J. Krasniqi

Jakup Krasniqi: Pse ky vrap i shqiptarëve për pozita të pamerituara?

 Zhvillimet politike në Shqipëri e në Kosovë, përgjatë gjithë viteve të pluralizmit politik, kanë treguar dhe po tregojnë se vrapi për të hyrë në politikë më së paku bëhet për interesin publik, politika nacionale apo ndërtimin e shtetit të së drejtës.

Ky vrap, veç të tjerave, ka ndikuar jashtë çdo mase që në institucionet më të larta të shtetit të ketë aq mungesë kulture, aq mungesë edukate në veprime dhe në komunikim, saqë as Frojdi me një ekip të gjerë specialistesh s’do t’ia dilte t’i shpjegonte arsyet e këtij ambienti kulturor!

Së këndejmi, në veprimet e politikës shqiptare nuk shoh që ka interes nacional, nuk shoh që ketë interes publik, interes politik e bile as partiak, por shoh vetëm interes individual, familjar a të grupeve informale dhe kjo është tepër e dhimbshme. Sepse, vetiu shtrohet pyetja: nga po e çojmë kombin e këto shtete që u bënë me kaq mund e sakrifica?

Sikur të mos dominonte interesi meskin i disa njerëzve në krye të partive politike, në situatën në të cilën gjendet kombi e shtetet tona, partitë politike brenda e jashtë vetes do të duhej ta zhvillonin një debat për të gjetur një kandidat që merr përsipër se bashku me një elitë njerëzish të denjë për të realizuar një plan të përbashkët nacional, për një siguri nacionale, për një zhvillim e progres të vendeve tona që po zbrazen. Edhe veç e veç edhe se bashku. Por, një kulturë e tillë politike e përgjegjësi publike nuk është duke dhënë askush dhe askund në trojet tona shenja jete.

Nga ajo që kemi parë deri më tani, kjo që po e them është më shumë se një utopi ose ëndërr e mirë.

Sepse, sikur të mos ishte vrapi i gjithsecilit për interesin personal, madje interesi personal edhe për një vend pune dhe atë pa meritën më elementare profesionale, intelektuale, politike a kombëtare, do të pushonte interesimi i njerëzve për t’u marrë me politikë e mbase edhe për të votuar për njeriun që i beson. Këtu gjithçka bëhet për interesa meskine. Në kohën kur në rajonin tonë ka shumë pasiguri, ka shumë rreziqe, që na sillen mbi kokë edhe duke na rrezikuar sigurinë nacionale, ne i thellojmë ndarjet e përçarjet e brendshme nacionale deri në gatishmëri për t’u kacafytur për hiçgjë, në tempujt e demokracisë e kudo tjetër.

Njerëzit e politikës në institucionet më të larta të vendeve tona e kanë plotë gojën demokraci e, ç’është e vërteta, demokrat nuk janë! E kanë plot gojën sundim të ligjit, e ligjet nuk i respektojnë! E kanë plot gojën luftë kundër krimit, e akuzojnë për krimin pikërisht ata që janë të zhytur në krim deri në fyt! E kanë plot gojën fjalë për të luftuar korrupsionin, e janë të korruptuar deri në fyt. Janë kundër familjarizimit e kudo kanç ngritur piramida familjare. Me fjalë janë kundër trafiqeve të ndaluara e bashkëpunojnë me trafikantët më të egër. E kanë plot gojën “atdhetarizëm”, e veç atdhetarë nuk po tregohen! E kanë plot gojën interes nacional, e punojnë për interesat personale! E kanë plot gojën “dashuri” për njerëzit e dëshmuar kombëtarisht e afër vetes afrojnë hiç-hiçët! E kanë plot gojën për mirëqenie nacionale, e angazhohen vetëm për mirëqenie personale! Flasin për arsim cilësor, e arsimin e kanë e lënë në krizë të thellë! Të mos them në agoni! Flasin për shëndetin publik të avancuar dhe hanë e grabisin nga shëndeti i kombit. E kanë gjuhën plot me dashuri për shqipen, për edukimin e kulturën dhe përditë e thellojnë degradimin e tyre. Pa investim në gjuhë, në kulturë e në edukim, kombi as nuk ruhet e as nuk mund të zhvillohet!

Përkundrazi, ai po zvetënohet, po zvogëlohet e largohet nga aty ku ishte denbabaden.  Ndoshta?!!!

kështu është zhvilluar demokracia ndër vite e diku ndër shekuj (me krim, korrupsion e trafikim), por vendet tona e kombi ynë nuk ka kohë për t’i pritur shekujt për t’i zhvilluar shtetet tona e kombin tonë. Ne, nuk kemi kohë për të humbur dhe koha nuk na pret, pasi kombi ynë në shtetet tona po zvogëlohet dhe ç’është më alarmuese: po plaket! Kombet e vogla, që përditë rrjedhin në drejtim të botës së madhe vetëm me natalitet i përballojnë rreziqet e zhdukjes me ripërtëritjen e kombit! Prandaj, i frikësohem, madje i frikësohem shumë vrapit të njerëzve të padijshëm për t’u bërë deputetë, kryeministra, kryetar shteti e ministra. Lehtësia sesi i zgjedhim dhe i emërojmë njerëzit nëpër pozita të larta shtetërore frikësohem se do t’i kushtojë shumë të sotmes dhe të ardhmes sonë kombëtare!

Janë këto disa nga arsyet e shumta pse kombi ynë duhet t’i përzgjedhë me shumë kujdes drejtuesit e shteteve e të kombit tonë përgjithësisht! Por, më duhet ta them, jemi tepër larg asaj që i duhet kombit e shteteve tona.

Njerëzit megjithatë jetojnë, kanë jetuar e do të jetojnë edhe pa qenë deputetë, ministra, kryeministra a kryetar shteti. Madje edhe pa qenë prokurorë, gjyqtarë e zyrtarë të lartë të shtetit edhe atëherë kur janë të pa korruptuar e të pa kriminalizuar. Përgjegjësitë politike e publike as duhet të merren lehtë e as t’u besohet lehtë “ushtruesve” të tyre! Pa konkurrencë të mirëfilltë askund nuk mund të ketë zhvillim e progres.

Shkurt: Gjatë viteve të lirisë e të pavarësisë pamë vrapin e kryeministrave të ndryshëm, të votuar nga qytetarët e më shumë nga pazaret politike, dëgjuam shumë premtime për zhvillim e ndryshim, për liberalizim e integrim, por, përveç ngjasimeve si veja – vesë, ndryshime nuk pamë e me logjikën e deritashme as që do të shohim! E qytetarët mbeten e janë në pritje të ndryshimeve. Ndërsa, ndryshimi duhet të vij nga qytetarët! Pa vullnetin e tyre nuk do të ketë ndryshim. Kjo është Demokracia! Nuk është e përkryer, bile mungesa e konkurrencës se sistemeve politike të deridjeshëm veç sa e ka degraduar Sistemin Demokratik përgjithësisht. Ky sistem, nuk po rezulton të jetë i degraduar vetëm në Kosovë e rajon, por, po rezulton të jetë i degraduar edhe në kërthizën e tij të LINDJES!

Kontrolloni gjithashtu

-Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata mbeten njerëz me bindje, dobësi, -Nuk mund të kryqëzohet një artist i madh sepse si qytetar ka zgjedhur të mbështesë dikë, ashtu siç miliona njerëz mbështesin parti, drejtues apo ekipe sportive të ndryshme. -Ne shpesh kalojmë menjëherë nga adhurimi në linçim publik. -Një deklaratë e vetme mjafton që rrjetet sociale të harrojnë kontributet e një jete të tërë. -Kjo është padrejtësi morale dhe mungesë kulture demokratike. Albert Z. ZHOLI Kam pasur fatin të zhvilloj shumë takime dhe intervista me aktorin e madh "Nderi i Kombit" Robert Ndrenika. Në jetën e përditshme ai është krejt ndryshe nga shpërthimi artistik që shohim në skenë apo në ekran. Një intelektual i qetë, i mençur, i kulturuar, me një finesë komunikimi që të bën menjëherë për vete. Në bisedë flet me maturi, me humor të hollë dhe me atë urtësi që vjen vetëm nga njerëzit që kanë jetuar shumë dhe kanë lexuar akoma më shumë. Ndërsa në skenë ai shndërrohet krejtësisht: shpërthen me energji, emocion dhe forcë interpretimi, duke e bërë publikun të qeshë, të mendojë apo të përlotet. Bisedat me të kanë qenë gjithmonë si orë mësimi. Nga çdo takim me Robert Ndrenikën merr diçka: kulturë, përvojë jetësore, filozofi të thjeshtë njerëzore dhe mbi të gjitha dashurinë për artin. Pikërisht ndaj, kur shoh reagimet e ashpra ndaj një deklarate të tij si qytetar, mendoj se duhet të dimë të ndajmë figurën e kolosit të skenës shqiptare nga bindjet apo simpatitë personale që ai mund të ketë në jetën e tij private. Debatet shterpw Ende në rrjetet sociale vazhdon të diskutohet deklarata e aktorit të madh shqiptar Robert Ndrenika gjatë paraqitjes së kryebashkiakut Erion Veliaj në seancën gjyqësore të kësaj të premteje. Në atë seancë një numër i madh artistësh kishin shkuar në mbështetje të Veliajt, ndërsa takimi më i komentuar ishte ai i Robert Ndrenikës me kryebashkiakun, pak minuta para nisjes së procesit. Fjalët e aktorit: “Ç’të mbeti nga burgu, do ta vazhdoj unë”, krijuan menjëherë reagime të shumta. Disa e interpretuan si humor të hidhur, disa si solidaritet njerëzor, të tjerë si mbështetje politike. Në rrjetet sociale shpërthyen debatet, kritikat, ironitë dhe madje sulmet personale. Por pikërisht këtu lind nevoja për një reflektim më të thellë: a duhet gjykuar një artist i madh për një deklaratë emocionale të bërë si qytetar? Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata mbeten njerëz me bindje, dobësi, simpati dhe preferenca personale. Një artist nuk jeton vetëm në skenë. Ai ka dy jetë: jetën artistike dhe jetën qytetare. Në skenë ai i përket publikut, historisë dhe artit; jashtë saj ai i përket vetes, bindjeve dhe emocioneve të tij njerëzore. Aktor i madh Robert Ndrenika është një nga aktorët më të mëdhenj shqiptarë të të gjitha kohërave. Breza të tërë janë rritur me rolet e tij në teatër dhe kinematografi. Ai nuk është thjesht një aktor i suksesshëm, por një institucion më vete i artit shqiptar. Emri i tij lidhet me dhjetëra role që kanë hyrë në memorien kolektive të shqiptarëve. Nga “Horizonte të hapura”, “I teti në bronx”, “Kapedani”, “Koncert në vitin 1936”, “Në shtëpinë tonë”, “Mësonjtorja”, “Prefekti”, “Nëntori i dytë”, “Besa e kuqe”, “Shirat e vjeshtës”, “Shi në plazh” e deri te dhjetëra interpretime të tjera në teatër, Robert Ndrenika ka qenë një shkollë më vete interpretimi. Figura e tij artistike është ngritur mbi talentin, punën dhe përkushtimin shumëvjeçar ndaj skenës shqiptare. Vetëm roli i Qazim Mulletit tek filmi “Prefekti” do të mjaftonte që emri i tij të mbetej përgjithmonë në historinë e kinemasë shqiptare. Ndërsa personazhe të tjerë si Stefi, Agush Kalemi apo Fotaqi treguan dimensionin e jashtëzakonshëm të një aktori që dinte të lëvizte mes humorit, dramës dhe tragjikomikes me një natyrshmëri të rrallë. Deklarata spontane Por gjithë kjo pasuri artistike nuk mund dhe nuk duhet të fshihet nga një deklaratë spontane apo nga një simpati personale politike. Nuk mund të kryqëzohet një artist i madh sepse si qytetar ka zgjedhur të mbështesë dikë, ashtu siç miliona njerëz mbështesin parti, drejtues apo ekipe sportive të ndryshme. Dikush është me Partizanin, dikush me Tiranën; dikush majtas, dikush djathtas. Kjo është pjesë e pluralizmit dhe e lirisë individuale. Është e mundur që Robert Ndrenika të ketë simpati njerëzore për Erion Veliajn. Është gjithashtu e mundur që ai ta vlerësojë për investimet që janë bërë në art, kulturë, teatro apo aktivitete artistike gjatë kohës që Veliaj drejtoi Bashkinë e Tiranës. Kjo mbetet zgjedhje personale dhe nuk cenon aspak madhështinë e tij si artist. Problemi qëndron tek mënyra sesi shoqëria jonë reagon. Ne shpesh kalojmë menjëherë nga adhurimi në linçim publik. Një deklaratë e vetme mjafton që rrjetet sociale të harrojnë kontributet e një jete të tërë. Kjo është padrejtësi morale dhe mungesë kulture demokratike. Në vendet me traditë demokratike artisti ndahet nga bindja e tij politike. Askush nuk ua mohon veprat artistëve sepse votojnë majtas apo djathtas. Arti nuk është gjykatë politike. Një aktor nuk matet me deklaratat e momentit, por me atë që ka lënë në kulturën kombëtare. Robert Ndrenika ka lënë shumë më tepër sesa një fjali të komentuar në rrjetet sociale. Ai ka lënë personazhe, emocione, humor, lot dhe kujtime që jetojnë prej dekadash në publikun shqiptar. Rreziku Një komb që nuk respekton ikonat e tij artistike rrezikon të humbasë kujtesën kulturore. Kritika është normale dhe demokracia e lejon debatin, por debati nuk duhet të kthehet në fshirje të figurës së një artisti që i ka dhënë aq shumë kulturës shqiptare. Ndaj, përtej polemikave të ditës, duhet të dimë të ndajmë artistin nga qytetari. Robert Ndrenika mbetet një kolos i skenës shqiptare. Ndërsa Robert Ndrenika qytetar ka të drejtën e tij të mendojë, të ndiejë dhe të mbështesë kë të dojë. Pikërisht kjo ndarje është thelbi i një shoqërie demokratike dhe i qytetërimit kulturor.

Albert Z. Zholi: Robert Ndrenika mes artit dhe qytetarisë, mes madhështisë dhe kryqëzimit

-Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata …