Mehmet Bislimi

Mehmet Bislimi: Aty ku injoranca çmohet si mençuri!

Fatkeqësisht, në kohët e sotme të shoqërive moderne me demokraci të avancuar, sikur kanë ngatërruar parimin e vlerave të mirëfillta dhe po shesin sapunin për samun! A do të thotë kjo që rendi demokratik i shoqërisë lejon sjellje kaq të papërgjegjshme, madje cili është koeficienti i kulturës ku peshohen këto sjelljeje, kur në pikë dite shahen, fyhen dhe kërcënohen intelektualë, akademikë, elitarë, pushtetarë, ushtarë të lirisë, atdhetarë e qytetarë të tjerë që në rrugëtimin e tyre, të paktën janë munduar të lënë gjurmë në shërbim të atdheut.

Si kundërmasë e gjithë këtij rrugëtimin, ata sot stigmatizohen nga injorantë, rrugaçë dhe kusarë të tërë. Stigmatizohen e shpifen nga portale të caktuara, me papërgjegjësitë e tyre para fjalës së thënë publike, pa e vërtetuar burimin e tyre, në stilin: “ Kush shanë më shumë Presidentin, Kryeministrin, Ministrin, Akademikun, Luftëtarin, Atdhetarin etj, aty i epet hapësirë edhe më shumë për të sharë!”, dhe atë për çdo ditë!…

Pyetja më e thjeshtë që mund të shtrohet në këto raste, që kanë kaluar në pasion e ves është: Cilës vegël po i bie ligji aktual i Kosovës, në mos këto portale janë krijuar që të shajnë kë të duan, kur të duan, si të duan, madje këto shajnë edhe ligjin?!

Në një rend shoqëror, qoftë ai edhe në fazat më të vrazhdët të tranzicionit të tij, ku injoranca dhe arroganca çmohet si vlerë e virtyt,  është e rëndë për të thënë, por kemi të bëjmë me një atavizëm gjenetik mbase. Shtrohet pyetja prej nga gjithë ky mllef kundër vlerave, prej nga gjithë kjo urrejtje, prej nga gjithë kjo shthurje kur kujtojmë se edhe në kohët më të rënda të pushtimit, ne si popull dhe shoqëri, nuk kemi rënë pre e yshtjeve të pushtuesit dhe me vendosmëri e ndërgjegje, kemi mbrojtur bijtë dhe atdheun. Nuk e kemi sharë atë, nuk kemi lejuar që të tjerët të na i shajnë në asnjë rrethanë.

Përditshmëria e sharjeve që lexon në portalet të caktuara, janë nga më të “larmishmet” si: mbi baza partiake, mbi baza elitare, politike, filozofike, profesionale, idealiste, materialiste, akademike, me plotë lokalizma e barbarizma të kohëve Bizantine etj. Kjo sjellje arrogante dhe rrugaçërie më së paku i bënë nder shoqërisë sonë, ky është mjerim që nuk kapërdihet, po përjetojmë kohën kur një rrugaçi i epet hapësirë për të sharë shanë një Akademik!…

Sjellje e ulët kjo e mbështetur mbi fuqinë e goditjes, që tregon varfërinë e një mentalitetit hakmarrës të një kaste injorantesh të shoqërive në tranzicion, nga njëra anë, dhe pasqyrën e shoqërisë që në pamundësi të veprimit të ligjit,  plaga e ndërgjegjes së saj po kullon gjak!, kjo nuk i bënë nder shoqërisë dhe kombit tonë, madje aq më pak këtyre portaleve që krijojnë hapësira për jashtëqitje të rrugaçërisë sonë.

Mendoj së kjo kastë e shoqërisë me këto sjellje arrogante, pretendon të tregoj epërsinë, duke demonstruar dhunë e kërcenim, përderisa atyre u mungon ana njerëzore e gjykimit, siç është potenciali i ngritjes intelektuale, mënyra e të shprehurit, mënyra e dëgjimit dhe argumentimit të çështjeve madhore etj.

Nuk jam hamendur asnjëherë nga tundimi se; duke u ngritur vetëdija jonë kombëtare, do të ngritët edhe nivelit intelektual i shoqërisë sonë, pa varësisht stërkeqjes së të ligjve nëpër këmbët tona. Besoj se me kohë dhe në kohë, do të përmirësohet edhe statusi ynë brenda shoqërisë së civilizuar të këtij globi. Padyshim, përballë shoqërive tjera edhe ne do të paraqitemi dinjitetshëm, por kjo do zgjas për aq kohë sa të kuptojmë qëllimin e arrogancës së shtresës së të papërmirësueshmëve (për me keq, nëse atyre ende u epet hapësirë), gjendja jonë nuk do të ndryshoj me hapat e pritur.

Akademikët dhe Elita jonë kombëtare, nuk duhet të mbesin monedhë kusuritjeje në gojën e injorantëve që të vetmin mjet shprehjeje kanë sharjet , fyerjet dhe kërcënimet. Shumë e ultë kjo, kujtoj se fanatikët e ngjyrimeve të sotme dhe të djeshme politike,  gjithmonë kanë vepruar nëpër kohë sipas interesit e lakmisë: sot lavdërojnë e nesër shajnë edhe të zotin e shtëpisë!…

Në asnjë mënyrë, nuk do të kisha preferuar këtë që e ka thënë pushtuesi ynë shekullor: “Vetëm shqiptarët e vdekur janë të pranueshëm!”… A thua çka do të thoshit ju rrugaçë të pacipë, sikur të ishin gjallë: Tahir e Nebih Meha, Adem, Hamëz e Shaban Jashari, Zahir Pajaziti, Adrian e Mujë Krasniqi, Luan e Shkëlzen Haradinaj etj. për Adem Demaçin dhe Ukshin Hotin kemi dëgjuar sa ishin ata gjallë!… Të jetë e vërtetë vallë, se me këtë gjuhë kanë folur dikur edhe rrugaçët e asaj kohe (sikur të sotmit), kundër Abdyl Frashërit, Haxhi Zekës, Isa Boletinit, Bajram Currit, Avni Rrustemit, Hasan Prishtinës, Luigj Gurakuqit etj.

Po, fatkeqësisht; rrugaçët e djeshëm kanë vrarë figurat e ndritshme të kombit tonë me plumb si Luigjin, Currin, Prishtinën e Avniun!… Në fakt; rrugaçët e sotëm po i vrasin ata me sharje, fyerje dhe zbrazjeje…

Ka një përjashtim të “vogël” këtu: atë kohë, nuk ka pasur portale ku rrugaçëria e asaj kohe të jetë pjesë e përditshmërisë së shfryrjeve kundër figurave kombëtare dhe intelektuale të kombit.

Me gjithë shpirt, uroj që më në fund të shfaqet dikush dhe të na dëshmoj: se çka pritet nga një shoqëritë ku injoranca çmohet si mençuri, makutëria si virtyt, grabitja si zotësi, cubnia si trimëri, anarkia si rregull, arroganca si rend, imoraliteti si normë, pabesia si shkathtësi, hipokrizia si çiltërsi, yshtja, shpifja dhe shantazhimi si normë e mision!

Besimtari do thoshte:  e paça gabim, amen!

Një rrugaç merr guximin dhe shanë një Akademik!

Kontrolloni gjithashtu

-Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata mbeten njerëz me bindje, dobësi, -Nuk mund të kryqëzohet një artist i madh sepse si qytetar ka zgjedhur të mbështesë dikë, ashtu siç miliona njerëz mbështesin parti, drejtues apo ekipe sportive të ndryshme. -Ne shpesh kalojmë menjëherë nga adhurimi në linçim publik. -Një deklaratë e vetme mjafton që rrjetet sociale të harrojnë kontributet e një jete të tërë. -Kjo është padrejtësi morale dhe mungesë kulture demokratike. Albert Z. ZHOLI Kam pasur fatin të zhvilloj shumë takime dhe intervista me aktorin e madh "Nderi i Kombit" Robert Ndrenika. Në jetën e përditshme ai është krejt ndryshe nga shpërthimi artistik që shohim në skenë apo në ekran. Një intelektual i qetë, i mençur, i kulturuar, me një finesë komunikimi që të bën menjëherë për vete. Në bisedë flet me maturi, me humor të hollë dhe me atë urtësi që vjen vetëm nga njerëzit që kanë jetuar shumë dhe kanë lexuar akoma më shumë. Ndërsa në skenë ai shndërrohet krejtësisht: shpërthen me energji, emocion dhe forcë interpretimi, duke e bërë publikun të qeshë, të mendojë apo të përlotet. Bisedat me të kanë qenë gjithmonë si orë mësimi. Nga çdo takim me Robert Ndrenikën merr diçka: kulturë, përvojë jetësore, filozofi të thjeshtë njerëzore dhe mbi të gjitha dashurinë për artin. Pikërisht ndaj, kur shoh reagimet e ashpra ndaj një deklarate të tij si qytetar, mendoj se duhet të dimë të ndajmë figurën e kolosit të skenës shqiptare nga bindjet apo simpatitë personale që ai mund të ketë në jetën e tij private. Debatet shterpw Ende në rrjetet sociale vazhdon të diskutohet deklarata e aktorit të madh shqiptar Robert Ndrenika gjatë paraqitjes së kryebashkiakut Erion Veliaj në seancën gjyqësore të kësaj të premteje. Në atë seancë një numër i madh artistësh kishin shkuar në mbështetje të Veliajt, ndërsa takimi më i komentuar ishte ai i Robert Ndrenikës me kryebashkiakun, pak minuta para nisjes së procesit. Fjalët e aktorit: “Ç’të mbeti nga burgu, do ta vazhdoj unë”, krijuan menjëherë reagime të shumta. Disa e interpretuan si humor të hidhur, disa si solidaritet njerëzor, të tjerë si mbështetje politike. Në rrjetet sociale shpërthyen debatet, kritikat, ironitë dhe madje sulmet personale. Por pikërisht këtu lind nevoja për një reflektim më të thellë: a duhet gjykuar një artist i madh për një deklaratë emocionale të bërë si qytetar? Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata mbeten njerëz me bindje, dobësi, simpati dhe preferenca personale. Një artist nuk jeton vetëm në skenë. Ai ka dy jetë: jetën artistike dhe jetën qytetare. Në skenë ai i përket publikut, historisë dhe artit; jashtë saj ai i përket vetes, bindjeve dhe emocioneve të tij njerëzore. Aktor i madh Robert Ndrenika është një nga aktorët më të mëdhenj shqiptarë të të gjitha kohërave. Breza të tërë janë rritur me rolet e tij në teatër dhe kinematografi. Ai nuk është thjesht një aktor i suksesshëm, por një institucion më vete i artit shqiptar. Emri i tij lidhet me dhjetëra role që kanë hyrë në memorien kolektive të shqiptarëve. Nga “Horizonte të hapura”, “I teti në bronx”, “Kapedani”, “Koncert në vitin 1936”, “Në shtëpinë tonë”, “Mësonjtorja”, “Prefekti”, “Nëntori i dytë”, “Besa e kuqe”, “Shirat e vjeshtës”, “Shi në plazh” e deri te dhjetëra interpretime të tjera në teatër, Robert Ndrenika ka qenë një shkollë më vete interpretimi. Figura e tij artistike është ngritur mbi talentin, punën dhe përkushtimin shumëvjeçar ndaj skenës shqiptare. Vetëm roli i Qazim Mulletit tek filmi “Prefekti” do të mjaftonte që emri i tij të mbetej përgjithmonë në historinë e kinemasë shqiptare. Ndërsa personazhe të tjerë si Stefi, Agush Kalemi apo Fotaqi treguan dimensionin e jashtëzakonshëm të një aktori që dinte të lëvizte mes humorit, dramës dhe tragjikomikes me një natyrshmëri të rrallë. Deklarata spontane Por gjithë kjo pasuri artistike nuk mund dhe nuk duhet të fshihet nga një deklaratë spontane apo nga një simpati personale politike. Nuk mund të kryqëzohet një artist i madh sepse si qytetar ka zgjedhur të mbështesë dikë, ashtu siç miliona njerëz mbështesin parti, drejtues apo ekipe sportive të ndryshme. Dikush është me Partizanin, dikush me Tiranën; dikush majtas, dikush djathtas. Kjo është pjesë e pluralizmit dhe e lirisë individuale. Është e mundur që Robert Ndrenika të ketë simpati njerëzore për Erion Veliajn. Është gjithashtu e mundur që ai ta vlerësojë për investimet që janë bërë në art, kulturë, teatro apo aktivitete artistike gjatë kohës që Veliaj drejtoi Bashkinë e Tiranës. Kjo mbetet zgjedhje personale dhe nuk cenon aspak madhështinë e tij si artist. Problemi qëndron tek mënyra sesi shoqëria jonë reagon. Ne shpesh kalojmë menjëherë nga adhurimi në linçim publik. Një deklaratë e vetme mjafton që rrjetet sociale të harrojnë kontributet e një jete të tërë. Kjo është padrejtësi morale dhe mungesë kulture demokratike. Në vendet me traditë demokratike artisti ndahet nga bindja e tij politike. Askush nuk ua mohon veprat artistëve sepse votojnë majtas apo djathtas. Arti nuk është gjykatë politike. Një aktor nuk matet me deklaratat e momentit, por me atë që ka lënë në kulturën kombëtare. Robert Ndrenika ka lënë shumë më tepër sesa një fjali të komentuar në rrjetet sociale. Ai ka lënë personazhe, emocione, humor, lot dhe kujtime që jetojnë prej dekadash në publikun shqiptar. Rreziku Një komb që nuk respekton ikonat e tij artistike rrezikon të humbasë kujtesën kulturore. Kritika është normale dhe demokracia e lejon debatin, por debati nuk duhet të kthehet në fshirje të figurës së një artisti që i ka dhënë aq shumë kulturës shqiptare. Ndaj, përtej polemikave të ditës, duhet të dimë të ndajmë artistin nga qytetari. Robert Ndrenika mbetet një kolos i skenës shqiptare. Ndërsa Robert Ndrenika qytetar ka të drejtën e tij të mendojë, të ndiejë dhe të mbështesë kë të dojë. Pikërisht kjo ndarje është thelbi i një shoqërie demokratike dhe i qytetërimit kulturor.

Albert Z. Zholi: Robert Ndrenika mes artit dhe qytetarisë, mes madhështisë dhe kryqëzimit

-Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata …