Skënder S. Kapiti

Skënder S. Kapiti: Problemi më i madh që kanë sot shqiptarët janë politikanët

Politika sot është aktiviteti më i madh që zhvillohet në shoqëri, pavarësisht se ajo nuk prodhon asgjë por vetëm sa pretendon se zgjidh shumë gjë e gjithçka. Politika  merr përsipër dhe premton  zgjidhjen e problemeve, por në Shqipëri dhe në Kosovë politika është vetë shqetësimi, është vetë problemi më i madh që kanë sot dy shtetet shqiptare, shoqëria shqiptare dhe individi. Politika  sot, jo vetëm që nuk po zgjidh probleme, dhe jo vetëm që është vetë problemi kryesor publik e kombëtar, por ajo gjithnjë krijon probleme të reja, madje edhe atëhere kur ajo pretendon se bëri dicka si të mirë. Vetë fakti se shoqëria jonë është shumë e politizuar, e parcelizuar nëpër shumë e shumë partira politike  dhe nëpër shumë e shumë shoqata, që edhe ato të gjitha janë të politizuara; me teper media, të gjitha pothuajse të politizuara dhe të angazhuara si reparte mercenare politike; fakti tjetër  që kjo është  Politika, e cila edhe  paturpësisht vetëm sa spekullon dhe manipulon  me varfërinë dhe me papunësinë sidomos te shtresave rurale dhe ato periferike urbane duke i gënjyer dhe mashtruar me premtime të rrejshme vetëm në muajin e fushatave elektorale sa për t’u marrë atyre votën dhe më pastaj ata harrohen, braktisen, dhe askush më nuk kujtohet për ta: për punën, për bukën, për strehimin, për shendetin, për arsimimin, për përmbytjet dhe për punësimin e tyre, dhe të cilët  detyrohen të marrin rrugën e mundimshme dhe të pasigurtë të eksodit. Fakti tjetër që kjo është politika e cila spekulon dhe me patriotizmin , me retorikën patriotike për mashtrim dhe sa për të larguar vëmëndjen e opinionit kombëtar prej problemeve, dështimeve dhe të skandaleve të politikës dhe të pushtetit të saj. Keto mjaftojne besoj  për te treguar pra, se politika është problemi më i madh që ka shoqëria dhe kombi shqiptar sot. Dhe, kur pra, gjithcka varet dhe  përderisa, të gjitha gjërat keqfunksionojnë  vetëm politikisht, dhe kur përfitues janë politika dhe politikanët  e korruptuar dhe bizneset e tyre dhe ato pranë tyre, kjo tregon realitetin: se problemi më i madh për shqiptarët është politika me politikanët e këqinj të saj që e kanë prishur, kapur dhe korruptuar shtetin, shoqërinë dhe drejtësinë në Shqipëri. Gjithandej dhe kudo e kurdohere politikë shumë, e cila vetëm sa prodhon: probleme dhe halle shumë; gënjeshtra dhe mashtrime shumë; krime dhe korrupsion shumë; trafikime, droge, vjedhje, paligjshmeri, kontrabandë dhe korrupsion shumë; papunësi, varfëri, pakënaqësi dhe eksod shumë; përmirësim jo, dhe përkeqësim po; anormalitet dhe amoralitet politik po, dhe normalitet e moralitet politik jo. Pse qënka kështu kjo politika e politikanëve shqiptarë gjithnjë dhe vazhdimisht kaq shumë e dëmshme, e pakorigjueshme, tradhëtare, e korruptuar, egoiste, e pameshirshme dhe e papërgjegjshme  dhe mbi të gjitha pse gjithmonë ajo, pra politika, mbeti dhe vazhdon të jetë e papërmirësueshme dhe e pandëshkueshme për dëmet që ajo u ka bërë dhe u bën akoma Atdheut dhe shqiptarëve?

Pra, të gjitha të këqijat në Shqipëri si kriminalizimi i politikës së  pari si dhe më kryesori, dhe dështimi i sistemit të drejtësisë së  dyti,  janë pasoja të dështimit të  sistemit politik në Shqipëri; sistem politik i mirëorganizimit dhe  i mirëfunksionimit joligjor dhe të korruptuar të tij; sistem dhe politikë  e cila ka mundësuar dhe realizuar mosfunksionimin e demokracisë, të shoqërisë dhe të shtetit ligjor; si një sistem politik  papërgjegjshmërie dhe vetëgjyqësimi politik ; tradhëtie e korrupsioni të madh dhe gjithpërfshirës; sistem pushteti politik  qeverisës kunder intelektual i mbushur me injorantë dhe të paaftë; sistem politik klientelist, familjar, farefisnor dhe klanor; sistem politik bllokues i reformave; sistem  i mosintegrimit gjithe shoqeror si dhe pengues dhe kunder integrimit  europian. Pra, kjo është me pak fjalë politika në Shqipëri por edhe në Kosovë , dhe pra, kjo politikë,  a nuk është problemi më i madh që kemi sot?

Kontrolloni gjithashtu

-Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata mbeten njerëz me bindje, dobësi, -Nuk mund të kryqëzohet një artist i madh sepse si qytetar ka zgjedhur të mbështesë dikë, ashtu siç miliona njerëz mbështesin parti, drejtues apo ekipe sportive të ndryshme. -Ne shpesh kalojmë menjëherë nga adhurimi në linçim publik. -Një deklaratë e vetme mjafton që rrjetet sociale të harrojnë kontributet e një jete të tërë. -Kjo është padrejtësi morale dhe mungesë kulture demokratike. Albert Z. ZHOLI Kam pasur fatin të zhvilloj shumë takime dhe intervista me aktorin e madh "Nderi i Kombit" Robert Ndrenika. Në jetën e përditshme ai është krejt ndryshe nga shpërthimi artistik që shohim në skenë apo në ekran. Një intelektual i qetë, i mençur, i kulturuar, me një finesë komunikimi që të bën menjëherë për vete. Në bisedë flet me maturi, me humor të hollë dhe me atë urtësi që vjen vetëm nga njerëzit që kanë jetuar shumë dhe kanë lexuar akoma më shumë. Ndërsa në skenë ai shndërrohet krejtësisht: shpërthen me energji, emocion dhe forcë interpretimi, duke e bërë publikun të qeshë, të mendojë apo të përlotet. Bisedat me të kanë qenë gjithmonë si orë mësimi. Nga çdo takim me Robert Ndrenikën merr diçka: kulturë, përvojë jetësore, filozofi të thjeshtë njerëzore dhe mbi të gjitha dashurinë për artin. Pikërisht ndaj, kur shoh reagimet e ashpra ndaj një deklarate të tij si qytetar, mendoj se duhet të dimë të ndajmë figurën e kolosit të skenës shqiptare nga bindjet apo simpatitë personale që ai mund të ketë në jetën e tij private. Debatet shterpw Ende në rrjetet sociale vazhdon të diskutohet deklarata e aktorit të madh shqiptar Robert Ndrenika gjatë paraqitjes së kryebashkiakut Erion Veliaj në seancën gjyqësore të kësaj të premteje. Në atë seancë një numër i madh artistësh kishin shkuar në mbështetje të Veliajt, ndërsa takimi më i komentuar ishte ai i Robert Ndrenikës me kryebashkiakun, pak minuta para nisjes së procesit. Fjalët e aktorit: “Ç’të mbeti nga burgu, do ta vazhdoj unë”, krijuan menjëherë reagime të shumta. Disa e interpretuan si humor të hidhur, disa si solidaritet njerëzor, të tjerë si mbështetje politike. Në rrjetet sociale shpërthyen debatet, kritikat, ironitë dhe madje sulmet personale. Por pikërisht këtu lind nevoja për një reflektim më të thellë: a duhet gjykuar një artist i madh për një deklaratë emocionale të bërë si qytetar? Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata mbeten njerëz me bindje, dobësi, simpati dhe preferenca personale. Një artist nuk jeton vetëm në skenë. Ai ka dy jetë: jetën artistike dhe jetën qytetare. Në skenë ai i përket publikut, historisë dhe artit; jashtë saj ai i përket vetes, bindjeve dhe emocioneve të tij njerëzore. Aktor i madh Robert Ndrenika është një nga aktorët më të mëdhenj shqiptarë të të gjitha kohërave. Breza të tërë janë rritur me rolet e tij në teatër dhe kinematografi. Ai nuk është thjesht një aktor i suksesshëm, por një institucion më vete i artit shqiptar. Emri i tij lidhet me dhjetëra role që kanë hyrë në memorien kolektive të shqiptarëve. Nga “Horizonte të hapura”, “I teti në bronx”, “Kapedani”, “Koncert në vitin 1936”, “Në shtëpinë tonë”, “Mësonjtorja”, “Prefekti”, “Nëntori i dytë”, “Besa e kuqe”, “Shirat e vjeshtës”, “Shi në plazh” e deri te dhjetëra interpretime të tjera në teatër, Robert Ndrenika ka qenë një shkollë më vete interpretimi. Figura e tij artistike është ngritur mbi talentin, punën dhe përkushtimin shumëvjeçar ndaj skenës shqiptare. Vetëm roli i Qazim Mulletit tek filmi “Prefekti” do të mjaftonte që emri i tij të mbetej përgjithmonë në historinë e kinemasë shqiptare. Ndërsa personazhe të tjerë si Stefi, Agush Kalemi apo Fotaqi treguan dimensionin e jashtëzakonshëm të një aktori që dinte të lëvizte mes humorit, dramës dhe tragjikomikes me një natyrshmëri të rrallë. Deklarata spontane Por gjithë kjo pasuri artistike nuk mund dhe nuk duhet të fshihet nga një deklaratë spontane apo nga një simpati personale politike. Nuk mund të kryqëzohet një artist i madh sepse si qytetar ka zgjedhur të mbështesë dikë, ashtu siç miliona njerëz mbështesin parti, drejtues apo ekipe sportive të ndryshme. Dikush është me Partizanin, dikush me Tiranën; dikush majtas, dikush djathtas. Kjo është pjesë e pluralizmit dhe e lirisë individuale. Është e mundur që Robert Ndrenika të ketë simpati njerëzore për Erion Veliajn. Është gjithashtu e mundur që ai ta vlerësojë për investimet që janë bërë në art, kulturë, teatro apo aktivitete artistike gjatë kohës që Veliaj drejtoi Bashkinë e Tiranës. Kjo mbetet zgjedhje personale dhe nuk cenon aspak madhështinë e tij si artist. Problemi qëndron tek mënyra sesi shoqëria jonë reagon. Ne shpesh kalojmë menjëherë nga adhurimi në linçim publik. Një deklaratë e vetme mjafton që rrjetet sociale të harrojnë kontributet e një jete të tërë. Kjo është padrejtësi morale dhe mungesë kulture demokratike. Në vendet me traditë demokratike artisti ndahet nga bindja e tij politike. Askush nuk ua mohon veprat artistëve sepse votojnë majtas apo djathtas. Arti nuk është gjykatë politike. Një aktor nuk matet me deklaratat e momentit, por me atë që ka lënë në kulturën kombëtare. Robert Ndrenika ka lënë shumë më tepër sesa një fjali të komentuar në rrjetet sociale. Ai ka lënë personazhe, emocione, humor, lot dhe kujtime që jetojnë prej dekadash në publikun shqiptar. Rreziku Një komb që nuk respekton ikonat e tij artistike rrezikon të humbasë kujtesën kulturore. Kritika është normale dhe demokracia e lejon debatin, por debati nuk duhet të kthehet në fshirje të figurës së një artisti që i ka dhënë aq shumë kulturës shqiptare. Ndaj, përtej polemikave të ditës, duhet të dimë të ndajmë artistin nga qytetari. Robert Ndrenika mbetet një kolos i skenës shqiptare. Ndërsa Robert Ndrenika qytetar ka të drejtën e tij të mendojë, të ndiejë dhe të mbështesë kë të dojë. Pikërisht kjo ndarje është thelbi i një shoqërie demokratike dhe i qytetërimit kulturor.

Albert Z. Zholi: Robert Ndrenika mes artit dhe qytetarisë, mes madhështisë dhe kryqëzimit

-Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata …