J. Krasniqi

Jakup Krasniqi: Vendimet e guximshme sjellin ndryshime të mëdha

 Jam i bindur se të gjitha gjeneratat e ilegales po të kërkohej nga prindërit e tyre, mbase me ndonjë përjashtim, për përfshirje në organizata revolucionare e çlirimtare do ta merrnin një përgjigje: “Është punë e vështirë të luftosh me shtetin – Jugosllavinë e Titos dhe UDB-në Rankoviqiste me zagarët e tyre!” Por, ata të ilegales nuk vepruan ashtu, ata nuk kërkuan, as pyetën, por vepruan fshehur të gjithëve, veç bashkëmendimtarëve të tyre të idealit! Ata kërkuan dhe pyetën vetëm ndërgjegjen e tyre, bindjet e tyre që i kishin krijuar nga realiteti i hidhur i robërisë, nga shëmbëlltyrat e tyre historike që i mbushnin me dashurinë për lirinë dhe dijet e fituara se asgjë nuk ndryshohet pa bindje, guxim, konsistencë e konsekuencë dhe, mbi të gjitha, pa integritetin personal të secilit ilegalisht.

Cili prind do t’i kërkonte Adem Demaçit t’i kalonte 30 vjet nëpër burgjet jugosllave? Edhe pse nëna i kishte thënë e përsëritur: “Nëna është e vdekshme, Shqipëria është e pavdekshme!”. Por Adem Demaçi e nisi një rrugëtim pa u lëkundur dhe atij rrugëtimi sikurse edhe idealit të tij për çlirim e bashkim kombëtar iu qëndroi besnikërisht deri në fund të jetës së tij. Adem Deamçi në gjithë atë rrugëtim tregoi integritet ndër më të veçantët e gjithë brezit të tij duke u bërë kështu krye frymëzuesi i gjithë luftëtarëve të Lëvizjes Kombëtare Ilegale për Çlirim e Bashkim Kombëtar.

Një maksimë thotë: “Të luftosh edhe mund të humbësh, por pa luftuar nuk ka fitore, nuk ka liri!”

Nga kjo urti duhet të jenë udhëhequr shumë breza, të cilët edhe përjetuan shumë beteja jetësore, deri te ajo e Adem Legjendarit, i cili pos që pati një integritet të veçantë pati bindjen absolute se pa luftë e flijim nuk ka liri, nuk ka çlirim e bashkim kombëtar. Pa fije dyshimi, ai e pat një të veçantë, shok bindjeje e lufte e pati Xha Shabanin, babain e tij dhe gjithë familjen e tij, që në ditët tona pak kush do ta kuptojë këtë në përmasën e duhur! Përndryshe,me armikun shekullor, shtetin e Serbisë, kjo familje nuk do të luftonte në periudha të ndryshme, qysh nga 1991, për të kulmuar në janarin e 1998-tës dhe përfundimisht marsin e 1998-tës! Por, duhet nënvizuar edhe këtë: Sikur Adem Legjendari të kërkonte apo të pyeste politikanët e Prekazit, të Drenicës dhe sidomos të Kosovës së kohës, se a duhej luftuar për liri, pa dyshim nga të gjithë, pa përjashtim, nga të gjithë do ta merrte një përgjigje: “Serbia është e fortë, armë e njerëz për këtë luftë nuk kemi. Serbia na shfaros me shtëpi e katandi!” E tillë ishte bindja e njerëzve që donin ta “çlironin “ vendin pa luftë, i cili vend do të ishte “i hapur nga Serbia e Shqipëria”! Po kështu nuk mendoi Legjendari – Adem Jashari dhe Lëvizja Kombëtare për Çlirim që e mbështeti vazhdimin e luftës për liri.

Sa mirë bënë që as nuk e kërkuan këtë e as nuk i pyetën pritësit!

Adem Legjendari luftën e filloi më 30 dhjetor 1991, ndërsa jetën e përmbylli me lavdi ndër më të veçantat në historinë jo vetëm të kombit tonë, por edhe në atë të përbotshmen! Legjendari lirinë s’e arriti e as e përjetoi, por pas një viti Kosova e tij u çlirua e më pas edhe shteti u pavarësua. Familja e tij është përtërirë me nipër e mbesa si drita diellore! Jasharët legjendarë ishin të bindur se Liria për një komb vjen vetëm atëherë kur pjesëtaret e tij s’i druhen vdekjes për komb e atdhe, siç e thotë një aforizëm qartë e bindshëm: Liria vjen kur s’i druhesh vdekjes!

Lufta e tij çlirimtare, sakrifica e tij dhe kushtrimi që i solli gjithë popullit të tij bënë që kombi ynë të fitojë miq të rinj me të cilët e bashkërenduan lirinë, pavarësinë dhe së fundi Ushtrinë e Kosovës! Nuk thuhet kot: “Miku i mirë për ditë të vështira!”

I thashë si më sipër, shkurt e shqip, kërkesën imediate, ngulmimin dhe përkushtimin shekullor, për të treguar se njerëzve e kombeve në jetën e tyre politike mund t’ju falen shumëçka tjetër, por kurrë Liria, Pavarësia, Sovraniteti.

Shumë zhvillime të reja që po ndodhin rreth nesh këtyre ditëve, përfshirë sidomos këto të fundit, rreth taksës 100% dhe ushtrisë, konfirmojnë se për disa gjëra fundamentale, në mesin e tyre edhe shtet-ndërtimi, po u kërkua apo të pyetet pa skajshmërisht lidhur me veprimet e domosdoshme imediate as nga më të afërmit nuk të ketë izë dhe se këtë po e shohim si në pikun e ditës, e të mos flasim për sojin që ka interesa nga më të ndryshmet! Një gjë duhet pasur parasysh: janë interesat që po e udhëheqin Botën dhe jo vetëm sot!

Sepse ky fenomen nuk është vetëm i kohës sonë!

Botës dhe në Evropës duhet t’ju thuhet qartë: Edhe ne kemi të drejtën e ligjshme për Liri, Paqe e Siguri si çdo komb e shtet në Botë! Nuk janë ushtarët ata që rrezikojnë kombe e shtete, por janë politikat luftënxitëse e gjenocidale ndaj të tjerëve ato që kanë rrezikuar e rrezikojnë  kombe e shtete.

E kaluara jo e largët na e dëshmon ketë!

Ndaj për proceset vendimtare duhen vendime e veprime për ndryshim e jo pritjejet që te përgjumin e të shpien në pus të pafund!

Kontrolloni gjithashtu

-Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata mbeten njerëz me bindje, dobësi, -Nuk mund të kryqëzohet një artist i madh sepse si qytetar ka zgjedhur të mbështesë dikë, ashtu siç miliona njerëz mbështesin parti, drejtues apo ekipe sportive të ndryshme. -Ne shpesh kalojmë menjëherë nga adhurimi në linçim publik. -Një deklaratë e vetme mjafton që rrjetet sociale të harrojnë kontributet e një jete të tërë. -Kjo është padrejtësi morale dhe mungesë kulture demokratike. Albert Z. ZHOLI Kam pasur fatin të zhvilloj shumë takime dhe intervista me aktorin e madh "Nderi i Kombit" Robert Ndrenika. Në jetën e përditshme ai është krejt ndryshe nga shpërthimi artistik që shohim në skenë apo në ekran. Një intelektual i qetë, i mençur, i kulturuar, me një finesë komunikimi që të bën menjëherë për vete. Në bisedë flet me maturi, me humor të hollë dhe me atë urtësi që vjen vetëm nga njerëzit që kanë jetuar shumë dhe kanë lexuar akoma më shumë. Ndërsa në skenë ai shndërrohet krejtësisht: shpërthen me energji, emocion dhe forcë interpretimi, duke e bërë publikun të qeshë, të mendojë apo të përlotet. Bisedat me të kanë qenë gjithmonë si orë mësimi. Nga çdo takim me Robert Ndrenikën merr diçka: kulturë, përvojë jetësore, filozofi të thjeshtë njerëzore dhe mbi të gjitha dashurinë për artin. Pikërisht ndaj, kur shoh reagimet e ashpra ndaj një deklarate të tij si qytetar, mendoj se duhet të dimë të ndajmë figurën e kolosit të skenës shqiptare nga bindjet apo simpatitë personale që ai mund të ketë në jetën e tij private. Debatet shterpw Ende në rrjetet sociale vazhdon të diskutohet deklarata e aktorit të madh shqiptar Robert Ndrenika gjatë paraqitjes së kryebashkiakut Erion Veliaj në seancën gjyqësore të kësaj të premteje. Në atë seancë një numër i madh artistësh kishin shkuar në mbështetje të Veliajt, ndërsa takimi më i komentuar ishte ai i Robert Ndrenikës me kryebashkiakun, pak minuta para nisjes së procesit. Fjalët e aktorit: “Ç’të mbeti nga burgu, do ta vazhdoj unë”, krijuan menjëherë reagime të shumta. Disa e interpretuan si humor të hidhur, disa si solidaritet njerëzor, të tjerë si mbështetje politike. Në rrjetet sociale shpërthyen debatet, kritikat, ironitë dhe madje sulmet personale. Por pikërisht këtu lind nevoja për një reflektim më të thellë: a duhet gjykuar një artist i madh për një deklaratë emocionale të bërë si qytetar? Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata mbeten njerëz me bindje, dobësi, simpati dhe preferenca personale. Një artist nuk jeton vetëm në skenë. Ai ka dy jetë: jetën artistike dhe jetën qytetare. Në skenë ai i përket publikut, historisë dhe artit; jashtë saj ai i përket vetes, bindjeve dhe emocioneve të tij njerëzore. Aktor i madh Robert Ndrenika është një nga aktorët më të mëdhenj shqiptarë të të gjitha kohërave. Breza të tërë janë rritur me rolet e tij në teatër dhe kinematografi. Ai nuk është thjesht një aktor i suksesshëm, por një institucion më vete i artit shqiptar. Emri i tij lidhet me dhjetëra role që kanë hyrë në memorien kolektive të shqiptarëve. Nga “Horizonte të hapura”, “I teti në bronx”, “Kapedani”, “Koncert në vitin 1936”, “Në shtëpinë tonë”, “Mësonjtorja”, “Prefekti”, “Nëntori i dytë”, “Besa e kuqe”, “Shirat e vjeshtës”, “Shi në plazh” e deri te dhjetëra interpretime të tjera në teatër, Robert Ndrenika ka qenë një shkollë më vete interpretimi. Figura e tij artistike është ngritur mbi talentin, punën dhe përkushtimin shumëvjeçar ndaj skenës shqiptare. Vetëm roli i Qazim Mulletit tek filmi “Prefekti” do të mjaftonte që emri i tij të mbetej përgjithmonë në historinë e kinemasë shqiptare. Ndërsa personazhe të tjerë si Stefi, Agush Kalemi apo Fotaqi treguan dimensionin e jashtëzakonshëm të një aktori që dinte të lëvizte mes humorit, dramës dhe tragjikomikes me një natyrshmëri të rrallë. Deklarata spontane Por gjithë kjo pasuri artistike nuk mund dhe nuk duhet të fshihet nga një deklaratë spontane apo nga një simpati personale politike. Nuk mund të kryqëzohet një artist i madh sepse si qytetar ka zgjedhur të mbështesë dikë, ashtu siç miliona njerëz mbështesin parti, drejtues apo ekipe sportive të ndryshme. Dikush është me Partizanin, dikush me Tiranën; dikush majtas, dikush djathtas. Kjo është pjesë e pluralizmit dhe e lirisë individuale. Është e mundur që Robert Ndrenika të ketë simpati njerëzore për Erion Veliajn. Është gjithashtu e mundur që ai ta vlerësojë për investimet që janë bërë në art, kulturë, teatro apo aktivitete artistike gjatë kohës që Veliaj drejtoi Bashkinë e Tiranës. Kjo mbetet zgjedhje personale dhe nuk cenon aspak madhështinë e tij si artist. Problemi qëndron tek mënyra sesi shoqëria jonë reagon. Ne shpesh kalojmë menjëherë nga adhurimi në linçim publik. Një deklaratë e vetme mjafton që rrjetet sociale të harrojnë kontributet e një jete të tërë. Kjo është padrejtësi morale dhe mungesë kulture demokratike. Në vendet me traditë demokratike artisti ndahet nga bindja e tij politike. Askush nuk ua mohon veprat artistëve sepse votojnë majtas apo djathtas. Arti nuk është gjykatë politike. Një aktor nuk matet me deklaratat e momentit, por me atë që ka lënë në kulturën kombëtare. Robert Ndrenika ka lënë shumë më tepër sesa një fjali të komentuar në rrjetet sociale. Ai ka lënë personazhe, emocione, humor, lot dhe kujtime që jetojnë prej dekadash në publikun shqiptar. Rreziku Një komb që nuk respekton ikonat e tij artistike rrezikon të humbasë kujtesën kulturore. Kritika është normale dhe demokracia e lejon debatin, por debati nuk duhet të kthehet në fshirje të figurës së një artisti që i ka dhënë aq shumë kulturës shqiptare. Ndaj, përtej polemikave të ditës, duhet të dimë të ndajmë artistin nga qytetari. Robert Ndrenika mbetet një kolos i skenës shqiptare. Ndërsa Robert Ndrenika qytetar ka të drejtën e tij të mendojë, të ndiejë dhe të mbështesë kë të dojë. Pikërisht kjo ndarje është thelbi i një shoqërie demokratike dhe i qytetërimit kulturor.

Albert Z. Zholi: Robert Ndrenika mes artit dhe qytetarisë, mes madhështisë dhe kryqëzimit

-Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata …