Covid

Sam Blanchard: Vaksina e koronavirusit që po përgatitet në Universitetin e Oksfordit do të fillojë nga dita e nesërme

Vaksina COVID-19 e zhvilluar në Universitetin e Oksfordit do të provohet te njerëzit në Mbretërinë e Bashkuar nga e enjtja e kësaj jave. Ministri i Shëndetësisë Matt Hancock tha sot se ai po bën gjithçka në përpjekjet e Britanisë për të zhvilluar vaksinën e parë në botë. Qeveria do t’u japë shkencëtarëve një shtesë prej 20 milion £ për të ndihmuar në këtë aspekt, tha Z. Hancock, dhe një shumë tjetër prej 22.5 milion për një projekt në universitetin e Londrës Imperial College London.

Vaksina e Oksfordit,si ChAdOx1nCoV-19 do të testojë 510 persona nga mosha 18 deri ë 55 vjeç. Janë rekrutuar grup vullnetarësh në Londër, Bristol, Oksford dhe Southampton.

Është kjo vaksina e parë e prodhuar nga Britania që kalon në prova të botës reale dhe mbart me vete shpresë të madhe se do të sigurojë një çelës për të dalë nga bllokimi dhe të dëbojë COVID-19.

Virusi tani ka infektuar më shumë se 125 000 njerëz dhe 17,333 të vdekur në MB dhe MB është në rrugëdalje për të përfunduar një nga vendet më të goditura në botë.

Z Hancock tha që zhvillimi i vaksinave është një shkencë e pasigurt, e cila zakonisht kërkon vite, por që kapaciteti prodhues do të rritet në rast se përpjekja është një sukses dhe është i përshtatshëm për të dal para publikut. Kohëzgjatja do të jetë gjashtë muaj është i kufizuar në një numër të vogël njerëzish, në mënyrë që shkencëtarët të mund të vlerësojnë nëse është i sigurt dhe efektiv pa përdorur sasi të mëdha burimesh-secili pacient duhet t’i bën 4 deri në 11 vizita pas bllokimit.

Duke folur në konferencën e sotme të koronavirusit në Downing Street ministri i shëndetësisë tha: “Në planin afatgjatë mënyra më e mirë për t’a  mposhtur koronavirusin është për mes vaksinës. Në fund të fundit, kjo është një sëmundje e re. Kjo është shkencë e pasigurt, por unë jam i sigurt se do të hedhim gjithçka që kemi për të zhvilluar vaksinën.

MB është në pararojë të një përpjekjeje globale. Ne kemi futur para më shumë se çdo vend tjetër në kërkimin global për një vaksinë dhe për të gjitha përpjekjet në të gjithë botën, dy nga zhvillimet kryesore të vaksinave po ndodhin këtu tek ne në Oksford dhe Imperial College London.

Të dyja këto projekte premtuese po bëjnë përparim të shpejtë dhe unë u kam thënë shkenctarëve që i udhëheqin ata që ne të bëjmë gjithçka në fuqinë tonë për t’i mbështetur”.

Projektet në Universitet e Oksfordit dhe Londrës, kanë për qëllim t’ua mundësoj shkenctarëve të ecin përpara me prova dhe të marrin vaksinën e përdorur te njerëzit.

Puna është bazuar në një adenovirus, I cili është lloji që shkakton ftohjet e zakonshme, i cili është marrë nga shimpanzet dëmtohet, kështu që nuk është në gjendje t’ibëjë njerëzit të sëmurë. Virusi u krijua gjenetikisht që të bëjë proteina që gjenden në pjesën e jashtme të viruseve COVID-19 dhe janë thelbësore për aftësinë e tij për të infektuar njerëzit.

Duke injektuar këto proteina në trup por pa pjesën tjetër të koronavirusit, shkenctarët shpresojnë të trajnojnë sistemin imunitar për t’i njohur ato proteina si një pushtuese që mbajnë sëmundje dhe të zbulojnë se si t’a sulmojnë atë. Nëse do të jetë i suksesshëm, kjo do të thotë që një person i vaksinuar nuk do të sëmurët nëse kap koronavirusin e vërtetë sepse trupi tashmë është mësuar t’i sulmojë proteinat që do të jenë në pjesën e jashtme të tij. Të drejtat për vaksinat e saj janë në pronësi të Universitetit të Oksfordit dhe një kompani spin-out të quajtur Vaccitech.

Sipas Organizatës Botërore të Shëndetit, më shumë se 70 vaksina COVID-19 janë në zhvillim në të gjithë botën por MB tani bashkohet vetëm me SHBA.  Ishte ky një shkrim në gazetën e sotme Mailonline botuar më 21 Prill 2020. Nga Sam Blanchard.

Përgatiti: Nebih Rexhepi

  1. 4. 2020.

Kontrolloni gjithashtu

-Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata mbeten njerëz me bindje, dobësi, -Nuk mund të kryqëzohet një artist i madh sepse si qytetar ka zgjedhur të mbështesë dikë, ashtu siç miliona njerëz mbështesin parti, drejtues apo ekipe sportive të ndryshme. -Ne shpesh kalojmë menjëherë nga adhurimi në linçim publik. -Një deklaratë e vetme mjafton që rrjetet sociale të harrojnë kontributet e një jete të tërë. -Kjo është padrejtësi morale dhe mungesë kulture demokratike. Albert Z. ZHOLI Kam pasur fatin të zhvilloj shumë takime dhe intervista me aktorin e madh "Nderi i Kombit" Robert Ndrenika. Në jetën e përditshme ai është krejt ndryshe nga shpërthimi artistik që shohim në skenë apo në ekran. Një intelektual i qetë, i mençur, i kulturuar, me një finesë komunikimi që të bën menjëherë për vete. Në bisedë flet me maturi, me humor të hollë dhe me atë urtësi që vjen vetëm nga njerëzit që kanë jetuar shumë dhe kanë lexuar akoma më shumë. Ndërsa në skenë ai shndërrohet krejtësisht: shpërthen me energji, emocion dhe forcë interpretimi, duke e bërë publikun të qeshë, të mendojë apo të përlotet. Bisedat me të kanë qenë gjithmonë si orë mësimi. Nga çdo takim me Robert Ndrenikën merr diçka: kulturë, përvojë jetësore, filozofi të thjeshtë njerëzore dhe mbi të gjitha dashurinë për artin. Pikërisht ndaj, kur shoh reagimet e ashpra ndaj një deklarate të tij si qytetar, mendoj se duhet të dimë të ndajmë figurën e kolosit të skenës shqiptare nga bindjet apo simpatitë personale që ai mund të ketë në jetën e tij private. Debatet shterpw Ende në rrjetet sociale vazhdon të diskutohet deklarata e aktorit të madh shqiptar Robert Ndrenika gjatë paraqitjes së kryebashkiakut Erion Veliaj në seancën gjyqësore të kësaj të premteje. Në atë seancë një numër i madh artistësh kishin shkuar në mbështetje të Veliajt, ndërsa takimi më i komentuar ishte ai i Robert Ndrenikës me kryebashkiakun, pak minuta para nisjes së procesit. Fjalët e aktorit: “Ç’të mbeti nga burgu, do ta vazhdoj unë”, krijuan menjëherë reagime të shumta. Disa e interpretuan si humor të hidhur, disa si solidaritet njerëzor, të tjerë si mbështetje politike. Në rrjetet sociale shpërthyen debatet, kritikat, ironitë dhe madje sulmet personale. Por pikërisht këtu lind nevoja për një reflektim më të thellë: a duhet gjykuar një artist i madh për një deklaratë emocionale të bërë si qytetar? Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata mbeten njerëz me bindje, dobësi, simpati dhe preferenca personale. Një artist nuk jeton vetëm në skenë. Ai ka dy jetë: jetën artistike dhe jetën qytetare. Në skenë ai i përket publikut, historisë dhe artit; jashtë saj ai i përket vetes, bindjeve dhe emocioneve të tij njerëzore. Aktor i madh Robert Ndrenika është një nga aktorët më të mëdhenj shqiptarë të të gjitha kohërave. Breza të tërë janë rritur me rolet e tij në teatër dhe kinematografi. Ai nuk është thjesht një aktor i suksesshëm, por një institucion më vete i artit shqiptar. Emri i tij lidhet me dhjetëra role që kanë hyrë në memorien kolektive të shqiptarëve. Nga “Horizonte të hapura”, “I teti në bronx”, “Kapedani”, “Koncert në vitin 1936”, “Në shtëpinë tonë”, “Mësonjtorja”, “Prefekti”, “Nëntori i dytë”, “Besa e kuqe”, “Shirat e vjeshtës”, “Shi në plazh” e deri te dhjetëra interpretime të tjera në teatër, Robert Ndrenika ka qenë një shkollë më vete interpretimi. Figura e tij artistike është ngritur mbi talentin, punën dhe përkushtimin shumëvjeçar ndaj skenës shqiptare. Vetëm roli i Qazim Mulletit tek filmi “Prefekti” do të mjaftonte që emri i tij të mbetej përgjithmonë në historinë e kinemasë shqiptare. Ndërsa personazhe të tjerë si Stefi, Agush Kalemi apo Fotaqi treguan dimensionin e jashtëzakonshëm të një aktori që dinte të lëvizte mes humorit, dramës dhe tragjikomikes me një natyrshmëri të rrallë. Deklarata spontane Por gjithë kjo pasuri artistike nuk mund dhe nuk duhet të fshihet nga një deklaratë spontane apo nga një simpati personale politike. Nuk mund të kryqëzohet një artist i madh sepse si qytetar ka zgjedhur të mbështesë dikë, ashtu siç miliona njerëz mbështesin parti, drejtues apo ekipe sportive të ndryshme. Dikush është me Partizanin, dikush me Tiranën; dikush majtas, dikush djathtas. Kjo është pjesë e pluralizmit dhe e lirisë individuale. Është e mundur që Robert Ndrenika të ketë simpati njerëzore për Erion Veliajn. Është gjithashtu e mundur që ai ta vlerësojë për investimet që janë bërë në art, kulturë, teatro apo aktivitete artistike gjatë kohës që Veliaj drejtoi Bashkinë e Tiranës. Kjo mbetet zgjedhje personale dhe nuk cenon aspak madhështinë e tij si artist. Problemi qëndron tek mënyra sesi shoqëria jonë reagon. Ne shpesh kalojmë menjëherë nga adhurimi në linçim publik. Një deklaratë e vetme mjafton që rrjetet sociale të harrojnë kontributet e një jete të tërë. Kjo është padrejtësi morale dhe mungesë kulture demokratike. Në vendet me traditë demokratike artisti ndahet nga bindja e tij politike. Askush nuk ua mohon veprat artistëve sepse votojnë majtas apo djathtas. Arti nuk është gjykatë politike. Një aktor nuk matet me deklaratat e momentit, por me atë që ka lënë në kulturën kombëtare. Robert Ndrenika ka lënë shumë më tepër sesa një fjali të komentuar në rrjetet sociale. Ai ka lënë personazhe, emocione, humor, lot dhe kujtime që jetojnë prej dekadash në publikun shqiptar. Rreziku Një komb që nuk respekton ikonat e tij artistike rrezikon të humbasë kujtesën kulturore. Kritika është normale dhe demokracia e lejon debatin, por debati nuk duhet të kthehet në fshirje të figurës së një artisti që i ka dhënë aq shumë kulturës shqiptare. Ndaj, përtej polemikave të ditës, duhet të dimë të ndajmë artistin nga qytetari. Robert Ndrenika mbetet një kolos i skenës shqiptare. Ndërsa Robert Ndrenika qytetar ka të drejtën e tij të mendojë, të ndiejë dhe të mbështesë kë të dojë. Pikërisht kjo ndarje është thelbi i një shoqërie demokratike dhe i qytetërimit kulturor.

Albert Z. Zholi: Robert Ndrenika mes artit dhe qytetarisë, mes madhështisë dhe kryqëzimit

-Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata …