Jakup Krasniqi

Jakup Krasniqi: Çka duhet të ndryshojmë në politikën tonë?

Ditëve të fundit, pas mosmarrëveshjeve  mes opozitës së bashkuar, është nxjerrë në shesh diskutimi rreth krijimit të një partie të re politike?! Vërtetë, a nuk ka mbetur rrugë tjetër, vetëm krijimi i një partie të re politike? A thua pak parti politike kemi?! Problemi ynë nuk është te mungesa e partive politike, por te mungesa e demokracisë së brendshme në partitë politike, të profilizimi ideologjik i tyre në kuptimin më të mirë të fjalës, të vullneti i përgjegjshëm politik, intelektual, kombëtar e njerëzor të të gjitha komunitetet e organizuara në shoqërinë tonë, të mungesa e njerëzve që e duan ketë vend për të ndryshuar dhe bërë të dashur për shumicën e qytetarëve të Republikës sonë.

Konsideroj se i gjithë problemi ynë si shoqëri konsiston të mungesa e madhe e përgjegjësisë të të gjitha komuniteteve politike e intelektuale, kudo ku ajo është duke u kërkuar. Frustrimi shoqëror ka arritur majat shqetësuese. Madje, mungesa e përgjegjësisë është e shtrirë në çdo pore të shoqërisë shqiptare. Dëshmia më e mirë e kësaj është pa ligjësia dhe kupola e krimit në të gjitha institucionet e shtetit, përfshirë edhe institucionet më të larta te shqiptareve, në Kuvendet e Republikave prej nga drejtohet të gjitha shigjetat e akuzave për krime, prej më të ndryshmeve?! (Ndonëse, akuzat janë kryesisht më fjalë, se kur janë në pyetje përfitimet personale, nuk mungojnë ujditë e korruptuara në mes të të akuzuarve të “pa kompromis”, si ndodhi në rastin e zgjedhjes se Presidentit?!) Deri edhe kërkesa për revolucion të armatosur?! Aty ku mbrohet krimi e korrupsioni i njerëzve të partisë sime, nuk ka shtet ligjor?! Ky mentalitet, mentaliteti i nënshtrimit ndaj liderit e jo programit politik e zhvillimor, askund nuk ka prodhuar e nuk prodhon demokraci,  as ndërton shtet të së drejtës. Pse të jetë ndryshe tek ne?

T’i kthehem edhe njëherë nevojës për një parti të re politike. Konsideroj që, është koha për të pasur një rirreshtim të ri politik ose thënë më mirë për një profilizim ideologjik të partive politike, i cili është duke munguar në Republikën tonë. Populli dhe vendi ynë kanë nevojë që të bëjnë hapin e domosdoshëm, për të krijuar parti politike demokratike, ku njerëzit i bashkojnë ideologjitë politike, programet politike e ekonomike, të majta, të djathta apo të qendrës. Vetëm me krijimin e partive politike ideologjike, me programe të qarta, të djathta, të majta e të qendrës, programe që u afrohen qytetarëve për t’u përcaktuar për ndonjërin nga programet e ofruara. Përderisa nuk bëhet kjo, qytetarët do zgjedhin “misionar”, të gjallë a të vdekur apo pse dikush është bija e filanit dhe vëllai i fishekut?! Kjo formë e të zgjedhurit ka degraduar çdo shpresë për ndërtimin e shtetit të se drejtës, shtetin e zhvillimit, shtetin e dijës e shtetin e drejtësisë sociale. Deri atëherë, në skenën politike të Kosovës, do të ketë trafikime politike, deputetësh e asamblistësh. Ndodh kështu se njerëzit nuk i ka bashkuar ideologjia politike e majtë e djathtë apo e qendrës, nuk i bashkon programi politik e ekonomik, as ideali e qëllimi fisnik për zhvillim e shtet ndërtim, por i ka bashkuar e do t’i bashkoj, interesi meskin, zhvatja e parasë publike dhe “rahatimi” në ndonjë vend të punës i akrabave?! Kështu, nuk mund të integrohemi aty ku ka vlera demokratike, mbase as aty, ku na bashkon gjithçka, aty ku na bashkon edhe e “mira” edhe e shëmtuara!

Vetëm atëherë kur do të kemi parti politike ideologjike, me programe ekonomike e zhvillimore, me programe për ndërtimin e shtetit të së drejtës, me një reformim të sistemit të drejtësisë, sistemit të arsimit, shëndetit publik dhe atëherë kur qytetarët bashkohen e votojnë për programet që u besojnë, mund të themi se në Republikën e Kosovës po fillon epoka e sistemit demokratik dhe e ndërtimit të shtetit ligjor.

E shfrytëzoj ketë rast që të kërkoj bashkim rreth programit politik e ekonomik të së majtës progresiste (socialdemokrate), për shtet të zhvilluar e social! Gjithashtu, edhe të djathtët e të qendrës duhet të bashkohen rreth programeve të tyre, që t’ua mundësojnë zgjedhësve që t’i zgjedhin programet që ata do t’i vlerësonin e votonin!

Një ftesë e veçantë i bëhet klasës punëtore, organizatave të tyre sindikale që pa hezituar t’i bashkohen të majtës socialdemokrate, aty ku është zëri i drejtësisë sociale, aty ku duhet të jenë tradicionalisht. Vitet e pavarësisë sonë kanë treguar se ecja e tyre ( e sindikatave) pas partive të djathta në prag të zgjedhjeve, do të jetë mashtrimi i tyre i madh i radhës!

NISMA socialdemokrate, është derë e hapur për të gjithë komunitetet socialdemokrat, gjithë ithtarëve socialdemokratë që gjinden në radhët e partive të pa profilizuara politike, e sidomos të majtëve në PDK, pasi ky ishte orientimi i tyre fillestar dhe i tradhtuar më vonë pa asnjë debat, të gjithë intelektualët a individët që u besojnë vlerave të socialdemokracisë moderne! Mbajtja e një Kongresi të se majtës po bëhet domosdoshmëri, mbase edhe i orientimeve tjera ideologjike. Koha është për rirreshtim politik e ideologjik. Koha është për t’ju besuar Programeve politike e zhvillimore e jo mashtruesve të matrapazllëqeve politike të deritashme!

Kontrolloni gjithashtu

-Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata mbeten njerëz me bindje, dobësi, -Nuk mund të kryqëzohet një artist i madh sepse si qytetar ka zgjedhur të mbështesë dikë, ashtu siç miliona njerëz mbështesin parti, drejtues apo ekipe sportive të ndryshme. -Ne shpesh kalojmë menjëherë nga adhurimi në linçim publik. -Një deklaratë e vetme mjafton që rrjetet sociale të harrojnë kontributet e një jete të tërë. -Kjo është padrejtësi morale dhe mungesë kulture demokratike. Albert Z. ZHOLI Kam pasur fatin të zhvilloj shumë takime dhe intervista me aktorin e madh "Nderi i Kombit" Robert Ndrenika. Në jetën e përditshme ai është krejt ndryshe nga shpërthimi artistik që shohim në skenë apo në ekran. Një intelektual i qetë, i mençur, i kulturuar, me një finesë komunikimi që të bën menjëherë për vete. Në bisedë flet me maturi, me humor të hollë dhe me atë urtësi që vjen vetëm nga njerëzit që kanë jetuar shumë dhe kanë lexuar akoma më shumë. Ndërsa në skenë ai shndërrohet krejtësisht: shpërthen me energji, emocion dhe forcë interpretimi, duke e bërë publikun të qeshë, të mendojë apo të përlotet. Bisedat me të kanë qenë gjithmonë si orë mësimi. Nga çdo takim me Robert Ndrenikën merr diçka: kulturë, përvojë jetësore, filozofi të thjeshtë njerëzore dhe mbi të gjitha dashurinë për artin. Pikërisht ndaj, kur shoh reagimet e ashpra ndaj një deklarate të tij si qytetar, mendoj se duhet të dimë të ndajmë figurën e kolosit të skenës shqiptare nga bindjet apo simpatitë personale që ai mund të ketë në jetën e tij private. Debatet shterpw Ende në rrjetet sociale vazhdon të diskutohet deklarata e aktorit të madh shqiptar Robert Ndrenika gjatë paraqitjes së kryebashkiakut Erion Veliaj në seancën gjyqësore të kësaj të premteje. Në atë seancë një numër i madh artistësh kishin shkuar në mbështetje të Veliajt, ndërsa takimi më i komentuar ishte ai i Robert Ndrenikës me kryebashkiakun, pak minuta para nisjes së procesit. Fjalët e aktorit: “Ç’të mbeti nga burgu, do ta vazhdoj unë”, krijuan menjëherë reagime të shumta. Disa e interpretuan si humor të hidhur, disa si solidaritet njerëzor, të tjerë si mbështetje politike. Në rrjetet sociale shpërthyen debatet, kritikat, ironitë dhe madje sulmet personale. Por pikërisht këtu lind nevoja për një reflektim më të thellë: a duhet gjykuar një artist i madh për një deklaratë emocionale të bërë si qytetar? Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata mbeten njerëz me bindje, dobësi, simpati dhe preferenca personale. Një artist nuk jeton vetëm në skenë. Ai ka dy jetë: jetën artistike dhe jetën qytetare. Në skenë ai i përket publikut, historisë dhe artit; jashtë saj ai i përket vetes, bindjeve dhe emocioneve të tij njerëzore. Aktor i madh Robert Ndrenika është një nga aktorët më të mëdhenj shqiptarë të të gjitha kohërave. Breza të tërë janë rritur me rolet e tij në teatër dhe kinematografi. Ai nuk është thjesht një aktor i suksesshëm, por një institucion më vete i artit shqiptar. Emri i tij lidhet me dhjetëra role që kanë hyrë në memorien kolektive të shqiptarëve. Nga “Horizonte të hapura”, “I teti në bronx”, “Kapedani”, “Koncert në vitin 1936”, “Në shtëpinë tonë”, “Mësonjtorja”, “Prefekti”, “Nëntori i dytë”, “Besa e kuqe”, “Shirat e vjeshtës”, “Shi në plazh” e deri te dhjetëra interpretime të tjera në teatër, Robert Ndrenika ka qenë një shkollë më vete interpretimi. Figura e tij artistike është ngritur mbi talentin, punën dhe përkushtimin shumëvjeçar ndaj skenës shqiptare. Vetëm roli i Qazim Mulletit tek filmi “Prefekti” do të mjaftonte që emri i tij të mbetej përgjithmonë në historinë e kinemasë shqiptare. Ndërsa personazhe të tjerë si Stefi, Agush Kalemi apo Fotaqi treguan dimensionin e jashtëzakonshëm të një aktori që dinte të lëvizte mes humorit, dramës dhe tragjikomikes me një natyrshmëri të rrallë. Deklarata spontane Por gjithë kjo pasuri artistike nuk mund dhe nuk duhet të fshihet nga një deklaratë spontane apo nga një simpati personale politike. Nuk mund të kryqëzohet një artist i madh sepse si qytetar ka zgjedhur të mbështesë dikë, ashtu siç miliona njerëz mbështesin parti, drejtues apo ekipe sportive të ndryshme. Dikush është me Partizanin, dikush me Tiranën; dikush majtas, dikush djathtas. Kjo është pjesë e pluralizmit dhe e lirisë individuale. Është e mundur që Robert Ndrenika të ketë simpati njerëzore për Erion Veliajn. Është gjithashtu e mundur që ai ta vlerësojë për investimet që janë bërë në art, kulturë, teatro apo aktivitete artistike gjatë kohës që Veliaj drejtoi Bashkinë e Tiranës. Kjo mbetet zgjedhje personale dhe nuk cenon aspak madhështinë e tij si artist. Problemi qëndron tek mënyra sesi shoqëria jonë reagon. Ne shpesh kalojmë menjëherë nga adhurimi në linçim publik. Një deklaratë e vetme mjafton që rrjetet sociale të harrojnë kontributet e një jete të tërë. Kjo është padrejtësi morale dhe mungesë kulture demokratike. Në vendet me traditë demokratike artisti ndahet nga bindja e tij politike. Askush nuk ua mohon veprat artistëve sepse votojnë majtas apo djathtas. Arti nuk është gjykatë politike. Një aktor nuk matet me deklaratat e momentit, por me atë që ka lënë në kulturën kombëtare. Robert Ndrenika ka lënë shumë më tepër sesa një fjali të komentuar në rrjetet sociale. Ai ka lënë personazhe, emocione, humor, lot dhe kujtime që jetojnë prej dekadash në publikun shqiptar. Rreziku Një komb që nuk respekton ikonat e tij artistike rrezikon të humbasë kujtesën kulturore. Kritika është normale dhe demokracia e lejon debatin, por debati nuk duhet të kthehet në fshirje të figurës së një artisti që i ka dhënë aq shumë kulturës shqiptare. Ndaj, përtej polemikave të ditës, duhet të dimë të ndajmë artistin nga qytetari. Robert Ndrenika mbetet një kolos i skenës shqiptare. Ndërsa Robert Ndrenika qytetar ka të drejtën e tij të mendojë, të ndiejë dhe të mbështesë kë të dojë. Pikërisht kjo ndarje është thelbi i një shoqërie demokratike dhe i qytetërimit kulturor.

Albert Z. Zholi: Robert Ndrenika mes artit dhe qytetarisë, mes madhështisë dhe kryqëzimit

-Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata …