MIT
mbpzhr 2018
kek
valamobile
akp deri me 5 maj
Airport Adem Jashari
Fillimi / Botimet / Shkrimtari, Mehmet Hajrizi, ka nxjerrë në dritë monografinë, “Bir i Atdheut”, kushtuar dëshmorit, Naser Hajrizi
Shkrimtari, Mehmet Hajrizi, ka nxjerrë në dritë monografinë, “Bir i Atdheut”, kushtuar dëshmorit, Naser Hajrizi

Shkrimtari, Mehmet Hajrizi, ka nxjerrë në dritë monografinë, “Bir i Atdheut”, kushtuar dëshmorit, Naser Hajrizi

Njohës i thellë, sidomos  i rrjedhave politike e shoqërore të pjesë së dytë të shekullit 20-të, pjesëtar i një familje me traditë atdhetarie, veprimtar i njohur i Lëvizjes atdhetare, i burgosur politik i viteve 80-të,  Mehmet Hajrizi, ka lënë gjurmë edhe në zbardhjen e proceseve shoqërore e  politike  të decenieve të kaluara në Kosovë,  ku ka qenë edhe subjekt me rëndësi  në disa nga rrjedhat historike të kohës.

Libri “Bir i Atdheut” është një “roshomaniadë” letrare, dokumentare e artistike  i trajtuar, i kundruar dhe i mbarë-shtruar me kujdes e pedanteri të veçantë deri edhe me specifika e detaje, të cilat plotësojnë tërësinë e veprës në shumë segmente.

Autori, duke qenë xhaxha i Naser Hajrizit, por edhe frymëzues me ide kombëtare e liridashëse i tij, e ka njohur dëshmorin që nga dita e lindjes e deri në ditën kur  e ka lëshuar kufomën e tij, në përjetësi, me duart e veta.

Në një raport të tillë, familjar, frymëzues, edukativ, arsimor, më vonë bashkëveprimtar, Mehmet Hajrizi është rrëfyesi kryesor i jetës dhe veprës së “birit të atdheut”, por lëndën e ka mbarështuar  dhe e ka begatuar edhe me shumë rrëfime të tjera, duke filluar nga prindërit e të afërmit, shokët e miqtë, arsimtarët e veprimtarët, të cilët kanë pasur rast ta njohin dëshmorin e parë të 2 prillit të vitit 1981, Naser Hajrizi, i cili kishte rënë së bashku me dëshmorin tjetër, shokun e shkollës dhe të idealit, Asllan Pireva, duke përskuqur me gjakun e tyre rinor qendrën e Prishtinës, gjatë protestave ku kërkohej të jetësohej Republika  e Kosovës.

 

Kam pasur fatin e mirë ta njoh në rini, xhaxhanë e dëshmorit, të burgosurin politik të viteve 60, tani të ndjerin, Zeqir Hajrizi, pastaj dëshmorin, Naser Hajrizi  të cilin edhe e kam pasur nxënës, në Akademinë Pedagogjike, ish Normalja e Prishtinës, në vitet 1979-1981, pastaj gjatë kohës së burgut në vitin 1987, në Novi Sad të Vojvodinës,  kam njohur xhaxhanë e dëshmorit, Mehmetin dhe Jahir Hajrizin, kushëri i parë dëshmorit. Kjo njohje me pjesëtarë të kësaj familje më ka bërë përshtypje në radhë të parë, sepse e tërë familja ishte pjesë e veprimtarisë atdhetare, një familje bujare, që kishte mbijetuar gjithnjë vertikalisht  falë punës me djersë, respekt, solidarësi e  mirëkuptim.

Monografia e “letrarizuar”,  Biri i Atdheut, ka ndërtimin e vet specifik krijues, në radhë të parë, sepse duket që këtë diskurs letrar, autorit mbase   ia ka “imponuar” edhe  tema të cilën e ka përzgjedhur, me qëllim  për ta projektuar si një tërësi rrëfimtare, pa përcaktuar paraprakisht zhanrin letrar. Këtë format të  ndërtimit të veprës, autori e ka analizuar nga të gjitha këndvështrimet, prej ekspozesë në formë prologu, pastaj të dhëna nga jeta e familjes në kohë e hapësirë, jeta e dëshmorit nga  dita e lindjes deri në rënie, duke u ndalur në elemente bazike të rrëfimit,  duke e pasuruar me rrëfime dokumentare për dëshmorin dhe në pjesën e fundit duke e pasuruar atë me foto, faksimile, dokumente, mirënjohje e prezantime të tjera.

Këtë  mënyrë sesi iu ka qasur lëndës për ta trajtuar monografinë, autori e ka arritur duke i  renditur rrëfimet, duke i sistemuar ato dhe duke i inkorporuar në tërësinë sintetike të saj.

Duke qenë edhe vetë subjekt dhe objekt i veprës, autori, ka sjellë një risi në këtë formë të ndërtimit tematik e dokumentar të librit, një format që thyen barrierat e zhanreve, ashtu sikur vetë jeta thyen e hedh tutje klishetë dhe paradokset.

 

Portreti i përjetësuar i dëshmorit, Naser Hajrizi

 

Të gjitha ata që e kanë njohur Naserin, duke filluar nga prindërit, tani të ndjerë, vëllezërit, motra, të afërmit, shokët e shkollës dhe idealit, mësimdhënësit, miqtë e njohës të rastit, pas leximit të kësaj monografie, kompletojnë në tërësi portretin e dëshmorit, duke  e parë atë fillimisht  nga fiziku spartan, ( kështu i kam përfytyruar prore Naserin e Asllanin),  vështrimi i thellë dhe shumë kuptimplotë, që lidhet me kohën e shkuar të rreth katër decenieve më parë, duke e  kthyer në kujtesë hapërimin e tij nga familja në shkollë, te të njohurit, shokët, lëvizjet e tjera të kohës së rinisë, rrugët e panjohura të drejta e tërthore, për të cilat profeti Solomon ka shkruar se  “rrugët e kohës së rinisë janë rrugët më të panjohura të njeriut, njësoj si fluturimet  në ajër të shpendëve”, duke i ndërlidhur këto dhe elementë të tjerë, Naseri rikthehet jo vetëm në perceptim fizik, por edhe në rrugën e hapur të historisë së kohës, jo vetëm si përfytyrim fluid, por si personazh i një epoke të jetës së tij rinore, deri kur e ka mbyllur atë vertikalisht, me grushtin lart dhe me flamur në dorë, duke rënë në lulen e rinisë, në altarin e shenjtë të Atdheut, si bir besnik i tij…   

 

Kontrolloni gjithashtu

Lekë Dukagjini

Ahmet Qeriqi: Kanuni i Lekës dënon e ndëshkon gjuhën e ndragur dhe të pa matur në Kuvend

“Dy gisht nderë në lule të ballit na i ka falë i Madhi Zot” KLD. ...