Edi Rama

RKL: Ideja e kryeministrit, Edi Rama për organizimin dhe mbajtjen e Konferencës ndërkombëtare është e ngutshme, e parealizueshme

Ideja  e kryeministrit, Edi Rama lidhur me organizimin dhe mbajtjen e  Konferencës ndërkombëtare të nivelit të lartë, ku liderët e Kosovës dhe Serbisë s’do të lejoheshin të dilnin nga takimi, pa marrëveshje, është ide koti, në vazhdën e disa “non senseve” të herë pas hershme të kryeministrit të Shqipërisë.

Është vështirë të besohet se Edi Rama nuk e di se çka do të thotë një organizim i tillë, por edhe aq më vështirë është të besohet se ai me vetëdije të plotë do ta degradonte statusin e Kosovës deri në atë nivel. Dihet se Serbia është shtet i pranuar ndërkombtarisht nga e gjithë bota dhe nga organizatat botërore. Dihet po ashtu se Perëndimi po bën përpjekje me çdo kusht ta përvetësojë, ta ndajë nga Rusia Serbinë e mundësisht ta kthejë kundër saj, edhe pse deri tani nuk është shënuar ndonjë rezultat.  Në një pozitë të tillë, politika zyrtare e Beogradit po mundohet të përfitojë sa më shumë, sidomos mbi kurriz të Kosovës.

Në anën tjetër dihet po ashtu se sovraniteti i Kosovës, pavarësia e saj  çalon shumë, edhe pse njihet nga një shumicë e shteteve të botës, por jo nga OKB-ja, jo nga BE-ja, jo nga dy fuqitë tjera të botës si Kina dhe Rusia,  dhe për më keq, atë ende i rëndon mbi kurriz rezoluta 1244 e KS të OKB-së, e cila ia njeh Serbisë gjakatare e kolonialiste sovranitetin mbi tërë territorin e vendit tonë.

Në kushte dhe rrethana të tilla, Serbia i fiton të gjitha, Kosova jo vetëm që humb veriun, por edhe më tej mund të mbetet nën rezolutën famëkeqe të KS-OKB-së.

Vetë fakti se kjo ide për një Konferencë Ndërkombëtare mori pëlqimin e krerëve më me ndikim të BE-së, ( nuk besoj se do ta marrë pëlqimin   e administratës amerikane) tregon se atyre iu konvenon një mundësi e tillë, por është “hesap pa hanxhinë”.

Kryeministrit, i Shqipërisë,  Edi Rama, duket se nganjëherë prononcohet  pa biseduar paraprakisht me vetveten, gjithnjë duke hedhur hapa të mëdhenj, sipas përmasave trupore  sikur ia lejon fiziku i tij, por jo me përmasa realiste e strategjike.

Kjo është ideja e një Dejtoni të ri, edhe ashtu të dështuar, që në rastin e Kosovës, përputhet me planin e dy gjermanive për një lloj federate, e cila në asnjë mënyrë nuk i përballon kohës, sepse  është Serbia ajo që i kërkon të gjitha dhe mjerisht ka një përkrahje ndërkombëtare që nuk e ka pasur kurrë, falë edhe paditurisë së disa autoriteteve qeveritare  të Kosovës dhe shumë veprimeve të pamatura e të papërgjegjshme  të Qeverisë, në raport me partnerët  ndërkombëtarë e veçmas me Shtetet e Bashkuara të Amerikës.

Në këtë situatë kur kryeministri, Albin Kurti i ka degraduar aq thellë raportet me Uashingtonin zyrtar, ka rrezik që edhe propozimet si ai i Edi Ramës, të pranohen, pavarësisht pasojave.

Realisht propozimi është në fazën e diskutimit dhe është shumë vështirë të jetësohet  në radhë të parë për faktin se kryeministri i Kosovës, Albin Kurti nuk do ta pranojë kurrë edhe sepse  sepse është propozim i Edi Ramës.

Edhe kryetari i Serbisë, Aleksander Vuçiq nuk ka gjasa që ta pranojë një propozim të tillë, pasi ai flet për kompromis, i mashtron të tjerët, por kurrë nuk do të pranonte sovranitetin e plotë të Kosovës mbi komunat veriut.

Duke folur lidhur me këtë temë, kryeministri i Shqipërisë, Edi Rama e ka vlerësuar lajm të mirë progresin e idesë së konferencës të nivelit më të lartë, pa afat, deri në arritjen e marrëveshjes së plotë për zbatimin e Planit Franko-Gjerman mes Kosovës e Serbisë. Këtë plan e mbështeti vetë Presidenti Charles Michel. “Rajoni ynë nuk mund të merret zvarrë nga një konflikt krejt i kotë, absurd, ku luhet me zjarrin e nacionalizmit duke prodhuar çdo ditë arsye për sherr, me veprime e mosveprime, akuza e kundër akuza, të cilat po e degradojnë përditë situatën në Veriun e Kosovës dhe po minojnë vetë ngrehinën e ndërtuar me aq shumë përpjekje të bashkëpunimit rajonal. Edi Rama ka kërkuar nga politikanët e Kosovës ta dëshmojnë me vepra e jo me fjalë, se ky rajon i përket Procesit të Berlinit dhe  jo ëndrrave të Kremlinit.

Analisti amerikan dhe njohësi i politikave në Ballkan  Daniel Serwer, ka folur për idenë e kryeministrit të Shqipërisë, Edi Rama, lidhur me organizimin e një konference të nivelit të lartë, ku liderët e Kosovës dhe Serbisë s’do të lejoheshin të dilnin nga takimi pa marrëveshje, propozim ky që ka marrë përkrahjen e kryetarit të Këshillit Evropian, Charles Michel. Serwer ka thënë se mund të pajtohet me Edi Ramën që problemi qëndron në krye, por thotë se nuk e di dikë që mund të detyrojë Kurtin e Vuçiqin për të marrë pjesë në një samit të tillë dhe për t’i mbajtur ata aty deri në arritjen e një marrëveshje. Përveç kësaj, Vuçiq e ka bërë të qartë se s’ka rëndësi për çfarë ai pajtohet, meqë është i përgatitur t’i hedh poshtë ato sapo të dalë nga takimi. Serwer në këtë prononcim për mediet ka folur edhe për letrën që 8 senatorë amerikanë i kanë dërguar Shtëpisë së Bardhë, e në të cilën kërkojnë marrjen e masave në rast se Kosova dhe Serbia refuzojnë de-eskalimin. Ai thotë se në Amerikë dy krahët politikë kanë konsensus për shtendosjen  dhe se vazhdimi i situatës së njëjtë do të përkeqësojë gjendjen. Ai thotë se Kosova dhe Serbia nuk kanë përgjegjësi të njëjtë kur vije puna tek situata aktuale, pasi kjo  buron nga veprimet e Serbisë duke filluar nga bojkoti i zgjedhjeve lokale.

“Gabimi” i Edi Ramës ka të bëjë me relativizimin e rrethanave, sepse nuk janë dy palët njësoj fajtorë për konfliktin, i cili është vënë si mollë sherri qysh  më 16 qershor të vitit 1999, kur forcat franceze të NATO-s vendosen kufirin mbi Urën e Lumit Ibër, duke krijuar në veri një enklavë të madhe për serbët  vendorë, por edhe për ata që po iknin nga disa fshatra e qytete të Kosovës, nga frika për hakmarrje nga shqiptarët,   pas hyrjes së ushtrive ndërkombëtare në tërë territorin e vendit dhe caktimit të vijës ndarëse me Serbinë. Qysh atëherë jo vetëm që është projektuar ndarja e asaj pjese, por është bërë një realitet de facto, që tani përmes bisedimeve pritet të bëhet edhe, de iure, qoftë ai Asociacion, qoftë si autonomi, apo edhe shkëputje me dhunë nga Kosova.

Kontrolloni gjithashtu

-Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata mbeten njerëz me bindje, dobësi, -Nuk mund të kryqëzohet një artist i madh sepse si qytetar ka zgjedhur të mbështesë dikë, ashtu siç miliona njerëz mbështesin parti, drejtues apo ekipe sportive të ndryshme. -Ne shpesh kalojmë menjëherë nga adhurimi në linçim publik. -Një deklaratë e vetme mjafton që rrjetet sociale të harrojnë kontributet e një jete të tërë. -Kjo është padrejtësi morale dhe mungesë kulture demokratike. Albert Z. ZHOLI Kam pasur fatin të zhvilloj shumë takime dhe intervista me aktorin e madh "Nderi i Kombit" Robert Ndrenika. Në jetën e përditshme ai është krejt ndryshe nga shpërthimi artistik që shohim në skenë apo në ekran. Një intelektual i qetë, i mençur, i kulturuar, me një finesë komunikimi që të bën menjëherë për vete. Në bisedë flet me maturi, me humor të hollë dhe me atë urtësi që vjen vetëm nga njerëzit që kanë jetuar shumë dhe kanë lexuar akoma më shumë. Ndërsa në skenë ai shndërrohet krejtësisht: shpërthen me energji, emocion dhe forcë interpretimi, duke e bërë publikun të qeshë, të mendojë apo të përlotet. Bisedat me të kanë qenë gjithmonë si orë mësimi. Nga çdo takim me Robert Ndrenikën merr diçka: kulturë, përvojë jetësore, filozofi të thjeshtë njerëzore dhe mbi të gjitha dashurinë për artin. Pikërisht ndaj, kur shoh reagimet e ashpra ndaj një deklarate të tij si qytetar, mendoj se duhet të dimë të ndajmë figurën e kolosit të skenës shqiptare nga bindjet apo simpatitë personale që ai mund të ketë në jetën e tij private. Debatet shterpw Ende në rrjetet sociale vazhdon të diskutohet deklarata e aktorit të madh shqiptar Robert Ndrenika gjatë paraqitjes së kryebashkiakut Erion Veliaj në seancën gjyqësore të kësaj të premteje. Në atë seancë një numër i madh artistësh kishin shkuar në mbështetje të Veliajt, ndërsa takimi më i komentuar ishte ai i Robert Ndrenikës me kryebashkiakun, pak minuta para nisjes së procesit. Fjalët e aktorit: “Ç’të mbeti nga burgu, do ta vazhdoj unë”, krijuan menjëherë reagime të shumta. Disa e interpretuan si humor të hidhur, disa si solidaritet njerëzor, të tjerë si mbështetje politike. Në rrjetet sociale shpërthyen debatet, kritikat, ironitë dhe madje sulmet personale. Por pikërisht këtu lind nevoja për një reflektim më të thellë: a duhet gjykuar një artist i madh për një deklaratë emocionale të bërë si qytetar? Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata mbeten njerëz me bindje, dobësi, simpati dhe preferenca personale. Një artist nuk jeton vetëm në skenë. Ai ka dy jetë: jetën artistike dhe jetën qytetare. Në skenë ai i përket publikut, historisë dhe artit; jashtë saj ai i përket vetes, bindjeve dhe emocioneve të tij njerëzore. Aktor i madh Robert Ndrenika është një nga aktorët më të mëdhenj shqiptarë të të gjitha kohërave. Breza të tërë janë rritur me rolet e tij në teatër dhe kinematografi. Ai nuk është thjesht një aktor i suksesshëm, por një institucion më vete i artit shqiptar. Emri i tij lidhet me dhjetëra role që kanë hyrë në memorien kolektive të shqiptarëve. Nga “Horizonte të hapura”, “I teti në bronx”, “Kapedani”, “Koncert në vitin 1936”, “Në shtëpinë tonë”, “Mësonjtorja”, “Prefekti”, “Nëntori i dytë”, “Besa e kuqe”, “Shirat e vjeshtës”, “Shi në plazh” e deri te dhjetëra interpretime të tjera në teatër, Robert Ndrenika ka qenë një shkollë më vete interpretimi. Figura e tij artistike është ngritur mbi talentin, punën dhe përkushtimin shumëvjeçar ndaj skenës shqiptare. Vetëm roli i Qazim Mulletit tek filmi “Prefekti” do të mjaftonte që emri i tij të mbetej përgjithmonë në historinë e kinemasë shqiptare. Ndërsa personazhe të tjerë si Stefi, Agush Kalemi apo Fotaqi treguan dimensionin e jashtëzakonshëm të një aktori që dinte të lëvizte mes humorit, dramës dhe tragjikomikes me një natyrshmëri të rrallë. Deklarata spontane Por gjithë kjo pasuri artistike nuk mund dhe nuk duhet të fshihet nga një deklaratë spontane apo nga një simpati personale politike. Nuk mund të kryqëzohet një artist i madh sepse si qytetar ka zgjedhur të mbështesë dikë, ashtu siç miliona njerëz mbështesin parti, drejtues apo ekipe sportive të ndryshme. Dikush është me Partizanin, dikush me Tiranën; dikush majtas, dikush djathtas. Kjo është pjesë e pluralizmit dhe e lirisë individuale. Është e mundur që Robert Ndrenika të ketë simpati njerëzore për Erion Veliajn. Është gjithashtu e mundur që ai ta vlerësojë për investimet që janë bërë në art, kulturë, teatro apo aktivitete artistike gjatë kohës që Veliaj drejtoi Bashkinë e Tiranës. Kjo mbetet zgjedhje personale dhe nuk cenon aspak madhështinë e tij si artist. Problemi qëndron tek mënyra sesi shoqëria jonë reagon. Ne shpesh kalojmë menjëherë nga adhurimi në linçim publik. Një deklaratë e vetme mjafton që rrjetet sociale të harrojnë kontributet e një jete të tërë. Kjo është padrejtësi morale dhe mungesë kulture demokratike. Në vendet me traditë demokratike artisti ndahet nga bindja e tij politike. Askush nuk ua mohon veprat artistëve sepse votojnë majtas apo djathtas. Arti nuk është gjykatë politike. Një aktor nuk matet me deklaratat e momentit, por me atë që ka lënë në kulturën kombëtare. Robert Ndrenika ka lënë shumë më tepër sesa një fjali të komentuar në rrjetet sociale. Ai ka lënë personazhe, emocione, humor, lot dhe kujtime që jetojnë prej dekadash në publikun shqiptar. Rreziku Një komb që nuk respekton ikonat e tij artistike rrezikon të humbasë kujtesën kulturore. Kritika është normale dhe demokracia e lejon debatin, por debati nuk duhet të kthehet në fshirje të figurës së një artisti që i ka dhënë aq shumë kulturës shqiptare. Ndaj, përtej polemikave të ditës, duhet të dimë të ndajmë artistin nga qytetari. Robert Ndrenika mbetet një kolos i skenës shqiptare. Ndërsa Robert Ndrenika qytetar ka të drejtën e tij të mendojë, të ndiejë dhe të mbështesë kë të dojë. Pikërisht kjo ndarje është thelbi i një shoqërie demokratike dhe i qytetërimit kulturor.

Albert Z. Zholi: Robert Ndrenika mes artit dhe qytetarisë, mes madhështisë dhe kryqëzimit

-Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata …