Bahri Bivolaku

Bahri Bivolaku: Çadra e Bashës po i defaktorizon shqiptarët në Ballkan

Tiranës në rrugën e saj për të marrë pozicionin e duhur në Ballkan nuk i duhen arratitë politike që u servon Lul Basha, e aq më pak politika të veshura me petkun e demonizimeve e polarizimeve për gjoja idenë e një Republike të re.

Një mendimtar pati thënë: “Kush nuk do që të arsyetojë, është fanatik, kush nuk di të arsyetojë, është budalla dhe kush nuk guxon të arsyetojë, është skllav i të tjerëve.” E citova këtë thënie duke menduar se më së miri i përshtatet veprimit politik të Lulzim Bashës, i cili pak di t’i arsyetojë veprimet, e shumë më shumë nuk di, a nuk guxon të arsyetojë. Të krijosh krizën e arsyes së veprimit politik pa elementin e kauzës së qëndrueshme në Tiranë, është lëndim i qëllimshëm i politikës në Prishtinë, Tetovë a Preshevë. Në Ballkanin jo të qetë karshi rirreshtimeve të gjeopolitikës, shkaktimi i tensioneve e problemeve brenda një identiteti i shkakton telashe më së shumti vet atij, pasi humbë rëndësinë dhe peshën që duhet ta ketë.

Politika shqiptare sot e do mendimin në vend të zhurmës, qetësinë, e do alternativën, debatin dhe kundërshtitë programore, e do argumentin e thënë në vend të zhurmës, britmave e klithjeve të çiftit të politikanit të pa identitet Lul Bashës. Temperamentet e rrëmbyera nuk janë çelësi për kapërcimin kualitativ të gjendjes, ato janë vet problemi.

Tiranës në rrugën e saj për të marrë pozicionin e duhur në Ballkan nuk i duhen arratitë politike që u servon Lul Basha, e aq më pak politika të veshura me petkun e demonizimeve e polarizimeve për gjoja idenë e një Republike të re. Prerjet në politikë si ide janë të tejkaluara moti dhe nuk u takojnë shoqërive që zhvillohen brenda sistemit demokratik të vlerave, por revolucioneve apo përmbytjeve. Nuk e besoj që Tiranës i duhet një prerje e tillë e aq më pak kjo prerje t’i shkon përshtati apo t’ju ndihmojë shqiptarëve në Kosovë, Maqedoni apo Luginë të Preshevës. Mendoj që tendencat e tilla ndihmojnë politikat ruso-serbe të zhvillohen e konsolidohen në Ballkan.

Tendenca e destabilizimit të Shqipërisë cënon interesat e shqiptarëve jashtë saj

Kuazikauza e Lul Bashës, e përcjellur me mjete jo demokratike e jashtë sistemit, me qëllim që për ego personale ta destabilizojë shtetin, tejkalon luftën politike në Tiranë dhe prek ineresat e shqiptarëve jashtë saj si në Kosovë, Maqedoni apo edhe Luginë të Preshevës. Partitë politike shqiptare në këto treva duhet ta kenë mendimin e qëndrimin zyrtar karshi këtyre zhvillimeve. Duhet të ngritet zëri, pasi nga qëndrimet e veprimet e tilla cënohen arritjet e shqiptarëve në shtetin e Kosovës dhe pozicionet e shqiptarëve në Maqedoni. Cënohet përcaktimi i qartë i shqiptarëve në Ballkan për ndjekje të politikave properëndimore si një rrugë e suksesit të ndjekur dhe kaluar në rrugën tjetër, atë të izolimit apo getoizimit.

Duhet përshëndetur qëndrimet e arsyeshme edhe pse të vona të bashkëpartiakëve të Lul Bashës si Eduard Selami, zonjës Jozefina Topalli e Majlinda Bregasit. Kuazikauza e Bashës për zgjedhje të rregullta është vërtetë një improvizim e veçanërisht kur kihet parasysh se po ky politikan me zgjedhje të tilla të mbajtura është zgjedhur kryetar bashkie në Tiranë, por edhe ministër i Punëve të Brendshme. Atëherë, si duket kishin standarde se ai fitonte, e tani kur e ka të qartë rezultatin, bllokon procesin. Kjo në politikë quhet hipokrizi dhe mjerim i një ideje e që thënë popullorqe i bie o na jepni pushtetin në tavolinë, o i vë vendit zjarrin e shkaktoj trazira. Partitë politike në Kosovë, por dhe ato në trevat tjera të banuara me shqiptarë, gjithsesi duhet ta ngrisin zërin me qëndrimet e tyre politike karshi këtyre zhvillimeve në Tiranë. Porosia duhet të jetë e qartë që Partia Demokratike në Tiranë duhet t’i kthehet jetës institucionale, t’i zhbllokojë reformat në drejtësi dhe t’i shërbejë kauzës kombëtare për shqiptarët në Ballkan. Veprimi institucional është çelësi i ndryshimeve kualitative e jo rruga. Çadra e Bashës dhe e mentorit të tij duhet braktisur për t’i lënë vend arsyes së mendimit, veprimit e interesit shqiptar.

Kontrolloni gjithashtu

-Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata mbeten njerëz me bindje, dobësi, -Nuk mund të kryqëzohet një artist i madh sepse si qytetar ka zgjedhur të mbështesë dikë, ashtu siç miliona njerëz mbështesin parti, drejtues apo ekipe sportive të ndryshme. -Ne shpesh kalojmë menjëherë nga adhurimi në linçim publik. -Një deklaratë e vetme mjafton që rrjetet sociale të harrojnë kontributet e një jete të tërë. -Kjo është padrejtësi morale dhe mungesë kulture demokratike. Albert Z. ZHOLI Kam pasur fatin të zhvilloj shumë takime dhe intervista me aktorin e madh "Nderi i Kombit" Robert Ndrenika. Në jetën e përditshme ai është krejt ndryshe nga shpërthimi artistik që shohim në skenë apo në ekran. Një intelektual i qetë, i mençur, i kulturuar, me një finesë komunikimi që të bën menjëherë për vete. Në bisedë flet me maturi, me humor të hollë dhe me atë urtësi që vjen vetëm nga njerëzit që kanë jetuar shumë dhe kanë lexuar akoma më shumë. Ndërsa në skenë ai shndërrohet krejtësisht: shpërthen me energji, emocion dhe forcë interpretimi, duke e bërë publikun të qeshë, të mendojë apo të përlotet. Bisedat me të kanë qenë gjithmonë si orë mësimi. Nga çdo takim me Robert Ndrenikën merr diçka: kulturë, përvojë jetësore, filozofi të thjeshtë njerëzore dhe mbi të gjitha dashurinë për artin. Pikërisht ndaj, kur shoh reagimet e ashpra ndaj një deklarate të tij si qytetar, mendoj se duhet të dimë të ndajmë figurën e kolosit të skenës shqiptare nga bindjet apo simpatitë personale që ai mund të ketë në jetën e tij private. Debatet shterpw Ende në rrjetet sociale vazhdon të diskutohet deklarata e aktorit të madh shqiptar Robert Ndrenika gjatë paraqitjes së kryebashkiakut Erion Veliaj në seancën gjyqësore të kësaj të premteje. Në atë seancë një numër i madh artistësh kishin shkuar në mbështetje të Veliajt, ndërsa takimi më i komentuar ishte ai i Robert Ndrenikës me kryebashkiakun, pak minuta para nisjes së procesit. Fjalët e aktorit: “Ç’të mbeti nga burgu, do ta vazhdoj unë”, krijuan menjëherë reagime të shumta. Disa e interpretuan si humor të hidhur, disa si solidaritet njerëzor, të tjerë si mbështetje politike. Në rrjetet sociale shpërthyen debatet, kritikat, ironitë dhe madje sulmet personale. Por pikërisht këtu lind nevoja për një reflektim më të thellë: a duhet gjykuar një artist i madh për një deklaratë emocionale të bërë si qytetar? Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata mbeten njerëz me bindje, dobësi, simpati dhe preferenca personale. Një artist nuk jeton vetëm në skenë. Ai ka dy jetë: jetën artistike dhe jetën qytetare. Në skenë ai i përket publikut, historisë dhe artit; jashtë saj ai i përket vetes, bindjeve dhe emocioneve të tij njerëzore. Aktor i madh Robert Ndrenika është një nga aktorët më të mëdhenj shqiptarë të të gjitha kohërave. Breza të tërë janë rritur me rolet e tij në teatër dhe kinematografi. Ai nuk është thjesht një aktor i suksesshëm, por një institucion më vete i artit shqiptar. Emri i tij lidhet me dhjetëra role që kanë hyrë në memorien kolektive të shqiptarëve. Nga “Horizonte të hapura”, “I teti në bronx”, “Kapedani”, “Koncert në vitin 1936”, “Në shtëpinë tonë”, “Mësonjtorja”, “Prefekti”, “Nëntori i dytë”, “Besa e kuqe”, “Shirat e vjeshtës”, “Shi në plazh” e deri te dhjetëra interpretime të tjera në teatër, Robert Ndrenika ka qenë një shkollë më vete interpretimi. Figura e tij artistike është ngritur mbi talentin, punën dhe përkushtimin shumëvjeçar ndaj skenës shqiptare. Vetëm roli i Qazim Mulletit tek filmi “Prefekti” do të mjaftonte që emri i tij të mbetej përgjithmonë në historinë e kinemasë shqiptare. Ndërsa personazhe të tjerë si Stefi, Agush Kalemi apo Fotaqi treguan dimensionin e jashtëzakonshëm të një aktori që dinte të lëvizte mes humorit, dramës dhe tragjikomikes me një natyrshmëri të rrallë. Deklarata spontane Por gjithë kjo pasuri artistike nuk mund dhe nuk duhet të fshihet nga një deklaratë spontane apo nga një simpati personale politike. Nuk mund të kryqëzohet një artist i madh sepse si qytetar ka zgjedhur të mbështesë dikë, ashtu siç miliona njerëz mbështesin parti, drejtues apo ekipe sportive të ndryshme. Dikush është me Partizanin, dikush me Tiranën; dikush majtas, dikush djathtas. Kjo është pjesë e pluralizmit dhe e lirisë individuale. Është e mundur që Robert Ndrenika të ketë simpati njerëzore për Erion Veliajn. Është gjithashtu e mundur që ai ta vlerësojë për investimet që janë bërë në art, kulturë, teatro apo aktivitete artistike gjatë kohës që Veliaj drejtoi Bashkinë e Tiranës. Kjo mbetet zgjedhje personale dhe nuk cenon aspak madhështinë e tij si artist. Problemi qëndron tek mënyra sesi shoqëria jonë reagon. Ne shpesh kalojmë menjëherë nga adhurimi në linçim publik. Një deklaratë e vetme mjafton që rrjetet sociale të harrojnë kontributet e një jete të tërë. Kjo është padrejtësi morale dhe mungesë kulture demokratike. Në vendet me traditë demokratike artisti ndahet nga bindja e tij politike. Askush nuk ua mohon veprat artistëve sepse votojnë majtas apo djathtas. Arti nuk është gjykatë politike. Një aktor nuk matet me deklaratat e momentit, por me atë që ka lënë në kulturën kombëtare. Robert Ndrenika ka lënë shumë më tepër sesa një fjali të komentuar në rrjetet sociale. Ai ka lënë personazhe, emocione, humor, lot dhe kujtime që jetojnë prej dekadash në publikun shqiptar. Rreziku Një komb që nuk respekton ikonat e tij artistike rrezikon të humbasë kujtesën kulturore. Kritika është normale dhe demokracia e lejon debatin, por debati nuk duhet të kthehet në fshirje të figurës së një artisti që i ka dhënë aq shumë kulturës shqiptare. Ndaj, përtej polemikave të ditës, duhet të dimë të ndajmë artistin nga qytetari. Robert Ndrenika mbetet një kolos i skenës shqiptare. Ndërsa Robert Ndrenika qytetar ka të drejtën e tij të mendojë, të ndiejë dhe të mbështesë kë të dojë. Pikërisht kjo ndarje është thelbi i një shoqërie demokratike dhe i qytetërimit kulturor.

Albert Z. Zholi: Robert Ndrenika mes artit dhe qytetarisë, mes madhështisë dhe kryqëzimit

-Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata …