Al-Xhazira: Në një qendër izraelite të paraburgimit, dy të tretat e të arrestuarve janë fëmijë palestinezë

Al-Xhazira: Në një qendër izraelite të paraburgimit, dy të tretat e të arrestuarve janë fëmijë palestinezë

Të arrestuarit janë kryesisht banorë të Betlehemit dhe Hebronit, të cilët janë në paraburgim për periudha të ndryshme kohore, si stacioni i parë në paraburgim, në varësi të peshës së akuzës. Etzion, në jug të Bregut Perëndimor, dhe Huwara, në veri, janë dy qendra paraburgimi për abuzimin me palestinezët

Dymbëdhjetë dhoma të vendosura pranë njëra -tjetrës, gjashtë në secilën anë, me një oborr të vogël në mes, ndodhen në kazermat e ushtrisë pushtuese në kompleksin e vendbanimeve të emigrantëve, “Gush Etzion”. Kompleksi u ndërtua në territorin palestinez në jug të Betlehemit dhe në veri të Hebronit, në jug të Bregut Perëndimor të pushtuar. Ky objekt njihet si Qendra famëkeqe e ndalimit Etzion për palestinezët.

Ndonjëherë ndodh që shumica e fëmijëve të ndaluar janë më të vegjël se 18 vjeç.

 

Shumica e të burgosurve janë nën 18 vjeç

Fëmijët janë në shënjestër nga pushtuesit izraelitë, si dhe shtetas të tjerë nën okupim, përshkroi avokatja,Ola Khalil, i cila monitoron rastet e të burgosurve, në Etzion. Kur folëm me të, ajo sapo ishte kthyer nga një takim me një grup të burgosurish në këtë qendër, përfshirë fëmijë dhe adoleshentë.

Ushtria pushtuese arreston palestinezët

Ola Halil i tha AlëXhazirës se u takua me 17 të burgosur të rregulluar në gjashtë dhoma, shumica e të cilëve janë nën 18 vjeç. Ky numër mund të rritet ose të ulet, duke pasur parasysh se fuqia okupuese transferon të burgosurit në burgje të ndryshme herë pas here, në varësi të peshës së akuzës. Fëmijët në përgjithësi akuzohen për hedhjen e gurëve ose “kokteje molotovi” kundër ushtarëve ose emigrantëve. Të burgosurit në “Etzion” qëndrojnë për të paktën 14 ditë nga fillimi i paraburgimit, thotë avokatja, po akupatorët izraelitë e trajtojnë këtë periudhë si izolim, gjoja  për shkak të përhapjes së virusit korona. Sidoqoftë, para pandemisë së koronavirusit, të paraburgosurit mbaheshin atje për ditë për t’u marrë në pyetje, ose transferoheshin në qendra të tjera hetimore, ose gjykata okupuese, dhe në shumë raste ktheheshin në këtë qendër paraburgimi.

Të paraburgosurit nuk kanë të drejta

Avokati e përshkruan qendrën e paraburgimit si shumë të keqe për sa i përket ushqimit dhe akomodimit, si dhe qëndrimit të ushtarëve okupatorë ndaj të ndaluarve.

Ai thotë se kur hyn në qendër dhe kalon pranë dhomave ku batanijet u jepen të burgosurve, ai nuhas një erë të pakëndshme nga dhoma.  Të burgosurve u jepen pesë batanije për secilin të burgosur, të cilat janë të zeza me papastërti dhe nuk lahen pas përdorimit.

Në thelb, kjo nuk është mbulim i mjaftueshëm, sepse të burgosurit i mbështjellin për të fjetur mbi to dhe nuk i mbrojnë nga të ftohtit gjatë ditëve të vështira të dimrit në këtë zonë kodrinore e cila është më e ftohtë në dimër. Në “Etzion”, sipas avokates, të ndaluarit nuk kanë asnjë të drejtë, siç janë televizioni, fansat, mundësia për të komunikuar me familjen. Ata kanë të drejtë të takohen me një avokat një herë në javë, gjë që është një gjë jashtëzakonisht e vështirë për një fëmijë që është arrestuar për herë të parë. Të burgosurit zakonisht bashkëpunojnë me njëri -tjetrin në mënyrë që fëmijët në burg të mos jenë vetëm.

Ushqim ‘i neveritshëm’, mbetje nga ushqimet ushtarake

Hassan Taqatqa, një 24-vjeçar i cili është arrestuar tre herë dhe është liruar kohët e fundit, ishte në Etzion në moshën 15-vjeçare. Ai i përshkroi dyshemetë, muret dhe tavanin e dhomave të burgut si gri, me një sipërfaqe prej tre në katër metra katrorë. Ekziston edhe një banjo, e cila nuk është e përshtatshme për përdorim nga njerëzit.

Dritarja e vogël është e mbyllur me një copë hekuri dhe pjesa e jashtme nuk mund të shihet, por ajo lëshon një dritë të lehtë brenda dhomës. Ai e përshkroi ushqimin që marrin të burgosurit si “të neveritshëm” sepse ishte një përzierje e ushqimeve të mbetura ushtarake në garnizon. Mund të merrni një pjatë me oriz, vezë, makarona, pak qumësht dhe bukë të thekur. E gjitha është e përzier së bashku, dhe ato janë në të vërtetë ushqimi i mbetur për ushtarët. Gjithashtu mund të ndodhë që ushqimi të prishet, sepse u dorëzohet të burgosurve disa ditë pasi iu shërbehet ushtarëve.

Ai i tha  për Al Jazeera se ushtarët i trajtuan të burgosurit në qendrën e paraburgimit Etzion keq, vrazhdë dhe me tallje, duke u përpjekur të shkelin dinjitetin e tyre njerëzor. Sidoqoftë, sipas z. Taqatqa, të burgosurit e kundërshtojnë këtë me vendosmërinë e tyre për të qëndruar së bashku, për të mos i lënë fëmijët, ose, siç i quajnë ata, këlyshë.

‘Stacioni i Abuzimit me të Burgosurit’

 

Për më tepër, ekziston një procedurë që ata duhet të transferohen në burgje ku fëmijët mbahen dhe mbikëqyren nga një i burgosur palestinez më i ri, i cili i ndihmon dhe i mbron ata brenda burgut. Të burgosurit detyruan administratën e burgut, përmes grevave të ndryshme, të miratojë këto rregulla për të mbajtur fëmijët së bashku dhe për të parandaluar pushtuesit dhe agjencitë e tyre të inteligjencës që të ndikojnë në shëndetin e tyre mendor gjatë arrestimeve.

Amani Sarahneh, nga Klubi Palestinez i të Burgosurve, flet me zemërim për Qendrën e Paraburgimit Etzion, duke e përshkruar atë si një stacion për abuzimin e të burgosurve, veçanërisht fëmijëve.

Ajo shton se qendra e paraburgimit Huwara në Nablus, në bregun veriperëndimor, është e ngjashme sepse të dy qendrat janë kampe ushtarake dhe nuk janë nën kontrollin e shërbimit të burgjeve izraelite.

Të dy qendrat janë midis 23 njësive izraelite të paraburgimit dhe qendrave të paraburgimit palestinez.

Sarahneh i tha Al Jazeera se organizatat e të drejtave të njeriut kanë aplikuar vazhdimisht për mbylljen e dy qendrave, sepse kushtet e jetesës në to janë absolutisht çnjerëzore.

‘Frigorifer’ në dimër dhe ‘furrë’ në verë

 

Sado që dikush flet për kushtet e frikshme nuk është e mjaftueshme, dhe ka dëshmi të mbledhura nga të burgosurit, në të cilat ditët e kaluara në robëri në “Etzion” dhe “Huwari” përshkruhen si muaj në burgjet e tjera. Ai shton se të burgosurit i përshkruajnë këto dy qendra si një “frigorifer” në dimër dhe një “furrë” në verë, dhe se ato janë mjete për presion psikologjik ndaj të burgosurve para marrjes në pyetje dhe hetimit, veçanërisht nëse është fëmijë, sepse lë një ndikim negativ mbi të. Kjo është ajo që ndodhi me mijëra të burgosur që janë tani në burgjet e okupimit, përfshirë 200 fëmijë, sipas statistikave në fund të gushtit të këtij viti.

Kontrolloni gjithashtu

-Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata mbeten njerëz me bindje, dobësi, -Nuk mund të kryqëzohet një artist i madh sepse si qytetar ka zgjedhur të mbështesë dikë, ashtu siç miliona njerëz mbështesin parti, drejtues apo ekipe sportive të ndryshme. -Ne shpesh kalojmë menjëherë nga adhurimi në linçim publik. -Një deklaratë e vetme mjafton që rrjetet sociale të harrojnë kontributet e një jete të tërë. -Kjo është padrejtësi morale dhe mungesë kulture demokratike. Albert Z. ZHOLI Kam pasur fatin të zhvilloj shumë takime dhe intervista me aktorin e madh "Nderi i Kombit" Robert Ndrenika. Në jetën e përditshme ai është krejt ndryshe nga shpërthimi artistik që shohim në skenë apo në ekran. Një intelektual i qetë, i mençur, i kulturuar, me një finesë komunikimi që të bën menjëherë për vete. Në bisedë flet me maturi, me humor të hollë dhe me atë urtësi që vjen vetëm nga njerëzit që kanë jetuar shumë dhe kanë lexuar akoma më shumë. Ndërsa në skenë ai shndërrohet krejtësisht: shpërthen me energji, emocion dhe forcë interpretimi, duke e bërë publikun të qeshë, të mendojë apo të përlotet. Bisedat me të kanë qenë gjithmonë si orë mësimi. Nga çdo takim me Robert Ndrenikën merr diçka: kulturë, përvojë jetësore, filozofi të thjeshtë njerëzore dhe mbi të gjitha dashurinë për artin. Pikërisht ndaj, kur shoh reagimet e ashpra ndaj një deklarate të tij si qytetar, mendoj se duhet të dimë të ndajmë figurën e kolosit të skenës shqiptare nga bindjet apo simpatitë personale që ai mund të ketë në jetën e tij private. Debatet shterpw Ende në rrjetet sociale vazhdon të diskutohet deklarata e aktorit të madh shqiptar Robert Ndrenika gjatë paraqitjes së kryebashkiakut Erion Veliaj në seancën gjyqësore të kësaj të premteje. Në atë seancë një numër i madh artistësh kishin shkuar në mbështetje të Veliajt, ndërsa takimi më i komentuar ishte ai i Robert Ndrenikës me kryebashkiakun, pak minuta para nisjes së procesit. Fjalët e aktorit: “Ç’të mbeti nga burgu, do ta vazhdoj unë”, krijuan menjëherë reagime të shumta. Disa e interpretuan si humor të hidhur, disa si solidaritet njerëzor, të tjerë si mbështetje politike. Në rrjetet sociale shpërthyen debatet, kritikat, ironitë dhe madje sulmet personale. Por pikërisht këtu lind nevoja për një reflektim më të thellë: a duhet gjykuar një artist i madh për një deklaratë emocionale të bërë si qytetar? Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata mbeten njerëz me bindje, dobësi, simpati dhe preferenca personale. Një artist nuk jeton vetëm në skenë. Ai ka dy jetë: jetën artistike dhe jetën qytetare. Në skenë ai i përket publikut, historisë dhe artit; jashtë saj ai i përket vetes, bindjeve dhe emocioneve të tij njerëzore. Aktor i madh Robert Ndrenika është një nga aktorët më të mëdhenj shqiptarë të të gjitha kohërave. Breza të tërë janë rritur me rolet e tij në teatër dhe kinematografi. Ai nuk është thjesht një aktor i suksesshëm, por një institucion më vete i artit shqiptar. Emri i tij lidhet me dhjetëra role që kanë hyrë në memorien kolektive të shqiptarëve. Nga “Horizonte të hapura”, “I teti në bronx”, “Kapedani”, “Koncert në vitin 1936”, “Në shtëpinë tonë”, “Mësonjtorja”, “Prefekti”, “Nëntori i dytë”, “Besa e kuqe”, “Shirat e vjeshtës”, “Shi në plazh” e deri te dhjetëra interpretime të tjera në teatër, Robert Ndrenika ka qenë një shkollë më vete interpretimi. Figura e tij artistike është ngritur mbi talentin, punën dhe përkushtimin shumëvjeçar ndaj skenës shqiptare. Vetëm roli i Qazim Mulletit tek filmi “Prefekti” do të mjaftonte që emri i tij të mbetej përgjithmonë në historinë e kinemasë shqiptare. Ndërsa personazhe të tjerë si Stefi, Agush Kalemi apo Fotaqi treguan dimensionin e jashtëzakonshëm të një aktori që dinte të lëvizte mes humorit, dramës dhe tragjikomikes me një natyrshmëri të rrallë. Deklarata spontane Por gjithë kjo pasuri artistike nuk mund dhe nuk duhet të fshihet nga një deklaratë spontane apo nga një simpati personale politike. Nuk mund të kryqëzohet një artist i madh sepse si qytetar ka zgjedhur të mbështesë dikë, ashtu siç miliona njerëz mbështesin parti, drejtues apo ekipe sportive të ndryshme. Dikush është me Partizanin, dikush me Tiranën; dikush majtas, dikush djathtas. Kjo është pjesë e pluralizmit dhe e lirisë individuale. Është e mundur që Robert Ndrenika të ketë simpati njerëzore për Erion Veliajn. Është gjithashtu e mundur që ai ta vlerësojë për investimet që janë bërë në art, kulturë, teatro apo aktivitete artistike gjatë kohës që Veliaj drejtoi Bashkinë e Tiranës. Kjo mbetet zgjedhje personale dhe nuk cenon aspak madhështinë e tij si artist. Problemi qëndron tek mënyra sesi shoqëria jonë reagon. Ne shpesh kalojmë menjëherë nga adhurimi në linçim publik. Një deklaratë e vetme mjafton që rrjetet sociale të harrojnë kontributet e një jete të tërë. Kjo është padrejtësi morale dhe mungesë kulture demokratike. Në vendet me traditë demokratike artisti ndahet nga bindja e tij politike. Askush nuk ua mohon veprat artistëve sepse votojnë majtas apo djathtas. Arti nuk është gjykatë politike. Një aktor nuk matet me deklaratat e momentit, por me atë që ka lënë në kulturën kombëtare. Robert Ndrenika ka lënë shumë më tepër sesa një fjali të komentuar në rrjetet sociale. Ai ka lënë personazhe, emocione, humor, lot dhe kujtime që jetojnë prej dekadash në publikun shqiptar. Rreziku Një komb që nuk respekton ikonat e tij artistike rrezikon të humbasë kujtesën kulturore. Kritika është normale dhe demokracia e lejon debatin, por debati nuk duhet të kthehet në fshirje të figurës së një artisti që i ka dhënë aq shumë kulturës shqiptare. Ndaj, përtej polemikave të ditës, duhet të dimë të ndajmë artistin nga qytetari. Robert Ndrenika mbetet një kolos i skenës shqiptare. Ndërsa Robert Ndrenika qytetar ka të drejtën e tij të mendojë, të ndiejë dhe të mbështesë kë të dojë. Pikërisht kjo ndarje është thelbi i një shoqërie demokratike dhe i qytetërimit kulturor.

Albert Z. Zholi: Robert Ndrenika mes artit dhe qytetarisë, mes madhështisë dhe kryqëzimit

-Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata …