Isuf Ismaili: Kështu foli për Kryengritjen Shqiptare të vitit 1981, drejtori i Radios-Kosova e Lirë, Ahmet Qeriqi

Isuf Ismaili: Radio Kosova e Lirë, zëri i shqiptarësisë sonë, në 25 – vjetorin e saj

Sot është 25 – vjetori i një medie të shquar shqiptare, i një radioje heroike që u themelua në flakët e luftës për lirinë e bashkimin e Atdheut, në flakët e madhështinë heroike të bijve e bijave më të mirë të popullit shqiptar që u radhitën në Ushtrinë Çlirimtare të Kosovës.

Sot është pra 25 – vjetori i Radios Kosova e Lirë, kësaj radioje që u bë zëri më i ëmbël, më shpresëdhënës i popullatës shqiptare në Kosovë dhe jo vetëm në Kosovë, por në të tëra viset shqiptare, sepse heronjtë e saj transmetonin fitoret, transmetonin madhështinë, zjarrin e ngadhënjimit mbi armikun e egër, të tërbuar, ata transmetonin çdo ditë e çdo minutë, duke dhënë lajme se bisha e tërbuar armike, po plagosej, goditej në zemër dhe se Kosova po çlirohej, po mbrohej me gjakun e bijve e bijave më të mira me jetën me shpirtin e tyre të pamposhtur të rreshtuar në radhët e UÇK – së, e cila ia ndriti ballin Shqipërisë së tërësishme, të gjitha trojeve të gjuhës shqipe.

Oficerët e tërbuar të Millosheviqit, të Serbisë pushtuese, goditën me predha nga avionë bombardues, shumë herë vendin në afërsi, ku transmetonte Radio Kosova e Lirë, por ajo ishte e mbrojtur nga populli, nga luftëtarët besnikë të UÇK-së, nga malet, nga shkëmbinjtë, nga drunjtë, nga lartësitë, nga bunkeri që me aq përkujdesje e me aq siguri ishte ndërtuar.

Radio Kosovën e Lirë po e udhëhiqnin, po e mirëmbanin, po drejtonin emra të shquar që edhe në të kaluarën qenë veprimtarë e bij të dashur të popullit që kishin vepruar në radhët e organizatave e grupeve atdhetare, ilegale, por  që disa nga ata  i kishin burgosur armiqtë jugosllavë, para luftës së UÇK- së, siç janë: Ahmet Qeriqi, Nezir Myrtaj, Martin Çuni, Nysret Pllana, ndërkohë Radios iu kanë bashkuar edhe  Valdet Hoti, Shaqir Zeneli, Fatmir Dugolli, Ismet  Sopi, Rizah Berisha  si dhe reporterët nga shtatë zonat operative të UÇK-së. Ndërsa Agjencinë Kosova press e udhëhiqnin: Isa Krasniqi, Berat Luzha, Besnik Berisha, Qemal Aliu, Metë Bytyçi, Fadil Bajraktari e të tjerë. Ata qenë bërë dielli që ua ngrohte zemrat njerëzve tanë, popullatës, shqiptarëve të strehuar në male e lugina, në vende të ndryshme etj.

Ditë pas ditësh, fitore pas fitoresh Kosova u çlirua dhe Radio Kosova e Lirë së bashku bijtë e bijat, luftëtarët e denjë të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës u vendosën në Prishtinë.

Radio Kosova Lirë në radhë të parë u bë zëdhënëse e Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës, u bë zëri i heronjve e i dëshmorëve, zëri i Komandantit Legjendar, Heroit të Popullit Adem Jashari, zëri i të gjithë dëshmorëve e heronjve, të tri luftërave çlirimtare  të UÇK- së, UÇPMB – së dhe UÇK – së në trojet shqiptare nën Maqedoni.

Profesor, Ahmet Qeriqi qe drejtuesi kryesor si në kohën e luftës sonë çlirimtare, në kohën e UÇK-së, si edhe pas luftës në Kosovën e lirë. Ai me të tërë familjen mori pjesë në luftë, me bashkëshorten  Zymryte Shamolli-Qeriqi, me bijat: Arbanën, Labërien, Rrezartën, bijtë Epirin e Zamirin, (bija e madhe Antigona me familjen e saj ndodhej në Gjermani).  pastaj  me vëllanë Hasanin dhe familjen e tij, xhaxhanë Mehdiun me familjen e tij dhe shumë kushërinj të tjerë, të cilët kanë qenë  pjesë e luftës së UÇK-së.

Profesor Ahmet Qeriqi edhe pas luftës ishte dhe është drejtor i RKL -së, ai punon e vepron pa u ndalur, pa pushuar, përkushtimi i tij është aq i madh, sa nuk mund ta përshkruajmë pak fjalë dhe shpejt e shpejtë.

 Profesor Ahmet Qeriqi e veprat e tij, janë shembulli më i mirë i botës shqiptare, i humanizmit dhe vlerave të tërësishme njerëzore. Ai ka dhënë shumë në letërsi, në gjuhësi, në publicistikë, në histori, por duke qenë në flakët e luftës për lirinë e për bashkimin e Shqipërisë së tërësishme, duke vepruar edhe para, gjatë e pas luftës së UÇK – së heroike, ai diti dhe veproi, diti dhe shkroi romanet e veprat të shquara, na i dhuroi ato për t’i ndritur mendjet tona, për të mësuar shumë jo vetëm për luftën e fundit, por edhe për historinë e për ngjarjet e mëdha që kanë ndodhur në Mesjetë e deri më sot. Ai vazhdon të japë shumë edhe tani në një moshë, ku në rrethana normale do të duhej të ishte i qetë pa angazhime të mëdha.

Të rrallë janë njerëzit e tillë, në botë, si profesor Ahmet Qeriqi, i cili është institucion në vete, me gjithë atë veprimtari qoftë praktike, qoftë teorike, duke qenë veprimtar e luftëtar besnik, i gatshëm për të derdhur edhe pikën e fundit të gjakut për atdhe e humanizëm, siç qe edhe në luftën heroike të UÇK – së, por edhe për t’i shërbyer popullit të tij me dije e veprimtari të shkruar e cila mbetet, përjetësisht, përderisa të ketë gjuhë shqipe e shqiptarë të denjë, njerëz të mirë, që e duan dhe ndjejnë se e drejta, njerëzorja e bukura dhe vlerat humaniste janë ato që duhen përqafuar e përuruar.

Radio Kosova e Lirë pas luftës krijoi e bëri shumë qoftë në fushën informative, qoftë në drejtimet e atdhetarizmit shqiptar e humanizmit njerëzor.

Ajo është një shtëpi e vogël ku gëlon veprimtaria e të gjithë njerëzve të përkushtuar atdhedashës që nga Prishtina, Presheva, Tetova, Tirana, Shkodra, Struga, Vlora etj. Ajo është shtëpi e kulturës e dijes, është një shtëpi ku u ruajt mrekullisht dinjiteti, karakteri  i shqiptarit, u ruajt madhështia e tij.

Profesor Ahmeti punon e vepron duke e përmbush me sukses të plotë edhe amanetin e Bacë Adem Demaçit, i cili kishte propozuar të bëhej një televizion, institucion i qenësisë sonë.  U themelua edhe Tv. Dielli i cili së bashku me Radio Kosovën e Lirë janë e do të jenë zëra të fuqishëm të shqiptarësisë, të Atdheut. Ato mirëmbahen me përkushtim të shkëlqyer e dhe të Zamir Qeriqit dhe motës së tij Arbanës! Jehofshin e kurrë mos u shofshin zërat e programet e këtyre mendjeve shqiptare!

Kontrolloni gjithashtu

-Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata mbeten njerëz me bindje, dobësi, -Nuk mund të kryqëzohet një artist i madh sepse si qytetar ka zgjedhur të mbështesë dikë, ashtu siç miliona njerëz mbështesin parti, drejtues apo ekipe sportive të ndryshme. -Ne shpesh kalojmë menjëherë nga adhurimi në linçim publik. -Një deklaratë e vetme mjafton që rrjetet sociale të harrojnë kontributet e një jete të tërë. -Kjo është padrejtësi morale dhe mungesë kulture demokratike. Albert Z. ZHOLI Kam pasur fatin të zhvilloj shumë takime dhe intervista me aktorin e madh "Nderi i Kombit" Robert Ndrenika. Në jetën e përditshme ai është krejt ndryshe nga shpërthimi artistik që shohim në skenë apo në ekran. Një intelektual i qetë, i mençur, i kulturuar, me një finesë komunikimi që të bën menjëherë për vete. Në bisedë flet me maturi, me humor të hollë dhe me atë urtësi që vjen vetëm nga njerëzit që kanë jetuar shumë dhe kanë lexuar akoma më shumë. Ndërsa në skenë ai shndërrohet krejtësisht: shpërthen me energji, emocion dhe forcë interpretimi, duke e bërë publikun të qeshë, të mendojë apo të përlotet. Bisedat me të kanë qenë gjithmonë si orë mësimi. Nga çdo takim me Robert Ndrenikën merr diçka: kulturë, përvojë jetësore, filozofi të thjeshtë njerëzore dhe mbi të gjitha dashurinë për artin. Pikërisht ndaj, kur shoh reagimet e ashpra ndaj një deklarate të tij si qytetar, mendoj se duhet të dimë të ndajmë figurën e kolosit të skenës shqiptare nga bindjet apo simpatitë personale që ai mund të ketë në jetën e tij private. Debatet shterpw Ende në rrjetet sociale vazhdon të diskutohet deklarata e aktorit të madh shqiptar Robert Ndrenika gjatë paraqitjes së kryebashkiakut Erion Veliaj në seancën gjyqësore të kësaj të premteje. Në atë seancë një numër i madh artistësh kishin shkuar në mbështetje të Veliajt, ndërsa takimi më i komentuar ishte ai i Robert Ndrenikës me kryebashkiakun, pak minuta para nisjes së procesit. Fjalët e aktorit: “Ç’të mbeti nga burgu, do ta vazhdoj unë”, krijuan menjëherë reagime të shumta. Disa e interpretuan si humor të hidhur, disa si solidaritet njerëzor, të tjerë si mbështetje politike. Në rrjetet sociale shpërthyen debatet, kritikat, ironitë dhe madje sulmet personale. Por pikërisht këtu lind nevoja për një reflektim më të thellë: a duhet gjykuar një artist i madh për një deklaratë emocionale të bërë si qytetar? Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata mbeten njerëz me bindje, dobësi, simpati dhe preferenca personale. Një artist nuk jeton vetëm në skenë. Ai ka dy jetë: jetën artistike dhe jetën qytetare. Në skenë ai i përket publikut, historisë dhe artit; jashtë saj ai i përket vetes, bindjeve dhe emocioneve të tij njerëzore. Aktor i madh Robert Ndrenika është një nga aktorët më të mëdhenj shqiptarë të të gjitha kohërave. Breza të tërë janë rritur me rolet e tij në teatër dhe kinematografi. Ai nuk është thjesht një aktor i suksesshëm, por një institucion më vete i artit shqiptar. Emri i tij lidhet me dhjetëra role që kanë hyrë në memorien kolektive të shqiptarëve. Nga “Horizonte të hapura”, “I teti në bronx”, “Kapedani”, “Koncert në vitin 1936”, “Në shtëpinë tonë”, “Mësonjtorja”, “Prefekti”, “Nëntori i dytë”, “Besa e kuqe”, “Shirat e vjeshtës”, “Shi në plazh” e deri te dhjetëra interpretime të tjera në teatër, Robert Ndrenika ka qenë një shkollë më vete interpretimi. Figura e tij artistike është ngritur mbi talentin, punën dhe përkushtimin shumëvjeçar ndaj skenës shqiptare. Vetëm roli i Qazim Mulletit tek filmi “Prefekti” do të mjaftonte që emri i tij të mbetej përgjithmonë në historinë e kinemasë shqiptare. Ndërsa personazhe të tjerë si Stefi, Agush Kalemi apo Fotaqi treguan dimensionin e jashtëzakonshëm të një aktori që dinte të lëvizte mes humorit, dramës dhe tragjikomikes me një natyrshmëri të rrallë. Deklarata spontane Por gjithë kjo pasuri artistike nuk mund dhe nuk duhet të fshihet nga një deklaratë spontane apo nga një simpati personale politike. Nuk mund të kryqëzohet një artist i madh sepse si qytetar ka zgjedhur të mbështesë dikë, ashtu siç miliona njerëz mbështesin parti, drejtues apo ekipe sportive të ndryshme. Dikush është me Partizanin, dikush me Tiranën; dikush majtas, dikush djathtas. Kjo është pjesë e pluralizmit dhe e lirisë individuale. Është e mundur që Robert Ndrenika të ketë simpati njerëzore për Erion Veliajn. Është gjithashtu e mundur që ai ta vlerësojë për investimet që janë bërë në art, kulturë, teatro apo aktivitete artistike gjatë kohës që Veliaj drejtoi Bashkinë e Tiranës. Kjo mbetet zgjedhje personale dhe nuk cenon aspak madhështinë e tij si artist. Problemi qëndron tek mënyra sesi shoqëria jonë reagon. Ne shpesh kalojmë menjëherë nga adhurimi në linçim publik. Një deklaratë e vetme mjafton që rrjetet sociale të harrojnë kontributet e një jete të tërë. Kjo është padrejtësi morale dhe mungesë kulture demokratike. Në vendet me traditë demokratike artisti ndahet nga bindja e tij politike. Askush nuk ua mohon veprat artistëve sepse votojnë majtas apo djathtas. Arti nuk është gjykatë politike. Një aktor nuk matet me deklaratat e momentit, por me atë që ka lënë në kulturën kombëtare. Robert Ndrenika ka lënë shumë më tepër sesa një fjali të komentuar në rrjetet sociale. Ai ka lënë personazhe, emocione, humor, lot dhe kujtime që jetojnë prej dekadash në publikun shqiptar. Rreziku Një komb që nuk respekton ikonat e tij artistike rrezikon të humbasë kujtesën kulturore. Kritika është normale dhe demokracia e lejon debatin, por debati nuk duhet të kthehet në fshirje të figurës së një artisti që i ka dhënë aq shumë kulturës shqiptare. Ndaj, përtej polemikave të ditës, duhet të dimë të ndajmë artistin nga qytetari. Robert Ndrenika mbetet një kolos i skenës shqiptare. Ndërsa Robert Ndrenika qytetar ka të drejtën e tij të mendojë, të ndiejë dhe të mbështesë kë të dojë. Pikërisht kjo ndarje është thelbi i një shoqërie demokratike dhe i qytetërimit kulturor.

Albert Z. Zholi: Robert Ndrenika mes artit dhe qytetarisë, mes madhështisë dhe kryqëzimit

-Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata …