OVL e UÇK-së në Maqedoni: 16 shkurti i vitit 2001 shënon datën zyrtare të daljes publike të Ushtrisë Çlirimtare Kombëtare

Sadete Islamaj: “Patriotët” që rrahin gjoksin për luftën në Ukrainë e kanë harruar luftën e UÇK-së

Lufta në Ukrainë na ka mbërthyer të gjithëve rreth ekraneve televizive, na ka bërë sy e vesh dhe secili në mënyrën tonë i komentojmë ngjarjet duke i shfaqur opinionet tona rreth luftës dhe qëndresës së popullit ukrainas kundër pushtimit rus. Në fakt kjo rezistencë u bë edhe si leksion për shumë popuj të Botës të cilët po kanë rastin për të parë se si luftohet dhe mbrohet liria e atdheut. Në përgjithësi është për tu admiruar Qeveria e Ukrainës për angazhimin dhe mënyrën e organizimit të rezistencës e në veçanti ajo e Presidentit V.Zelenski për maturinë, qëndresën dhe moralin e lartë luftarak. Pikërisht kjo luftë sikur ua zgjoi kujtesën e fjetur edhe një pjese të popullatës tonë të cilët po trumbetojnë me mburrje për heroizmin e luftëtarëve ukrainas. Dorën në zemër kjo rezistencë po përkrahët nga i gjithë populli liridashës jo vetëm për mënyrën e organizimit dhe qëndresës por edhe për angazhimin e mijëra vullnetarëve nga e gjithë Ukraina për t’iu bashkuar luftëtarëve në vijën e parë të frontit.

Prandaj çdo koment rreth këtij realiteti është i tepërt. Por, ajo që më nxiti të shkruaj është mënyra e komentimit dhe euforia e disa bashkëkombëseve të mi të cilët para ekranit televiziv e ngritin në piedestal qëndresën e luftëtarëve ukrainas dhe anashkalojnë formën e rezistencës dhe qëndresën e luftëtarëve të UÇK-ës në Kosovë. Si dukët kjo kategori e njerëzve ose e kanë harruar atë periudhë të luftës ose nuk kanë arritur ta shohin asnjëherë si të tillë në memorien e tyre. Mbase syri i tyre miop as pas kaç vitesh nuk ka arritur për ta dalluar konfliktin e gjatë që ka ekzistuar në mes popullit shqiptar dhe ati serb i cili edhe përfundojë me një luftë të ashpër dhe të pa barabartë. Kur dihet se Sllobodan Millosheviqi për ta ripushtuar Kosovën dhe shkatërruar UÇK-në përveç arsenalit të rëndë luftarak që përdori gjatë luftimeve angazhojë dhe mercenar rus e paramilitar. Nuk dua të tërheq paralele në mes të luftës në Ukrainë dhe asaj të Kosovës por as nuk mund të heshti para faktit se më çfarë force organizative dhe rezistence kanë luftuar pjesëtarët e UÇK-ës gjatë asaj periudhe. Vetëm ata që kanë qenë atje patën fatin e mirë të shohin për së afërmi organizimin dhe angazhimin e djalërisë shqiptare në radhët e UÇK-së, në fillim prillin e vitit 1998.

Mbase as kujtesa ime nuk mund ta pasqyrojë ashtu siç duhet atë që panë sytë tanë gjatë asaj kohe. Por, përderisa nuk ka incizime të mjaftueshme të cilat do ta dokumentonin atë realitet dhe do ta faktonin ashtu si ka ndodhë kjo periudhë do të mbetët e varfër për t’ua përcjellë brezave . Ajo që do të mbetët e paharruar për ne është vargu i gjatë i vullnetarëve që kishin ardhur nga të gjitha viset e Kosovës dhe të organizuar në grupe kishin marr rrugën e gjatë e të vështirë drejtë Shqipërisë për t’u armatosur. Një pjesë e tyre ishin maturant që në fakt nuk arritën ta përfundojnë as maturën , por dëshira e madhe për ta parë atdheun e lirë i kishte hedhur në vijën e parë të frontit edhe pse pjesa më e madhe e tyre nuk kishin pas rast te kapnin armë në dorë më parë . Ata nuk pyetën për vështirësitë e udhëtimit as për rrugën e gjatë e të minuar nga ushtria serbe , ata kaluar përmes tehut të shpatës edhe pse e dinin që kufiri i Kosovës kontrollohej nga forcat kufitare serbe. Pjesëtarët e UÇK-ës përveç luftimeve që bënin nëpër fronte të ndryshme ishin të obliguar që vet të përkujdeseshin për grumbullimin dhe bartjen e armatimit. Mbi supet e tyre të njoma mbanin pesha të rënd të armatimit si: fishek, bomba dore, zolla e mortaja, minahedhës të kalibrave të ndryshëm, topa etj. Po këta ushtar me rrobat e trupit të tyre ua mbyllën plagët shokëve nëpër istikame duke u përpjekur për tu dhënë ndihmën e parë.

Edhe atëherë kur lufta mori përmasa të gjëra dhe u përhap në tërë Kosovën vargu i vullnetarëve që vinin nga kurbeti ishte i gjatë. Ata kishin lënë luksin e tyre dhe të armatosur hynë në Dardani se malli për ta parë atdheun e lirë kishte mposhtë çdo barrierë, prandaj moto e tyre u bë lufta deri në vetëmohim. Por e keqja më e madhe qëndron në faktin se ata nuk e patën fatin që në vijat e frontit dhe nëpër istikame ti vizitonte një President, ti përkrahte e t’u jepte forcë morale. as një Qeveri që do të organizonte luftën e tyre e do t’ua siguronte armatimin sepse Qeveria e asaj kohe jetonte dhe vepronte në ekzil. Prandaj lufta në Kosovë ishte më e vështirë se ajo që po zhvillohet në Ukrainë se ajo nuk u përkrah nga udhëheqësi e saj.

Qëndrim të tillë inferior kishte mbajtur edhe pas rënies heroike të Komandantit legjendar Adem Jashari por edhe atëherë kur Komandanti i Zonës Operative të Rrafshit të Dukagjinit Ramush Haradinaj kishte mbetur në Gllogjan me një numër solid të ushtarëve e që për asnjë moment nuk u largua nga Kosova , as atëherë nuk u përkrah nga ata. Prandaj të rrahim gjoksin për trimëri nëpër luftëra sot është shumë lehtë. Po të ishte një organizim i mirëfilltë t ‘paktën sa një e treta e asaj që sot po e shohim në Ukrainë dhe lufta të udhëhiqej nga Presidenti e Qeveria e asaj kohe jam e bindur se Kosova nuk do t ‘kishte pasur nevojë për ndërhyrjen e NATOS sepse luftëtarët e UÇK-së do ta çlironin vet Kosovën. Luftë e cila është lartësuar me qëndresën heroike të bijave dhe bijve të saj më të mirë duke i skalitur me gjakun e tyre shkronjat e lara në gjak.

Si dukët lufta në Ukrainë ua ka kthjellu sado pak mendjen edhe udhëheqjes së tashme të Kosovës për qëndrimin e tyre ndaj krerëve të Shtabit të UÇK-ës të cilët në përvjetorin e njëzet e katër të luftës heroike të familjes Jasharaj morën guximin dhe para mediave televizive e pranuan faktin duke pohuar se : shokët e Adem Jasharit po e vuajnë dënimin në Hagë“ .Shpresoj se lufta që po zhvillohet në Ukraine të vetëdijësojë një pjesë të pushtetarëve aktual dhe të opozitës të ndryshojnë opinionin e tyre për krerët e UÇK-ës të cilët më vite i paragjykuan dhe drejtuan akuza të rënda kundër tyre. Të tillët nuk e pan të arsyeshme që në një moment delikat ti marrin në mbrojtje luftëtarët e vendit. të vet. Sot kur po i shoh si mburren e flasin me “ patriotizëm “ për luftën në Ukrainë nuk mund të heshtë e të mos i pyes: Çka po bëni ju për luftëtarët e UÇK-së? Deshët apo nuk deshët ta pranoni ju ata e shkruan historinë e Shtetit të Kosovës. Atdheu nuk mbrohet duke u përpjekur për ti hedhur në bankën e të akuzuarve çlirimtarët e vendit për të “zezat e shpifura “ por duke i mbrojtur e përkrahur denjësisht ashtu siç luftuan ata pa luftën e të cilëve sot Kosova nuk do të ishte Shtet.

Kontrolloni gjithashtu

-Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata mbeten njerëz me bindje, dobësi, -Nuk mund të kryqëzohet një artist i madh sepse si qytetar ka zgjedhur të mbështesë dikë, ashtu siç miliona njerëz mbështesin parti, drejtues apo ekipe sportive të ndryshme. -Ne shpesh kalojmë menjëherë nga adhurimi në linçim publik. -Një deklaratë e vetme mjafton që rrjetet sociale të harrojnë kontributet e një jete të tërë. -Kjo është padrejtësi morale dhe mungesë kulture demokratike. Albert Z. ZHOLI Kam pasur fatin të zhvilloj shumë takime dhe intervista me aktorin e madh "Nderi i Kombit" Robert Ndrenika. Në jetën e përditshme ai është krejt ndryshe nga shpërthimi artistik që shohim në skenë apo në ekran. Një intelektual i qetë, i mençur, i kulturuar, me një finesë komunikimi që të bën menjëherë për vete. Në bisedë flet me maturi, me humor të hollë dhe me atë urtësi që vjen vetëm nga njerëzit që kanë jetuar shumë dhe kanë lexuar akoma më shumë. Ndërsa në skenë ai shndërrohet krejtësisht: shpërthen me energji, emocion dhe forcë interpretimi, duke e bërë publikun të qeshë, të mendojë apo të përlotet. Bisedat me të kanë qenë gjithmonë si orë mësimi. Nga çdo takim me Robert Ndrenikën merr diçka: kulturë, përvojë jetësore, filozofi të thjeshtë njerëzore dhe mbi të gjitha dashurinë për artin. Pikërisht ndaj, kur shoh reagimet e ashpra ndaj një deklarate të tij si qytetar, mendoj se duhet të dimë të ndajmë figurën e kolosit të skenës shqiptare nga bindjet apo simpatitë personale që ai mund të ketë në jetën e tij private. Debatet shterpw Ende në rrjetet sociale vazhdon të diskutohet deklarata e aktorit të madh shqiptar Robert Ndrenika gjatë paraqitjes së kryebashkiakut Erion Veliaj në seancën gjyqësore të kësaj të premteje. Në atë seancë një numër i madh artistësh kishin shkuar në mbështetje të Veliajt, ndërsa takimi më i komentuar ishte ai i Robert Ndrenikës me kryebashkiakun, pak minuta para nisjes së procesit. Fjalët e aktorit: “Ç’të mbeti nga burgu, do ta vazhdoj unë”, krijuan menjëherë reagime të shumta. Disa e interpretuan si humor të hidhur, disa si solidaritet njerëzor, të tjerë si mbështetje politike. Në rrjetet sociale shpërthyen debatet, kritikat, ironitë dhe madje sulmet personale. Por pikërisht këtu lind nevoja për një reflektim më të thellë: a duhet gjykuar një artist i madh për një deklaratë emocionale të bërë si qytetar? Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata mbeten njerëz me bindje, dobësi, simpati dhe preferenca personale. Një artist nuk jeton vetëm në skenë. Ai ka dy jetë: jetën artistike dhe jetën qytetare. Në skenë ai i përket publikut, historisë dhe artit; jashtë saj ai i përket vetes, bindjeve dhe emocioneve të tij njerëzore. Aktor i madh Robert Ndrenika është një nga aktorët më të mëdhenj shqiptarë të të gjitha kohërave. Breza të tërë janë rritur me rolet e tij në teatër dhe kinematografi. Ai nuk është thjesht një aktor i suksesshëm, por një institucion më vete i artit shqiptar. Emri i tij lidhet me dhjetëra role që kanë hyrë në memorien kolektive të shqiptarëve. Nga “Horizonte të hapura”, “I teti në bronx”, “Kapedani”, “Koncert në vitin 1936”, “Në shtëpinë tonë”, “Mësonjtorja”, “Prefekti”, “Nëntori i dytë”, “Besa e kuqe”, “Shirat e vjeshtës”, “Shi në plazh” e deri te dhjetëra interpretime të tjera në teatër, Robert Ndrenika ka qenë një shkollë më vete interpretimi. Figura e tij artistike është ngritur mbi talentin, punën dhe përkushtimin shumëvjeçar ndaj skenës shqiptare. Vetëm roli i Qazim Mulletit tek filmi “Prefekti” do të mjaftonte që emri i tij të mbetej përgjithmonë në historinë e kinemasë shqiptare. Ndërsa personazhe të tjerë si Stefi, Agush Kalemi apo Fotaqi treguan dimensionin e jashtëzakonshëm të një aktori që dinte të lëvizte mes humorit, dramës dhe tragjikomikes me një natyrshmëri të rrallë. Deklarata spontane Por gjithë kjo pasuri artistike nuk mund dhe nuk duhet të fshihet nga një deklaratë spontane apo nga një simpati personale politike. Nuk mund të kryqëzohet një artist i madh sepse si qytetar ka zgjedhur të mbështesë dikë, ashtu siç miliona njerëz mbështesin parti, drejtues apo ekipe sportive të ndryshme. Dikush është me Partizanin, dikush me Tiranën; dikush majtas, dikush djathtas. Kjo është pjesë e pluralizmit dhe e lirisë individuale. Është e mundur që Robert Ndrenika të ketë simpati njerëzore për Erion Veliajn. Është gjithashtu e mundur që ai ta vlerësojë për investimet që janë bërë në art, kulturë, teatro apo aktivitete artistike gjatë kohës që Veliaj drejtoi Bashkinë e Tiranës. Kjo mbetet zgjedhje personale dhe nuk cenon aspak madhështinë e tij si artist. Problemi qëndron tek mënyra sesi shoqëria jonë reagon. Ne shpesh kalojmë menjëherë nga adhurimi në linçim publik. Një deklaratë e vetme mjafton që rrjetet sociale të harrojnë kontributet e një jete të tërë. Kjo është padrejtësi morale dhe mungesë kulture demokratike. Në vendet me traditë demokratike artisti ndahet nga bindja e tij politike. Askush nuk ua mohon veprat artistëve sepse votojnë majtas apo djathtas. Arti nuk është gjykatë politike. Një aktor nuk matet me deklaratat e momentit, por me atë që ka lënë në kulturën kombëtare. Robert Ndrenika ka lënë shumë më tepër sesa një fjali të komentuar në rrjetet sociale. Ai ka lënë personazhe, emocione, humor, lot dhe kujtime që jetojnë prej dekadash në publikun shqiptar. Rreziku Një komb që nuk respekton ikonat e tij artistike rrezikon të humbasë kujtesën kulturore. Kritika është normale dhe demokracia e lejon debatin, por debati nuk duhet të kthehet në fshirje të figurës së një artisti që i ka dhënë aq shumë kulturës shqiptare. Ndaj, përtej polemikave të ditës, duhet të dimë të ndajmë artistin nga qytetari. Robert Ndrenika mbetet një kolos i skenës shqiptare. Ndërsa Robert Ndrenika qytetar ka të drejtën e tij të mendojë, të ndiejë dhe të mbështesë kë të dojë. Pikërisht kjo ndarje është thelbi i një shoqërie demokratike dhe i qytetërimit kulturor.

Albert Z. Zholi: Robert Ndrenika mes artit dhe qytetarisë, mes madhështisë dhe kryqëzimit

-Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata …