Bedri Islami

Bedri Islami: Berishën së shpejti e pret lufta më mizore në jetën e tij politike

Pas gjashtë javësh, me 11 dhjetor, Sali Berisha do të mbledhë kuvendin e Jashtëzakonshëm të asaj  pjese të opozitës që besojnë dhe e ndjekin atë, në përplasjen me pjesën tjetër, të së njëjtës opozitë. Ajo që duket si luftë parimesh dhe për një mendësi të re do të ketë jo fundin e një rivaliteti, por fillimin e një përleshje, që, megjithë tallazet e shumta që kanë ndodhur në pas skenën e saj, nuk do të ketë një tjetër të dytë.

Për Berishën kjo është lufta më mizore në jetën e tij politike. Është nga ata që ai, si komunist i vjetër, do e quante “ lufta finale”;  për Lulzim Bashën kjo është beteja e parë reale në historinë e tij politike.

Berisha nuk e kishte menduar kurrë se një ditë do i duhej të kishte përballë një figurinë politike, të cilin ishte munduar ta rriste vetë dhe që nuk e kishte marrë kurrë seriozisht. Edhe tani ai nuk e merr seriozisht dhe nuk do të jetë e largët dita kur do të gjejë mënyrën për të hapur “Dosjen Basha”. Fillimet e saj ai ka nisur t’i bëjë të njohura, por jo thelbin e asaj që di ai.

Basha, ndryshe nga sa ishte menduar nga “babai” i tij politik, e ka ditur dhe e ka përgatitur çastin për të rrëzuar mitin e së djeshmes, pa synuar të ngritë një mit të ri. Nëse ka ngurruar deri tani kjo nuk ka të bëjë me përmallimin e tij për figurën e babait politik, por me shpatullat që i kishte të zbuluara. Departamenti Amerikan i Shtetit është mjaftueshëm i gjerë për të mbuluar shpatullat e Bashës dhe, kur e ndjeu këtë, ai priti ditën e fundit të mundshme, një farë “DITA B”, për të nisur  betejën. Pa këtë mbështetje ai as nuk do e shkonte ndër mend përjashtimin e Berishës, dhe, kur në sallën e madhe i dha puthjen e fundit, ai vetë e ka ditur se kjo ishte “ puthja e Judës”, duke e ditur se kurrë farë profeti nuk kishte para vetes.

11 dhjetori do e ndajë partinë në dy gjysma, të cilat nuk do të jenë të njëjta, as në shtrirjen bazike, e,  as në majën e saj. Ndërsa e para do të vazhdojë të jetë berishiste, sepse mendon se përmes tij do të mund të vijë më shpejt në pushtet, duke përdorur si atu “besëthyerjen” e Bashës; e dyta, e zgjedhura e më shumë e emëruara, do të vazhdojë të jetë antiberishiste, por jo bashiste, sepse Basha, në politikën shqiptare, nuk do të mund kurrë të krijojë rrymë e as vizion të veçantë politik.

Tani dorezat janë veshur, ringu është ngritur, përballja nuk është e largët dhe zvetnimi do të jetë i shpejtë. Atë që do e bëjnë vetë ata, me duart e njerëzit e tyre, pra shkatërrimin e opozitës si mendësi dhe frymë, nuk do të mund të ia bënte askush tjetër. Nëse Rama , si njeri I politikës ekspresive, ka punuar disa vite për të shkatërruar lësëistët dhe këtë nuk e ka mohuar kurrë, deri sa ia injektoi në vitin 2017 edhe Lulzim Bashës, tani do të ndodhë ndryshe. Rama do të vazhdojë të qeverisë qetësisht, i bindur se komisionet parlamentare të ngritura me kërkesën ultimative të opozitës nuk do të shprishin asgjë, pa pasur drojtje nga keq qeverisja , duke ngritur malin e borxhit publik, në të cilin nuk do të mund të ngjitet asnjë qeveri tjetër, dhe,  pa i ndaluar PPP-të e famshme.

Largimi i Berishës nga grupi parlamentar i PD-së, pas shpalljes së tij “non grata”, ishte rënia e gongut, por jo gongu vetë. Ajo që mund të ndodhë në të ardhmen, jo të largët, mund të jetë hataja, nga e cila përpiqet të shpëtojë, mbi  gjithçka, familjen e tij biologjike, e vetmja që ka mbetur të mbrojë. Por, jo vetëm kaq. Berisha e di se 30 vite të jetës së tij politike kishin përfundimin më të llahtarshëm për njeriun që kishte qenë dora e fortë e politikës, i padiskutueshmi, liderin që përmbyste çdo gjë, I adhuruar nga një pjesë dhe i leçitur nga pjesa tjetër, që u kishte treguar derën njëri pas tjetrit, Azem Hajdarit, Aleksandër Meksit, Eduard Selamit, Olldashit; kishte larguar përmes gardës së tij cilin kishte dashur dhe kishte afruar sipas dëshirës së tij dhe të familjes , përsëri, kë kishte dashur. Ai e kishte partinë në grusht, e sillte, e përdridhte, e lëviste, e bënte detashment dhe e nxirrte në rrugë, e, tani, çdo gjë është e dyshimtë. Edhe 12 dhjetori, disa e pas Kuvendit, do të jetë kështu: fitore pa fitues, mitingashë që mendojnë se janë militantë, pasionantë dhe të zemëruar, por gjithnjë jashtë arsyes përse duhet bërë e gjithë kjo.

Basha e vendosi shefin e tij politik, njeriun e adhuruar, në boshtin e së keqes,  pikërisht atë që e kishte marrë si një të panjohur, për më tepër, të dyshimtë dhe e kishte bërë tri herë ministër, ia kishte dhënë partinë bujarisht, duke eliminuar kundërshtarin e tij politik, e kishte mbrojtur dhe rrugën ia kishte hapur bujarisht. Nëse Berisha është njëri nga kënde e së keqes shqiptare, çka është e vërtetë, atëherë, në cilin kënd është vetë PD-ja, ajo që deri dje kishte idhull dhe ekzaltohej nga lideri i saj historik?

Nëse në PD-në e tashme, që drejtohet nga Basha, askush nuk e di se deri kur, një pjesë e rëndësishme, për më tepër në majat administrative, paska qenë “ llum”, atëherë në cilën pjesë të këtij llumi ai ka vendosur Berishën, e , më tej, në cilën pjesë e ka vendosur atë Berisha. Nëse lufta po bëhet mes dy pjesëve të të njëjtit llum, atëherë çfarë duhet PD-ja në politikën shqiptare dhe , mos ka ardhur koha, që, si shoqet e saj djathtiste në vendet e Lindjes, të shkojë drejt shuarjes, për deri sa nuk është e aftë të reformohet.

Një forcë politike që, shefin e saj themelues dhe drejtues në 30 vite e quan boshti I së keqes dhe pjesën tjetër , llum, a ka vend në hartën pluraliste të Shqipërisë?

Asnjëherë , si tani, opozita nuk ka qenë më e pabesuar në vetë qenien e saj dhe, disa nga idealistët që ndodhen brenda saj, sado të përpiqen, pak mund të bëjnë. Basha nuk I do ata, do t’i mbajë larg qendrës vendosëse të partisë së tiju, që e ka mbushur me dumër, alibeaj, salianjër, si garanci që nuk do e tradhtojnë. Një forcë politike, lideri i së cilës mban afër ata që beson se nuk do e tradhtojnë, është , në fakt, një forcë e humbur. Një lider që trembet nga mendimi ndryshe, të cilin, po të ishte i mënçur, do e kishte mbjellë vetë, ai duhet të ikë, sepse nuk njeh as fillesën e demokracisë në pluralizëm dhe e trajton atë si një detashment, njëjtë si njeriu që ka përballë vetes.

Lideri që pasurohet në kohë krize dhe askush nuk e di se si u pasurua, ai vetë është pjesë e oligarkisë politike e financiare. Vizioni tek ai nuk ka as forcë dhe as nuk ndjell shpresë.  Një lider, i cili, ëndërron se ka pas vetes 97 për qind të opozitës dhe nuk ka guximin të takojë askënd nga ky 97 për qindësh, nuk ka shpresë se mund të trimërohet. Ai vetë është i shterpëzuar dhe ka vetëm një fat: tjetri, përballë tij, është i leçitur nga një forcë madhore, e cila, edhe pse nuk është pjesë e kandarit politik, mund të rëndojë përfundimisht në karrierën politike të shumë kujt. Basha e ndolli këtë rëndesë, e priti, e dinte se do të vinte dhe e përdori deri në çastin e fundit. Dhe do e përdorë.

Basha është politikani më i pabesuar nga vetë mbështetësit e tij. Të bindur se, përmes tij asnjëherë nuk marrin dot pushtetin, e më tej se kaq, të bindur se, ndërsa jeta politike ashpërsohet, lideri i tyre pasurohet , janë të paktë ata, me përjashtim të të emëruarve, që  presin të jenë pushtetarë.

Berisha, me 11 dhjetor, do të bëjë aktin e tij të fundit të mbijetesës. Nuk ka rrugë tjetër. Por, ashtu si tri dekada më parë, edhe ky, do të jetë një dhjetor i vrarë, sepse, në të dy rastet, ai ka lindur i asfiksuar, më shumë mllef se sa ide, e shtyrë nga zemërimi dhe pa dritën e së ardhmes. Si çdo gjë që ka kaluar përmes duarve të Berishës në tri dekadat e fundit.

Jeta politike e Berishës ka mbaruar. Është koha për shartet e fundit.

Ata do të nisin me 11 dhjetor.

Edhe Berisha e di këtë.

Ndërkohë që tjetri, Basha, ka lindur krijesë politike e vdekur. (Dita)

Kontrolloni gjithashtu

-Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata mbeten njerëz me bindje, dobësi, -Nuk mund të kryqëzohet një artist i madh sepse si qytetar ka zgjedhur të mbështesë dikë, ashtu siç miliona njerëz mbështesin parti, drejtues apo ekipe sportive të ndryshme. -Ne shpesh kalojmë menjëherë nga adhurimi në linçim publik. -Një deklaratë e vetme mjafton që rrjetet sociale të harrojnë kontributet e një jete të tërë. -Kjo është padrejtësi morale dhe mungesë kulture demokratike. Albert Z. ZHOLI Kam pasur fatin të zhvilloj shumë takime dhe intervista me aktorin e madh "Nderi i Kombit" Robert Ndrenika. Në jetën e përditshme ai është krejt ndryshe nga shpërthimi artistik që shohim në skenë apo në ekran. Një intelektual i qetë, i mençur, i kulturuar, me një finesë komunikimi që të bën menjëherë për vete. Në bisedë flet me maturi, me humor të hollë dhe me atë urtësi që vjen vetëm nga njerëzit që kanë jetuar shumë dhe kanë lexuar akoma më shumë. Ndërsa në skenë ai shndërrohet krejtësisht: shpërthen me energji, emocion dhe forcë interpretimi, duke e bërë publikun të qeshë, të mendojë apo të përlotet. Bisedat me të kanë qenë gjithmonë si orë mësimi. Nga çdo takim me Robert Ndrenikën merr diçka: kulturë, përvojë jetësore, filozofi të thjeshtë njerëzore dhe mbi të gjitha dashurinë për artin. Pikërisht ndaj, kur shoh reagimet e ashpra ndaj një deklarate të tij si qytetar, mendoj se duhet të dimë të ndajmë figurën e kolosit të skenës shqiptare nga bindjet apo simpatitë personale që ai mund të ketë në jetën e tij private. Debatet shterpw Ende në rrjetet sociale vazhdon të diskutohet deklarata e aktorit të madh shqiptar Robert Ndrenika gjatë paraqitjes së kryebashkiakut Erion Veliaj në seancën gjyqësore të kësaj të premteje. Në atë seancë një numër i madh artistësh kishin shkuar në mbështetje të Veliajt, ndërsa takimi më i komentuar ishte ai i Robert Ndrenikës me kryebashkiakun, pak minuta para nisjes së procesit. Fjalët e aktorit: “Ç’të mbeti nga burgu, do ta vazhdoj unë”, krijuan menjëherë reagime të shumta. Disa e interpretuan si humor të hidhur, disa si solidaritet njerëzor, të tjerë si mbështetje politike. Në rrjetet sociale shpërthyen debatet, kritikat, ironitë dhe madje sulmet personale. Por pikërisht këtu lind nevoja për një reflektim më të thellë: a duhet gjykuar një artist i madh për një deklaratë emocionale të bërë si qytetar? Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata mbeten njerëz me bindje, dobësi, simpati dhe preferenca personale. Një artist nuk jeton vetëm në skenë. Ai ka dy jetë: jetën artistike dhe jetën qytetare. Në skenë ai i përket publikut, historisë dhe artit; jashtë saj ai i përket vetes, bindjeve dhe emocioneve të tij njerëzore. Aktor i madh Robert Ndrenika është një nga aktorët më të mëdhenj shqiptarë të të gjitha kohërave. Breza të tërë janë rritur me rolet e tij në teatër dhe kinematografi. Ai nuk është thjesht një aktor i suksesshëm, por një institucion më vete i artit shqiptar. Emri i tij lidhet me dhjetëra role që kanë hyrë në memorien kolektive të shqiptarëve. Nga “Horizonte të hapura”, “I teti në bronx”, “Kapedani”, “Koncert në vitin 1936”, “Në shtëpinë tonë”, “Mësonjtorja”, “Prefekti”, “Nëntori i dytë”, “Besa e kuqe”, “Shirat e vjeshtës”, “Shi në plazh” e deri te dhjetëra interpretime të tjera në teatër, Robert Ndrenika ka qenë një shkollë më vete interpretimi. Figura e tij artistike është ngritur mbi talentin, punën dhe përkushtimin shumëvjeçar ndaj skenës shqiptare. Vetëm roli i Qazim Mulletit tek filmi “Prefekti” do të mjaftonte që emri i tij të mbetej përgjithmonë në historinë e kinemasë shqiptare. Ndërsa personazhe të tjerë si Stefi, Agush Kalemi apo Fotaqi treguan dimensionin e jashtëzakonshëm të një aktori që dinte të lëvizte mes humorit, dramës dhe tragjikomikes me një natyrshmëri të rrallë. Deklarata spontane Por gjithë kjo pasuri artistike nuk mund dhe nuk duhet të fshihet nga një deklaratë spontane apo nga një simpati personale politike. Nuk mund të kryqëzohet një artist i madh sepse si qytetar ka zgjedhur të mbështesë dikë, ashtu siç miliona njerëz mbështesin parti, drejtues apo ekipe sportive të ndryshme. Dikush është me Partizanin, dikush me Tiranën; dikush majtas, dikush djathtas. Kjo është pjesë e pluralizmit dhe e lirisë individuale. Është e mundur që Robert Ndrenika të ketë simpati njerëzore për Erion Veliajn. Është gjithashtu e mundur që ai ta vlerësojë për investimet që janë bërë në art, kulturë, teatro apo aktivitete artistike gjatë kohës që Veliaj drejtoi Bashkinë e Tiranës. Kjo mbetet zgjedhje personale dhe nuk cenon aspak madhështinë e tij si artist. Problemi qëndron tek mënyra sesi shoqëria jonë reagon. Ne shpesh kalojmë menjëherë nga adhurimi në linçim publik. Një deklaratë e vetme mjafton që rrjetet sociale të harrojnë kontributet e një jete të tërë. Kjo është padrejtësi morale dhe mungesë kulture demokratike. Në vendet me traditë demokratike artisti ndahet nga bindja e tij politike. Askush nuk ua mohon veprat artistëve sepse votojnë majtas apo djathtas. Arti nuk është gjykatë politike. Një aktor nuk matet me deklaratat e momentit, por me atë që ka lënë në kulturën kombëtare. Robert Ndrenika ka lënë shumë më tepër sesa një fjali të komentuar në rrjetet sociale. Ai ka lënë personazhe, emocione, humor, lot dhe kujtime që jetojnë prej dekadash në publikun shqiptar. Rreziku Një komb që nuk respekton ikonat e tij artistike rrezikon të humbasë kujtesën kulturore. Kritika është normale dhe demokracia e lejon debatin, por debati nuk duhet të kthehet në fshirje të figurës së një artisti që i ka dhënë aq shumë kulturës shqiptare. Ndaj, përtej polemikave të ditës, duhet të dimë të ndajmë artistin nga qytetari. Robert Ndrenika mbetet një kolos i skenës shqiptare. Ndërsa Robert Ndrenika qytetar ka të drejtën e tij të mendojë, të ndiejë dhe të mbështesë kë të dojë. Pikërisht kjo ndarje është thelbi i një shoqërie demokratike dhe i qytetërimit kulturor.

Albert Z. Zholi: Robert Ndrenika mes artit dhe qytetarisë, mes madhështisë dhe kryqëzimit

-Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata …