Arbana Qeriqi: Standardet e dyfishta dhe degradimi i diskursit në Kuvendin e Kosovës

Në asnjë kohë, as sot e as kurrë, shoqërisë sonë nuk i duhen krahinorizma, ndarje artificiale apo tentativa për të njollosur një pjesë të territorit për fajin e individëve. Këto qasje nuk janë vetëm të padrejta, por edhe të rrezikshme, sepse ushqejnë përçarje dhe largojnë fokusin nga thelbi i problemit: përgjegjësia individuale dhe edukimi shoqëror në tërësi. Nuk janë zonat ato që prodhojnë individë të mirë apo të këqij; është familja, shkolla, dhe vetëdija qytetare që formësojnë karakterin dhe vlerat.

Prandaj, çdo tentativë për të përgjithësuar apo stigmatizuar një shoqëri të tërë për shkak të veprimeve të një individi është jo vetëm e gabuar, por edhe një regres i rrezikshëm në diskursin publik. Shoqëritë e shëndosha ndërtohen mbi drejtësinë individuale, jo mbi paragjykime kolektive.

Në këtë kontekst, deklarata e deputetit F.G. në Kuvendin e Kosovës është e papranueshme dhe e pafalshme. Fjalori i përdorur ishte fyes, përçmues dhe në kundërshtim të plotë me etikën parlamentare. Ironia bëhet edhe më e thellë kur një figurë publike kërkon dënime ekstreme për dikë që historikisht ka qenë pjesë e proceseve që ka sjellë lirinë dhe shtetësinë e vendit. Kjo nuk është vetëm mungesë respekti, por edhe një deformim i rrezikshëm i narrativës historike.

Akoma më shqetësuese është heshtja. Reagimi i munguar i deputetëve të tjerë në sallë, veçanërisht i atyre që do të duhej të ndiheshin të prekur drejtpërdrejt, ngre pikëpyetje serioze mbi standardet morale dhe politike që po tolerohen. Heshtja në raste të tilla nuk është neutralitet; është miratim i heshtur. Në një demokraci funksionale, gjuha e urrejtjes dhe fyerjet publike duhet të hasin menjëherë në kundërshtim, pa dallim përkatësie politike.

Shtrohet një pyetje e thjeshtë, por thelbësore: çfarë do të ndodhte nëse një deputet i një partie tjetër do të përdorte të njëjtën gjuhë ndaj një lideri të tyre? Reagimet do të ishin të menjëhershme, të ashpra dhe të koordinuara. Kjo tregon qartë ekzistencën e një standardi të dyfishtë, i cili ka zënë vend në diskursin politik të viteve të fundit. Ky standard i dyfishtë është një nga faktorët kryesorë që po e dëmton besimin e qytetarëve në institucionet e tyre.

Prej më shumë se pesë vitesh, gjuha në Kuvend ka degraduar ndjeshëm. Ata që dikur në opozitë shfaqeshin si zëra të arsyes, të dijes dhe të përfaqësimit të vuajtjes qytetare, sot shpesh bien në të njëjtat, madje edhe më të rënda, gabime që dikur i kritikonin. Ky transformim nuk është vetëm hipokrizi politike; është një dështim i thellë etik.

Është e dhimbshme të thuhet, por një pjesë e deputetëve të kësaj legjislature lënë për të dëshiruar si në nivelin e dijes, ashtu edhe në atë të kulturës dhe etikës. Parlamenti duhet të jetë tempull i debatit të argumentuar, i mendimit kritik dhe i respektit institucional, jo arenë fyerjesh, mllefesh dhe injorance.

Në fund, dëmi që shkaktohet nuk është vetëm politik. Është shoqëror, është kulturor dhe është afatgjatë. Kur institucionet më të larta të shtetit japin shembuj të tillë, ato legjitimojnë një klimë përçarjeje dhe banalizojnë diskursin publik. Dhe kjo, në një shtet ende në konsolidim, është një kosto që nuk mund ta përballojmë.

Kosova ka nevojë për një klasë politike që reflekton, që mban përgjegjësi dhe që e kupton peshën e fjalës publike. Sepse fjala në Kuvend nuk është thjesht deklaratë, është standard. Dhe standardi që po vendoset sot, do të jetë realiteti i nesërm i kësaj shoqërie.

Kontrolloni gjithashtu

Zejnullah Rrahim Zejna (27.7.1967 – 3.6.1999)

Fadil REXHA: Jo për pragun e shtëpisë, por për lirinë e Shqipërisë

Gjatë viteve të ‘70-‘80-ta lexonim dhe shpërndanim libra me përmbajtje atdhetare: Lidhja e Prizrenit, Lëvizja …