RKL

RKL: Tregti me territore nuk ka, por do të ketë një Republikë serbe në veri të Kosovës

Kosova ndodhet në një pikë stagnimi të disa proceseve, që kërkojnë zgjidhje në radhë të parë nga faktori ndërkombëtar, veçmas nga Shtetet e Bashkuara të Amerikës, të cilat duke parë ngecjen, zvarritjen dhe stërkeqjen e dialogut Kosovë- Serbi, po përpiqen që të marrin përsipër  ndërmjetësimin dhe arritjen e një marrëveshjeje. Tani kur pala serbe sado me rezervë ka pranuar interesimin amerikan për ndërmjetësim në dialog, pala shqiptare e Kosovës, unanimisht mbështetëse e projekteve amerikane, në momentin më kritik doli shpërfillëse dhe kryeneçe.

Koalicioni qeveritar: Vetëvendosje LDK, nuk përfilli kërkesën amerikane për tërheqjen e shpejtë dhe pa kusht të taksës 100 për qind, të vendosur një viti e më tepër ndaj mallrave të Serbisë e të Bosnjës. Mosmarrëveshje të thella ka edhe brenda koalicionit nëse është për t’ iu besuar deklarimeve mjaft divergjente, por në realitet nuk po ndodh ajo që pritej. LDK-ja në shumicë mbështet heqjen pa kusht  të taksës sipas kërkesës amerikane, ndërsa Vetëvendosja dhe një krah i LDK-së me Vjosa Osmanin, kryekuvendare, mbështet Albin Kurtin në vendosjen graduale të reciprocitetit dhe heqjen po ashtu graduale të taksës.

Ngërçi rreth taksës po vazhdon ndërsa po forcohet patriotizmi për ruajtjen e kufijve të Kosovës, veçanërisht veriun, të cilin, de facto, prej qershorit të vitit 1999 e ka nën kontroll Beogradi zyrtar. Koalicioni  bën të ditur se nuk do të ketë tregti me territore, që do të thotë se Kosova nuk pranon t’ ia japë tri komuna Serbisë, për t’ i marrë tri komuna shqiptare nga Serbia, por nuk sqaron se çka do t’ i japë Serbisë, e cila e ka bërë të ditur sa e sa herë deri tani  se nuk do të ketë bisedime, as marrëveshje pa kompromis dhe kompromisi, sipas kryetarit të Serbisë, Vuçiq,  do të thotë se “kurrë nuk do të arrihet një marrëveshje që Kosova ta fitojë të tërën e Serbia asgjë”. Këtë e ka thënë edhe në Uashington edhe në Bruksel, madje  sa e sa herë.

Kërkesa e Vuçiqit, që është edhe kërkesë unanime e Serbisë i ka dy opsione, shkëmbimin e territoreve, ose krijimin e një republike serbe në veri të Kosovës, (e cila për fillim nuk ka nevojë të quhet republikë, madje as Zajednicë, por asociacion gjithsesi) por që do ishte një entitet zyrtar, që do të lidhte të gjitha enklavat në princip të eksterritorialitetit dhe funksionimit të shtetit autonom serb brenda Republikës së Kosovës, të lidhur në të gjitha segmentet me Qeverinë e Shtetin në Beograd. Kjo është e liga më e madhe që do t’i ndodh Kosovës.

Këto dy opsione janë në tavolinën e Serbisë për bisedime me Kosovën dhe jo përrallat për minishengenin apo maksishengenin.

Trumpetimi i idesë se nuk do të ketë tregti me territore, lë të kuptohet se do të ketë Republikë serbe brenda  territorit të Kosovës, pra do të ketë “Zajednicë” të cilën me aq zell e ka luftuar Albin Kurti dhe partia e tij. Zëvendës-kryeministri nga radhët e LDK-së, Avdullah Hoti duke folur për zhvillimet e fundit brenda koalicionit lidhur me  taksën dhe bisedimet me Serbinë ka saktësuar: Deklarimi për taksën, para mediave, nga kryeministrit Albin Kurti nuk ka qenë i dakorduar brenda koalicionit. Ndërsa, në marrëveshjen finale me Serbinë nuk do të ketë tregti me territore, duke  u shprehur i vendosur se Kosova nuk do të bëjë asnjë kompromis karshi Serbisë, si kompensim i njohjes reciproke. Hoti thotë se pozicioni i qeverisë Kurti është i qartë, integriteti territorial dhe rendi kushtetues janë të pacenueshme. “Tregti me territore nuk ka. Nuk mund të diskutojmë këtë temë, besoj që kjo temë është mbyllur në bisedat e Vjenës dhe shpalljen e pavarësisë. Ata që duhet të bëjmë tash është të fuqizojmë shtetin e Kosovës brenda. Rendi dhe organizimi kushtetues brenda vendit është i padiskutueshëm, i panegociueshëm. Ne jemi për normalizim të marrëdhënieve me Serbinë, i cili duhet të qojë tek njohja reciproke”, thotë ai.  Kjo është një deklaratë tipike populiste deri në një masë edhe naive, sepse Dulla e di fare mirë se Kosova nuk ka pushtet veri të Ibrit e më tutje, e di se atje ndodhet një polici  vetëm me uniforma të policisë  së Kosovës por që është qind për qind me pjesëtarët të pakicës serbe. E di po ashtu se Isa Mustafës, madje as Albin Kurtit  ua  mbanë ta vizitojnë veriun, në cilësi të zyrtarëve të lartë të vendit as besohet se mund të kenë shkuar ndonjëherë, përveç ilegalisht sikur kanë bërë nganjëherë, apo disa herë disa nga autoritetet e larta të vendir, apo sikur ka bërë një vizitë të paparalajmëruar, kryetari Hashim Thaçi për t’ u fotografuar në një traget, në Ujman, më 29 Shtator, 2018 në kohën kur Vetëvendosja mbante një protestë në Prishtinë. Albin Kurti asokohe kishte thënë se  Thaçi ishte  frikësuar të qëndronte, në Prishtinë dhe shkuarja e tij në Ujman,  ishte vetëm inskenim.

Ata që mendojnë se veriu do të jetë gjithnjë pjesë e Kosovës dhe do të qeveriset nga Prishtina zyrtare, janë njëjtë me autoritetet serbe në Beograd që insistojnë se Kosova është pjesë e Serbisë dhe kurrë nuk do të lejohet ndarja e saj. Serbia në hartën e vet e mbanë Kosovën brenda saj, ashtu si Kosova që e mbanë veriun….

Kontrolloni gjithashtu

-Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata mbeten njerëz me bindje, dobësi, -Nuk mund të kryqëzohet një artist i madh sepse si qytetar ka zgjedhur të mbështesë dikë, ashtu siç miliona njerëz mbështesin parti, drejtues apo ekipe sportive të ndryshme. -Ne shpesh kalojmë menjëherë nga adhurimi në linçim publik. -Një deklaratë e vetme mjafton që rrjetet sociale të harrojnë kontributet e një jete të tërë. -Kjo është padrejtësi morale dhe mungesë kulture demokratike. Albert Z. ZHOLI Kam pasur fatin të zhvilloj shumë takime dhe intervista me aktorin e madh "Nderi i Kombit" Robert Ndrenika. Në jetën e përditshme ai është krejt ndryshe nga shpërthimi artistik që shohim në skenë apo në ekran. Një intelektual i qetë, i mençur, i kulturuar, me një finesë komunikimi që të bën menjëherë për vete. Në bisedë flet me maturi, me humor të hollë dhe me atë urtësi që vjen vetëm nga njerëzit që kanë jetuar shumë dhe kanë lexuar akoma më shumë. Ndërsa në skenë ai shndërrohet krejtësisht: shpërthen me energji, emocion dhe forcë interpretimi, duke e bërë publikun të qeshë, të mendojë apo të përlotet. Bisedat me të kanë qenë gjithmonë si orë mësimi. Nga çdo takim me Robert Ndrenikën merr diçka: kulturë, përvojë jetësore, filozofi të thjeshtë njerëzore dhe mbi të gjitha dashurinë për artin. Pikërisht ndaj, kur shoh reagimet e ashpra ndaj një deklarate të tij si qytetar, mendoj se duhet të dimë të ndajmë figurën e kolosit të skenës shqiptare nga bindjet apo simpatitë personale që ai mund të ketë në jetën e tij private. Debatet shterpw Ende në rrjetet sociale vazhdon të diskutohet deklarata e aktorit të madh shqiptar Robert Ndrenika gjatë paraqitjes së kryebashkiakut Erion Veliaj në seancën gjyqësore të kësaj të premteje. Në atë seancë një numër i madh artistësh kishin shkuar në mbështetje të Veliajt, ndërsa takimi më i komentuar ishte ai i Robert Ndrenikës me kryebashkiakun, pak minuta para nisjes së procesit. Fjalët e aktorit: “Ç’të mbeti nga burgu, do ta vazhdoj unë”, krijuan menjëherë reagime të shumta. Disa e interpretuan si humor të hidhur, disa si solidaritet njerëzor, të tjerë si mbështetje politike. Në rrjetet sociale shpërthyen debatet, kritikat, ironitë dhe madje sulmet personale. Por pikërisht këtu lind nevoja për një reflektim më të thellë: a duhet gjykuar një artist i madh për një deklaratë emocionale të bërë si qytetar? Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata mbeten njerëz me bindje, dobësi, simpati dhe preferenca personale. Një artist nuk jeton vetëm në skenë. Ai ka dy jetë: jetën artistike dhe jetën qytetare. Në skenë ai i përket publikut, historisë dhe artit; jashtë saj ai i përket vetes, bindjeve dhe emocioneve të tij njerëzore. Aktor i madh Robert Ndrenika është një nga aktorët më të mëdhenj shqiptarë të të gjitha kohërave. Breza të tërë janë rritur me rolet e tij në teatër dhe kinematografi. Ai nuk është thjesht një aktor i suksesshëm, por një institucion më vete i artit shqiptar. Emri i tij lidhet me dhjetëra role që kanë hyrë në memorien kolektive të shqiptarëve. Nga “Horizonte të hapura”, “I teti në bronx”, “Kapedani”, “Koncert në vitin 1936”, “Në shtëpinë tonë”, “Mësonjtorja”, “Prefekti”, “Nëntori i dytë”, “Besa e kuqe”, “Shirat e vjeshtës”, “Shi në plazh” e deri te dhjetëra interpretime të tjera në teatër, Robert Ndrenika ka qenë një shkollë më vete interpretimi. Figura e tij artistike është ngritur mbi talentin, punën dhe përkushtimin shumëvjeçar ndaj skenës shqiptare. Vetëm roli i Qazim Mulletit tek filmi “Prefekti” do të mjaftonte që emri i tij të mbetej përgjithmonë në historinë e kinemasë shqiptare. Ndërsa personazhe të tjerë si Stefi, Agush Kalemi apo Fotaqi treguan dimensionin e jashtëzakonshëm të një aktori që dinte të lëvizte mes humorit, dramës dhe tragjikomikes me një natyrshmëri të rrallë. Deklarata spontane Por gjithë kjo pasuri artistike nuk mund dhe nuk duhet të fshihet nga një deklaratë spontane apo nga një simpati personale politike. Nuk mund të kryqëzohet një artist i madh sepse si qytetar ka zgjedhur të mbështesë dikë, ashtu siç miliona njerëz mbështesin parti, drejtues apo ekipe sportive të ndryshme. Dikush është me Partizanin, dikush me Tiranën; dikush majtas, dikush djathtas. Kjo është pjesë e pluralizmit dhe e lirisë individuale. Është e mundur që Robert Ndrenika të ketë simpati njerëzore për Erion Veliajn. Është gjithashtu e mundur që ai ta vlerësojë për investimet që janë bërë në art, kulturë, teatro apo aktivitete artistike gjatë kohës që Veliaj drejtoi Bashkinë e Tiranës. Kjo mbetet zgjedhje personale dhe nuk cenon aspak madhështinë e tij si artist. Problemi qëndron tek mënyra sesi shoqëria jonë reagon. Ne shpesh kalojmë menjëherë nga adhurimi në linçim publik. Një deklaratë e vetme mjafton që rrjetet sociale të harrojnë kontributet e një jete të tërë. Kjo është padrejtësi morale dhe mungesë kulture demokratike. Në vendet me traditë demokratike artisti ndahet nga bindja e tij politike. Askush nuk ua mohon veprat artistëve sepse votojnë majtas apo djathtas. Arti nuk është gjykatë politike. Një aktor nuk matet me deklaratat e momentit, por me atë që ka lënë në kulturën kombëtare. Robert Ndrenika ka lënë shumë më tepër sesa një fjali të komentuar në rrjetet sociale. Ai ka lënë personazhe, emocione, humor, lot dhe kujtime që jetojnë prej dekadash në publikun shqiptar. Rreziku Një komb që nuk respekton ikonat e tij artistike rrezikon të humbasë kujtesën kulturore. Kritika është normale dhe demokracia e lejon debatin, por debati nuk duhet të kthehet në fshirje të figurës së një artisti që i ka dhënë aq shumë kulturës shqiptare. Ndaj, përtej polemikave të ditës, duhet të dimë të ndajmë artistin nga qytetari. Robert Ndrenika mbetet një kolos i skenës shqiptare. Ndërsa Robert Ndrenika qytetar ka të drejtën e tij të mendojë, të ndiejë dhe të mbështesë kë të dojë. Pikërisht kjo ndarje është thelbi i një shoqërie demokratike dhe i qytetërimit kulturor.

Albert Z. Zholi: Robert Ndrenika mes artit dhe qytetarisë, mes madhështisë dhe kryqëzimit

-Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata …