Fidair Berisha: Kosova mes krizës politike dhe sfidave të sigurisë

Prof.As.Dr.Fidair Berisha: Kosova pas aktgjykimit të Hagës: siguria dhe stabiliteti në fokus

Aktgjykimi i fundit ndaj Hashim Thaçit, Kadri Veselit, Rexhep Selimit dhe Jakup Krasniqit ka hapur një kapitull të ri dhe jashtëzakonisht të ndjeshëm për shoqërinë dhe institucionet e Kosovës. Ky nuk është vetëm një proces juridik që duhet parë nga këndvështrimi i dënimeve të shqiptuara. Ai ka edhe dimensione të rëndësishme shoqërore, institucionale, politike dhe të sigurisë. Prandaj, në këtë moment, Kosova duhet të tregojë maturi, përgjegjësi dhe unitet.Nga këndvështrimi im, është e rëndësishme të bëhet një dallim i qartë ndërmjet respektimit të institucioneve të drejtësisë dhe të drejtës së qytetarëve për të ngritur pyetje kritike mbi një aktgjykim. Fakti që gjykata ka dhënë një vendim nuk do të thotë se çdo pikë e tij nuk mund të analizohet, kontestohet apo kundërshtohet përmes mjeteve juridike. Vetë procesi është ende i hapur ndaj procedurave të apelit.

Një prej çështjeve që kërkon analizë të thellë është vlerësimi i provave mbi të cilat është mbështetur vendimi. Në opinionin tim, deklaratat dhe dëshmitë duhet të analizohen me kujdes të jashtëzakonshëm, sidomos kur bëhet fjalë për përgjegjësi individuale dhe për ngjarje të ndodhura gjatë  kohes së lutes. Kjo është arsyeja pse mbrojtja dhe institucionet e Kosovës duhet ta shqyrtojnë në mënyrë të detajuar arsyetimin e aktgjykimit dhe të përdorin të gjitha mekanizmat juridikë në dispozicion.Për mua, lufta e Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës kuptohet në kontekstin e saj historik,ku UÇK-ja u përball me një forcë shtetërore shumë më të madhe dhe me një aparat ushtarak e policor të organizuar. Ajo që e karakterizoi rezistencën shqiptare ishte motivi për liri, sakrifica, guximi dhe mbështetja e popullit. Më pas, ndërhyrja e NATO-s dhe mbështetja e Shteteve të Bashkuara të Amerikës luajtën një rol te rendesishem  në përfundimin e luftës dhe në krijimin e rrethanave që çuan drejt lirisë së Kosovës.Liria që gëzojmë sot nuk është meritë e një personi apo e një brezi të vetëm.

Ajo është rezultat i sakrificës së shumë brezave, i rezistencës së qytetarëve të Kosovës dhe i mbështetjes ndërkombëtare. Por, në këtë histori, sakrifica e pjesëtarëve të UÇK-së zë një vend të veçantë. Ata u përballën me një realitet jashtëzakonisht të vështirë dhe shumë prej tyre paguan çmimin më të lartë për lirinë.Prandaj, në këtë moment, mendoj se është e domosdoshme që partitë politike në Kosovë të gjejnë një pikë të përbashkët. Nuk është koha që energjia politike të harxhohet në përplasje të brendshme. Është koha që institucionet, partitë politike, shoqëria civile dhe qytetarët të tregojnë përgjegjësi dhe të mbështesin një proces të drejtë dhe ligjor për mbrojtjen e të drejtave të të akuzuarve dhe për shqyrtimin e vendimit në instancat përkatëse.Duhet të jemi shumë të kujdesshëm edhe në aspektin e sigurisë. Çdo ndarje e thellë shoqërore, çdo gjuhë e urrejtjes apo çdo përplasje institucionale mund të shfrytëzohet nga aktorë të jashtëm që kanë qellime dashakeqe   ndaj Kosovës.

Është e njohur se Serbia dhe aktorë të tjerë ndërkombëtarë kanë pasur qëndrime të kundërta ndaj shtetësisë dhe narrativës së Kosovës. Prandaj, çdo reagim i Kosovës duhet të jetë institucional, i matur dhe i koordinuar.Per fund ,kam nje mesazh të qartë: nuk duhet të lejojmë që ky aktgjykim të na ndajë si shoqëri. Mund të kemi dallime politike, por për çështje që lidhen me interesat e shtetit dhe me trajtimin e drejtë të krerve te UCK-se  që kanë qenë pjesë e historisë së çlirimit të Kosovës, duhet të kërkojmë një qëndrim institucional dhe të përgjegjshëm.Kosova nuk ka nevojë për përçarje. Ka nevojë për unitet, por një unitet që respekton ligjin, institucionet dhe rrugët juridike. Beteja që tani duhet të zhvillohet është para së gjithash juridike dhe institucionale. Të gjitha argumentet, provat dhe kundërshtimet duhet të paraqiten aty ku vendoset për to.Prandaj, ky është momenti që partitë politike t’i lënë mënjanë përkohësisht betejat e tyre të brendshme dhe të fokusohen në një çështje me rëndësi të veçantë për vendin.

Të bashkuar mund t’i mbrojmë më mirë interesat e Kosovës; të përçarë, dobësojmë vetveten.Kosova duhet të jetë e qetë, e bashkuar dhe institucionale. Historia nuk ndryshohet me përplasje politike, por me argumente, fakte dhe drejtësi. Dhe për katër ish-krerët e UÇK-së, rruga e ardhshme duhet të jetë ajo e përdorimit të plotë të të gjitha mjeteve juridike në dispozicion, me bindjen se drejtësia duhet të jetë e barabartë, e paanshme dhe e bazuar në prova.

Kontrolloni gjithashtu

Deklaratat e fundit të përfaqësuesve qeveritarë se “nuk mjafton një vit për ndryshimet kushtetuese” janë dëshmi e mungesës së vullnetit politik dhe e dështimit të kësaj qeverie për ta çuar vendin drejt integrimit europian dhe për të respektuar vetë Marrëveshjen e Ohrit. Prej ditës së parë të mandatit, përveç bllokimit të perspektivës evropiane, kjo qeveri dhe partnerët e saj kanë sulmuar themelet e barazisë dhe të Marrëveshjes së Ohrit: • kanë shfuqizuar balancuesin, duke cenuar përfaqësimin e drejtë të shqiptarëve dhe komuniteteve tjera; • kanë zhvlerësuar Marrëveshjen e Ohrit duke ia dorëzuar implementimin figurave me bindje antishqiptare dhe antiperëndimore, si Ivan Stoillkoviç; • kanë fshirë diasporën nga përfaqësimi politik dhe kanë zvogëluar shqiptarët në përllogaritjet zyrtare; • nuk respektojnë përdorimin zyrtar të gjuhës shqipe dhe kanë zhvlerësuar Inspektoratin e gjuhëve dhe Agjencinë e gjuhëve. Sot, përveç dështimit me ndryshimet kushtetuese, kjo qeveri hap fronte të reja kundër mekanizmave të barazisë si shumica e Badenterit, një nga shtyllat më të forta kushtetuese që garanton stabilitetin ndëretnik, barazinë reale në vend dhe mbron nga majorizimi. Çdo tentativë për ta relativizuar ose rishikuar Badenterin është tentativë për ta kthyer shtetin pas në përjashtim dhe diskriminim. Jemi dëshmitarë se gjithnjë e më shumë po zënë vend ide të rrezikshme, që përfaqësojnë ata që besojnë se shtetet multietnike nuk funksionojnë dhe se duhet ndërtuar shtete etnike. Kjo qasje manifestohet në dy drejtime: përmes goditjeve të Marrëveshjes së Ohrit, që rrënojnë barazinë e brendshme, dhe përmes bllokimit të rrugës europiane, që e izolon vendin dhe e kthen mbrapa. Bashkimi Demokratik për Integrim mbetet forca politike që ka mbrojtur dhe do të mbrojë Marrëveshjen e Ohrit, kursin euroatlantik të vendit dhe dinjitetin e qytetarëve. Shqiptarët nuk do të lejojnë kthimin e shtetit në padrejtësi dhe përjashtim. Tetori është afër dhe populli do të flasë fuqishëm. Ora e përgjegjësisë politike dhe juridike po afron. Marrëveshja e Ohrit nuk cenohet, barazia nuk negociohet.

BDI: Jo vetëm sistemi bankar, por edhe insulina i jepet në duar botës serbe

Pas Alta Bankës dhe hyrjes së kapitalit serb në telekomunikacion, sot zbulojmë një tjetër çështje …