Ismet Krasniqi

Besart Krasniqi: 32 vjet nga rënia heroike e dëshmorit të kombit, Ismet Krasniqi

Fillimi i demonstratave të përgjakshme të vitit 1989 ishin një ngjarje shumë e rëndësishme për Kosovën. Këto demonstrata, si dhe ato të ’68-ës dhe ‘81-ës ishin një zgjim dhe një paraprijësepër një zgjim edhe më të gjerë mbarëkombëtar, synimi i të cilave edhe më tej mbetet pavarësia e plotë e vendit tonë dhe ribashkimi i saj me Shqipërinë dhe viset tjera etnike shqiptare. Si në çdo demonstratë që organizohej kundër pushtuesit serbo fashist, edhe në këtë demonstratë Ismet Krasniqi ishte në vijën e parë të tyre, duke u ballafaquar me bishat karpatiane serbo-çetnike, të armatosura deri në dhëmbë.

Gjatë kohës sa ishte ushtar (në vitin 1980), në të ashtuquajturën “Armatë popullore jugosllave”, Ismeti arrestohet, burgoset dhe maltretohet nga oficerët e asaj ushtrie.

Në një aksion të tij kombëtar, më 1982, Ismeti si një i ri patriot dhe trim shqiptar, e shqyen flamurin serb dhe, duke vrapuar, në të njëjtën shtizë e vë dhe e shpalos lartë flamurin kombëtar shqiptar, për çka edhe arrestohet të nesërmen në vendin e punës dhe burgoset për dy muaj, të cilat i vuan në burgun e Prishtinës.

Pesë ditë para se të bie dëshmor, Ismeti arrestohet nga policia. Gjatë intervistës ai kërcënohet edhe me likuidim fizik po qe se, siç i kishin thënë, nuk heqë dorë nga aktiviteti i tij patriotik.

Më 27 mars 1989, në demonstratat, të cilat konsiderohen si më të përgjakshmet që kanë ndodhur ndonjëherë në Kosovë, duke brohoritur për lirinë dhe Republikën e Kosovës me entuziazëm dhe duke ftuar të rinjtë atdhetarë shqiptarë që të bashkoheshin në kundërshtimin e okupimit serbo-çetnik të Kosovës nga Serbia ndodhi një ballafaqim i drejtpërdrejtë në Prishtinë. Në njërën anë ishte rinia shqiptare e armatosur dhe e çelikosur me vendosmërinë për liri, pavarësi dhe bashkim kombëtar, ndërsa në anën tjetër ishin forca të shumta policore serbe të armatosura deri në dhëmbë, të cilët në ndihmë kishin edhe automjete të ndryshme, ndërsa nga ajri ishte edhe një helikopter që rrinte mbi kokën e demonstruesve sypatrembur shqiptarë.

Po të njëjtën ditë, më 27 mars, rreth 17:30,në rrëmujën e demonstratave që shkaktohej edhe nga të shtënat e armëve të policisë pushtuese, ai nuk ndalet, por thërret duke ngritur dorën: “Përpara shokë deri në fitore!”Dhe nga një autoblindë, dëshmori Ismet Krasniqi qëllohet me snajper nga një serbo-çetnik, duke rënë heroikisht në fushën e nderit për të mos vdekur kurrë.

Në demonstratat e 27 dhe 28 marsit Kosovë, të cilat simboli i rezistencës sonë kombëtare dhe heroi ynë Bacë Adem Demaçi thoshte se ishin pararendëse të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës, ranë dëshmorë 28 demonstrues shqiptarë, si dhe u plagosën e  arrestuan qindra të tjerë. Vetëm në Prishtinë, afër Xhamisë së Llapit, ranë dëshmorë Ismet Krasniqi, Vetim Shala, Sevdat Xhafolli, Shukrije Obërtinca dhe Mustafë Veselaj. Më 27 dhe 28 mars të vitit 1989 në Kosovë ranë dëshmorë 28 të rinj e të reja shqiptare, ndërsa u plagosën dhe u arrestuan qindra shqiptarë atdhetarë të tjerë.

Kontrolloni gjithashtu

-Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata mbeten njerëz me bindje, dobësi, -Nuk mund të kryqëzohet një artist i madh sepse si qytetar ka zgjedhur të mbështesë dikë, ashtu siç miliona njerëz mbështesin parti, drejtues apo ekipe sportive të ndryshme. -Ne shpesh kalojmë menjëherë nga adhurimi në linçim publik. -Një deklaratë e vetme mjafton që rrjetet sociale të harrojnë kontributet e një jete të tërë. -Kjo është padrejtësi morale dhe mungesë kulture demokratike. Albert Z. ZHOLI Kam pasur fatin të zhvilloj shumë takime dhe intervista me aktorin e madh "Nderi i Kombit" Robert Ndrenika. Në jetën e përditshme ai është krejt ndryshe nga shpërthimi artistik që shohim në skenë apo në ekran. Një intelektual i qetë, i mençur, i kulturuar, me një finesë komunikimi që të bën menjëherë për vete. Në bisedë flet me maturi, me humor të hollë dhe me atë urtësi që vjen vetëm nga njerëzit që kanë jetuar shumë dhe kanë lexuar akoma më shumë. Ndërsa në skenë ai shndërrohet krejtësisht: shpërthen me energji, emocion dhe forcë interpretimi, duke e bërë publikun të qeshë, të mendojë apo të përlotet. Bisedat me të kanë qenë gjithmonë si orë mësimi. Nga çdo takim me Robert Ndrenikën merr diçka: kulturë, përvojë jetësore, filozofi të thjeshtë njerëzore dhe mbi të gjitha dashurinë për artin. Pikërisht ndaj, kur shoh reagimet e ashpra ndaj një deklarate të tij si qytetar, mendoj se duhet të dimë të ndajmë figurën e kolosit të skenës shqiptare nga bindjet apo simpatitë personale që ai mund të ketë në jetën e tij private. Debatet shterpw Ende në rrjetet sociale vazhdon të diskutohet deklarata e aktorit të madh shqiptar Robert Ndrenika gjatë paraqitjes së kryebashkiakut Erion Veliaj në seancën gjyqësore të kësaj të premteje. Në atë seancë një numër i madh artistësh kishin shkuar në mbështetje të Veliajt, ndërsa takimi më i komentuar ishte ai i Robert Ndrenikës me kryebashkiakun, pak minuta para nisjes së procesit. Fjalët e aktorit: “Ç’të mbeti nga burgu, do ta vazhdoj unë”, krijuan menjëherë reagime të shumta. Disa e interpretuan si humor të hidhur, disa si solidaritet njerëzor, të tjerë si mbështetje politike. Në rrjetet sociale shpërthyen debatet, kritikat, ironitë dhe madje sulmet personale. Por pikërisht këtu lind nevoja për një reflektim më të thellë: a duhet gjykuar një artist i madh për një deklaratë emocionale të bërë si qytetar? Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata mbeten njerëz me bindje, dobësi, simpati dhe preferenca personale. Një artist nuk jeton vetëm në skenë. Ai ka dy jetë: jetën artistike dhe jetën qytetare. Në skenë ai i përket publikut, historisë dhe artit; jashtë saj ai i përket vetes, bindjeve dhe emocioneve të tij njerëzore. Aktor i madh Robert Ndrenika është një nga aktorët më të mëdhenj shqiptarë të të gjitha kohërave. Breza të tërë janë rritur me rolet e tij në teatër dhe kinematografi. Ai nuk është thjesht një aktor i suksesshëm, por një institucion më vete i artit shqiptar. Emri i tij lidhet me dhjetëra role që kanë hyrë në memorien kolektive të shqiptarëve. Nga “Horizonte të hapura”, “I teti në bronx”, “Kapedani”, “Koncert në vitin 1936”, “Në shtëpinë tonë”, “Mësonjtorja”, “Prefekti”, “Nëntori i dytë”, “Besa e kuqe”, “Shirat e vjeshtës”, “Shi në plazh” e deri te dhjetëra interpretime të tjera në teatër, Robert Ndrenika ka qenë një shkollë më vete interpretimi. Figura e tij artistike është ngritur mbi talentin, punën dhe përkushtimin shumëvjeçar ndaj skenës shqiptare. Vetëm roli i Qazim Mulletit tek filmi “Prefekti” do të mjaftonte që emri i tij të mbetej përgjithmonë në historinë e kinemasë shqiptare. Ndërsa personazhe të tjerë si Stefi, Agush Kalemi apo Fotaqi treguan dimensionin e jashtëzakonshëm të një aktori që dinte të lëvizte mes humorit, dramës dhe tragjikomikes me një natyrshmëri të rrallë. Deklarata spontane Por gjithë kjo pasuri artistike nuk mund dhe nuk duhet të fshihet nga një deklaratë spontane apo nga një simpati personale politike. Nuk mund të kryqëzohet një artist i madh sepse si qytetar ka zgjedhur të mbështesë dikë, ashtu siç miliona njerëz mbështesin parti, drejtues apo ekipe sportive të ndryshme. Dikush është me Partizanin, dikush me Tiranën; dikush majtas, dikush djathtas. Kjo është pjesë e pluralizmit dhe e lirisë individuale. Është e mundur që Robert Ndrenika të ketë simpati njerëzore për Erion Veliajn. Është gjithashtu e mundur që ai ta vlerësojë për investimet që janë bërë në art, kulturë, teatro apo aktivitete artistike gjatë kohës që Veliaj drejtoi Bashkinë e Tiranës. Kjo mbetet zgjedhje personale dhe nuk cenon aspak madhështinë e tij si artist. Problemi qëndron tek mënyra sesi shoqëria jonë reagon. Ne shpesh kalojmë menjëherë nga adhurimi në linçim publik. Një deklaratë e vetme mjafton që rrjetet sociale të harrojnë kontributet e një jete të tërë. Kjo është padrejtësi morale dhe mungesë kulture demokratike. Në vendet me traditë demokratike artisti ndahet nga bindja e tij politike. Askush nuk ua mohon veprat artistëve sepse votojnë majtas apo djathtas. Arti nuk është gjykatë politike. Një aktor nuk matet me deklaratat e momentit, por me atë që ka lënë në kulturën kombëtare. Robert Ndrenika ka lënë shumë më tepër sesa një fjali të komentuar në rrjetet sociale. Ai ka lënë personazhe, emocione, humor, lot dhe kujtime që jetojnë prej dekadash në publikun shqiptar. Rreziku Një komb që nuk respekton ikonat e tij artistike rrezikon të humbasë kujtesën kulturore. Kritika është normale dhe demokracia e lejon debatin, por debati nuk duhet të kthehet në fshirje të figurës së një artisti që i ka dhënë aq shumë kulturës shqiptare. Ndaj, përtej polemikave të ditës, duhet të dimë të ndajmë artistin nga qytetari. Robert Ndrenika mbetet një kolos i skenës shqiptare. Ndërsa Robert Ndrenika qytetar ka të drejtën e tij të mendojë, të ndiejë dhe të mbështesë kë të dojë. Pikërisht kjo ndarje është thelbi i një shoqërie demokratike dhe i qytetërimit kulturor.

Albert Z. Zholi: Robert Ndrenika mes artit dhe qytetarisë, mes madhështisë dhe kryqëzimit

-Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata …