Fazli Maloku

Fazli Maloku: Ju dhe vetëm ju i qëndruat besnik, të pa lëkundur, me guxim Zgalemi, idealit të luftës së UÇK-së

Të dashur vëllezër e motra, drejtues të Radio Kosova e Lirë  dhe TV Dielli!

Në përvjetorin e 21-të të punës suaj në Radio Kosova e Lirë, nga thellësia e shpirtit uroj shëndet, lumturi dhe punë të begatë në të ardhmen gjithë stafit tuaj! Veprimtaria e juaj në çështjen shqiptare ende të pazgjidhur, për çlirim e bashkim kombëtar, shtrihet në tri periudha:

Periudha e Ilegales shqiptare, e cila ishte një luftë me dekada të tëra; demonstrata të fuqishme. Përleshje fytafyt me forcat gjakatare serbo-jugosllave. Lufta nëpër çelitë e burgjeve serbo-jugosllave. Lufta në sallat e gjykatave serbo-jugosllave. Të vrarë e të dënuar shqiptarë me shekuj me qellim të shuajtjes njëherë e përgjithmonë ndjenjat nacionaliste, atdhetariste, idenë për çlirim dhe bashkim kombëtar me Nënën Shqipëri. Vigajtë e kësaj lufte si Bacë Adem Demaçi, Metush Krasniqi, Ukshin Hoti, gjithmonë nën drejtimin dhe ndihmën e Nënlokës Shqipëri dhe të burrit të madh të kombit, xhaxhit Enver Hoxha, krijuan një armatë të tërë veprimtarësh, idealistë, të gatshëm në çdo kohë për sakrificë sublime. Pjesëtarë të kësaj armate jeni edhe shumica nga ju drejtues të Radio Kosova e Lirë e të TV-Dielli, përjashto moshat e reja. Dhe kjo luftë idesh të kundërta, ajo titiste që ne të konvertohemi në “jugosllavë”, si dhe ajo enveriane, që ne të mbetemi shqiptarë me të vetmen ide ÇLIRIMI DHE BASHKIMI KOMBËTAR me NËNËN SHQIPËRI. Dhe kjo luftë u fitua.

Periudha e Dytë, lufta e UÇK dhe çlirimi i Kosovës. Në këtë luftë për jetë a vdekje, ju i dhuruat Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës, armën më të fuqishme që për kohën mund të kishte një ushtri, Radio Kosova e Lirë dhe agjencinë Kosova Pres. Rrethanat në të cilat punuat ju gjatë luftës ishin ndër ma të vështirat dhe duhej një fuqi njerëzore e cila të dukej “mbinjerëzore”. Zëri ëmblematik “ju flet Kosova e Lirë, ktheu shpresën e shqiptarëve dhe bindjen se UÇK-ja do ta fitojë luftën. Dhe kjo luftë u fitua.

Periudha e Tretë, ajo e pas luftës. Ju dhe vetëm ju i qëndruat besnik, të pa lëkundur, me guxim Zgalemi, idealit të luftës së UÇK-së, duke ju ofruar shqiptarëve kudo që jetojnë një program të pasur kombëtar dhe vetëm kombëtar. Jemi në dijeni për të gjitha furtunat, presionet si nga jashtë, për fat të keq edhe nga brenda, nga tradhtarë të idealit të luftës dhe sahanlëpirësat faqezi. Ju e fituat edhe këtë luftë burrërisht. Ndjehemi edhe ne krenarë që i takojmë këtij rreshtimi me drejtim kombëtar shqiptar. Jemi edhe më të guximshëm në veprimet tona kur kemi një Radio dhe një TV tërësisht kombëtar. Ju, iu përmbajtët me përkushtim porosisë së kolosit të kombit Sami Frashërit, i cili në kohën e tij i porosiste shqiptarët: ” Çdo kush që na del përpara, në rrugën tonë të shenjt, ta shtyjmë, ta rrëzojmë, ta shkelim dhe të ecim para”.

Shëndet, lumturi, bardhësi në rrugën tuaj e që është edhe rruga e kombit!

Me dashuri e respekt:

Prishtinë, 4 janar 2020.

Kontrolloni gjithashtu

-Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata mbeten njerëz me bindje, dobësi, -Nuk mund të kryqëzohet një artist i madh sepse si qytetar ka zgjedhur të mbështesë dikë, ashtu siç miliona njerëz mbështesin parti, drejtues apo ekipe sportive të ndryshme. -Ne shpesh kalojmë menjëherë nga adhurimi në linçim publik. -Një deklaratë e vetme mjafton që rrjetet sociale të harrojnë kontributet e një jete të tërë. -Kjo është padrejtësi morale dhe mungesë kulture demokratike. Albert Z. ZHOLI Kam pasur fatin të zhvilloj shumë takime dhe intervista me aktorin e madh "Nderi i Kombit" Robert Ndrenika. Në jetën e përditshme ai është krejt ndryshe nga shpërthimi artistik që shohim në skenë apo në ekran. Një intelektual i qetë, i mençur, i kulturuar, me një finesë komunikimi që të bën menjëherë për vete. Në bisedë flet me maturi, me humor të hollë dhe me atë urtësi që vjen vetëm nga njerëzit që kanë jetuar shumë dhe kanë lexuar akoma më shumë. Ndërsa në skenë ai shndërrohet krejtësisht: shpërthen me energji, emocion dhe forcë interpretimi, duke e bërë publikun të qeshë, të mendojë apo të përlotet. Bisedat me të kanë qenë gjithmonë si orë mësimi. Nga çdo takim me Robert Ndrenikën merr diçka: kulturë, përvojë jetësore, filozofi të thjeshtë njerëzore dhe mbi të gjitha dashurinë për artin. Pikërisht ndaj, kur shoh reagimet e ashpra ndaj një deklarate të tij si qytetar, mendoj se duhet të dimë të ndajmë figurën e kolosit të skenës shqiptare nga bindjet apo simpatitë personale që ai mund të ketë në jetën e tij private. Debatet shterpw Ende në rrjetet sociale vazhdon të diskutohet deklarata e aktorit të madh shqiptar Robert Ndrenika gjatë paraqitjes së kryebashkiakut Erion Veliaj në seancën gjyqësore të kësaj të premteje. Në atë seancë një numër i madh artistësh kishin shkuar në mbështetje të Veliajt, ndërsa takimi më i komentuar ishte ai i Robert Ndrenikës me kryebashkiakun, pak minuta para nisjes së procesit. Fjalët e aktorit: “Ç’të mbeti nga burgu, do ta vazhdoj unë”, krijuan menjëherë reagime të shumta. Disa e interpretuan si humor të hidhur, disa si solidaritet njerëzor, të tjerë si mbështetje politike. Në rrjetet sociale shpërthyen debatet, kritikat, ironitë dhe madje sulmet personale. Por pikërisht këtu lind nevoja për një reflektim më të thellë: a duhet gjykuar një artist i madh për një deklaratë emocionale të bërë si qytetar? Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata mbeten njerëz me bindje, dobësi, simpati dhe preferenca personale. Një artist nuk jeton vetëm në skenë. Ai ka dy jetë: jetën artistike dhe jetën qytetare. Në skenë ai i përket publikut, historisë dhe artit; jashtë saj ai i përket vetes, bindjeve dhe emocioneve të tij njerëzore. Aktor i madh Robert Ndrenika është një nga aktorët më të mëdhenj shqiptarë të të gjitha kohërave. Breza të tërë janë rritur me rolet e tij në teatër dhe kinematografi. Ai nuk është thjesht një aktor i suksesshëm, por një institucion më vete i artit shqiptar. Emri i tij lidhet me dhjetëra role që kanë hyrë në memorien kolektive të shqiptarëve. Nga “Horizonte të hapura”, “I teti në bronx”, “Kapedani”, “Koncert në vitin 1936”, “Në shtëpinë tonë”, “Mësonjtorja”, “Prefekti”, “Nëntori i dytë”, “Besa e kuqe”, “Shirat e vjeshtës”, “Shi në plazh” e deri te dhjetëra interpretime të tjera në teatër, Robert Ndrenika ka qenë një shkollë më vete interpretimi. Figura e tij artistike është ngritur mbi talentin, punën dhe përkushtimin shumëvjeçar ndaj skenës shqiptare. Vetëm roli i Qazim Mulletit tek filmi “Prefekti” do të mjaftonte që emri i tij të mbetej përgjithmonë në historinë e kinemasë shqiptare. Ndërsa personazhe të tjerë si Stefi, Agush Kalemi apo Fotaqi treguan dimensionin e jashtëzakonshëm të një aktori që dinte të lëvizte mes humorit, dramës dhe tragjikomikes me një natyrshmëri të rrallë. Deklarata spontane Por gjithë kjo pasuri artistike nuk mund dhe nuk duhet të fshihet nga një deklaratë spontane apo nga një simpati personale politike. Nuk mund të kryqëzohet një artist i madh sepse si qytetar ka zgjedhur të mbështesë dikë, ashtu siç miliona njerëz mbështesin parti, drejtues apo ekipe sportive të ndryshme. Dikush është me Partizanin, dikush me Tiranën; dikush majtas, dikush djathtas. Kjo është pjesë e pluralizmit dhe e lirisë individuale. Është e mundur që Robert Ndrenika të ketë simpati njerëzore për Erion Veliajn. Është gjithashtu e mundur që ai ta vlerësojë për investimet që janë bërë në art, kulturë, teatro apo aktivitete artistike gjatë kohës që Veliaj drejtoi Bashkinë e Tiranës. Kjo mbetet zgjedhje personale dhe nuk cenon aspak madhështinë e tij si artist. Problemi qëndron tek mënyra sesi shoqëria jonë reagon. Ne shpesh kalojmë menjëherë nga adhurimi në linçim publik. Një deklaratë e vetme mjafton që rrjetet sociale të harrojnë kontributet e një jete të tërë. Kjo është padrejtësi morale dhe mungesë kulture demokratike. Në vendet me traditë demokratike artisti ndahet nga bindja e tij politike. Askush nuk ua mohon veprat artistëve sepse votojnë majtas apo djathtas. Arti nuk është gjykatë politike. Një aktor nuk matet me deklaratat e momentit, por me atë që ka lënë në kulturën kombëtare. Robert Ndrenika ka lënë shumë më tepër sesa një fjali të komentuar në rrjetet sociale. Ai ka lënë personazhe, emocione, humor, lot dhe kujtime që jetojnë prej dekadash në publikun shqiptar. Rreziku Një komb që nuk respekton ikonat e tij artistike rrezikon të humbasë kujtesën kulturore. Kritika është normale dhe demokracia e lejon debatin, por debati nuk duhet të kthehet në fshirje të figurës së një artisti që i ka dhënë aq shumë kulturës shqiptare. Ndaj, përtej polemikave të ditës, duhet të dimë të ndajmë artistin nga qytetari. Robert Ndrenika mbetet një kolos i skenës shqiptare. Ndërsa Robert Ndrenika qytetar ka të drejtën e tij të mendojë, të ndiejë dhe të mbështesë kë të dojë. Pikërisht kjo ndarje është thelbi i një shoqërie demokratike dhe i qytetërimit kulturor.

Albert Z. Zholi: Robert Ndrenika mes artit dhe qytetarisë, mes madhështisë dhe kryqëzimit

-Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata …