Ilir Sefaj

Ilir SEFAJ: Radio Kosova e Lirë – dy dekada informim i drejtë!

Diku në një cep të dhomës së banesës sime e cila gjendet në Kodër të Diellit në Prishtinë, këtu e 20 vite më parë po bëja “përpjekje titanike” për t’i zënë valët e Radios Kosova e Lirë. Mbaj mend mirë datën 4 janar 1999, ku me radion që e kisha në banesë, e cila kishte të thyer antenën dhe i mungonte njëra derë, po përpiqesha që me bishtin e një xhezveje të cilin e kisha vendosur në vendin ku do duhej të ishte antena që tashmë nuk ekzistonte, të mos e lëshoja rastin që ta dëgjoja zërin e lirisë i cili vinte nga disa kilometra larg kryeqytet diku nga Malet e Berishës, mu në zemër të Kosovës.

Kush mund ta harrojë zërin emblematik të moderatorit të parë të kësaj radioje, z. Nusret Pllanës i cili nga Malet e Berishës na paralajmëronte: “Ju flet Kosova e lirë!”. Diku në një bashkëbisedim timin në facebook me profesorin universitar Nusret Pllana disa vite pas çlirimit të Kosovës i pata shkruar: ”Për mua liria e Kosovës fillon pikërisht më 4 janar 1999”. I thosha kështu profesorit të nderuar dhe kështu vazhdoj të mendoj edhe tash kur janë bërë plot 20 vjet që kur për herë të parë, qytetarët e robëruar të vendit kishin rastin të dëgjonin lajmet nga një radiostacion shqiptar, ekzistenca e të cilit paralajmëronte se liria e vendit nuk ishte larg.

Përveç simbolikës që kishte radioja Kosova e Lirë, në fakt ajo ishte bërë zë i fuqishëm i luftës çlirimtare që po bënin djemtë dhe vashat më të mira të kombit, dhe frymëzim që të rinjtë t’i bashkoheshin në masë luftës së Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës, sinonim i pavarësisë së Kosovës.

Zëri kumbues i Radios Kosova e Lirë që shpërtheu për herë të parë pikërisht këtu e dy dekada më parë, e kishte mbytur zërin e ngjirur të “Hajrie Spikericës” dhe të shumë mediumeve të tjera propaganduese të regjimit kriminal të Millosheviqit të cilat e shtrembëronin të vërtetën që po ndodhte në luftën e Kosovës duke e paraqitur UÇK-në dhe luftën e shenjt të saj si terroriste.

Radio Kosova e Lirë jo njëherë ishte bërë cak i sulmeve të ashpra të ushtrisë dhe paramilitarëve serb, pra stafi i kësaj gazete i përgatiste lajmet në kushtet tejet të disfavorshme, nën fishkëllimet e pandërprera të plumbave dhe të predhave të ushtrisë dhe policisë pushtuese serbe, duke rrezikuar kështu direkt jetën e tyre vetëm e vetëm që opinioni të mbahej i informuar drejt.

Brezat që vijnë duhet të dinë dhe të kenë njohuritë e duhura për punën titanike të Radios Kosova e Lirë, ngase dikur dhe jo më larg se dy dekada më parë opinioni nuk mund të informohej me anë të internetit. Gazetarët, redaktorët, teknikët e këtij mediumi ishin aty ku vetëm një fije e hollë e ndante jetën nga vdekja.

Të flitet apo të shkruhet për Radion Kosova e Lirë, për rrethanat në të cilat lindi dhe u zhvillua ajo, nuk mjaftojnë as edhe letrat e botës. Megjithatë, në këtë vit jubilar të kësaj radioje, ne dëgjuesit pasionantë të këtij mediumi, lutemi që kjo radio ta ketë jetën e gjatë sa vet kombi ynë, ngase ajo vazhdon që edhe sot e kësaj dite të jetë mediumi më i paanshëm për sa i përket informimit të opinionit publik, ndërkaq vepra dhe heroizmi i bijve dhe bijave më të mira të kombit të cilët dhanë jetën për lirinë e Kosovës vazhdon të përjetësohet më mirë se në çdo medium tjerë të vendit.

Gëzuar Radios Kosova e Lirë!

Gëzuar ndjekësve besnikë të saj!

Kontrolloni gjithashtu

-Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata mbeten njerëz me bindje, dobësi, -Nuk mund të kryqëzohet një artist i madh sepse si qytetar ka zgjedhur të mbështesë dikë, ashtu siç miliona njerëz mbështesin parti, drejtues apo ekipe sportive të ndryshme. -Ne shpesh kalojmë menjëherë nga adhurimi në linçim publik. -Një deklaratë e vetme mjafton që rrjetet sociale të harrojnë kontributet e një jete të tërë. -Kjo është padrejtësi morale dhe mungesë kulture demokratike. Albert Z. ZHOLI Kam pasur fatin të zhvilloj shumë takime dhe intervista me aktorin e madh "Nderi i Kombit" Robert Ndrenika. Në jetën e përditshme ai është krejt ndryshe nga shpërthimi artistik që shohim në skenë apo në ekran. Një intelektual i qetë, i mençur, i kulturuar, me një finesë komunikimi që të bën menjëherë për vete. Në bisedë flet me maturi, me humor të hollë dhe me atë urtësi që vjen vetëm nga njerëzit që kanë jetuar shumë dhe kanë lexuar akoma më shumë. Ndërsa në skenë ai shndërrohet krejtësisht: shpërthen me energji, emocion dhe forcë interpretimi, duke e bërë publikun të qeshë, të mendojë apo të përlotet. Bisedat me të kanë qenë gjithmonë si orë mësimi. Nga çdo takim me Robert Ndrenikën merr diçka: kulturë, përvojë jetësore, filozofi të thjeshtë njerëzore dhe mbi të gjitha dashurinë për artin. Pikërisht ndaj, kur shoh reagimet e ashpra ndaj një deklarate të tij si qytetar, mendoj se duhet të dimë të ndajmë figurën e kolosit të skenës shqiptare nga bindjet apo simpatitë personale që ai mund të ketë në jetën e tij private. Debatet shterpw Ende në rrjetet sociale vazhdon të diskutohet deklarata e aktorit të madh shqiptar Robert Ndrenika gjatë paraqitjes së kryebashkiakut Erion Veliaj në seancën gjyqësore të kësaj të premteje. Në atë seancë një numër i madh artistësh kishin shkuar në mbështetje të Veliajt, ndërsa takimi më i komentuar ishte ai i Robert Ndrenikës me kryebashkiakun, pak minuta para nisjes së procesit. Fjalët e aktorit: “Ç’të mbeti nga burgu, do ta vazhdoj unë”, krijuan menjëherë reagime të shumta. Disa e interpretuan si humor të hidhur, disa si solidaritet njerëzor, të tjerë si mbështetje politike. Në rrjetet sociale shpërthyen debatet, kritikat, ironitë dhe madje sulmet personale. Por pikërisht këtu lind nevoja për një reflektim më të thellë: a duhet gjykuar një artist i madh për një deklaratë emocionale të bërë si qytetar? Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata mbeten njerëz me bindje, dobësi, simpati dhe preferenca personale. Një artist nuk jeton vetëm në skenë. Ai ka dy jetë: jetën artistike dhe jetën qytetare. Në skenë ai i përket publikut, historisë dhe artit; jashtë saj ai i përket vetes, bindjeve dhe emocioneve të tij njerëzore. Aktor i madh Robert Ndrenika është një nga aktorët më të mëdhenj shqiptarë të të gjitha kohërave. Breza të tërë janë rritur me rolet e tij në teatër dhe kinematografi. Ai nuk është thjesht një aktor i suksesshëm, por një institucion më vete i artit shqiptar. Emri i tij lidhet me dhjetëra role që kanë hyrë në memorien kolektive të shqiptarëve. Nga “Horizonte të hapura”, “I teti në bronx”, “Kapedani”, “Koncert në vitin 1936”, “Në shtëpinë tonë”, “Mësonjtorja”, “Prefekti”, “Nëntori i dytë”, “Besa e kuqe”, “Shirat e vjeshtës”, “Shi në plazh” e deri te dhjetëra interpretime të tjera në teatër, Robert Ndrenika ka qenë një shkollë më vete interpretimi. Figura e tij artistike është ngritur mbi talentin, punën dhe përkushtimin shumëvjeçar ndaj skenës shqiptare. Vetëm roli i Qazim Mulletit tek filmi “Prefekti” do të mjaftonte që emri i tij të mbetej përgjithmonë në historinë e kinemasë shqiptare. Ndërsa personazhe të tjerë si Stefi, Agush Kalemi apo Fotaqi treguan dimensionin e jashtëzakonshëm të një aktori që dinte të lëvizte mes humorit, dramës dhe tragjikomikes me një natyrshmëri të rrallë. Deklarata spontane Por gjithë kjo pasuri artistike nuk mund dhe nuk duhet të fshihet nga një deklaratë spontane apo nga një simpati personale politike. Nuk mund të kryqëzohet një artist i madh sepse si qytetar ka zgjedhur të mbështesë dikë, ashtu siç miliona njerëz mbështesin parti, drejtues apo ekipe sportive të ndryshme. Dikush është me Partizanin, dikush me Tiranën; dikush majtas, dikush djathtas. Kjo është pjesë e pluralizmit dhe e lirisë individuale. Është e mundur që Robert Ndrenika të ketë simpati njerëzore për Erion Veliajn. Është gjithashtu e mundur që ai ta vlerësojë për investimet që janë bërë në art, kulturë, teatro apo aktivitete artistike gjatë kohës që Veliaj drejtoi Bashkinë e Tiranës. Kjo mbetet zgjedhje personale dhe nuk cenon aspak madhështinë e tij si artist. Problemi qëndron tek mënyra sesi shoqëria jonë reagon. Ne shpesh kalojmë menjëherë nga adhurimi në linçim publik. Një deklaratë e vetme mjafton që rrjetet sociale të harrojnë kontributet e një jete të tërë. Kjo është padrejtësi morale dhe mungesë kulture demokratike. Në vendet me traditë demokratike artisti ndahet nga bindja e tij politike. Askush nuk ua mohon veprat artistëve sepse votojnë majtas apo djathtas. Arti nuk është gjykatë politike. Një aktor nuk matet me deklaratat e momentit, por me atë që ka lënë në kulturën kombëtare. Robert Ndrenika ka lënë shumë më tepër sesa një fjali të komentuar në rrjetet sociale. Ai ka lënë personazhe, emocione, humor, lot dhe kujtime që jetojnë prej dekadash në publikun shqiptar. Rreziku Një komb që nuk respekton ikonat e tij artistike rrezikon të humbasë kujtesën kulturore. Kritika është normale dhe demokracia e lejon debatin, por debati nuk duhet të kthehet në fshirje të figurës së një artisti që i ka dhënë aq shumë kulturës shqiptare. Ndaj, përtej polemikave të ditës, duhet të dimë të ndajmë artistin nga qytetari. Robert Ndrenika mbetet një kolos i skenës shqiptare. Ndërsa Robert Ndrenika qytetar ka të drejtën e tij të mendojë, të ndiejë dhe të mbështesë kë të dojë. Pikërisht kjo ndarje është thelbi i një shoqërie demokratike dhe i qytetërimit kulturor.

Albert Z. Zholi: Robert Ndrenika mes artit dhe qytetarisë, mes madhështisë dhe kryqëzimit

-Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata …