ISA FERIZAJ

ISA FERIZAJ: Një analizë e thellë, parti për parti LVV, PDK, LDK, AAK, Lista Serbe

Një analizë e thellë, parti për parti (LVV,
PDK, LDK, AAK, Lista Serbe), me skenarët
për 6–12 muajt e ardhshëm dhe kush ka më
shumë gjasa të dalë fitues nga kjo krizë.
Duke e parë situatën nga 26 gushti 2026, unë do ta traj
toja krizën e Kosovës jo thjesht si një mosmarrëveshje për
kryetarin e Kuvendit apo presidentin, por si një krizë të
modelit të bashkëpunimit politik pas zgjedhjeve.
Rezultati i 7 qershorit nuk prodhoi fitues absolut: LVV
mori 53 nga 120 ulëse, PDK 22, LDK 18, AAK 7 dhe Lista
Serbe 9, ndërsa pjesa tjetër u takon partive të tjera të komu
niteteve.
♦ Analiza ime parti për parti dhe pastaj skenarët për 6–12
muaj:
LVV – Albin Kurti: fituesi elektoral, por përballë
kufirit të fuqisë
LVV është padyshim forca politike më e fortë në Koso
vë. 53 deputetë dhe rreth 47.1% në rezultatet e KQZ-së janë
një bazë jashtëzakonisht e fortë krahasuar me rivalët.
Por paradoksi është ky:
LVV ka fituar zgjedhjet, por nuk ka fituar sistemin.
Për të qeverisur në mënyrë të qëndrueshme, Kurti ka ne
vojë për partnerë. Për të zgjedhur presidentin, nevojitet një
marrëveshje gjithëpranueshme edhe më e gjerë.
Strategjia e Kurtit:
Mendoj se Kurti po luan në dy nivele njëkohësisht.
Në nivelin publik thotë: ―Ne jemi fituesit dhe duhet të respektohet vullneti i qyte
tarëve.‖ dhe, sipas meje, mire e thotë këtë gjë, sepse ai është
realiteti i prodhuar nga procesi zgjedhor i 7 qershorit 2026.
Në nivelin e bisedimeve, megjithatë, LVV tashmë, po af
rohet me LDK-në.
Kjo është shumë domethënëse. Më 18 gusht, Kurti dhe
Abdixhiku arritën të paktën një dakordim në parim
mbi profilin e një presidenti konsensual,edhe pse ende nuk
kishin rënë dakord për emrin.
Pra, Kurti duket s’po e ―kupton‖ një realitet: nuk mund
ta përsërisë pafundësisht formulën “ne fituam, prandaj
opozita duhet të na ndjekë”.
Dobësia e LVV-së:
Dobësia kryesore e Kurtit nuk është elektorale. Ajo ësh
të institucionale.
Nëse kriza vazhdon, mund të fillojë të ndryshojë percep
timi publik: “Opozita po e bllokon Kurtin” në: “Kurti fi
toi, por nuk di të ndërtojë kompromis.”
Arsyetoj se ky ndryshim do të ishte më shumë se ―shu
më‖ i rrezikshëm, për LVV-në.
Për më tepër, vazhdimi i qeverisjes në detyrë dhe çështja
e ministrave që janë njëkohësisht deputetë kanë hapur debat
juridik mbi kompetencat e qeverisë.
Parashikimi im për LVV – Afatshkurtër: Një LVV shumë e fortë. – 6–12 muaj: LVV- ende favoritja politike, por me rrezik
të madh nëse kriza zgjatet.
♦ Skenari më i mirë për Kurtin: Arritja e një marrëve
shjeje me LDK-në dhe krijim i institucioneve shtetërore.
Skenari më i keq: zgjedhje të reja dhe perceptimi se LV
V është pjesë e problemit institucional.
PDK – Bedri Hamza / Memli Krasniqi: opozita me
potencialin më të madh për t’u rritur
PDK ka marrë 22 ulëse, duke u renditur e dyta.
Nëse shikojmë vetëm numrat, duket shumë larg LVV-së.
Por politikisht PDK është ndoshta partia që mund të
përfitojë më shumë nga një krizë e gjatë.
Pse e them këtë?
Sepse PDK nuk ka nevojë ta rrëzojë LVV-në sot.
Ajo ka nevojë që qytetarët të fillojnë të hamendojnë ide
në se, “LVV nuk po arrin ta qeverisë vendin.”
Nëse kjo ndodh, PDK bëhet alternativa kryesore.
Problemi i PDK-së
PDK ka një kufizim strukturor.
Ajo është pjesë e opozitës shqiptare dhe nuk mund të kri
jojë një shumicë, e vetme. Një koalicion PDK–LDK–AAK
do të kishte rreth 47 deputetë, pra do të kërkonte edhe mbë
shtetje nga partitë e komuniteteve.
Por analiza e OSW-së është e rëndësishme këtu: opozita
shqiptare nuk ka rrugë realiste drejt shumicës pa një bash
këpunim me Listën Serbe, gjë që kjo e fundit e ka përjash
tuar atëbashkëpunim*. (OSW Ośrodek Studiów Wschodnich)
Prandaj PDK mund të bllokojë, por nuk mund ta zgjidhë
vetë krizën.
Çfarë do të bëja, po të isha në vend të PDK-së?
Strategjia më racionale për PDK-në është: – të mos hyjë në një marrëveshje të nxituar me LVV; – të kërkojë funksionalizimin e Kuvendit; – të përqendrohet te ekonomia, investimet dhe qeverisja; – të presë që gabimet e LVV-së të konsumojnë kapitalin
politik të Kurtit; – të ndërtojë imazhin e vet si alternativë qeverisëse.
PDK duhet të shmangë një gabim: atë të dukjes sikur
dëshiron zgjedhje vetëm për pushtet.
Nëse zgjedhjet e reja vijnë sepse PDK refuzon çdo kom
promis, kjo mund t’i kushtojë më shumë sesa shumë.
Rreth gjithë sa parashtrova më sipër, unë mendoj:
PDK është, sipas meje, fituesi potencial i dytë më i
madh i krizës.
Por kjo, vetëm nëse kriza e dëmton LVV-në, më shumë
sesa dëmton opozitën.
LDK – partia, që mund ta vendosë rezultatin.
Këtu, sipas meje, është pika më interesante e gjithë kri
zës.
LDK ka vetëm 18 deputetë, por politikisht, mund të jetë
partia më e rëndësishme në këtë çast.
Pse them kështu?
Sepse LVV + LDK = 71 deputetë.
Pra, një marrëveshje mes tyre do të krijonte një bazë shu-
më të fortë parlamentare.
Kjo është arsyeja pse unë e shoh LDK-në si çelësin e
krizës, në situatën politike ku ndodhet sot, Kosova.
Hamendësia e Abdixhikut:
Lumir Abdixhiku ka dy probleme të kundërta që veproj
në pengueshëm, para se të marrë një vendim.
Nëse bashkëpunon me Kurtin: fiton përgjegjësi shtetë
rore, por rrezikon identitetin opozitar të LDK-së.
Nëse nuk bashkëpunon: ruan distancën nga Kurti, por
rrezikon të shihet si një nga aktorët që e mban Kosovën në
krizë.
Kjo është një hamendësi shumë serioze, pasi brenda LD
K-së ka pasur diskutime mbi vetë lidershipin e Abdixhikut.
Pse marrëveshja me LVV është logjike për LDK-në?
Kjo është e tillë sepse LDK mund të kërkojë diçka shumë
më të rëndësishme sesa disa poste.
Mund të kërkojë: – president konsensual; – reforma institucionale; – rol të fuqishëm në ekonomi;
– politika më të moderuara ndaj partnerëve ndërkombëta-
rë; – mekanizma kontrolli mbi qeverinë; – ndarje më të balancuar të pushtetit.
Në këtë mënyrë Abdixhiku mund të thotë: “Nuk u bash
kuam me Kurtin. Ne e zhbllokuam shtetin, me kushte.”
Ky do të ishte versioni më inteligjent nga ana politike.
Por ekziston një rrezik:
Nëse LDK hyn në qeveri me LVV dhe pas dy vitesh re
zultati ekonomik ose diplomatik është i dobët,elektorati mu
ndet t’i ndëshkojë të dyja. Pra,LDK mund të fitojë sot dhe,
të humbasë nesër.
AAK – partia që po luan më fort në opozitën aktuale
AAK ka 7 deputetë. siç vihet re, ajo, në numra, është e
vogël, por në retorikën politike është ndër partitë më të zë
shme.
Refuzimi i AAK-së për konsultimet e thirrura nga ushtru-
esja e detyrës së presidentit dhe kërkesa për vazhdimin e
menjëhershëm të seancës së Kuvendit tregojnë një strategji
të qartë: presion maksimal ndaj LVV-së.
Strategjia e AAK-së:
AAK ka pak për të humbur duke qenë agresive në opo
zitë.
Nëse kriza vazhdon, ajo mund të thotë: – Ne ju thamë që problemi ishte tek LVV.
Nëse arrihet marrëveshje, mund të thotë: – Ne e detyruam shumicën që të respektojë Kuvendin.
Pra AAK ka ndërtuar një pozicion ku mund të fitojë na
rrativisht në të dyja rastet.
Por ka një problem:
AAK duhet të shmangë ekstremizimin e retorikës.
Incidentet në Kuvend, përfshirë hedhjen e vezëve ndaj
Kurtit më 8 gusht, tregojnë sa është rritur tensioni.
Nëse konflikti institucional shndërrohet në konflikt per
sonal dhe fizik, qytetarët mund të lodhen nga të gjitha par
titë, jo vetëm nga LVV.
Çfarë parashikoj unë, në vijimësi?
AAK ka gjasa të mbetet aktor i rëndësishëm, por nuk
shoh mundësi që në 6–12 muaj të bëhet forcë e dytë apo e
parë.
Roli i saj më realist është të ndikojë në PDK dhe në opo
zitën e përbashkët.
Lista Serbe – pak deputetë, por peshë shumë më e
madhe
Lista Serbe ka 9 deputetë.
Në një lexim të thjeshtë elektoral, është shumë më e vo
gël se LVV.
Në një lexim institucional, është shumë më e rëndësi
shme.
Pse? Sepse në një Kuvend të fragmentuar, deputetët e
komuniteteve mund të bëhen vendimtarë për kuorumet,
shumicat dhe procedurat e caktuara kushtetuese.
Por, Lista Serbe e ka një kufizim të madh:
Ajo është politikisht e lidhur ngushtë me Beogradin dhe
opozita shqiptare nuk mund ta përdorë lehtësisht si partne
re të një koalicioni qeverisës.
OSW (Ośrodek Studiów Wschodnich) vlerëson se pikë
risht kjo e bën të pamundur një shumicë të pastër opozitare
shqiptare.
Cila mund të jetë strategjia e mundshme, në këto
rrethana?
Lista Serbe ka interes që: – të mbajë presion mbi Prishtinën; – të ruajë koordinimin me Beogradin;
– të mos i japë legjitimitet të tepërt një qeverie pa marrë-
veshje politike; – të përdorë peshën e saj parlamentare kur është e nevoj-
shme.
Kjo do të thotë se Lista Serbe s’ka nevojë të fitojë zgje
dhje.
Ajo fiton duke ruajtur pozicionin e saj si aktor i do
mosdoshëm në çështjet ku kërkohet shumicë e veçantë.
Kush po fiton deri tani?
Nëse e ndajmë ―fitoren‖ në kategori:
Parti
Pozicioni sot
Potenciali për të fituar
nga kriza
LVV
Forca nr. 1
I lartë
PDK
Opozita kryesore
Shumë i lartë
LDK
Partia çelës
Shumë i lartë
AAK
Opozitë agresive
Mesatar
L.Serbe
Aktor i
komunitetit serb
I lartë institucionalisht
Por ka një dallim shumë të rëndësishëm: – LVV ka fituar zgjedhjet. LDK mund të fitojë nego
ciatat. PDK mund të fitojë zgjedhjet e ardhshme.
Kjo është fotografia më e saktë, sipas meje.
♦ Skenari i parë: marrëveshje LVV–LDK:
Sipas meje, probabiliteti i arritjes së një marrëveshjeje
midis LVV dhe LDK, do të jetë rreth 50–60%
Ky është skenari që unë e konsideroj më të mundshëm.
Fakti që Kurti dhe Abdixhiku tashmë janë dakorduar mbi
profilin e një presidenti konsensual është sinjal pozitiv.
Mund të kemi një formulë:
LVV → qeveria / kryeministri;
LDK → rol institucional i rëndësishëm;
Presidenti → figurë konsensuale.
Në këtë rast kriza zgjidhet.
Kush fiton nga zgjidhja e krizës së ngerçit institucio
nal? – Kurti: fiton funksionalitetin. – Abdixhiku: fiton rëndësi shtetërore. – PDK: humbet mundësinë për zgjedhje të reja. – AAK: mbetet në opozitë. – Lista Serbe: ruan rolin e vet si përfaqësuese e komu
nitetit serb.
Në këtë skenar, fituesi më i madh është stabiliteti
institucional, populli I Kosovës, demokracia e këtij lloji, në
Kosovë. Ndërsa, politikisht, do ta quaja një fitore të përba
shkët LVV–LDK.
Skenari i dytë: – zgjedhje të reja
Propabiliteti im: rreth 30–35%
Nëse negociatat Kurti–Abdixhiku dështojnë dhe nuk gje
ndet zgjidhje për presidentin, zgjedhjet përsëri bëhen reale.
Por këtu, kësisoj, vjen paradoksi: askush nuk mund të
garantojë se zgjedhjet e reja do të prodhojnë rezultat tje
tër.
Kosova tashmë ka kaluar nëpër tri cikle zgjedhore në
rreth 18 muaj dhe kriza vazhdon. Pra, zgjedhjet mund të
prodhojnë: 53 →55 deputetë për LVV, ose 53 → 48, ose 53
→ 60 deputetë.
Por, asnjëra nuk është e garantuar.
Kush fiton, nëse shkohet në zgjedhje?
Këtu do të vendosja bastin tim te PDK dhe LDK si për
fitues potencialë, jo domosdoshmërisht te LVV.
Sepse zgjedhjet e reja do të zhvilloheshin mbi një pyetje
të re: “Kush është përgjegjës që Kosova nuk ka institu
cione?”
Nëse publiku fajëson opozitën → LVV rritet.
Nëse fajëson Kurtin → PDK/LDK rriten.
Ky, ndoshta, është edhe basti më i madh politik.
Skenari i tretë: marrëveshje e gjerë shqiptare
Propabiliteti: rreth 10–15%
LVV + LDK + një pjesë e opozitës.
Kjo do të ishte një marrëveshje shumë më e gjerë për: – presidentin; – Kuvendin; – qeverinë; – reformën zgjedhore; – marrëdhëniet me BE-në dhe SHBA-në; – dialogun me Serbinë.
Një marrëveshje e gjërë shqiptare, do të ishte shumë po
zitive për stabilitetin.
Por politikisht, marrëveshja e gjërë shqiptare është më e
vështirë, pasi partitë do të humbnin një pjesë të identitetit të
tyre opozitar.
Skenari i katërt: krizë e zgjatur
Ky është skenari që më shqetëson më së shumti.
Propabiliteti: rreth 10%
Kuvendi vazhdon të mbetet jofunksional, qeveria në de
tyrë vazhdon të marrë vendime, partitë akuzojnë njëra-tjet
rën dhe çështja përfundon gjithnjë e më shumë në Gjykatën
Kushtetuese.
Kjo situatë politike do të ishte shumë e dëmshme, sepse
kriza nuk do të ishte më, vetëm politike.
Kriza do të bëhej: politike + kushtetuese + ekonomike +
diplomatike.
Instituti i Drejtësisë në Kosovë ka paralajmëruar se mos
funksionimi i Kuvendit mund të rrezikojë edhe zbatimin e
disa reformave të lidhura me Planin e Rritjes së BE-së, me
rreth 31.3 milionë euro të lidhura me pesë hapa reformues.
Pra, kostoja e krizës po bëhet gjithnjë e më konkrete.
Çfarë do të ndodhë me Kurtin në 6–12 muaj?
Sipas meje, dalin në skenë tri mundësi:
Nëse arrin marrëveshje, Kurti del më i fortë.
Mund të thotë: ―Fitova zgjedhjet dhe arrita të ndërtoj
institucione.‖
Ky është rezultati ideal për të.
Nëse shkon në zgjedhje dhe fiton përsëri
Kurti del shumë i fortë.
Nëse merr, fjala vjen, 58–60 deputetë, atëherë narrativa
ndryshon tërësisht.
Nëse shkon në zgjedhje dhe humbet terren, atëherë fi
llon një fazë e re.
PDK mund të kërkojë lidershipin e opozitës dhe LDK
mund të bëhet përsëri partia përcaktuese.
Pyetja më e rëndësishme: – A mund të krijohet një
“front kundër Kurtit”?
Matematikisht, po.
Politikisht, është shumë e vështirë.
PDK + LDK + AAK kanë rreth 47 deputetë.
Kjo nuk mjafton.
Do të duhej të përfshiheshin deputetë të komuniteteve,
përfshirë Listën Serbe, por kjo është pikërisht ajo që e bën
një projekt të tillë politikisht problematik dhe praktikisht
shumë të vështirë.
Prandaj unë nuk pres një qeveri PDK–LDK–AAK në
afat të shkurtër.
Më realist është kombinimi: LVV + LDK ose, zgjedhje
të reja.
Kush ka më shumë gjasa të dalë fitues?
Nëse detyrohem të vendos sot, më 26 gusht 2026, rendi-
tja ime është:
1. LVV – favoritja politike.
Ka bazën më të madhe elektorale dhe 53 deputetë. Por
duhet të bëjë kompromis.
2. LDK – fituesi potencial i negociatave. Ka 18 depu
tetë, që janë shumë pak, krahasuar me LVV-në, por LDK
mund të vendosë nëse qeveria krijohet apo jo.
Kjo i jep asaj fuqi disproporcionale ndaj madhësisë së
saj.
3. PDK – fituesi potencial i zgjedhjeve të ardhshme.
PDK është ajo që mund të përfitojë më shumë nëse elek
torati lodhet nga kriza dhe kërkon alternativë ndaj Kurtit.
4. AAK – mund të fitojë politikisht nga opozitarizmi, por
madhësia e saj e kufizon.
5. Lista Serbe – Nuk e shoh si fituese të garës shqiptare
për pushtet, por e shoh si aktor që mund të ruajë peshë
institucionale dhe negociuese.
Parashikimi im personal për 12 muajt e ardhshëm
Nëse duhet të bëj një parashikim, jo thjeshtë, të rendis
mundësitë, do të thosha:
Shtator–tetor 2026: presion i madh mbi LVV dhe LDK
për marrëveshje.
Vjeshtë 2026: ka gjasa të gjendet një formulë për presi
dentin konsensual dhe të zhbllokohen institucionet.
Fundi i 2026 / fillimi i 2027: fillon lufta e vërtetë politi
ke brenda institucioneve — jo më për formimin e tyre, por
për performancën e qeverisë.
2027: PDK do të përpiqet të shndërrojë çdo dështim të
qeverisë, në kapital elektoral, ndërsa LDK do të përballet
me pyetjen, nëse bashkëpunimi me LVV ishte zgjedhje e
mençur apo gabim strategjik.
Përfundimi strategjik
Në këtë krizë ekziston një paradoks shumë interesant:
♦ Kurti ka më shumë vota.
♦ Abdixhiku ka çelësin.
♦ PDK ka kohën në anën e saj.
♦ AAK ka zërin më të fortë opozitar.
♦ Lista Serbe ka peshë institucionale më të madhe se
madhësia e saj elektorale.
Dhe kjo është arsyeja pse unë nuk mendoj se kriza do të
zgjidhet thjesht duke pyetur “kush i fitoi zgjedhjet?”
Pyetja reale është:
Kush do të jetë në gjendje ta kthejë fitoren elektorale në
një shumicë politike të qëndrueshme?
Nëse Kurti dhe Abdixhiku arrijnë marrëveshje, LVV
dhe LDK janë fituesit kryesorë.
Nëse marrëveshja dështon dhe shkojmë në zgjedh
je, PDK është partia që mund të përfitojë më shumë nga
lodhja e elektoratit me krizën.
Por nëse zgjedhjet përsëriten me pothuajse të njëjtën
shpërndarje mandatesh, atëherë Kosova do të ketë treguar
se problemi nuk është vetëm Albin Kurti apo një parti e
caktuar, por problemi është fragmentimi i sistemit politik
dhe mungesa e një kulture të qëndrueshme kompromisi.
Dhe ky, sipas meje, është rreziku më i madh për Kosovën
në 12 muajt e ardhshëm.
Tiranë, më 26.8.2026

Kontrolloni gjithashtu

Bedri Halimi: KUR KUJTESA BËHET SELEKTIVE: DISA PYETJE QË LINDIN NGA DEKLARIMET E SABRI NOVOSELLËS

Me shkas Ka intervista që të bindin me forcën e argumentit dhe ka të tjera …