Fatmir Greiqevci: Radio Kosova e Lirë dhe Ahmet Qeriqi, dy emra të një njësie unike, atdhetare, informative e kulturore, qe 25 vjet

 Ndërlidhja e jashtëzakonshme që kanë personalitetet e rralla me ngjarje, të arritura apo institucione, bënë që të krijohet një ndërlidhje e pashkëputshme me njëra tjetrën, sikur është emri i Adem Demaçit me rezistencën tonë kombëtare, emri i Migjenit me letërsinë tonë realiste, emri i Martin Luter Kingut me lëvizjen për të drejta të njerëzve me ngjyrë në Shtetet e Bashkuara të Amerikës, emri i Nelson Mandeles me angazhimin e tij kundër aparteidit në Afrikë, Kopernikun me heliocentrizmin, Frojdin me psiko-analizën, e kështu me radhë.

 Kjo ndodhë sepse këto personalitete, tërë jetën e tyre ua kanë kushtuar kauzave të tilla dhe sa herë përmenden ato, na kujtojnë edhe personalitetet më meritore për jetësimin e tyre. Në mesin e personaliteteve të tilla, pa as më të voglin dyshim, është edhe Ahmet Qeriqi, emri i të cilit ta sjellë në mendje Radion Kosova e Lirë, të cilën e drejton me vetëmohim, për një çerek shekull, dhe anasjelltas, përmendja e kësaj Radio ta sjellë në mendje emrin e tij.  Nuk e ka bërë e as e bënë këtë pse kjo i sjell ndonjë dobi personale materiale por për shumë arsye tjera fisnike. Duke qenë njohës tejet i mirë i personaliteteve më meritore të kombit, herë të injoruara apo edhe të keqtrajtuara me pa të drejtë, ai e ka marrë përsipër barrën për ndriçimin dhe afirmimin e jetës së tyre, duke iu dhënë sa më shumë hapësirë në valët e Radios Kosova e Lirë, ku si një asnjë medium tjetër, flitet e shkruhet për më meritorët e kombit, fal gjakut, mundit dhe djersës së të tillëve, ne sot jetojmë e flasim lirshëm.

E veçanta e këtij mediumi që drejtohet nga studiuesi i përkushtuar, Ahmet Qeriqi është se nuk përkujtohet vetëm veprimtaria e heronjve dhe dëshmorëve të kombit të tri luftërave të fundit çlirimtare 1998 – 2001( Kosovë, Maqedoni Veriore dhe Kosovë Lindore ) por veprimtaria e personaliteteve të shumta përgjatë gjithë historisë sonë. Njohja tejet e mirë e biografive dhe sakrificave që kanë bërë heronjtë dhe dëshmorët tonë përgjatë gjithë historisë për komb e atdhe, kanë bërë që studiuesi, Ahmet Qeriqi të jetë një luftëtar i pa kompromis kundër çdo kujt dhe çdo nisme që cenon apo baltos vlerat më të larta të shoqërisë sonë.

Mbase në shikim të parë, mund të krijohet përshtypja se kritika e tij është me e fuqishme se sa duhet, më e shpeshtë se sa është nevoja, e pakursyer, e ashpër e përshtypje të tjera  që krijohen në shikim të parë por posa fillon të hulumtosh më thellë arsyet e reagimeve të tilla, e kupton se baca ynë ka të drejtë sepse po ndanë momente të jetës së tij për të ruajtur të pacenuara ato vlera që heronjtë dhe dëshmorët e kombit ua kanë falur jo një pjesë të jetës por tërë jetën e tyre!

 Kjo ka bërë që ai, jo rrallë herë të shihet si tekanjoz, kokëfortë, jo bashkëpunues, jo tolerant, vetiak e përshkrime të tilla por të gjitha këto e shumë të etiketime tjera që i bëhen e i janë bërë, bien përtokë e shkërmoqen posa e kupton dashurinë e tij të pa masë e të pafundme për vlerat më të larta të kombit e vatanit, për jetësimin e të cilave është angazhuar dhe angazhohet me tërë qenien e tij, edhe tani kur po përballet me një problem shëndetësor dërmues!!! Si duket, në qenien e tij, është një luftë e ashpër mes sëmundjes në njërën anë dhe dashurisë së tij të jashtëzakonshme për lirinë, kombin, atdheun, përparimin,… dhe afirmimin e vlerave më të larta të kombit e atdheut në anën tjetër. Është kjo dashuri e papërshkrueshme që po e sfidon sëmundjen e cila po ashtu po e lufton bacën në vazhdimësi!!! Fal kësaj dashurie të papërshkrueshme, baca ynë, vazhdon të shkruaj, reagoj, kundërshtoj ndaj çdo të keqe, kudo ku ajo shfaqet por pa e lënë për asnjë moment anash edhe afirmimin e së mirës, kudo ku ajo është shfaqur apo ka filluar të lulëzon.

 Ndonëse për shumë vite me radhë jetën e tij e kalonte brenda objektit të Radios Kosova e Lirë, objekt i cili për një kohë të gjatë më shumë të asocionte në objekt burgu se sa mediumi, dritare me grila po sikur të burgjeve, mure të mykura po sikur dhomat e vetmisë në burgje, lagështi ngado po sikur në burgje, ai nuk ishte mjaftuar me kaq! Ndonëse dritaret e tilla ta ndanin diellin cop- copa dhe ta pamundësonin ta shihje në tërësinë e tij edhe në liri, ashtu sikur ëndërrojnë ta shohin atë liridashësit, baca ynë i vë edhe një barrë tjetër vetes së tij, realizimit të ëndrrës së simbolit të rezistencës sonë kombëtare, Bacë Adem Demaçit për themelimin e një televizioni ku do të kultivoheshin dhe afirmoheshin vlerat puro shqiptare. Ndonëse ishin të shumtë që ia kishin rrahur supet bacës, Adem Demaçit se do ta ndihmojnë për t’ia realizuar këtë dëshirë të flaktë të tij, ishte baci Ahmet ai i cili në heshtje e pa krekosje, mori përsipër edhe këtë barrë për realizimin e ëndrrës së bacë Adem Demaçit dhe themeloi mediumin tjetër të pagëzuar me një emër domethënës “Televizioni Dielli” dhe kështu realizoi amanetin e njeriut që të gjithë krekosen duke postuar foto me të e duke u hequr si ithtar të tij por që përveç fjalëve, fotove të përbashkëta e rrahje të supeve, nuk bënë asgjë tjetër për realizimin e ëndrrës së tij.

Por nuk është vetëm respekti i tij i pamasë e i pafundmë për Bacë Adem Demaçin që e ka motivuar për realizmin e ëndrrës së tij për televizion por është edhe karakteri tij i paepur për të bërë sa më shumë për kombin e vatanin dhe bijve dhe bijave më të mira të tij. Ahmet Qeriqi nuk është mjaftuar vetëm së shkruari për veprimtarinë e tyre, nuk është mjaftuar as me bërjen e mijëra audio dokumentarëve për heronjtë, dëshmorët dhe personalitetet meritore të kombit por ka bërë edhe një hap tutje, vazhdimin e realizimit të këtij misioni fisnik me anë të video dokumentarëve të shumtë.

Vetëm një humanist i paepur e që ka një dashuri të pamasë e të pafundme për vlerat më të larta, mund të bëjë kaq shumë dhe ta ketë ndjesinë se ende nuk ka bërë sa duhet, sa e meritojnë. Përderisa mijëra bashkëmoshatarë të tij tani jetën e tyre ia kushtojnë vetvetes dhe mirëqenies së tyre, baca ynë vazhdon ende që jetën e vet t’ua kushtoj të tjerëve, heronjve, dëshmorëve, personaliteteve shqiptare e ndërkombëtare duke ndriçuar e afirmuar jetën e tyre si dhe duke u angazhuar me vet mohim për realizimin e ëndrrës shekullore të idealistëve të sa e sa gjeneratave, për bërjen e Shqipërisë etnike, ëndërr për të cilën e flijuan sa e sa gjenerata, shekuj me radhë.

Prandaj ai , është i pa kompromis në ruajtjen e vlerave më të larta të kombit dhe shkruan, reagon, kritikon e kundërshton pa ekuivoke, pavarësisht se kënd ka përballë, pavarësisht se sa i kushton kjo atij sepse ai me të drejtë vlerëson se atdheu e kombi dhe liria e tyre kanë vlerë më shumë se pushteti, më shumë se partitë e më shumë se individët dhe se vlerat për mbrojtjen e të cilave kanë dhënë jetën dëshmorët, duhet mbrojtur me çdo çmim!  Baca ynë këtë e ka bërë përgjatë gjithë jetës, qoftë në rininë e tij kur ishim të robëruar, qoftë gjatë luftës kur luftohej për t’u çliruar por edhe 25 vite me radhë pas çlirimit, për një çerek shekull me radhë, me vet mohim e si askush tjetër u angazhua për afirmimin dhe lartësimin e vlerave më të larta të kombit e atdheut, pa pritur e as marrë asnjë kompensim për këtë angazhim!!! Thjeshtë, i jashtëzakonshëm e shembullor dhe që të bënë ta duash dhe vlerësosh pa masë, pafundësisht dhe t’i urosh me tërë qenien e përzemërsisht jetë të gjatë e të lumtur dhe ta përjetoi realizimin e ëndrrës se atyre dhe asaj që ua kushtoi tërë jetën – bërjen e Shqipërisë etnike!

 

 

 

Kontrolloni gjithashtu

-Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata mbeten njerëz me bindje, dobësi, -Nuk mund të kryqëzohet një artist i madh sepse si qytetar ka zgjedhur të mbështesë dikë, ashtu siç miliona njerëz mbështesin parti, drejtues apo ekipe sportive të ndryshme. -Ne shpesh kalojmë menjëherë nga adhurimi në linçim publik. -Një deklaratë e vetme mjafton që rrjetet sociale të harrojnë kontributet e një jete të tërë. -Kjo është padrejtësi morale dhe mungesë kulture demokratike. Albert Z. ZHOLI Kam pasur fatin të zhvilloj shumë takime dhe intervista me aktorin e madh "Nderi i Kombit" Robert Ndrenika. Në jetën e përditshme ai është krejt ndryshe nga shpërthimi artistik që shohim në skenë apo në ekran. Një intelektual i qetë, i mençur, i kulturuar, me një finesë komunikimi që të bën menjëherë për vete. Në bisedë flet me maturi, me humor të hollë dhe me atë urtësi që vjen vetëm nga njerëzit që kanë jetuar shumë dhe kanë lexuar akoma më shumë. Ndërsa në skenë ai shndërrohet krejtësisht: shpërthen me energji, emocion dhe forcë interpretimi, duke e bërë publikun të qeshë, të mendojë apo të përlotet. Bisedat me të kanë qenë gjithmonë si orë mësimi. Nga çdo takim me Robert Ndrenikën merr diçka: kulturë, përvojë jetësore, filozofi të thjeshtë njerëzore dhe mbi të gjitha dashurinë për artin. Pikërisht ndaj, kur shoh reagimet e ashpra ndaj një deklarate të tij si qytetar, mendoj se duhet të dimë të ndajmë figurën e kolosit të skenës shqiptare nga bindjet apo simpatitë personale që ai mund të ketë në jetën e tij private. Debatet shterpw Ende në rrjetet sociale vazhdon të diskutohet deklarata e aktorit të madh shqiptar Robert Ndrenika gjatë paraqitjes së kryebashkiakut Erion Veliaj në seancën gjyqësore të kësaj të premteje. Në atë seancë një numër i madh artistësh kishin shkuar në mbështetje të Veliajt, ndërsa takimi më i komentuar ishte ai i Robert Ndrenikës me kryebashkiakun, pak minuta para nisjes së procesit. Fjalët e aktorit: “Ç’të mbeti nga burgu, do ta vazhdoj unë”, krijuan menjëherë reagime të shumta. Disa e interpretuan si humor të hidhur, disa si solidaritet njerëzor, të tjerë si mbështetje politike. Në rrjetet sociale shpërthyen debatet, kritikat, ironitë dhe madje sulmet personale. Por pikërisht këtu lind nevoja për një reflektim më të thellë: a duhet gjykuar një artist i madh për një deklaratë emocionale të bërë si qytetar? Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata mbeten njerëz me bindje, dobësi, simpati dhe preferenca personale. Një artist nuk jeton vetëm në skenë. Ai ka dy jetë: jetën artistike dhe jetën qytetare. Në skenë ai i përket publikut, historisë dhe artit; jashtë saj ai i përket vetes, bindjeve dhe emocioneve të tij njerëzore. Aktor i madh Robert Ndrenika është një nga aktorët më të mëdhenj shqiptarë të të gjitha kohërave. Breza të tërë janë rritur me rolet e tij në teatër dhe kinematografi. Ai nuk është thjesht një aktor i suksesshëm, por një institucion më vete i artit shqiptar. Emri i tij lidhet me dhjetëra role që kanë hyrë në memorien kolektive të shqiptarëve. Nga “Horizonte të hapura”, “I teti në bronx”, “Kapedani”, “Koncert në vitin 1936”, “Në shtëpinë tonë”, “Mësonjtorja”, “Prefekti”, “Nëntori i dytë”, “Besa e kuqe”, “Shirat e vjeshtës”, “Shi në plazh” e deri te dhjetëra interpretime të tjera në teatër, Robert Ndrenika ka qenë një shkollë më vete interpretimi. Figura e tij artistike është ngritur mbi talentin, punën dhe përkushtimin shumëvjeçar ndaj skenës shqiptare. Vetëm roli i Qazim Mulletit tek filmi “Prefekti” do të mjaftonte që emri i tij të mbetej përgjithmonë në historinë e kinemasë shqiptare. Ndërsa personazhe të tjerë si Stefi, Agush Kalemi apo Fotaqi treguan dimensionin e jashtëzakonshëm të një aktori që dinte të lëvizte mes humorit, dramës dhe tragjikomikes me një natyrshmëri të rrallë. Deklarata spontane Por gjithë kjo pasuri artistike nuk mund dhe nuk duhet të fshihet nga një deklaratë spontane apo nga një simpati personale politike. Nuk mund të kryqëzohet një artist i madh sepse si qytetar ka zgjedhur të mbështesë dikë, ashtu siç miliona njerëz mbështesin parti, drejtues apo ekipe sportive të ndryshme. Dikush është me Partizanin, dikush me Tiranën; dikush majtas, dikush djathtas. Kjo është pjesë e pluralizmit dhe e lirisë individuale. Është e mundur që Robert Ndrenika të ketë simpati njerëzore për Erion Veliajn. Është gjithashtu e mundur që ai ta vlerësojë për investimet që janë bërë në art, kulturë, teatro apo aktivitete artistike gjatë kohës që Veliaj drejtoi Bashkinë e Tiranës. Kjo mbetet zgjedhje personale dhe nuk cenon aspak madhështinë e tij si artist. Problemi qëndron tek mënyra sesi shoqëria jonë reagon. Ne shpesh kalojmë menjëherë nga adhurimi në linçim publik. Një deklaratë e vetme mjafton që rrjetet sociale të harrojnë kontributet e një jete të tërë. Kjo është padrejtësi morale dhe mungesë kulture demokratike. Në vendet me traditë demokratike artisti ndahet nga bindja e tij politike. Askush nuk ua mohon veprat artistëve sepse votojnë majtas apo djathtas. Arti nuk është gjykatë politike. Një aktor nuk matet me deklaratat e momentit, por me atë që ka lënë në kulturën kombëtare. Robert Ndrenika ka lënë shumë më tepër sesa një fjali të komentuar në rrjetet sociale. Ai ka lënë personazhe, emocione, humor, lot dhe kujtime që jetojnë prej dekadash në publikun shqiptar. Rreziku Një komb që nuk respekton ikonat e tij artistike rrezikon të humbasë kujtesën kulturore. Kritika është normale dhe demokracia e lejon debatin, por debati nuk duhet të kthehet në fshirje të figurës së një artisti që i ka dhënë aq shumë kulturës shqiptare. Ndaj, përtej polemikave të ditës, duhet të dimë të ndajmë artistin nga qytetari. Robert Ndrenika mbetet një kolos i skenës shqiptare. Ndërsa Robert Ndrenika qytetar ka të drejtën e tij të mendojë, të ndiejë dhe të mbështesë kë të dojë. Pikërisht kjo ndarje është thelbi i një shoqërie demokratike dhe i qytetërimit kulturor.

Albert Z. Zholi: Robert Ndrenika mes artit dhe qytetarisë, mes madhështisë dhe kryqëzimit

-Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata …