Mehmet Musa: Markalleshët trima dhe atdhetarë nga Vraniqi. Nëna Hanë është krenare me bijtë dëshmorë

Mehmet Musa: Markalleshët trima dhe atdhetarë nga Vraniqi. Nëna Hanë është krenare me bijtë dëshmorë

Që nga Malësia e Gjakovës, Malësia e Mbishkodrës e anë e kënd Kosova ka dëgjuar për oxhakun dhe gjakun e Markalleshëve të Vraniqit. Ku çdo herë forcat okupatore që vinin në këto troje, qoftë me Kuran nën sqetull, qoftë me Bibël nën sqetull, qoftë me kryqin ortodoks, siq ishte lufta e fundit në Kosovë e që udhëhiqej nga kisha pan sllave serbe, thyenin dhëmbët dhe lenin kockat, sikur kemi dëgjuar nga këngët rapsodike dhe historia jonë e lavdishme se, çdo armik që na ka mësyrë ka ardhur me armë e është kthyer pa krye !

Do flasim që nga gjysma e dytë e shekullit që shkoi kurë pas luftës së dytë botërore më shumë se gjysma e Shqipërisë natyrale, me dhunë, terror e bajoneta u aneksua nga Jugosllavija, me ndihmën edhe të kolaboracionistëve  shqiptarë dhe të Europës shtrigë. Megjithate sa herë që e kërkonte nevoja dhe nderi i Arbërit, Markalleshët nuk kursyen edhe pikën e fundit të gjakut, për ta ujitur me gjakun e tyre të pastër tokën e Arbërit.

Në luftën e dytë botërore, ra dëshmor në Tropojë në fund të vitit 1944, Dedë Pashk Lleshi, ndërsa Tunë Mark Lleshi, si njeri autoritativ dhe me zë i kësaj ane çdo herë ishte në ballë të pajtimit të ngatërresave dhe gjaqeve ndër popullin tonë, bile, kishte raste që armiqtë e kombit tonë përpiqeshin të fusnin urrejtje dhe përçarje në kombin tonë në mes vëllezërve të një gjaku (të besimit krishterë dhe mysliman), por plakun e urtë dhe nam madh Tunë Markun nuk mundë kush ta kthente prapa pa e shtrirë dorën e pajtimit, shpeshherë përdorke si shembull nëpër oda se: ortodoksin Fan Noli, katolikun Luigj Gurakuqi dhe muslimanin Bajram Curri, a ka mundë kush ti ndajë ndonjëhere për të mirën dhe çlirimin e Atdheut ? Jo, kurrën e kurrës e, aq do mundë të na ndajë e përçajë, sot e mot katolik, musliman e ortodoks, deri sa Shqipëria e katër vilajeteve të bëhet një Shqipëri.

Dhe në luftën e dytë botërore në Smelovicë dy herë plagoset nga forcat malazeze që donin ti okuponin vëllezërit tanë në Tregun e Ri (Novipazar),Tutin e Rozhajë e Peshterë. Hapave të babait eci edhe i biri , Mark Tunë Lleshi , qoftë në pajtimin e gjaqeve,dhe ngatërresave, qoftë me propagandën nëpër dasma dhe morte kundër pushtuesit serbo-sllav deri sa damari i tij rrodhi gjak në betejën e lavdishme dhe të pabarabartë të familjes Lleshi, ku ishin në front i madh i vogël e i madh, burra, gra , djem e çika përballë, me forcat serbe ku bien dy dëshmorë me 07 gusht 1998, në fushën e nderit për të rilindur prap dhe ku dhjetë herë paguajnë veten .

Pra 7 gushti i vitit 1998 ishte dita e lavdisë dhe krenarisë sepse në familjen Lleshi hyn në altarin e pavdekësisë, Mark Tunë Lleshi dhe Kolë Gjon Lleshi. Lufta po merrte përmasa për jetë a vdekje dhe Pren Zef Lleshit nuk i zihej vendi vend në Zvicër që punonte nga viti 1986, ku edhe pse ishte caktuar nga shokët në ushtrimin e shumë detyrave me rëndësi në shërbim të çështjes së atdheut, qoftë për grumbullimin e mjeteve financiare për UÇK-në , qoftë në organizimin e vullnetarëve për tu bashkuar radhëve të UÇK-së dhe një ditë të ftohët. Dimrit të nëntorit 1998, pa u hamend fare, përshëndetet me shokët duke iu thënë lamtumirë shokë e lamtumirë toka e Zvicrës, se Kosova duke u kallur flakë e duke u djegë edhe fëmija në bark të nënës, Pren Zef Lleshit i ka hije të jetë krah për krah në front me vëllezërit e mi dhe në fillim të dhjetorit Pren trimin e gjenë në front aty ku maten burrat e motit.

Trualli i tyre tani kishte marrë një pamje tjetër, aty pushonin dhe gjenin strehë si trimat e motit Shkelzen Haradinaj me shokë, Markalleshët u bënë krah i djathtë i Ramush dhe Shkelzen Haradinaj. Po edhe Memë LLeshi vëllau i Prenit dhe Gegës ishte fjalë pak e trim i pamatur, punëtor dhe që e gjejmë në ballë të detyrave që kërkonte nderi i Atdheut, që nga viti 1990 në protesta e demonstrata e deri të dalja në fushë të UÇK-së, nuk u ndal deri në natën e kobshme të 28 janarit 1999 ku bien për të mos vdekur kurrë dy vëllezërit Memë dhe Pren Lleshi në pritën e Godenit në Has të Gjakovës, bien duke e shkrepur deri edhe fishekun e fundit duke lënë për tokë shumë xhelatë të zi dhe duke e paguar shumëfish veten.

Tani familjes Lleshi ju shtue nderi dhe lavdia edhe me shumë, nga dy u shtuan në katër dëshmorë, të Atdheut me një dëshirë të vetme, nga fjalët e tyre të fundit lanë porosi që”lufta të vazhdohet deri në fitore”. Dhe porosinë e tyre e çuan në vend duke mos e ndalur kurrë pushkën Markalleshët dhe sidomos djemtë e këtij trualli: Deda, Nika, Toma e deputeti i ardhshëm i kuvendit të Kosovës Gegë LLeshi, deri sa u nxjerr nga Kosova edhe ushtari i fundit i hitlerit, Sllobodan Milosheviq.

Një natë në vitin që shkoi, isha mysafir, te oxhaku i Markalleshëve erdhi e na foli nënë Hana, një grua malësore e plot tipare burrërie edhe pse kishte dhënë dy djem, kunatin dhe djalin e kunatit në luftën e UÇK-së, ndihej krenare e shumë e fortë, dëgjova nga goja e saj fjalë që kurrë s´kisha dëgjuar gjerë  tani.

Dëshmorët e Markalleshëve i kryen dy detyra gjatë jetës së tyre, në njërën anë i falën gjakun Atdheut, që e patën amanet nga të parët dhe në anën tjetër, ua mbyllën gojën armiqve të kombit tonë që u përpoqën ta njollosin luftën tonë çlirimtare me lloj epitetesh, se: lufta që po zhvillohej në Kosovë është luftë fundamentaliste e muxhahedine, dhe çdo here gjatë tërë historisë mijëravjeçare populli ynë dëshmoj se në luftë për çlirimin e Atdheut si vëllezër të një gjaku kanë marrë pjesë katolik, mysliman e ortodoks sepse në damarët e tyre të gjithë kanë gjak Arbëri. Pra jemi dhe ndihem tejet krenarë që gjaku i Markalleshëve u bë bashkë me lumenjët e gjakut të Prekazit legjendar e Gllogjanit heroik e të gjithë dëshmorëve tjerë anë e kënd Atdheut, që njëherë e përgjithmonë ti nxjerrim nga vatrat tona bishat e egra të karpateve, tha lokemadhja Hana Lleshi nga Vraniqi i Gjakovës!

Lavdi gjakut dhe oxhakut të Markalleshëve!

Lavdi dëshmorëve të Atdheut!

Rroftë kombi shqiptar!

Kontrolloni gjithashtu

-Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata mbeten njerëz me bindje, dobësi, -Nuk mund të kryqëzohet një artist i madh sepse si qytetar ka zgjedhur të mbështesë dikë, ashtu siç miliona njerëz mbështesin parti, drejtues apo ekipe sportive të ndryshme. -Ne shpesh kalojmë menjëherë nga adhurimi në linçim publik. -Një deklaratë e vetme mjafton që rrjetet sociale të harrojnë kontributet e një jete të tërë. -Kjo është padrejtësi morale dhe mungesë kulture demokratike. Albert Z. ZHOLI Kam pasur fatin të zhvilloj shumë takime dhe intervista me aktorin e madh "Nderi i Kombit" Robert Ndrenika. Në jetën e përditshme ai është krejt ndryshe nga shpërthimi artistik që shohim në skenë apo në ekran. Një intelektual i qetë, i mençur, i kulturuar, me një finesë komunikimi që të bën menjëherë për vete. Në bisedë flet me maturi, me humor të hollë dhe me atë urtësi që vjen vetëm nga njerëzit që kanë jetuar shumë dhe kanë lexuar akoma më shumë. Ndërsa në skenë ai shndërrohet krejtësisht: shpërthen me energji, emocion dhe forcë interpretimi, duke e bërë publikun të qeshë, të mendojë apo të përlotet. Bisedat me të kanë qenë gjithmonë si orë mësimi. Nga çdo takim me Robert Ndrenikën merr diçka: kulturë, përvojë jetësore, filozofi të thjeshtë njerëzore dhe mbi të gjitha dashurinë për artin. Pikërisht ndaj, kur shoh reagimet e ashpra ndaj një deklarate të tij si qytetar, mendoj se duhet të dimë të ndajmë figurën e kolosit të skenës shqiptare nga bindjet apo simpatitë personale që ai mund të ketë në jetën e tij private. Debatet shterpw Ende në rrjetet sociale vazhdon të diskutohet deklarata e aktorit të madh shqiptar Robert Ndrenika gjatë paraqitjes së kryebashkiakut Erion Veliaj në seancën gjyqësore të kësaj të premteje. Në atë seancë një numër i madh artistësh kishin shkuar në mbështetje të Veliajt, ndërsa takimi më i komentuar ishte ai i Robert Ndrenikës me kryebashkiakun, pak minuta para nisjes së procesit. Fjalët e aktorit: “Ç’të mbeti nga burgu, do ta vazhdoj unë”, krijuan menjëherë reagime të shumta. Disa e interpretuan si humor të hidhur, disa si solidaritet njerëzor, të tjerë si mbështetje politike. Në rrjetet sociale shpërthyen debatet, kritikat, ironitë dhe madje sulmet personale. Por pikërisht këtu lind nevoja për një reflektim më të thellë: a duhet gjykuar një artist i madh për një deklaratë emocionale të bërë si qytetar? Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata mbeten njerëz me bindje, dobësi, simpati dhe preferenca personale. Një artist nuk jeton vetëm në skenë. Ai ka dy jetë: jetën artistike dhe jetën qytetare. Në skenë ai i përket publikut, historisë dhe artit; jashtë saj ai i përket vetes, bindjeve dhe emocioneve të tij njerëzore. Aktor i madh Robert Ndrenika është një nga aktorët më të mëdhenj shqiptarë të të gjitha kohërave. Breza të tërë janë rritur me rolet e tij në teatër dhe kinematografi. Ai nuk është thjesht një aktor i suksesshëm, por një institucion më vete i artit shqiptar. Emri i tij lidhet me dhjetëra role që kanë hyrë në memorien kolektive të shqiptarëve. Nga “Horizonte të hapura”, “I teti në bronx”, “Kapedani”, “Koncert në vitin 1936”, “Në shtëpinë tonë”, “Mësonjtorja”, “Prefekti”, “Nëntori i dytë”, “Besa e kuqe”, “Shirat e vjeshtës”, “Shi në plazh” e deri te dhjetëra interpretime të tjera në teatër, Robert Ndrenika ka qenë një shkollë më vete interpretimi. Figura e tij artistike është ngritur mbi talentin, punën dhe përkushtimin shumëvjeçar ndaj skenës shqiptare. Vetëm roli i Qazim Mulletit tek filmi “Prefekti” do të mjaftonte që emri i tij të mbetej përgjithmonë në historinë e kinemasë shqiptare. Ndërsa personazhe të tjerë si Stefi, Agush Kalemi apo Fotaqi treguan dimensionin e jashtëzakonshëm të një aktori që dinte të lëvizte mes humorit, dramës dhe tragjikomikes me një natyrshmëri të rrallë. Deklarata spontane Por gjithë kjo pasuri artistike nuk mund dhe nuk duhet të fshihet nga një deklaratë spontane apo nga një simpati personale politike. Nuk mund të kryqëzohet një artist i madh sepse si qytetar ka zgjedhur të mbështesë dikë, ashtu siç miliona njerëz mbështesin parti, drejtues apo ekipe sportive të ndryshme. Dikush është me Partizanin, dikush me Tiranën; dikush majtas, dikush djathtas. Kjo është pjesë e pluralizmit dhe e lirisë individuale. Është e mundur që Robert Ndrenika të ketë simpati njerëzore për Erion Veliajn. Është gjithashtu e mundur që ai ta vlerësojë për investimet që janë bërë në art, kulturë, teatro apo aktivitete artistike gjatë kohës që Veliaj drejtoi Bashkinë e Tiranës. Kjo mbetet zgjedhje personale dhe nuk cenon aspak madhështinë e tij si artist. Problemi qëndron tek mënyra sesi shoqëria jonë reagon. Ne shpesh kalojmë menjëherë nga adhurimi në linçim publik. Një deklaratë e vetme mjafton që rrjetet sociale të harrojnë kontributet e një jete të tërë. Kjo është padrejtësi morale dhe mungesë kulture demokratike. Në vendet me traditë demokratike artisti ndahet nga bindja e tij politike. Askush nuk ua mohon veprat artistëve sepse votojnë majtas apo djathtas. Arti nuk është gjykatë politike. Një aktor nuk matet me deklaratat e momentit, por me atë që ka lënë në kulturën kombëtare. Robert Ndrenika ka lënë shumë më tepër sesa një fjali të komentuar në rrjetet sociale. Ai ka lënë personazhe, emocione, humor, lot dhe kujtime që jetojnë prej dekadash në publikun shqiptar. Rreziku Një komb që nuk respekton ikonat e tij artistike rrezikon të humbasë kujtesën kulturore. Kritika është normale dhe demokracia e lejon debatin, por debati nuk duhet të kthehet në fshirje të figurës së një artisti që i ka dhënë aq shumë kulturës shqiptare. Ndaj, përtej polemikave të ditës, duhet të dimë të ndajmë artistin nga qytetari. Robert Ndrenika mbetet një kolos i skenës shqiptare. Ndërsa Robert Ndrenika qytetar ka të drejtën e tij të mendojë, të ndiejë dhe të mbështesë kë të dojë. Pikërisht kjo ndarje është thelbi i një shoqërie demokratike dhe i qytetërimit kulturor.

Albert Z. Zholi: Robert Ndrenika mes artit dhe qytetarisë, mes madhështisë dhe kryqëzimit

-Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata …