Qeveria e Kosoves

Instituti EPIK: Programi i Qeverisë: 217 zotime në mes ideales dhe të pamundurës

Qeveria e re e Republikës së Kosovës u votua me 3 shkurt 2020. Me 6 mars 2020, Qeveria ka miratuar Programin e saj 2020-2023 për “Kosovën gjithëpërfshirëse, me drejtësi dhe zhvillim të qëndrueshëm”.

Programi prej 46 faqe është i ndërtuar mbi bazën e Marrëveshjes së Koalicionit dhe është i organizuar në 12 fusha të qeverisjes. Programi synon kompletimin e procesit të shtetbërjes dhe integrimin e plotë të Republikës së Kosovës në kuadër të institucioneve rajonale, evropiane dhe ndërkombëtare.

Programi i Qeverisë është dokument më i rëndësishëm politik pasi që përfaqëson vizionin dhe vullnetin e Qeverisë për të shtyrë përpara reformat në rrugën tonë integruese. Prandaj, në publikimin tonë të radhës kemi vendosur të kthejmë vëmendjen drejt analizimit të Programit të Qeverisë.

Qëllimi i publikimit të radhës është de-konstruktimi i programit të Qeverisë nga gjuha abstrakte dhe teknike e tij në infografikat e qarta, të matshme dhe të kuptueshme për publikun e gjerë. Ne shpresojmë se kjo do të ndihmoj në inkurajimin e një diskursi vibrant publik i cili do të kontribuoj në dizajnimin dhe zbatimin e politikave kualitative qeverisëse.

Ne kemi identifikuar 217 masa konkrete për të cilat është zotuar Qeveria e Kosovës në kuadër të Programit të saj 2020-2023 – nga masat e reciprocitetit në dialogun me Serbinë, e deri te gjetja e zgjidhjes për Kartonin e Gjelbër. Duhet sqaruar që në fillim që ne kemi tentuar të bëjmë përzgjedhjen e masave të Programit të cilat janë të qarta, konkrete dhe të matshme. Me fjalë të tjera, nuk kemi përfshi masat e programit të cilat në esencë nuk janë masa, por zotime abstrakte psh. do të konsolidojmë  funksionimin e kompanive publike, do të zbatojmë MSA dhe rishikojmë ligjet/strategjitë/politikat, do të forcojmë/fuqizojmë kapacitetet e institucioneve, etj. Po ashtu, nuk kemi përfshirë masat e programit të cilat përbejnë detyrat e zakonshëm të qeverisë, psh. përmirësimi i llogaridhënies ndaj qytetarëve, shpërndarja e granteve për komuna, dhe aktivitete të ngjashëm.

Këto janë disa nga zotime kyçe që burojnë nga Programi i Qeverisë 2020-2023:

Një rezolutë/platformë për dialog duhet të miratohet në Kuvendin e Kosovës;

Rishikim i plotë i marrëveshjeve të arritura deri më tani;

Zëvendësimi i tarifave doganore me masa të reciprocitetit të plotë;

Financimi i qëndrueshëm dhe transparencë e llogaridhënie të plotë të RTK-së;

Programi Kombëtar i Kursimit;

Zbatimi i shtesave të fëmijëve;

Anëtarësimi në INTERPOL;

Monitorimi i proceseve rekrutuese & avancimit (MB, BE, etj);

Dizajnim i një procesi të ri të përhershëm për emërimin e anëtarëve të bordeve;

Fondi Zhvillimor;

Transformimi i Agjencisë Kosovare për Privatizim, në agjenci brenda qeverisë;

Rritja, deri në 400, e numrit të inspektorëve të punës;

Padi kundër Serbisë për Gjykatën Ndërkombëtare të Drejtësisë;

Vetting: Gjykatat, Prokuroria, Policia, Agjencia Kosovare e Inteligjencës, Dogana, Inspektorati Policor, Njësia e Inteligjencës Financiare;

Mekanizmi i veçantë hetimor për luftimin e krimit të organizuar dhe korrupsionit të nivelit të lartë;

Fond për Ruajtjen e Aseteve të Konfiskuara;

50% përfshirja e fëmijëve të moshës 3-5 vjeç në edukimin parashkollor;

Dyfishim i pjesëmarrjes së grupmoshës 1-3 vjeç në edukimin parashkollor;

Rikthim i Kosovës në ENQA;

Themelimi i Spitalit të Prishtinës;

Fondi i Sigurimeve Shëndetësore;

Eliminimi i monopoleve (Homologimi i automjeteve);

Anëtarësimi në UNESCO;

Stadiumi Kombëtar;

Partneriteti për Paqe me NATO-në;

Shërbimi ushtarak i obligueshëm tremujor;

Rishikimi funksional i shërbimit të jashtëm;

Banka Zhvillimore;

Votim në misionet më të afërta diplomatike dhe konsullore;

Gjetja e zgjidhjes për Kartonin e Gjelbër.

Me qëllim të monitorimit më të lehtë dhe rritjes së llogaridhënies ne kemi përgatitur edhe ndarjen e detyrave që burojnë nga Programi i Qeverisë sipas mandatit të secilit ministër. Ministria me më së shumti detyra është Ministria e Infrastrukturës dhe Ambientit, me gjithsej 36 masat, së bashku me Ministrinë për Ekonomi, me gjithsej 35 masat.

Programi identifikon funksionimin e 9 fondeve të ndryshme dhe miratimin e 27 ligjeve.

 rogrami i Qeverisë së re është diku në mes ideales dhe të pamundurës. Programi përmban masat e duhura, pothuaj në çdo sektorë. Sidoqoftë, zbatimi i Programit do varet nga disa të panjohura. Si do të financohen të gjitha 217 zotime? A do të arrijë koalicioni të ruaj konsensusin politik për të shtyrë përpara njëkohësisht dialogun me Serbinë, reformën në drejtësi, administratën publike dhe/apo në shëndetësi? A do të këtë Qeveria kapacitet të mjaftueshëm teknik dhe ekspertizë për të administruar një program kaq ambicioz?

Ne besojmë që sikur në ato pyetje më komplekse të njerëzimit, përgjigja edhe në këtë rast është: vetëm koha do të tregoj. Sidoqoftë, në ndërkohë, ne besojmë se publikimi ynë i radhës na ka ofruar mjete të mjaftueshme për të monitoruar punën e Qeverisë dhe për të kërkuar llogaridhënie për zotimet e bëra.

Studimi i plotë “MISION I (PA)MUNDUR: Programi i Qeverisë 2020-2023” mund të shkarkohet në: https://www.epik-eu.com/sq/publikimet.

[email protected]   epik-eu.com    /epikinstitute

 

Kontrolloni gjithashtu

-Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata mbeten njerëz me bindje, dobësi, -Nuk mund të kryqëzohet një artist i madh sepse si qytetar ka zgjedhur të mbështesë dikë, ashtu siç miliona njerëz mbështesin parti, drejtues apo ekipe sportive të ndryshme. -Ne shpesh kalojmë menjëherë nga adhurimi në linçim publik. -Një deklaratë e vetme mjafton që rrjetet sociale të harrojnë kontributet e një jete të tërë. -Kjo është padrejtësi morale dhe mungesë kulture demokratike. Albert Z. ZHOLI Kam pasur fatin të zhvilloj shumë takime dhe intervista me aktorin e madh "Nderi i Kombit" Robert Ndrenika. Në jetën e përditshme ai është krejt ndryshe nga shpërthimi artistik që shohim në skenë apo në ekran. Një intelektual i qetë, i mençur, i kulturuar, me një finesë komunikimi që të bën menjëherë për vete. Në bisedë flet me maturi, me humor të hollë dhe me atë urtësi që vjen vetëm nga njerëzit që kanë jetuar shumë dhe kanë lexuar akoma më shumë. Ndërsa në skenë ai shndërrohet krejtësisht: shpërthen me energji, emocion dhe forcë interpretimi, duke e bërë publikun të qeshë, të mendojë apo të përlotet. Bisedat me të kanë qenë gjithmonë si orë mësimi. Nga çdo takim me Robert Ndrenikën merr diçka: kulturë, përvojë jetësore, filozofi të thjeshtë njerëzore dhe mbi të gjitha dashurinë për artin. Pikërisht ndaj, kur shoh reagimet e ashpra ndaj një deklarate të tij si qytetar, mendoj se duhet të dimë të ndajmë figurën e kolosit të skenës shqiptare nga bindjet apo simpatitë personale që ai mund të ketë në jetën e tij private. Debatet shterpw Ende në rrjetet sociale vazhdon të diskutohet deklarata e aktorit të madh shqiptar Robert Ndrenika gjatë paraqitjes së kryebashkiakut Erion Veliaj në seancën gjyqësore të kësaj të premteje. Në atë seancë një numër i madh artistësh kishin shkuar në mbështetje të Veliajt, ndërsa takimi më i komentuar ishte ai i Robert Ndrenikës me kryebashkiakun, pak minuta para nisjes së procesit. Fjalët e aktorit: “Ç’të mbeti nga burgu, do ta vazhdoj unë”, krijuan menjëherë reagime të shumta. Disa e interpretuan si humor të hidhur, disa si solidaritet njerëzor, të tjerë si mbështetje politike. Në rrjetet sociale shpërthyen debatet, kritikat, ironitë dhe madje sulmet personale. Por pikërisht këtu lind nevoja për një reflektim më të thellë: a duhet gjykuar një artist i madh për një deklaratë emocionale të bërë si qytetar? Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata mbeten njerëz me bindje, dobësi, simpati dhe preferenca personale. Një artist nuk jeton vetëm në skenë. Ai ka dy jetë: jetën artistike dhe jetën qytetare. Në skenë ai i përket publikut, historisë dhe artit; jashtë saj ai i përket vetes, bindjeve dhe emocioneve të tij njerëzore. Aktor i madh Robert Ndrenika është një nga aktorët më të mëdhenj shqiptarë të të gjitha kohërave. Breza të tërë janë rritur me rolet e tij në teatër dhe kinematografi. Ai nuk është thjesht një aktor i suksesshëm, por një institucion më vete i artit shqiptar. Emri i tij lidhet me dhjetëra role që kanë hyrë në memorien kolektive të shqiptarëve. Nga “Horizonte të hapura”, “I teti në bronx”, “Kapedani”, “Koncert në vitin 1936”, “Në shtëpinë tonë”, “Mësonjtorja”, “Prefekti”, “Nëntori i dytë”, “Besa e kuqe”, “Shirat e vjeshtës”, “Shi në plazh” e deri te dhjetëra interpretime të tjera në teatër, Robert Ndrenika ka qenë një shkollë më vete interpretimi. Figura e tij artistike është ngritur mbi talentin, punën dhe përkushtimin shumëvjeçar ndaj skenës shqiptare. Vetëm roli i Qazim Mulletit tek filmi “Prefekti” do të mjaftonte që emri i tij të mbetej përgjithmonë në historinë e kinemasë shqiptare. Ndërsa personazhe të tjerë si Stefi, Agush Kalemi apo Fotaqi treguan dimensionin e jashtëzakonshëm të një aktori që dinte të lëvizte mes humorit, dramës dhe tragjikomikes me një natyrshmëri të rrallë. Deklarata spontane Por gjithë kjo pasuri artistike nuk mund dhe nuk duhet të fshihet nga një deklaratë spontane apo nga një simpati personale politike. Nuk mund të kryqëzohet një artist i madh sepse si qytetar ka zgjedhur të mbështesë dikë, ashtu siç miliona njerëz mbështesin parti, drejtues apo ekipe sportive të ndryshme. Dikush është me Partizanin, dikush me Tiranën; dikush majtas, dikush djathtas. Kjo është pjesë e pluralizmit dhe e lirisë individuale. Është e mundur që Robert Ndrenika të ketë simpati njerëzore për Erion Veliajn. Është gjithashtu e mundur që ai ta vlerësojë për investimet që janë bërë në art, kulturë, teatro apo aktivitete artistike gjatë kohës që Veliaj drejtoi Bashkinë e Tiranës. Kjo mbetet zgjedhje personale dhe nuk cenon aspak madhështinë e tij si artist. Problemi qëndron tek mënyra sesi shoqëria jonë reagon. Ne shpesh kalojmë menjëherë nga adhurimi në linçim publik. Një deklaratë e vetme mjafton që rrjetet sociale të harrojnë kontributet e një jete të tërë. Kjo është padrejtësi morale dhe mungesë kulture demokratike. Në vendet me traditë demokratike artisti ndahet nga bindja e tij politike. Askush nuk ua mohon veprat artistëve sepse votojnë majtas apo djathtas. Arti nuk është gjykatë politike. Një aktor nuk matet me deklaratat e momentit, por me atë që ka lënë në kulturën kombëtare. Robert Ndrenika ka lënë shumë më tepër sesa një fjali të komentuar në rrjetet sociale. Ai ka lënë personazhe, emocione, humor, lot dhe kujtime që jetojnë prej dekadash në publikun shqiptar. Rreziku Një komb që nuk respekton ikonat e tij artistike rrezikon të humbasë kujtesën kulturore. Kritika është normale dhe demokracia e lejon debatin, por debati nuk duhet të kthehet në fshirje të figurës së një artisti që i ka dhënë aq shumë kulturës shqiptare. Ndaj, përtej polemikave të ditës, duhet të dimë të ndajmë artistin nga qytetari. Robert Ndrenika mbetet një kolos i skenës shqiptare. Ndërsa Robert Ndrenika qytetar ka të drejtën e tij të mendojë, të ndiejë dhe të mbështesë kë të dojë. Pikërisht kjo ndarje është thelbi i një shoqërie demokratike dhe i qytetërimit kulturor.

Albert Z. Zholi: Robert Ndrenika mes artit dhe qytetarisë, mes madhështisë dhe kryqëzimit

-Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata …