Jakup Krasniqi

Jakup Krasniqi: Plaka, Del Ponte, apo dështimi profesional-njerëzor dhe intelektual i një prokuroreje

Plaka, Carla del Ponte, gjeja e parë, për të cilën  do të duhej të sqaronte opinionin evropian e botëror është: Pse është formuar Tribunali i Hagës për ish Jugosllavinë? Për shkak të Kroacisë, Bosnje e Hercegovinës e të Kosovës apo për shkak të politikave të krimit e të gjenocidit të politikës së Beogradit? Ajo, si Kryeprokurore e Tribunalit të Hagës ka qenë e ngarkuar që në sallat e gjyqit t’i argumentoi dëshmitë për krimet e luftës dhe krimet ndaj njerëzimit të ushtruara nga regjimi serb i Millosheviqit, por ajo atje ku duhej t’i dëshmonte krimet në Gjykatë ka dështuar dhe tani po përpiqet me dëshmitë e rrejshme të Shërbimit Sekret Serb, të Shërbimit që më dekada të tëra ka qenë në shërbim të politikave të krimit e të gjenocidit jo vetëm të Millosheviqit.

Kjo që po e bënë kjo plakushe e Prokurorisë së Hagës e cila dje do të duhej t’i dënonte në rend të parë krimet serbe, të cilën gjë nuk e bëri atje ku duhej dhe si duhej, tani, pas sa viteve ajo nuk e shkroi asnjë libër për krimin e pandëshkuar serbe, për amnistinë e dhjetëra e qindra kriminelëve serbë. Asnjë libër për katër luftërat e tre gjenocidet shkaktuara nga regjimi kriminel i Millosheviqit në hapësirën e ish Jugosllavisë dhe për shkak të cilëve është detyruar të ndërhynë edhe Komuniteti Ndërkombëtar. Veç ky fakt në vetvete flet shumë.

Është më shumë se e qartë, ajo nuk ka e më gjasë nuk kishte ndonjë interesim që të dënoheshin kriminelet serbë, ajo paska dëshiruar triumfin e politikave të krimit e të gjenocidit serb, posaçërisht në Kosovë. Prandaj, ajo tërë arsenalin e gënjeshtrave serbe, të përgatitura mirë në kuzhinën e Beogradit e ka drejtuar kundër popullit më të shtypur të Jugosllavisë për gati një shekull – shqiptarëve të Kosovës. Për atë politike në Europë e Amerikë ka pasur e ka shumë raporte të organizatave të ndryshme për të drejtat e liritë e njeriut që kanë konfirmuar e argumentuar politikat kriminale e gjenocidale të Beogradit zyrtar. Filluar nga Luftërat Ballkanike, Lufta e Parë dhe  e Dytë Botërore dhe sidomos nga Lufta e fundit (1998/99). Por ajo as që donë të dijë për ato raporte e sidomos për raportet e fundit që mund t’i gjej lehtas në enciklopedinë e njohur të Vicopedisë.

 Unë jam e bindur se edhe plakushja Del Ponte dhe bashkështetasi i saj Dick Marti janë të yshtur dhe të paguar nga regjimi i sotshëm i Beogradit i cili udhëhiqet nga pinjollët e Millosheviqit dhe besniket e tij të djeshëm e të sotshëm. A mund të kuptohet ndryshe deklarimi i saj që sot na e solli portali “Blic”. Sipas të cilit ajo paska deklaruar:

“Kosova është privilegjuar me njohjen e saj si shtet që sipas meje ka qenë mjaft i nxituar. Gjithashtu kur ne nisëm hetimet tona patëm një vështirësi të madhe, pasi askush nuk donte që ne të bënim këto hetime. Në Kosovë duhet parë ende se çfarë po bëhet dhe për mua Kosova është ende një pikëpyetje.” As gjë e re, përralla të tilla bota demokratike është duke dëgjuar çdo ditë nga krerët e lartë të shtetit serb, të shtetit që as edhe një herë nuk janë distancuar nga politikat e krimit e të gjenocidit. Pse kjo politikë e gjenocidit mbështetet kaq me këmbëngulësi nga dy shtetas të Zvicrës demokratike, është goxha e pa kuptueshme, mbase mund të jetë arsyeje e korrupsionit financiar, ndryshe vështirë se mund të kuptohet nga mendja normale e njeriut me aftësi mesatare.

Zonja e shitur shtrenjtë për t’i shërbyer politikës antishqiptare serbe, e ka humbur besimin jo vetëm në gjyqësorin e Kosovës, por edhe në Gjykatën Speciale të Hagës, për të cilën thotë: “E tani ka një Gjykatë të Kosovës, e nuk kam dëgjuar se ka bërë gjë e kam dyshime se do të arrijë të zbardhë këtë ngjarje. Atëherë sa më takon, nuk na lejuan të bëjmë këtë hetim e nuk mundëm ta bëjmë këtë hetim, prandaj dhe unë e kam rrëfyer faktin në librin tim të parë “Gjuetia, Unë dhe kriminelët e luftës.” Të shohim e ç’do ndodhi, Por për eksperiencën time të punës di se sa më shumë kohë kalon aq më pak arrihet të zbardhet çështja.” Në të gjitha këto çështje që ajo deklarohet, për të saten herë vihet në shërbim të politikave kriminale e të gjenocidit serb. Natyrisht, ajo është paguar për ketë këmbëngulësi, mbase ajo ka të drejtë në moralin e saj të dyshimtë politik e profesional. Si dhe sa është paguar ajo e dinë më se miri! Ajo si prokurore që është duhej ta dinte se edhe mbrojtja e gjenocidit të cilitdo shtet është veprim kriminal.

Heshtja e saj, gjatë gjithë këtyre viteve, për politikat e gjenocidit serb të ushtruara në Kosovë, Kroaci e Bosnje e Hercegovinë, flet për orientimin e saj politik, intelektual e humanitar?! Me këto veprime zonja e shitur është duke shkelur me të katër këmbët në vlerat e proklamuara të Komunitetit Ndërkombëtare për të drejtat e liritë e njeriut e sidomos mbi vlerat e proklamuara të BE-së.

Kontrolloni gjithashtu

-Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata mbeten njerëz me bindje, dobësi, -Nuk mund të kryqëzohet një artist i madh sepse si qytetar ka zgjedhur të mbështesë dikë, ashtu siç miliona njerëz mbështesin parti, drejtues apo ekipe sportive të ndryshme. -Ne shpesh kalojmë menjëherë nga adhurimi në linçim publik. -Një deklaratë e vetme mjafton që rrjetet sociale të harrojnë kontributet e një jete të tërë. -Kjo është padrejtësi morale dhe mungesë kulture demokratike. Albert Z. ZHOLI Kam pasur fatin të zhvilloj shumë takime dhe intervista me aktorin e madh "Nderi i Kombit" Robert Ndrenika. Në jetën e përditshme ai është krejt ndryshe nga shpërthimi artistik që shohim në skenë apo në ekran. Një intelektual i qetë, i mençur, i kulturuar, me një finesë komunikimi që të bën menjëherë për vete. Në bisedë flet me maturi, me humor të hollë dhe me atë urtësi që vjen vetëm nga njerëzit që kanë jetuar shumë dhe kanë lexuar akoma më shumë. Ndërsa në skenë ai shndërrohet krejtësisht: shpërthen me energji, emocion dhe forcë interpretimi, duke e bërë publikun të qeshë, të mendojë apo të përlotet. Bisedat me të kanë qenë gjithmonë si orë mësimi. Nga çdo takim me Robert Ndrenikën merr diçka: kulturë, përvojë jetësore, filozofi të thjeshtë njerëzore dhe mbi të gjitha dashurinë për artin. Pikërisht ndaj, kur shoh reagimet e ashpra ndaj një deklarate të tij si qytetar, mendoj se duhet të dimë të ndajmë figurën e kolosit të skenës shqiptare nga bindjet apo simpatitë personale që ai mund të ketë në jetën e tij private. Debatet shterpw Ende në rrjetet sociale vazhdon të diskutohet deklarata e aktorit të madh shqiptar Robert Ndrenika gjatë paraqitjes së kryebashkiakut Erion Veliaj në seancën gjyqësore të kësaj të premteje. Në atë seancë një numër i madh artistësh kishin shkuar në mbështetje të Veliajt, ndërsa takimi më i komentuar ishte ai i Robert Ndrenikës me kryebashkiakun, pak minuta para nisjes së procesit. Fjalët e aktorit: “Ç’të mbeti nga burgu, do ta vazhdoj unë”, krijuan menjëherë reagime të shumta. Disa e interpretuan si humor të hidhur, disa si solidaritet njerëzor, të tjerë si mbështetje politike. Në rrjetet sociale shpërthyen debatet, kritikat, ironitë dhe madje sulmet personale. Por pikërisht këtu lind nevoja për një reflektim më të thellë: a duhet gjykuar një artist i madh për një deklaratë emocionale të bërë si qytetar? Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata mbeten njerëz me bindje, dobësi, simpati dhe preferenca personale. Një artist nuk jeton vetëm në skenë. Ai ka dy jetë: jetën artistike dhe jetën qytetare. Në skenë ai i përket publikut, historisë dhe artit; jashtë saj ai i përket vetes, bindjeve dhe emocioneve të tij njerëzore. Aktor i madh Robert Ndrenika është një nga aktorët më të mëdhenj shqiptarë të të gjitha kohërave. Breza të tërë janë rritur me rolet e tij në teatër dhe kinematografi. Ai nuk është thjesht një aktor i suksesshëm, por një institucion më vete i artit shqiptar. Emri i tij lidhet me dhjetëra role që kanë hyrë në memorien kolektive të shqiptarëve. Nga “Horizonte të hapura”, “I teti në bronx”, “Kapedani”, “Koncert në vitin 1936”, “Në shtëpinë tonë”, “Mësonjtorja”, “Prefekti”, “Nëntori i dytë”, “Besa e kuqe”, “Shirat e vjeshtës”, “Shi në plazh” e deri te dhjetëra interpretime të tjera në teatër, Robert Ndrenika ka qenë një shkollë më vete interpretimi. Figura e tij artistike është ngritur mbi talentin, punën dhe përkushtimin shumëvjeçar ndaj skenës shqiptare. Vetëm roli i Qazim Mulletit tek filmi “Prefekti” do të mjaftonte që emri i tij të mbetej përgjithmonë në historinë e kinemasë shqiptare. Ndërsa personazhe të tjerë si Stefi, Agush Kalemi apo Fotaqi treguan dimensionin e jashtëzakonshëm të një aktori që dinte të lëvizte mes humorit, dramës dhe tragjikomikes me një natyrshmëri të rrallë. Deklarata spontane Por gjithë kjo pasuri artistike nuk mund dhe nuk duhet të fshihet nga një deklaratë spontane apo nga një simpati personale politike. Nuk mund të kryqëzohet një artist i madh sepse si qytetar ka zgjedhur të mbështesë dikë, ashtu siç miliona njerëz mbështesin parti, drejtues apo ekipe sportive të ndryshme. Dikush është me Partizanin, dikush me Tiranën; dikush majtas, dikush djathtas. Kjo është pjesë e pluralizmit dhe e lirisë individuale. Është e mundur që Robert Ndrenika të ketë simpati njerëzore për Erion Veliajn. Është gjithashtu e mundur që ai ta vlerësojë për investimet që janë bërë në art, kulturë, teatro apo aktivitete artistike gjatë kohës që Veliaj drejtoi Bashkinë e Tiranës. Kjo mbetet zgjedhje personale dhe nuk cenon aspak madhështinë e tij si artist. Problemi qëndron tek mënyra sesi shoqëria jonë reagon. Ne shpesh kalojmë menjëherë nga adhurimi në linçim publik. Një deklaratë e vetme mjafton që rrjetet sociale të harrojnë kontributet e një jete të tërë. Kjo është padrejtësi morale dhe mungesë kulture demokratike. Në vendet me traditë demokratike artisti ndahet nga bindja e tij politike. Askush nuk ua mohon veprat artistëve sepse votojnë majtas apo djathtas. Arti nuk është gjykatë politike. Një aktor nuk matet me deklaratat e momentit, por me atë që ka lënë në kulturën kombëtare. Robert Ndrenika ka lënë shumë më tepër sesa një fjali të komentuar në rrjetet sociale. Ai ka lënë personazhe, emocione, humor, lot dhe kujtime që jetojnë prej dekadash në publikun shqiptar. Rreziku Një komb që nuk respekton ikonat e tij artistike rrezikon të humbasë kujtesën kulturore. Kritika është normale dhe demokracia e lejon debatin, por debati nuk duhet të kthehet në fshirje të figurës së një artisti që i ka dhënë aq shumë kulturës shqiptare. Ndaj, përtej polemikave të ditës, duhet të dimë të ndajmë artistin nga qytetari. Robert Ndrenika mbetet një kolos i skenës shqiptare. Ndërsa Robert Ndrenika qytetar ka të drejtën e tij të mendojë, të ndiejë dhe të mbështesë kë të dojë. Pikërisht kjo ndarje është thelbi i një shoqërie demokratike dhe i qytetërimit kulturor.

Albert Z. Zholi: Robert Ndrenika mes artit dhe qytetarisë, mes madhështisë dhe kryqëzimit

-Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata …