Sheradin Berisha: Isa Mustafa, ishte tejet i përkushtuar për platformën serbe ndaj Kosovës

08/09/2015 Analiza

Tema të tjera...

Në periudhën 1984 – 1988, kryeministri aktual i
Kosovës, Isa Mustafa ishte Kryetar i Këshillit Ekzekutiv të Prishtinës, ku
përfshiheshin edhe komunat e sotme: Fushë Kosova, Obiliqi dhe Novobërda, dhe me
këtë pozitë duket se ka qenë njeriu më i pushtetshëm i regjimit komunist, ashtu
sikurse ishin: Ali Shukria – Kryetar i Kryesisë së KSA të Kosovës (1981-1982),
Ymer Pula – kryetar i KE të KSA të Kosovës (1982-1986), Kolë Shiroka – Kryetar
i Kryesisë së KSA të Kosovës (1984-1985), dhe Kryetar i KK të KSA të Kosovës në
periudhën (1985-1986), Nazmi Mustafa – kryetar i KE të KSA të Kosovës
(1986-1989), Jusuf Zejnullahu – Kryetar i KE të KSA të Kosovës (1989-1990),
Remzi Kolgeci – Kryetar i Kryesisë së KSA të Kosovës (1987-1988), Azem Vllasi –
Kryetar i KK të KSA të Kosovës (1986-1988) dhe Rrahman Morina – Kryetar i KK të
KSA të Kosovës (1988-1990).

Isa Mustafa, si kryetar i Këshillit Ekzekutiv të
Prishtinës (KEP) në mandatin e parë (1984 – 1986) pasi i realizoi të gjitha
objektivat që buronin nga organet më të larta të pushtetit komunist në Beograd,
në pranverën e vitit 1986, kur u mbajtën zgjedhjet në Serbi ku me ç’rast
Sllobodan Millosheviqi zgjidhet Kryetar i KQ të LKS’së, Isa Mustafa mandatohet
për herë të dytë dhe zgjidhet sërish Kryetar i Këshillit Ekzekutiv të Komunës
së Prishtinës (1986 – 1988). Gjatë këtyre viteve ai ka punuar me pëkushtim edhe
më të madh në realizimin e të gjitha vendimeve politike për Kosovën, që
merreshin në organet më të larta në Beograd, siç ishin: kryesia e RSFJ’së, KQ i
LKJ’së, KQ i LK të Serbisë etj.

ISA MUSTAFA ZBATUES I VENDIMEVE TË BEOGRADIT PËR
KTHIMIN E SERBO – MALAZEZËVE NË KOSOVË (1986)

Për ta argumentuar këtë fakt, me këtë rast po i
referohemi një interviste të Isa Mustafës si Kryetar i Këshillit Ekzekutiv të
Komunës së Prishtinës, dhënë të përditshmes “Rilindja” më 06 Shtator
1986: “Prishtina mobilizohet për vënien në jetë të konkluzioneve të Kryesisë
së RSFJ’së dhe asaj të KQ të LKJ’së – Të vendosur që gjendja të
përmirësohet”. Të vendosur që gjendja të përmirësohet”, Kryetari i KE
të Komunës së Prishtinës, Isa Mustafa, me qëllim të zbatimit të plotë të
konkluzioneve të kryesisë së RSFJ dhe të KQ të LKJ lidhur me kthimin e serbëve
e të malazezve në Kosovë, në këtë intervistë – nga organet e administratës
komunale ka kërkuar një efikastitet të shtuar. Ndërkaq, për zbatimin e
ligjshmërisë, që ishte kërkesë bazë e konkluzioneve të të dy kryesive, (të RSFJ
dhe të KQ të LKJ), Isa Mustafa kishte paraparë ashpërsimin e përgjegjësisë së
bartësve të autorizimeve publike në të gjitha nivelet e organeve komunale, me
qëllim që qytetarëve të përkatësisë serbe e malazeze t’u ofrohet siguri e plotë
e punës dhe e jetës, dhe të thellohet besimi tek të gjithë qytetarët që janë
shpërngulur e që duan të kthehen sërish. Është fjala për të gjithë ata
ardhacakë të cilët kishin shkuar e ardhur disa herë në Kosovë, për të përfituar
materialisht!!! Madje kryetari Isa Mustafa, krenohet me Komisionin për pengimin
e shpërnguljes së serbëve e të malazezëve në nivel të komunës, e cila ka
hartuar programin konkret të masave për kthimin e të shpërngulurve ku është
paraparë që të kthyerve t’u sigurohen kushte sa më optimale për punësim, banim
e shkollim etj. Kryetari Isa Mustafa konsideron se atyre serbëve që janë
shpërngulur me presion të drejtpërdrejtë duhet t’iu sigurohet kthimi dhe
punësimi duke bërë përpjekje për programimin e mundësisë së tyre në OPB’të e
komunës dhe për më tepër për të ndërprerë shpërnguljen e serbëve e të
malazezëve, ai është zotuar që ardhacakëve serbë t’iu sigurojë banesa dhe
ndarje të trojeve si dhe lehtësira në regjistrimin e tyre në fakultete. Në
kuadër të zbatimit të konkluzioneve të dy Kryesive (të RSFJ dhe të KQ të LKJ),
Isa Mustafa aktivitetin e tij e ka përqëndruar kryesisht në Fushë-Kosovë, në
bastionin e lëvizjes nacionaliste serbe të përbërë nga: Kosta Bullatoviq,
Mirosllav Sholeviq, Bogdan Kecman, Zoran Grujiq, Stevan Marinkoviq, Miqa
Samargjiq, Boshko Budimiroviq etj. Ky njeri (që sot është Kryetar i LDK’së dhe
Kryeministër i Qeverisë së Republikës së Kosovës), në Fushë Kosovë ka ndërmarrë
një vargë masash plotësuese për ndërtimin e shkollave, asfaltimin e rrugëve e
të trotuarëve, aftësimin e stacioneve shëndetësore si dhe të çështjeve të tjera
infrastrukturale, me qëllim të sigurimit të kushteve sa më të mira për
“ardhacakët” serbomalazezë, ndërkohë që shqiptarët jetonin në skajme e varfëri
të skajshme. Sipas Programit të masave për kthimin e serbëve e të malazezve të
shpërngulur jashtë Kosovës që është projektuar nga organet përgjegjëse të
komunës në krye me Isa Mustafën “statusin e të kthyerve do ta kenë
personat e shpërngulur me presion (!!!) nga komuna, përkatësisht nga Krahina që
kanë jetuar jashtë Kosovës së paku një vit dhe ata të shpërngulur që kanë
punuar jashtë Kosovës së paku një vit me kusht që para shpërnguljes të jenë
lajmëruar nga SPB’ja komunale e Prishtinës.”(!!!)

Për realizimin e Programit për kthimin e serbëve e
malaziasve në Kosovë, Kryetari i KE të Prishtinës Isa Mustafa është zotuar për
realizimin e disa prioriteteve, si: ndërtimin e repartit të ri
“Jumkos” ose të “Titeksit” në Fushë – Kosovë, programin e
shfrytëzimit të objekteve ndërtimore në Çagllavicë e Kishnicë, programin e shpuarjes
së thellë në OP “Kishnicë dhe Novobërdë”, objektin që do të duhej ta hapte
“Centro Kozha” e Titogradit, si dhe në programin e rekonstruimit të
industrisë së tekstilit “Kosovka”…etj.

Intervista e Kryetarit të Këshillit Ekzekutiv të
Komunës së Prishtinës, mr.Isa Mustafa.

PRISHTINA MOBILIZOHET PËR VËNIEN NË JETË TË
KONKLUZIONEVE TË KRYESISË SË RSFJ DHE ASAJ TË KQ TË LKJ’së TË VENDOSUR QË
GJENDJA TË PËRMIRËSOHET

(Bisedë me Mr. Isa Mustafën, kryetar i KE të
Komunës)

Këshilli Ekzekutiv i Kuvendit të Komunës së
Prishtinës, në mbledhjen e fundit nuk e aprovoi Programin e masave dhe të
aksioneve për kthimin e serbëve dhe të malazezëve të shpërngulur jashtë Kosovës
e të cilët dëshirojnë të kthehen në Komunën e Prishtinës. Rreth kësaj teme,
kohëve të fundit pati polemika dhe komentime të nduarnduarshme e edhe të tilla
që apriori i hudhnin poshtë përpjekjet që po bëhen këtu për kthimin e serbëve e
të malazezve. Ky program, është edhe pjesë e pandarë e Programit operativ të KE
të Kuvendit të Komunës së Prishtinës për masat dhe aktivitetet e organeve të
administratës e të atyre të jurisprodencës në realizimin e detyrave që dalin
nga Konkluzionet e dy Kryesive më të larta të vendit (kryesisë së RSFJ dhe të
KQ të LKJ – sh.b) mbi situatën politike dhe të sigurisë në KSA të Kosovës. Në
këtë temë biseduam me Mr.Isa Mustafën, kryetar të KE të Kuvendit të Prishtinës.

Isa Mustafa: Konkluzionet e të dy Kryesive kërkojnë
angazhim të pashmangshëm të të gjithëve.

ORGANET E ADMINISTRATËS – MË VIGJILENTE

Çka u krye e çka mbeti të kryhet në frymën e
konkluzioneve të dy Kryesive më të larta të vendit, në nivel të komunës?

Me konkluzionet e kryesisë së RSFJ dhe të KQ të LKJ
kërkohet një efikasitet më i madh i organeve të administratës, subjekteve të
tjera shoqërore dhe angazhimi i tyre në zbatimin e plotë të ligjshmërisë dhe
trajtimin e barabartë të pjesëtarëve të të gjitha kombeve e të kombësive që
jetojnë në Krahinë, përkatësisht në komunën tonë. Prej shpalljes së këtyre
konkluzioneve dhe të masave konkrete të Këshillit Ekzekutiv të Kuvendit të
Krahinës i jemi qasur punës në aftësimin organizativ, me kuadro dhe material si
dhe në thellimin e vetëdijes së të punësuarve në këto organe për nevojën e
efikasitetit dhe azhuritetit në kryerjen e të gjitha lëndëve në punë me qytetarët
dhe përgjithësisht me punën e bashkuar. Në lëmenjtë, në të cilët konsiderohet
se ka fryte të ngushta – në aspektin organizativ të kuadrove dhe për kryerjen e
lëndëve e kërkesave të qytetarëve bëmë riorganizimin e ca organeve të
administratës, ashtu që konstituuam Drejtorin për punë pronësoro – juridike,
Sekretariatin për bujqësi dhe pylltari u bë riorganizimi në mes të
Sekretariatit të Financave dhe të Shërbimit të të ardhurave, si dhe jemi marrë
vesh që shërbimet që punojnë me qytetarë të organizojnë punën në dy ndërresa
gjatë tërë ditës. Edhe më tutje do të vazhdojmë me inicimin e gjendjes në të
gjitha organet e administratës dhe atyre të jurispondencës në drejtim të
përmirësimit dhe aftësimit organizativ, me kuadro, material si dhe në
përmirësimin e strukturës profesionale dhe kombëtare të të punësuarëve në to
dhe në bazë të analizave të tilla do të ndërmarrim edhe masa konkrete. Në planë
është edhe aftësimi i Sekretariatit për punë të Inspeksionit si dhe i Gjykatës
Komunale dhe për kundërvajtje.

ASHPËRSOHET PËRGJEGJËSIA

Si mendohet të konkretizohet njëra prej kërkesave
kryesore nga konkluzionet e dy Kryesive, ligjshmëria?

Në këtë drejtim parashihet ashpërsimi i
përgjegjësisë së bartësve të autorizimeve publike në këto organe dhe atë që
theksi i aktivietetit do të përqëndrohet në atë që qytetarëve të përkatësisë
kombëtare serbe e malazeze t’u ofrohet siguri e plotë e punës dhe e jetës, dhe
të thellohet besimi tek të gjithë qytetarët që janë shpërngulur e që duan të
kthehen sërish. Prandaj edhe komisioni për pengimin e shpërnguljes së serbëve e
të malazezëve në nivel të komunës e hartoi programin konkret të masave e të
aktiviteteve për kthimin e të shpërngulurve me të cilët është bërë përpjekje që
të gjithë atyre që dëshirojnë të kthehen t’u sigurohen kushte sa më optimale
për punësi, banim e shkolla, me ç’rast janë paraparë edhe përparësi të caktuara
në kuadër të kushteve të barabarta me pjesëtarët e kombeve e të kombësive tjerë
në këtë lëmë.

Theksimi i përparësisë së të kthyerëve serbë e
malazias, posaçërisht të disa kategorive të tyre, konsiderojmë se në situatën e
pikërishme politike nuk e shkel parimin e barazisë së të gjithë qytetarëve para
ligjit. Konsiderojmë se atyre që janë shpërngulur me presion të drejtpërdrejtë
duhet t’iu sigurohet kthimi dhe punësimi duke bërë përpjekje për programimin e
mundësisë së tyre në OPB’të e komunës sonë. Duke u nisur nga përcaktimet e
qarta për ndërprerjen e shpërnguljes së serbëve e të malazezëve duhet bërë
përpjekje edhe në lëmin e banesave dhe të ndarjes së trojeve si dhe në
regjistrimin në fakultete, por pa i shkelur dispozitat ligjore e as të
rregulloreve të OPB’ve që të kthyerve t’u jepet përparësi në kushte të njejta.
Mirëpo, këtu duhet bërë përkufizimin e qartë në mënyrë që pjesëtarët e kombit
serb e malazez që jetojnë këtu, të mos ndodhë që duke u bazuar në këto
përparësi të të kthyerve, të kërkojnë gjithashtu zgjidhjen e problemeve të tyre
të ngjajshme me shpërngulje, përkatësisht kthim. Prandaj tash e tutje do të
ndërpriten edhe keqpërdorimet eventuale si bie fjala shpërnguljet formale, si
kushte për punësi e banim si dhe për fitimin e beneficioneve tjera në mënyrë
kundërligjore.

RRETH STATUSIT TË TË KTHYERËVE

Sipas Programit të masave e të aktiviteteve për
kthimin e serbëve e të malazezve të shpërngulur jashtë Kosovës saktësohet (për
të parën herë) rrethi më i ngushtë i personave që tash e tutje do të trajtohen
si të kthyer. Kështu, statusin e të kthyerve sipas këtij programi do ta kenë
personat e shpërngulur me presion nga komuna, përkatësisht nga Krahina që kanë
jetuar jashtë Kosovës së paku një vit dhe ata të shpërngulur që kanë punuar
jashtë Kosovës së paku një vit me kusht që para shpërnguljes të jenë lajmëruar
nga SPB’ja komunale e Prishtinës. Kuptohet, ky kategorizim i tillë i të
kthyerve ka efektin praktik vetëm në atë se vetëm kjo kategori të kthyerish
gëzojnë përparësi në punësi, banim, arsim, kurse të gjithë të tjerët që janë
shpërngulur apo ata që për të parën herë vijnë në Kosovë e që s’kanë jetuar
këtu më parë, nuk i gëzojnë këto përparësi, por mund të konkurrojnë në punë,
përkatësisht për banesë e regjistrim në fakultete në mënyrë të barabartë me të
gjithë qytetarët e tjerë.

KUNDËR KEQPËRDORIMEVE DHE MANIPULIMEVE

Kishte edhe tentime të paraqitjes fiktive të
shpërnguljes për të gëzuar ca privilegje, mirëpo u muar vesh të gjitha ato
raste krijojnë atmosferë jo të shëndoshë në mjediset ku ndodhën e sidomos
reagimin e arsyeshëm tek pjesëtarët e serbëve e të malazezëve që tash sa vite
këtu presin në punë, banesë, regjistrim në fakultete ngase me të vihen në
pozitë të pabarabartë me kategorit e të shpërngulurve fiktivë. Po problemet e
pazgjidhura komunale – urbanistike të disa pjesëve periferike të qytetit. Ç’u
bë në zgjidhjen e kërkesave të qytetarëve të këtyre mjediseve?

Në kuadër të zbatimit të konkluzioneve të dy
Kryesive (të kryesisë së RSFJ-së dhe të KQ të LKJ-së) po ndërmerren masa
konkrete edhe në zgjidhjen e problemeve komunale e urbanistike në komunën tonë
e veçanërisht në mjediset ku kohëve të fundit ato edhe më së shumti u shprehën.
Në Fushë-Kosovë, bie fjala u ndërmorën një varg masash plotësuese për ndërtimin
e shkollave, asfaltimin e rrugëve e të trotuarëve, aftësimin e stacioneve
shëndetësore si dhe të çështjeve të tjera infrastrukturale. Duhet theksuar
veçanërisht faktin se kërkesat për zgjidhjen e këtyre problemeve
infrakstrukturale erdhën si pasojë e rritjes dinamike të komunës sonë si dhe
zgjerimit joproporcional të saj. Do të angazhohemi që t’i respektojmë së pari
përparësitë e zgjidhjes së këtyre problemeve lokale që paraqiten në kuvendet
deleguese dhe nëpër bashkësitë lokale, e jo që zgjidhja e tyre të kërkohet
jashta institucioneve të sistemit tonë politik.

POTENCIALI EKONOMIK – I PAPËRSHTATSHËM

Përpjekjet e deritashme për pengimin e shpërnguljeve
dhe për shtimin e numrit të të kthyerve po bëhet në kuadër të potencialeve
ekzistuese ekonomike të komunës. Këto mundësi janë mjaft të kufizuara si për
nga numri i madh i të papunëve (17500) pastaj nga struktura joadekuate e
ekonomisë së komunës sonë, e cila si e tillë as që premton diç më tepër për
zbutjen e këtij problemi nga shtimi i vazhdueshëm i humbjeve në ekonomi, të
cilat tash arrijnë në 10 miliardë dinarë, si dhe nga fakti se tash sa vjet në
komunën tonë nuk u hap asnjë objekt i ri ekonomik, që do të absorbonte numrin
kaq të madh të të papunëve e me të edhe të atyre që mendojnë të kthehen. Me
fjalë të tjera, ndonëse ekziston gatishmëria e punës sonë të bashkuar të
komunës sonë që ta jap kontributin e saj në punësimin e të kthyerëve,
megjithatë sinqerisht mendojë se ajo e vetmuar, pa ndihmën përkatëse të
bashkësisë së gjërë si brenda Krahinës ashtu edhe jashta saj, vështirë që do të
mund t’i realizonte me sukses detyrat e parapara me këtë plan. Është e
nevojshne, prandaj në këtë drejtim të materializohen qëndrimet nga Mbledhja e
LK’së së qytetit të Beogradit, si dhe përcaktimet kongresiane lidhur me
zhvillimin më të shpejtuar të Kosovës, përmes procesit të bashkimit të punës
dhe të mejeteve.

Edhe pse ka ca rezultate fillestare në këtë drejtim,
marrë në tërësi me rezultatet e bashkimit të punës dhe mjeteve në nivel të
komunës sonë nuk mund të jemi të kënaqur. Mjafton të theksohet vetëm e dhëna se
gjatë pesëvjeçarit të kaluar nga gjithsej 25 marrëveshjet e nënshkruara u
realizuan vetëm tri sosh. Jo vetëm që mungojnë programe konkrete, që do të
kushtonin lirë e do të punësonin shpejtë një numër të konsiderueshëm të të
papunëve, e edhe të të kthyerve, por edhe ato programe që u realizuan më tepër
ishin në baza kreditore se në bazë të të ardhurave dhe në bazë të interesit të
përbashkët. Ka iniciativa për realizimin e programeve të vogla që do të mund të
konstribuonin për zgjidhjen e këtij problemi si bie fjala ndërtimi i repartit
të ri “Jumkos” ose të “Titeksit” në Fushë – Kosovë ku
pritet të punësohen 70-80 punëtorë, pastaj të programit prodhues në Prekoc, të
programit të shfrytëzimit të objekteve ndërtimore në Çagllavicë e Kishnicë me
nga 100 të punësuar, në programin e shpuarjes së thellë në OP “Kishnicë
dhe Novobërdë” ku do të duhej të punësoheshin 330 punëtorë, në objektin që
do të duhej ta hapte “Centro Kozha” e Titogradit, si dhe në programin
e rekonstruimit të industrisë së tekstilit “Kosovka” ku në disa etapa
gjatë këtyre 2-3 vjetëve do të duhej të zinin punë rreth 1700 punëtorë. Këto
janë mundësitë e vetme në këtë moment ku mendojmë të orientojmë realizimin e
këtyre detyrave konkrete nga programi i kthimit të serbëve e malaziasve.

Njëra prej intencave të “pakos” më të re të KEF’it,
është edhe zvogëlimi i çdo lloji të konsumit e në veçanti i konsumit të
përgjithshëm. Sipas kësaj, ne si komunë në këtë moment nuk kemi mundësi të
ndajmë mjete të posaçme për qëllimet dhe detyrat që dalin nga këto dy programe
tonat operative, por meqë jemi të limituar me mjete buxhetore, zgjidhjen e
vetme të të gjitha këtyre detyrave e shohim në kuadër të punës së bashkuar.
/Blerim REKA/