Pandeli Majko

Pandeli Majko: Deklaratat për “asgjësim” dhe “shfarosje” pavarësisht kontekstit tregojnë lodhjen politike të PD-së

Sot e folura zyrtare e Partisë Demokratike kapërceu çdo limit. Deklaratat për “asgjësim” dhe “shfarosje” pavarësisht kontekstit kanë shpjegim lodhjen politike të Partisë Demokratike. Ato po ngrenë shumë pikëpyetje për “terapinë” që buron nga ky lloj fjalori për stabilitetin e Shqipërisë. Opozita braktisi zgjedhjet elektorale të 18 qershorit e qartë në paqartësinë e vet. Duke ngritur mosbesimin ndaj kryeministrit në nivelin e refuzimit të sistemit politik, Partia Demokratike po e fut vendin në një periudhë eksperimentale në prag të dhunës.

 Lidershipi i PD-së shpejt do ta kuptojë se braktisja e zgjedhjeve është vendimi më i gabuar që mund të merrte një parti politike. Paaftësia është pak për ta shpjeguar strategjinë e qëndrimit të opozitës jashtë sistemit politik. Tashmë dhuna po trajtohet si e vetmja alternativë praktike për tu imponuar. Kjo është një “shkollë politike” e provuar në Shqipëri. Ajo do ta fusë vendin në një spirale krize të cilën drejtimi politik i PD-së po e kryen me vetëdije politike. Kjo vetëdije e cila barazon të ardhmen e vendit me fatet politike të individëve është gabim me pasoja të rënda. “Republika e Re” po ngre ndarje të cilat nxisin konfliktin dhe dhunën në një drejtim të panjohur për vendin.

Në këto zgjedhje ishte një rast i mirë i Partisë Demokratike që të ripërtërinte përfaqësimin e vet politik. Ky përfaqësim do të tentonte natyrshëm nga pasardhësit e shtresës së djathtë në vend. Kjo shtresë për shumë arsye në fillimet e viteve 1990 u përfaqësua dëshpërimisht pak. Vendet në Kuvendin e Shqipërisë në emër të së djathtës u “zunë” nga një përfaqësi politike e cila raportin me regjimin komunist e kishte të bazuar me “pakënaqësinë”. Është një dramë e të djathtës shqiptare që sërish pas 27 vitesh ajo lëshon vendet në Kuvendin e Shqipërisë për të “pakënaqurit” e së majtës… Në Republikën e kaosit që la dje komunizmi justifikimi ishte i arsyetuar. Me këndvështrimin e “Republikës e Re”, sot kjo që po ndodh është nivelin e një krimi të përsëritur karshi një shtrese që nuk meritonte këtë udhëkryq!

Ajo që pret Partinë Demokratike është e panjohur. Kjo situatë do ta shtyjë atë drejt dhunës dhe protagonistëve “të rinj” saj. Mungesa e skrupujve po bën që çmimi i të ardhmes së Shqipërisë të barazohet me dyshimet për votat që do të bliheshin në zgjedhjet e radhës. Pamundësia për të qenë bindës ndaj atyre që shesin votën e bën të vështirë shpjegimin për atë që po vjen më pas për të gjithë. Shitja e votës dhe shitja e interesave të Shqipërisë po barazohen me një naivitet semplist që ka shpjegim vetëm motive personale.

Partia Demokratike për të fituar të tepërtën rrezikoi të nevojshmen. Nisur nga ideja se përballë kanë njerëz të dobët harruan se pala përballë nuk kishte zgjidhje tjetër për të ofruar veç dorëzimit të pushtetit në tavolinë. Kjo strategji “nukleare” për ta çuar tensionimin në maksimum që dikush të tërhiqet nxori jashtë shinave sistemin politik të vendit. Një përqasje juridike e vonuar e cila përpiqet të shpjegojë se dita e zgjedhjeve ka “rënë” po çon drejt të panjohurës Partinë Demokratike. I vetmi realitet është ai i cili ka lënë “jetim” votuesit e së djathtës. Midis marrëveshjes pa nder dhe konfliktit të moralshëm Partia e Dhjetorit të 1990-ës humbi betejën për të cilën ishte krijuar nga studentët. Humbi betejën e votës. Ajo vendosi të mos jetë aty… për faj të saj!

Tani rruga e Partisë Demokratike kërkon ndriçim më shumë se shpjegim. Kjo e fundit nuk ekziston. Bllokimi i zgjedhjeve që vinë ndodh vetëm me dhunë. Dhuna dhe Republika e saj nuk është alternativë politike. Përpara se të ulërasim duhet të mendojmë si të shpëtojmë vendin! Dhuna nuk është as zgjedhje dhe as zgjidhje. Sigurisht!..

Kontrolloni gjithashtu

-Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata mbeten njerëz me bindje, dobësi, -Nuk mund të kryqëzohet një artist i madh sepse si qytetar ka zgjedhur të mbështesë dikë, ashtu siç miliona njerëz mbështesin parti, drejtues apo ekipe sportive të ndryshme. -Ne shpesh kalojmë menjëherë nga adhurimi në linçim publik. -Një deklaratë e vetme mjafton që rrjetet sociale të harrojnë kontributet e një jete të tërë. -Kjo është padrejtësi morale dhe mungesë kulture demokratike. Albert Z. ZHOLI Kam pasur fatin të zhvilloj shumë takime dhe intervista me aktorin e madh "Nderi i Kombit" Robert Ndrenika. Në jetën e përditshme ai është krejt ndryshe nga shpërthimi artistik që shohim në skenë apo në ekran. Një intelektual i qetë, i mençur, i kulturuar, me një finesë komunikimi që të bën menjëherë për vete. Në bisedë flet me maturi, me humor të hollë dhe me atë urtësi që vjen vetëm nga njerëzit që kanë jetuar shumë dhe kanë lexuar akoma më shumë. Ndërsa në skenë ai shndërrohet krejtësisht: shpërthen me energji, emocion dhe forcë interpretimi, duke e bërë publikun të qeshë, të mendojë apo të përlotet. Bisedat me të kanë qenë gjithmonë si orë mësimi. Nga çdo takim me Robert Ndrenikën merr diçka: kulturë, përvojë jetësore, filozofi të thjeshtë njerëzore dhe mbi të gjitha dashurinë për artin. Pikërisht ndaj, kur shoh reagimet e ashpra ndaj një deklarate të tij si qytetar, mendoj se duhet të dimë të ndajmë figurën e kolosit të skenës shqiptare nga bindjet apo simpatitë personale që ai mund të ketë në jetën e tij private. Debatet shterpw Ende në rrjetet sociale vazhdon të diskutohet deklarata e aktorit të madh shqiptar Robert Ndrenika gjatë paraqitjes së kryebashkiakut Erion Veliaj në seancën gjyqësore të kësaj të premteje. Në atë seancë një numër i madh artistësh kishin shkuar në mbështetje të Veliajt, ndërsa takimi më i komentuar ishte ai i Robert Ndrenikës me kryebashkiakun, pak minuta para nisjes së procesit. Fjalët e aktorit: “Ç’të mbeti nga burgu, do ta vazhdoj unë”, krijuan menjëherë reagime të shumta. Disa e interpretuan si humor të hidhur, disa si solidaritet njerëzor, të tjerë si mbështetje politike. Në rrjetet sociale shpërthyen debatet, kritikat, ironitë dhe madje sulmet personale. Por pikërisht këtu lind nevoja për një reflektim më të thellë: a duhet gjykuar një artist i madh për një deklaratë emocionale të bërë si qytetar? Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata mbeten njerëz me bindje, dobësi, simpati dhe preferenca personale. Një artist nuk jeton vetëm në skenë. Ai ka dy jetë: jetën artistike dhe jetën qytetare. Në skenë ai i përket publikut, historisë dhe artit; jashtë saj ai i përket vetes, bindjeve dhe emocioneve të tij njerëzore. Aktor i madh Robert Ndrenika është një nga aktorët më të mëdhenj shqiptarë të të gjitha kohërave. Breza të tërë janë rritur me rolet e tij në teatër dhe kinematografi. Ai nuk është thjesht një aktor i suksesshëm, por një institucion më vete i artit shqiptar. Emri i tij lidhet me dhjetëra role që kanë hyrë në memorien kolektive të shqiptarëve. Nga “Horizonte të hapura”, “I teti në bronx”, “Kapedani”, “Koncert në vitin 1936”, “Në shtëpinë tonë”, “Mësonjtorja”, “Prefekti”, “Nëntori i dytë”, “Besa e kuqe”, “Shirat e vjeshtës”, “Shi në plazh” e deri te dhjetëra interpretime të tjera në teatër, Robert Ndrenika ka qenë një shkollë më vete interpretimi. Figura e tij artistike është ngritur mbi talentin, punën dhe përkushtimin shumëvjeçar ndaj skenës shqiptare. Vetëm roli i Qazim Mulletit tek filmi “Prefekti” do të mjaftonte që emri i tij të mbetej përgjithmonë në historinë e kinemasë shqiptare. Ndërsa personazhe të tjerë si Stefi, Agush Kalemi apo Fotaqi treguan dimensionin e jashtëzakonshëm të një aktori që dinte të lëvizte mes humorit, dramës dhe tragjikomikes me një natyrshmëri të rrallë. Deklarata spontane Por gjithë kjo pasuri artistike nuk mund dhe nuk duhet të fshihet nga një deklaratë spontane apo nga një simpati personale politike. Nuk mund të kryqëzohet një artist i madh sepse si qytetar ka zgjedhur të mbështesë dikë, ashtu siç miliona njerëz mbështesin parti, drejtues apo ekipe sportive të ndryshme. Dikush është me Partizanin, dikush me Tiranën; dikush majtas, dikush djathtas. Kjo është pjesë e pluralizmit dhe e lirisë individuale. Është e mundur që Robert Ndrenika të ketë simpati njerëzore për Erion Veliajn. Është gjithashtu e mundur që ai ta vlerësojë për investimet që janë bërë në art, kulturë, teatro apo aktivitete artistike gjatë kohës që Veliaj drejtoi Bashkinë e Tiranës. Kjo mbetet zgjedhje personale dhe nuk cenon aspak madhështinë e tij si artist. Problemi qëndron tek mënyra sesi shoqëria jonë reagon. Ne shpesh kalojmë menjëherë nga adhurimi në linçim publik. Një deklaratë e vetme mjafton që rrjetet sociale të harrojnë kontributet e një jete të tërë. Kjo është padrejtësi morale dhe mungesë kulture demokratike. Në vendet me traditë demokratike artisti ndahet nga bindja e tij politike. Askush nuk ua mohon veprat artistëve sepse votojnë majtas apo djathtas. Arti nuk është gjykatë politike. Një aktor nuk matet me deklaratat e momentit, por me atë që ka lënë në kulturën kombëtare. Robert Ndrenika ka lënë shumë më tepër sesa një fjali të komentuar në rrjetet sociale. Ai ka lënë personazhe, emocione, humor, lot dhe kujtime që jetojnë prej dekadash në publikun shqiptar. Rreziku Një komb që nuk respekton ikonat e tij artistike rrezikon të humbasë kujtesën kulturore. Kritika është normale dhe demokracia e lejon debatin, por debati nuk duhet të kthehet në fshirje të figurës së një artisti që i ka dhënë aq shumë kulturës shqiptare. Ndaj, përtej polemikave të ditës, duhet të dimë të ndajmë artistin nga qytetari. Robert Ndrenika mbetet një kolos i skenës shqiptare. Ndërsa Robert Ndrenika qytetar ka të drejtën e tij të mendojë, të ndiejë dhe të mbështesë kë të dojë. Pikërisht kjo ndarje është thelbi i një shoqërie demokratike dhe i qytetërimit kulturor.

Albert Z. Zholi: Robert Ndrenika mes artit dhe qytetarisë, mes madhështisë dhe kryqëzimit

-Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata …