Ismet Azizi

Ismet Azizi: Tatëpjeta e Rasim Lajiqit?

Rasim Lajiq, partneri shumëvjeçar i kryeministrit serb Vuçiq, nga frika e ngritjes politike të myftiut Zukorliq, për herë të parë në mosmarrëveshje me Vuçiqin. Se Rasim Lajiqit do t’i prishet rahatia disavjeçare, u pa që nga momenti kur Myftiu Zukorliq  lëshoi postin e të parit të Bashkësisë Islame në Serbi dhe u kandidua për deputet në parlamentin serb, të cilin mandat e fitoi edhe nga votues tjerë të shumtë jashtë Sanxhakut. Hyrja e  myftiut Zukorliq në parlamentin serb shkaktoi tërmet në koalicionin tradicional të Lajiqit me ish radikalit Vuçiq. Kulminacioni i tendosjes së marrëdhënieve dhe luhatjes së koalicionit në mes të Vuçiqit dhe Lajiqit, u arrit kur BI-ja në Serbi pa marrë leje nga organet lokale vazhdoi zgjerimin e pronave të saja,  gjegjësisht ndërtimin e objektit të Fakultetit Islamik në qendrën e qytetit. Objekt i cili para Luftës së II-të Botërore ishte pronë e BI-së, e që Muftiu me mundë dhe këmbëngulësi e ktheu në pronësi të BI-së.

Përkrahësit, gjegjësisht njerëzit e tij, me mjeshtri shfrytëzojnë situatën e krijuar nga ndërtimet e egra të pushtetarëve në Novi Pazar, në dobi të forcimit të BI-së në Serbi. Lajiqi nën ethe, kërkon nga premieri Vuçiq të ndërhyjë me forcë për rrëzimin e  objektit të fakultetit islamik. Vuçiq me vetëdije ngulë këmbë, duke mos shkaktuar konflikt me qytetarët. Vuçiq është i vetëdijshëm se nëse e bënë një veprim të tillë, qytetarët, anëtarët e BI-së me forcë do ta mbronin objektin e tyre, ashtu siç ka ndodhë edhe më herët kur pushtetarët kanë tentuar me forcë t’i largojnë studentët dhe mësimdhënësit nga objekti. Se sjellja e butë e Vuçiqit ndaj  Zukorliqit është një shenjë  përafrimit të tij me të, dhe zëvendësimin e Lajiqit, për sociologun Jovo Bakiq, një skenar i tillë nuk qëndron. Për të është shumë e besueshme se Vuçiq  do të mundohet t’i mbajë të dy liderët afër vetës.

Ndërsa Safeta Bishevac, gazetare e  “Danasit’  thotë se marrëdhëniet e mira në mes Vuçiqit dhe Zukorliqit nuk janë befasi.  Ajo përkujton se lideri i sotëm i BDZ (Bashkësia Demokratike Boshnjake), në atë kohë myfti , marrëdhëniet e mira me Vuçiqin, i ndërtoi qysh para zgjedhjeve parlamentare dhe atyre për kryetar te Serbisë së viti 2012, të cilët në pushtet i sollën radikalët e Shehshelit, të traformuar në Partinë Përparimtare Serbe ( SNS). Megjithatë  Bishevac, për Evropën e Lirë, thotë: “ Muamer Zukorliq mori përkrahje të dukshme në zgjedhjet e fundit parlamentare, mendoj se është e tepërt që ai të futet në qeveri, Partia e tij ka marrë disa resore shtetërore dhe ky është maksimumi të cilën ai ka mund të merr, dhe nuk pres se ai do të arrijë të zë vendin e Lajiqit në qeverinë serbe”. Përndryshe, ngritja politike e Zukorliqit është më se evidente. Këtë më së miri e dëshmojnë sondazhet e ndryshme të portaleve në Sanxhak, ku Zukorliq është bindshëm para Lajiqit.

Kontrolloni gjithashtu

-Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata mbeten njerëz me bindje, dobësi, -Nuk mund të kryqëzohet një artist i madh sepse si qytetar ka zgjedhur të mbështesë dikë, ashtu siç miliona njerëz mbështesin parti, drejtues apo ekipe sportive të ndryshme. -Ne shpesh kalojmë menjëherë nga adhurimi në linçim publik. -Një deklaratë e vetme mjafton që rrjetet sociale të harrojnë kontributet e një jete të tërë. -Kjo është padrejtësi morale dhe mungesë kulture demokratike. Albert Z. ZHOLI Kam pasur fatin të zhvilloj shumë takime dhe intervista me aktorin e madh "Nderi i Kombit" Robert Ndrenika. Në jetën e përditshme ai është krejt ndryshe nga shpërthimi artistik që shohim në skenë apo në ekran. Një intelektual i qetë, i mençur, i kulturuar, me një finesë komunikimi që të bën menjëherë për vete. Në bisedë flet me maturi, me humor të hollë dhe me atë urtësi që vjen vetëm nga njerëzit që kanë jetuar shumë dhe kanë lexuar akoma më shumë. Ndërsa në skenë ai shndërrohet krejtësisht: shpërthen me energji, emocion dhe forcë interpretimi, duke e bërë publikun të qeshë, të mendojë apo të përlotet. Bisedat me të kanë qenë gjithmonë si orë mësimi. Nga çdo takim me Robert Ndrenikën merr diçka: kulturë, përvojë jetësore, filozofi të thjeshtë njerëzore dhe mbi të gjitha dashurinë për artin. Pikërisht ndaj, kur shoh reagimet e ashpra ndaj një deklarate të tij si qytetar, mendoj se duhet të dimë të ndajmë figurën e kolosit të skenës shqiptare nga bindjet apo simpatitë personale që ai mund të ketë në jetën e tij private. Debatet shterpw Ende në rrjetet sociale vazhdon të diskutohet deklarata e aktorit të madh shqiptar Robert Ndrenika gjatë paraqitjes së kryebashkiakut Erion Veliaj në seancën gjyqësore të kësaj të premteje. Në atë seancë një numër i madh artistësh kishin shkuar në mbështetje të Veliajt, ndërsa takimi më i komentuar ishte ai i Robert Ndrenikës me kryebashkiakun, pak minuta para nisjes së procesit. Fjalët e aktorit: “Ç’të mbeti nga burgu, do ta vazhdoj unë”, krijuan menjëherë reagime të shumta. Disa e interpretuan si humor të hidhur, disa si solidaritet njerëzor, të tjerë si mbështetje politike. Në rrjetet sociale shpërthyen debatet, kritikat, ironitë dhe madje sulmet personale. Por pikërisht këtu lind nevoja për një reflektim më të thellë: a duhet gjykuar një artist i madh për një deklaratë emocionale të bërë si qytetar? Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata mbeten njerëz me bindje, dobësi, simpati dhe preferenca personale. Një artist nuk jeton vetëm në skenë. Ai ka dy jetë: jetën artistike dhe jetën qytetare. Në skenë ai i përket publikut, historisë dhe artit; jashtë saj ai i përket vetes, bindjeve dhe emocioneve të tij njerëzore. Aktor i madh Robert Ndrenika është një nga aktorët më të mëdhenj shqiptarë të të gjitha kohërave. Breza të tërë janë rritur me rolet e tij në teatër dhe kinematografi. Ai nuk është thjesht një aktor i suksesshëm, por një institucion më vete i artit shqiptar. Emri i tij lidhet me dhjetëra role që kanë hyrë në memorien kolektive të shqiptarëve. Nga “Horizonte të hapura”, “I teti në bronx”, “Kapedani”, “Koncert në vitin 1936”, “Në shtëpinë tonë”, “Mësonjtorja”, “Prefekti”, “Nëntori i dytë”, “Besa e kuqe”, “Shirat e vjeshtës”, “Shi në plazh” e deri te dhjetëra interpretime të tjera në teatër, Robert Ndrenika ka qenë një shkollë më vete interpretimi. Figura e tij artistike është ngritur mbi talentin, punën dhe përkushtimin shumëvjeçar ndaj skenës shqiptare. Vetëm roli i Qazim Mulletit tek filmi “Prefekti” do të mjaftonte që emri i tij të mbetej përgjithmonë në historinë e kinemasë shqiptare. Ndërsa personazhe të tjerë si Stefi, Agush Kalemi apo Fotaqi treguan dimensionin e jashtëzakonshëm të një aktori që dinte të lëvizte mes humorit, dramës dhe tragjikomikes me një natyrshmëri të rrallë. Deklarata spontane Por gjithë kjo pasuri artistike nuk mund dhe nuk duhet të fshihet nga një deklaratë spontane apo nga një simpati personale politike. Nuk mund të kryqëzohet një artist i madh sepse si qytetar ka zgjedhur të mbështesë dikë, ashtu siç miliona njerëz mbështesin parti, drejtues apo ekipe sportive të ndryshme. Dikush është me Partizanin, dikush me Tiranën; dikush majtas, dikush djathtas. Kjo është pjesë e pluralizmit dhe e lirisë individuale. Është e mundur që Robert Ndrenika të ketë simpati njerëzore për Erion Veliajn. Është gjithashtu e mundur që ai ta vlerësojë për investimet që janë bërë në art, kulturë, teatro apo aktivitete artistike gjatë kohës që Veliaj drejtoi Bashkinë e Tiranës. Kjo mbetet zgjedhje personale dhe nuk cenon aspak madhështinë e tij si artist. Problemi qëndron tek mënyra sesi shoqëria jonë reagon. Ne shpesh kalojmë menjëherë nga adhurimi në linçim publik. Një deklaratë e vetme mjafton që rrjetet sociale të harrojnë kontributet e një jete të tërë. Kjo është padrejtësi morale dhe mungesë kulture demokratike. Në vendet me traditë demokratike artisti ndahet nga bindja e tij politike. Askush nuk ua mohon veprat artistëve sepse votojnë majtas apo djathtas. Arti nuk është gjykatë politike. Një aktor nuk matet me deklaratat e momentit, por me atë që ka lënë në kulturën kombëtare. Robert Ndrenika ka lënë shumë më tepër sesa një fjali të komentuar në rrjetet sociale. Ai ka lënë personazhe, emocione, humor, lot dhe kujtime që jetojnë prej dekadash në publikun shqiptar. Rreziku Një komb që nuk respekton ikonat e tij artistike rrezikon të humbasë kujtesën kulturore. Kritika është normale dhe demokracia e lejon debatin, por debati nuk duhet të kthehet në fshirje të figurës së një artisti që i ka dhënë aq shumë kulturës shqiptare. Ndaj, përtej polemikave të ditës, duhet të dimë të ndajmë artistin nga qytetari. Robert Ndrenika mbetet një kolos i skenës shqiptare. Ndërsa Robert Ndrenika qytetar ka të drejtën e tij të mendojë, të ndiejë dhe të mbështesë kë të dojë. Pikërisht kjo ndarje është thelbi i një shoqërie demokratike dhe i qytetërimit kulturor.

Albert Z. Zholi: Robert Ndrenika mes artit dhe qytetarisë, mes madhështisë dhe kryqëzimit

-Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata …