Xhevat Bislimi

Xhevat Bislimi: Shkollës që nuk i besojnë krerët e shtetit!

Shkas për të shkruar u bë protesta në Prishtinë kundër ngacmimit seksual të studenteve nga pedagogët dhe asistentët e tyre! E di që dikush mund të më thotë: Pse a s’po ke çështje më të rëndësishme për të shkruar a? Sidomos këto ditë kur Kuvendi i Republikës votoi që Malit të Zi t’i dhurohen edhe 8 200 hektarë tokë shqiptare, pastaj “loja” e rrezikshme për ta ringjallur “zajednicën” e negociuar nga Hashim Thaçi dhe e firmosur nga Isa Mustafa, por që e kishte rrëzuar Gjykata Kushtetuese, etj. Mirëpo, pa i harruar këto dhe çështje tjera kapitale për lirinë, sigurinë, pavarësinë, sovranitetin dhe integritetin territorial të Republikës, mendoj që nuk mund t’i mbyllim sytë e veshët para gjendjes në shhkollat dhe universitetet tona… Keni dëgjuar deklaratatë e krerëve të shtetit të mbushura me plotë “përkushtim” e “shqetësim” për arsimin?! Keni parë dhe dëgjuar për gjithë ato programe (eksperimente) me shkollën tonë?! Keni dëgjuar e keni parë me dhjetra seminare (trajnime) që janë organizuar e organizohen për mësuesit dhe arsimtarët?! Keni parë qeveritarë e deputetë që derdhin lotë krokodili për gjendjen e rëndë në shkollën tonë?! Sigurisht që i keni parë e dëgjuar me qindra herë… Por, qytetarët tanë ndoshta nuk e kanë ditur dhe nuk kanë dëgjuar që Kryeministri i vendit të tyre nuk i beson shkollës së shtetit që e qeverisë! Djalin e tij e ka në shkollën private të Gylenit (ISP), sepse Kryeministri i vendit nuk i beson shkollës së shtetit të tij! Më shumë i beson një turku se shtetit të tij! Qytetarët tanë nuk besoj që e dinë se edhe Kryetari i Kuvendit të Republikës fëmijët i ka në shkollën e Gylenit (ISP), ku paguhet rreth 3 000 euro në vit për fëmijë! Ky i ka tre a katër fëmijë në këtë shkollë të turkut! Janë edhe qeveritarë, profesorë universitarë, mjekë, drejtorë, deputetë e tregtarë të shumtë që fëmijët e tyre i shkollojnë në këtë shkollë ose në shkolla të ngjashme si kjo, duke paguar shumë para, sepse nuk kanë besim në shkollën e shtetit të tyre!

Ngacmimi seksual dhe fenomene tjera të dëmshme e të shëmtuara

“Ku ka zë s’është pa gjë”, thotë fjala e urtë. Jo vetëm këto ditë, por edhe më herët është folur e është përfolur për dukuri të shëmtuara dhe të dëmshme në shkolla dhe universitete të Kosovës! Madje, ka kaq shumë fakte të shënuara sa qytetarët tanë të besojnë se shkolla jonë dhe universitetet tona janë larg “standardeve” të dëshiruara për shkollimin dhe edukimin e fëmijëve të tyre! Nëse këto shkolla nuk i “begenisin” krerët e shtetit dhe “aristokracia” (e krijuar me pak mund pas luftës!) për fëmijët e tyre, atëherë pse mos të besojmë që gjendja është alarmante! Krerët e shtetit me sa duket shkollën publike në Kosovë e konceptojnë si shkollë për popullin, për varfanjakët! Derisa fëmijët e tyre i shkollojnë në shkolla private këtu dhe në universitete jashtë vendit s’kanë pse çajnë kokën për shkollën publike të shtetit!

Janë me dhjetra lajme (në mos me qindra!) gjatë vitit për nxënës që shpërndajnë e përdorin droga të ndryshme në shkolla! Sigurisht edhe në universitete! Dihet nga të gjithë (kjo pranohet edhe nga drejtoritë komunale dhe nga policia) se ka nxënës që shkojnë në shkollë me thika në xhepa e çanta, madje edhe me revolver! Nuk janë të rralla therjet me thika ndërmjet nxënësve! Ka patur raste edhe të vrasjeve me armë zjarri! Nuk po flasim për disiplinën, cilësinë në mësimdhënie dhe mësimnxënie dhe për probleme tjera më të “lehta”, që janë të përhapura në shkollatë tona…

Këto ditë doli në publik edhe një temë ose dukuri e shëmtuar, që zakonisht është “tabu”, por që është folur e përflitet vazhdimisht: ngacmimi seksual i studenteve nga profesorët dhe asistentët e tyre, siç u tha sot edhe nga studentët! Në protestën e organizuar sot kundër ngacmimeve seksuale të studenteve pati studente që u deklaruan hapur dhe pa e fshehur identitetin e tyre se janë ngacmuar seksualisht nga profesori apo asistenti! Njëra prej tyre, studente e fakultetit të arteve, ishte detyruar edhe t’i ndërpres studimet pasi organet e Universitetit dhe as policia e drejtësia nuk kishin marrë masa kundër pedagogut që e kishte ngacmuar seksualisht! Pati edhe studentë të tjerë që thanë se “nuk shtrohet çështja a ka ngacmime seksuale në Universitet, por pse nuk merren masa me i parandalu ato”! Flitet poshtë e lartë se në universitet sot ka edhe pedagogë që dikur kishin abuzuar me nxënset e tyre në shkolla të mesme! Këta sigurisht që kanë abuzuar dhe abuzojnë edhe me studentet e tyre! Ka patur lajme ndonjëherë për ngacmime seksuale të nxënëseve edhe në shkolla fillore nga arsimtarët e tyre! Kjo vërtetë është dukuri e shëmtuar dhe e dënueshme! Në të gjitha vendet e civilizuara ngacmimi seksual i nxënëseve apo studenteve dhe abuzimi i arsimtarëve a profesorëve me to dënohet ashpër… Prandaj, shkollatë dhe universitetet tona duhet urgjentisht të “shtrëngohen” nga shteti dhe organet e tij ligjzbatuese që të jenë (ri)vendosin marrëdhënie korrekte civilizuese midis nxënëseve e studenteve dhe arsimtarëve e profesorëve… Të merren masa disiplinore, ligjore dhe penale të ashpëra ndaj atyre arsimtarëve e profesorëve (edhe asistentëve) që në çfarëdo forme ngacmojnë seksualisht nxënëset apo studentet.

Këto ditë është bërë debat i madh edhe për punën e “veshjes provokative” të disa studenteve a nxënëseve… Shkak i këtij debati u bë deklarata e prodekanes, Teutë Pustina, e cila tha se “shkak i ngacmimit seksual nganjëherë bëhet edhe veshja provokative e studenteve, prandaj duhet respektuar kodi i veshjes”… Ka një të vërtetë edhe në deklaratën e prorektores. Studente të tilla me veshje provokative ka në mjediset universitare, por edhe nxënëse të shkollave të mesme, por kjo nuk i jep të drejtë dhe nuk e arsyeton në asnjë mënyrë arsimtarin a profesorin që ngacmon nxënësen ose studenten! Rektorati, por edhe komunat e ministria duhet të kërkojnë format dhe mjetet më të mira për ta parandaluar këtë fenomen të shëmtuar dhe për ta denoncuar secilin që përfshihet në ngacmime të tilla në shkollë apo universitet. Edhe kodi i veshjes duhet te “imponohet” nga shkollat e universitetet! Nuk duhet të lejohen ekstreme të tilla si nxënëse a studente me shami e me veshje “fetare” (turko-arabe!), nga njëra anë, dhe nxënëse e studente të lakuriqosura, në anën tjetër! Një veshje dhe sjellje e ekuilibruar dhe emancipuar… Ndoshta përmes kutijave të posaçme, apo një numri telefoni, një imejli, etj. mund t’u krijohen mundësi studenteve apo nxënëseve që t’i denoncojnë ngacmimet e tilla të shëmtuara, duke garantuar mbrojtjen e identitetit të personit që nuk dëshiron të identifikohet. Sot ka mundësi të mëdha edhe me ajfona, etj. Nxënëset dhe studentet e ngacmuara dhe të abuzuara nga arsimtarët dhe profesorët e tyre nuk duhet të hezitojnë t’i denoncojnë hapur apo fshehur rastet, qoftë edhe ato që kanë ndodhur vite më parë… Kështu ndihmojnë shkollatë dhe universitetet tona të pastrohen nga arsimtarë dhe pedagogë të tillë me deformime psiqike, emocionale…

Kontrolloni gjithashtu

-Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata mbeten njerëz me bindje, dobësi, -Nuk mund të kryqëzohet një artist i madh sepse si qytetar ka zgjedhur të mbështesë dikë, ashtu siç miliona njerëz mbështesin parti, drejtues apo ekipe sportive të ndryshme. -Ne shpesh kalojmë menjëherë nga adhurimi në linçim publik. -Një deklaratë e vetme mjafton që rrjetet sociale të harrojnë kontributet e një jete të tërë. -Kjo është padrejtësi morale dhe mungesë kulture demokratike. Albert Z. ZHOLI Kam pasur fatin të zhvilloj shumë takime dhe intervista me aktorin e madh "Nderi i Kombit" Robert Ndrenika. Në jetën e përditshme ai është krejt ndryshe nga shpërthimi artistik që shohim në skenë apo në ekran. Një intelektual i qetë, i mençur, i kulturuar, me një finesë komunikimi që të bën menjëherë për vete. Në bisedë flet me maturi, me humor të hollë dhe me atë urtësi që vjen vetëm nga njerëzit që kanë jetuar shumë dhe kanë lexuar akoma më shumë. Ndërsa në skenë ai shndërrohet krejtësisht: shpërthen me energji, emocion dhe forcë interpretimi, duke e bërë publikun të qeshë, të mendojë apo të përlotet. Bisedat me të kanë qenë gjithmonë si orë mësimi. Nga çdo takim me Robert Ndrenikën merr diçka: kulturë, përvojë jetësore, filozofi të thjeshtë njerëzore dhe mbi të gjitha dashurinë për artin. Pikërisht ndaj, kur shoh reagimet e ashpra ndaj një deklarate të tij si qytetar, mendoj se duhet të dimë të ndajmë figurën e kolosit të skenës shqiptare nga bindjet apo simpatitë personale që ai mund të ketë në jetën e tij private. Debatet shterpw Ende në rrjetet sociale vazhdon të diskutohet deklarata e aktorit të madh shqiptar Robert Ndrenika gjatë paraqitjes së kryebashkiakut Erion Veliaj në seancën gjyqësore të kësaj të premteje. Në atë seancë një numër i madh artistësh kishin shkuar në mbështetje të Veliajt, ndërsa takimi më i komentuar ishte ai i Robert Ndrenikës me kryebashkiakun, pak minuta para nisjes së procesit. Fjalët e aktorit: “Ç’të mbeti nga burgu, do ta vazhdoj unë”, krijuan menjëherë reagime të shumta. Disa e interpretuan si humor të hidhur, disa si solidaritet njerëzor, të tjerë si mbështetje politike. Në rrjetet sociale shpërthyen debatet, kritikat, ironitë dhe madje sulmet personale. Por pikërisht këtu lind nevoja për një reflektim më të thellë: a duhet gjykuar një artist i madh për një deklaratë emocionale të bërë si qytetar? Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata mbeten njerëz me bindje, dobësi, simpati dhe preferenca personale. Një artist nuk jeton vetëm në skenë. Ai ka dy jetë: jetën artistike dhe jetën qytetare. Në skenë ai i përket publikut, historisë dhe artit; jashtë saj ai i përket vetes, bindjeve dhe emocioneve të tij njerëzore. Aktor i madh Robert Ndrenika është një nga aktorët më të mëdhenj shqiptarë të të gjitha kohërave. Breza të tërë janë rritur me rolet e tij në teatër dhe kinematografi. Ai nuk është thjesht një aktor i suksesshëm, por një institucion më vete i artit shqiptar. Emri i tij lidhet me dhjetëra role që kanë hyrë në memorien kolektive të shqiptarëve. Nga “Horizonte të hapura”, “I teti në bronx”, “Kapedani”, “Koncert në vitin 1936”, “Në shtëpinë tonë”, “Mësonjtorja”, “Prefekti”, “Nëntori i dytë”, “Besa e kuqe”, “Shirat e vjeshtës”, “Shi në plazh” e deri te dhjetëra interpretime të tjera në teatër, Robert Ndrenika ka qenë një shkollë më vete interpretimi. Figura e tij artistike është ngritur mbi talentin, punën dhe përkushtimin shumëvjeçar ndaj skenës shqiptare. Vetëm roli i Qazim Mulletit tek filmi “Prefekti” do të mjaftonte që emri i tij të mbetej përgjithmonë në historinë e kinemasë shqiptare. Ndërsa personazhe të tjerë si Stefi, Agush Kalemi apo Fotaqi treguan dimensionin e jashtëzakonshëm të një aktori që dinte të lëvizte mes humorit, dramës dhe tragjikomikes me një natyrshmëri të rrallë. Deklarata spontane Por gjithë kjo pasuri artistike nuk mund dhe nuk duhet të fshihet nga një deklaratë spontane apo nga një simpati personale politike. Nuk mund të kryqëzohet një artist i madh sepse si qytetar ka zgjedhur të mbështesë dikë, ashtu siç miliona njerëz mbështesin parti, drejtues apo ekipe sportive të ndryshme. Dikush është me Partizanin, dikush me Tiranën; dikush majtas, dikush djathtas. Kjo është pjesë e pluralizmit dhe e lirisë individuale. Është e mundur që Robert Ndrenika të ketë simpati njerëzore për Erion Veliajn. Është gjithashtu e mundur që ai ta vlerësojë për investimet që janë bërë në art, kulturë, teatro apo aktivitete artistike gjatë kohës që Veliaj drejtoi Bashkinë e Tiranës. Kjo mbetet zgjedhje personale dhe nuk cenon aspak madhështinë e tij si artist. Problemi qëndron tek mënyra sesi shoqëria jonë reagon. Ne shpesh kalojmë menjëherë nga adhurimi në linçim publik. Një deklaratë e vetme mjafton që rrjetet sociale të harrojnë kontributet e një jete të tërë. Kjo është padrejtësi morale dhe mungesë kulture demokratike. Në vendet me traditë demokratike artisti ndahet nga bindja e tij politike. Askush nuk ua mohon veprat artistëve sepse votojnë majtas apo djathtas. Arti nuk është gjykatë politike. Një aktor nuk matet me deklaratat e momentit, por me atë që ka lënë në kulturën kombëtare. Robert Ndrenika ka lënë shumë më tepër sesa një fjali të komentuar në rrjetet sociale. Ai ka lënë personazhe, emocione, humor, lot dhe kujtime që jetojnë prej dekadash në publikun shqiptar. Rreziku Një komb që nuk respekton ikonat e tij artistike rrezikon të humbasë kujtesën kulturore. Kritika është normale dhe demokracia e lejon debatin, por debati nuk duhet të kthehet në fshirje të figurës së një artisti që i ka dhënë aq shumë kulturës shqiptare. Ndaj, përtej polemikave të ditës, duhet të dimë të ndajmë artistin nga qytetari. Robert Ndrenika mbetet një kolos i skenës shqiptare. Ndërsa Robert Ndrenika qytetar ka të drejtën e tij të mendojë, të ndiejë dhe të mbështesë kë të dojë. Pikërisht kjo ndarje është thelbi i një shoqërie demokratike dhe i qytetërimit kulturor.

Albert Z. Zholi: Robert Ndrenika mes artit dhe qytetarisë, mes madhështisë dhe kryqëzimit

-Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata …