete të tërë. -Kjo është padrejtësi morale dhe mungesë kulture demokratike. Albert Z. ZHOLI Kam pasur fatin të zhvilloj shumë takime dhe intervista me aktorin e madh "Nderi i Kombit" Robert Ndrenika. Në jetën e përditshme ai është krejt ndryshe nga shpërthimi artistik që shohim në skenë apo në ekran. Një intelektual i qetë, i mençur, i kulturuar, me një finesë komunikimi që të bën menjëherë për vete. Në bisedë flet me maturi, me humor të hollë dhe me atë urtësi që vjen vetëm nga njerëzit që kanë jetuar shumë dhe kanë lexuar akoma më shumë. Ndërsa në skenë ai shndërrohet krejtësisht: shpërthen me energji, emocion dhe forcë interpretimi, duke e bërë publikun të qeshë, të mendojë apo të përlotet. Bisedat me të kanë qenë gjithmonë si orë mësimi. Nga çdo takim me Robert Ndrenikën merr diçka: kulturë, përvojë jetësore, filozofi të thjeshtë njerëzore dhe mbi të gjitha dashurinë për artin. Pikërisht ndaj, kur shoh reagimet e ashpra ndaj një deklarate të tij si qytetar, mendoj se duhet të dimë të ndajmë figurën e kolosit të skenës shqiptare nga bindjet apo simpatitë personale që ai mund të ketë në jetën e tij private. Debatet shterpw Ende në rrjetet sociale vazhdon të diskutohet deklarata e aktorit të madh shqiptar Robert Ndrenika gjatë paraqitjes së kryebashkiakut Erion Veliaj në seancën gjyqësore të kësaj të premteje. Në atë seancë një numër i madh artistësh kishin shkuar në mbështetje të Veliajt, ndërsa takimi më i komentuar ishte ai i Robert Ndrenikës me kryebashkiakun, pak minuta para nisjes së procesit. Fjalët e aktorit: “Ç’të mbeti nga burgu, do ta vazhdoj unë”, krijuan menjëherë reagime të shumta. Disa e interpretuan si humor të hidhur, disa si solidaritet njerëzor, të tjerë si mbështetje politike. Në rrjetet sociale shpërthyen debatet, kritikat, ironitë dhe madje sulmet personale. Por pikërisht këtu lind nevoja për një reflektim më të thellë: a duhet gjykuar një artist i madh për një deklaratë emocionale të bërë si qytetar? Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata mbeten njerëz me bindje, dobësi, simpati dhe preferenca personale. Një artist nuk jeton vetëm në skenë. Ai ka dy jetë: jetën artistike dhe jetën qytetare. Në skenë ai i përket publikut, historisë dhe artit; jashtë saj ai i përket vetes, bindjeve dhe emocioneve të tij njerëzore. Aktor i madh Robert Ndrenika është një nga aktorët më të mëdhenj shqiptarë të të gjitha kohërave. Breza të tërë janë rritur me rolet e tij në teatër dhe kinematografi. Ai nuk është thjesht një aktor i suksesshëm, por një institucion më vete i artit shqiptar. Emri i tij lidhet me dhjetëra role që kanë hyrë në memorien kolektive të shqiptarëve. Nga “Horizonte të hapura”, “I teti në bronx”, “Kapedani”, “Koncert në vitin 1936”, “Në shtëpinë tonë”, “Mësonjtorja”, “Prefekti”, “Nëntori i dytë”, “Besa e kuqe”, “Shirat e vjeshtës”, “Shi në plazh” e deri te dhjetëra interpretime të tjera në teatër, Robert Ndrenika ka qenë një shkollë më vete interpretimi. Figura e tij artistike është ngritur mbi talentin, punën dhe përkushtimin shumëvjeçar ndaj skenës shqiptare. Vetëm roli i Qazim Mulletit tek filmi “Prefekti” do të mjaftonte që emri i tij të mbetej përgjithmonë në historinë e kinemasë shqiptare. Ndërsa personazhe të tjerë si Stefi, Agush Kalemi apo Fotaqi treguan dimensionin e jashtëzakonshëm të një aktori që dinte të lëvizte mes humorit, dramës dhe tragjikomikes me një natyrshmëri të rrallë. Deklarata spontane Por gjithë kjo pasuri artistike nuk mund dhe nuk duhet të fshihet nga një deklaratë spontane apo nga një simpati personale politike. Nuk mund të kryqëzohet një artist i madh sepse si qytetar ka zgjedhur të mbështesë dikë, ashtu siç miliona njerëz mbështesin parti, drejtues apo ekipe sportive të ndryshme. Dikush është me Partizanin, dikush me Tiranën; dikush majtas, dikush djathtas. Kjo është pjesë e pluralizmit dhe e lirisë individuale. Është e mundur që Robert Ndrenika të ketë simpati njerëzore për Erion Veliajn. Është gjithashtu e mundur që ai ta vlerësojë për investimet që janë bërë në art, kulturë, teatro apo aktivitete artistike gjatë kohës që Veliaj drejtoi Bashkinë e Tiranës. Kjo mbetet zgjedhje personale dhe nuk cenon aspak madhështinë e tij si artist. Problemi qëndron tek mënyra sesi shoqëria jonë reagon. Ne shpesh kalojmë menjëherë nga adhurimi në linçim publik. Një deklaratë e vetme mjafton që rrjetet sociale të harrojnë kontributet e një jete të tërë. Kjo është padrejtësi morale dhe mungesë kulture demokratike. Në vendet me traditë demokratike artisti ndahet nga bindja e tij politike. Askush nuk ua mohon veprat artistëve sepse votojnë majtas apo djathtas. Arti nuk është gjykatë politike. Një aktor nuk matet me deklaratat e momentit, por me atë që ka lënë në kulturën kombëtare. Robert Ndrenika ka lënë shumë më tepër sesa një fjali të komentuar në rrjetet sociale. Ai ka lënë personazhe, emocione, humor, lot dhe kujtime që jetojnë prej dekadash në publikun shqiptar. Rreziku Një komb që nuk respekton ikonat e tij artistike rrezikon të humbasë kujtesën kulturore. Kritika është normale dhe demokracia e lejon debatin, por debati nuk duhet të kthehet në fshirje të figurës së një artisti që i ka dhënë aq shumë kulturës shqiptare. Ndaj, përtej polemikave të ditës, duhet të dimë të ndajmë artistin nga qytetari. Robert Ndrenika mbetet një kolos i skenës shqiptare. Ndërsa Robert Ndrenika qytetar ka të drejtën e tij të mendojë, të ndiejë dhe të mbështesë kë të dojë. Pikërisht kjo ndarje është thelbi i një shoqërie demokratike dhe i qytetërimit kulturor.

Albert Z. Zholi: Robert Ndrenika mes artit dhe qytetarisë, mes madhështisë dhe kryqëzimit

-Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata …