Isidoros Karderinis: BRICS është kampi kundërshtar i Perëndimit

Isidoros Karderinis
Isidoros Karderinis

Brazili, Rusia, India dhe Kina fillimisht e formuan bllokun në vitin 2009 pas një sërë takimesh dhe mirëkuptimesh. Samiti i parë i BRIC u mbajt në Ekaterinburg të Rusisë, më 16 qershor të po atij viti, ku krerët e shteteve në fjalë ranë dakord për forcimin e dialogut dhe bashkëpunimit mes tyre.

Një vit më pas, në Brasilia, Brazil, në prill 2010, u mbajt Samiti i dytë, ku liderët e këtyre vendeve theksuan domosdoshmërinë e një sistemi shumëdimensional global ndërqeveritar.

Më pas, në takimin e tyre të tretë në Nju Jork në shtator 2010, BRICS ranë dakord për hyrjen e Afrikës së Jugut. Afrika e Jugut arriti t’i bashkohet pas një përpjekjeje të fortë si rezultat i politikës së saj të jashtme aktive, këtij koalicioni shtetesh duke e ndryshuar atë nga “BRIC” në “BRICS”.

Në Samitin e Katërt në Mars 2012 në Nju Delhi, Indi, u bë një njoftim i parë për krijimin e një Banke të Re për Zhvillim (NDB), e cila u zyrtarizua në Samitin e tyre të Pestë në Durban, Afrika e Jugut në 2013, me qëllimin e qartë të pavarësia e BRICS nga Fondi Monetar Ndërkombëtar, Banka Botërore, SHBA dhe Bashkimi Evropian. Marrëveshja për themelimin e saj, pas zgjidhjes së mosmarrëveshjeve për çështje organizative, u arrit përfundimisht në vitin 2014, gjatë takimit të gjashtë të BRICS në Fortaleza të Brazilit.

Vendet e BRICS përbëjnë 40% të popullsisë së botës, e cila arrin në mbi 3.1 miliardë njerëz. BRICS bashkë ekziston vende me shkallë të ndryshme zhvillimi dhe strategji të ndryshme.

Brazili është vendi më i madh në Amerikën e Jugut, si për nga popullsia (rreth 213 milionë) ashtu edhe për nga sipërfaqja, pasi zë 1/3 e Amerikës së Jugut në vetvete. Ai është gjithashtu vendi i katërt më i pasur në Amerikë për sa i përket PBB-së. Megjithatë, ajo nuk ka infrastrukturën e duhur (rrjeti i papërshtatshëm rrugor dhe hekurudhor, infrastruktura e papërshtatshme portuale, etj.) dhe në kombinim me pabarazinë ekstreme ekonomike (1 në 4 qytetarë jeton në varfëri absolute) nuk e lejojnë atë të shfaqet si një superfuqi ekonomike. Sipas Indeksit Botëror të Konkurrueshmërisë të Forumit Ekonomik Botëror, Brazili renditet i 108-ti ndër 137 ekonomitë në vitin 2017 për sa i përket cilësisë së përgjithshme të infrastrukturës së tij. Skandale korruptive janë të pranishme edhe në vend. Brazili merret me çështjet rajonale.

Rusia, e cila është vendi më i madh transkontinental në botë me ndikim global dhe një ekonomi të madhe, posedon gjithashtu arsenalin më të madh bërthamor në planet dhe fuqinë e madhe ushtarake, të cilën e ka përdorur në Siri dhe tani në Ukrainë. Rusia ofron standardin më të mirë të jetesës për banorët e saj, krahasuar me vendet e tjera të BRICS, me 3.5% të PBB-së të shpenzuar për arsimin dhe 3.1% për shëndetin publik. Numri i banorëve që jetojnë nën kufirin e varfërisë arrin në vetëm 0.2% të popullsisë së saj. Ekonomia ruse, megjithatë, vuan nga problemi kritik i korrupsionit – i cili ekziston në të gjitha vendet në një shkallë më të madhe ose më të vogël – si dhe nga mungesa e konsiderueshme e infrastrukturës bankare, për shkak të tregjeve financiare të zhvilluara jo mjaftueshëm, vështirësisë në marrjen e kredive dhe të kufizuara. opsionet e investimit.

India është një fuqi botërore në zhvillim me një ekonomi gjithnjë në rritje. Aktualisht është ekonomia e pestë më e madhe në botë bazuar në PBB-në e saj, ndërsa territori i saj është shtëpia e popullsisë së dytë më të madhe në botë, pas asaj të Kinës, duke arritur afër 1.4 miliardë njerëz. Rritja e PBB-së së vendit ka qenë ndër më të lartat në botë gjatë dekadës së fundit, duke arritur një rritje vjetore prej 6-7%. Megjithatë, India ka një nga të ardhurat më të ulëta për frymë në botë, ndërsa përballet me probleme të mëdha sociale në shtëpi për shkak të varfërisë. India ka përqindjet më të ulëta të PBB-së të shpenzuar për arsimin dhe shëndetin midis BRICS, përkatësisht 2.7% dhe 1.2%. India është e orientuar në rajon.

Kina, e cila është shtëpia e 1.4 miliardë njerëzve, po zgjerohet me shpejtësi me depërtimin ekonomik në Azi, Amerikën Latine, Afrikë dhe rajone të tjera të botës. Është gjiganti ekonomik i Lindjes me një rritje vjetore prej 6.6%, duke kërcënuar kështu primatin ekonomik të SHBA-së. Kina ka qenë eksportuesi kryesor në botë që nga viti 2014. Në të njëjtën kohë, Kina, megjithëse është ekonomia e dytë më e madhe në botë, mbetet një vend me të ardhura mesatare pasi të ardhurat e saj për frymë janë ende vetëm rreth një e katërta e atyre të vendeve me të ardhura të larta dhe rreth 375 milionë kinezë jetojnë nën kufirin e varfërisë prej 5.50 dollarë në ditë. Së fundi, korrupsioni shfaqet me ritme veçanërisht të larta.

Afrika e Jugut, për shkak të pozicionit të saj gjeografik në majën jugore të kontinentit, që i jep asaj akses në dy oqeane, është një vend qendror. Afrika e Jugut është partneri më i madh tregtar i Kinës në Afrikë. Në të njëjtën kohë, qindra kompani kineze, shtetërore dhe private, janë aktualisht aktive në vend. Ekonomia e Afrikës së Jugut është e dyta më e madhe në kontinentin afrikan pas asaj të Nigerisë. Ajo ka pasuri natyrore në ar, argjend dhe qymyr, por edhe një nga normat më të larta të pabarazisë në botë. 10% më e pasur e popullsisë zotëron rreth 71% të pasurisë neto, ndërsa 60% e poshtme zotëron 7% të pasurisë neto. Është një vend me peshë të veçantë politike në Afrikë si i vetmi shtet anëtar afrikan i grupit G20, i cili megjithatë ka nevojë për një përpjekje reformuese për zhvillimin e mëtejshëm ekonomik.

BRICS janë, pra, kampi kundërshtar i Perëndimit, pavarësisht nëse kjo shprehet politikisht, nga aleanca SHBA-Anglo-Saksone-Bashkimi Evropian, ose ushtarakisht, me NATO-n, ose ekonomikisht, me organizatat ekonomike ndërkombëtare me origjinë amerikane të tilla si FMN, Banka Botërore ose Organizata Botërore e Tregtisë. Drejtimi strategjik i bllokut është bashkëpunimi i ngushtë për të kundërshtuar efektivisht dhe me sukses arkitekturën financiare ndërkombëtare të dominuar nga SHBA.

Pas pesëmbëdhjetë vjetësh, gjatë të cilëve shumë venë në dyshim zbatueshmërinë e skemës, balancat ekzistuese globale çojnë në zgjerimin e bllokut. Shumë vende kanë shprehur dëshirën për t’u bërë anëtarë të BRICS, si Argjentina, Egjipti, Venezuela, Meksika, Irani, Vietnami, Bangladeshi etj.

Në mbyllje, dua të theksoj se axhenda e BRICS, të cilët kanë arritur të konsolidojnë pozicionin e tyre në skenën globale politike dhe ekonomike, çon në zvogëlimin e dominimit të SHBA-së dhe botës perëndimore në përgjithësi dhe në krijimin të një realiteti të ri shumëpolar.

Jetëshkrimi

Isidoros Karderinis ka lindur në Athinë në vitin 1967. Ai është romancier, poet dhe kolumnist. Ka studiuar për ekonomi dhe ka kryer studimet pasuniversitare për ekonomi turistike. Artikujt e tij janë botuar në gazeta, revista dhe faqe interneti në mbarë botën. Poezitë e tij janë përkthyer në anglisht, frëngjisht dhe spanjisht dhe janë botuar në antologji poetike, revista letrare dhe rubrika gazetash letrare. Në Greqi ka botuar tetë libra me poezi dhe tre romane. Librat e tij janë përkthyer dhe botuar në Shtetet e Bashkuara të Amerikës, Britaninë e Madhe, Itali dhe Spanjë.

 

 

Mediat sociale

 

Facebook: Karderinis Isidoros

Twitter: isidoros karderinis

Linkedin: ISIDOROS KARDERINIS

Gettr: ISIDOROS KARDERINIS

Kontrolloni gjithashtu

-Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata mbeten njerëz me bindje, dobësi, -Nuk mund të kryqëzohet një artist i madh sepse si qytetar ka zgjedhur të mbështesë dikë, ashtu siç miliona njerëz mbështesin parti, drejtues apo ekipe sportive të ndryshme. -Ne shpesh kalojmë menjëherë nga adhurimi në linçim publik. -Një deklaratë e vetme mjafton që rrjetet sociale të harrojnë kontributet e një jete të tërë. -Kjo është padrejtësi morale dhe mungesë kulture demokratike. Albert Z. ZHOLI Kam pasur fatin të zhvilloj shumë takime dhe intervista me aktorin e madh "Nderi i Kombit" Robert Ndrenika. Në jetën e përditshme ai është krejt ndryshe nga shpërthimi artistik që shohim në skenë apo në ekran. Një intelektual i qetë, i mençur, i kulturuar, me një finesë komunikimi që të bën menjëherë për vete. Në bisedë flet me maturi, me humor të hollë dhe me atë urtësi që vjen vetëm nga njerëzit që kanë jetuar shumë dhe kanë lexuar akoma më shumë. Ndërsa në skenë ai shndërrohet krejtësisht: shpërthen me energji, emocion dhe forcë interpretimi, duke e bërë publikun të qeshë, të mendojë apo të përlotet. Bisedat me të kanë qenë gjithmonë si orë mësimi. Nga çdo takim me Robert Ndrenikën merr diçka: kulturë, përvojë jetësore, filozofi të thjeshtë njerëzore dhe mbi të gjitha dashurinë për artin. Pikërisht ndaj, kur shoh reagimet e ashpra ndaj një deklarate të tij si qytetar, mendoj se duhet të dimë të ndajmë figurën e kolosit të skenës shqiptare nga bindjet apo simpatitë personale që ai mund të ketë në jetën e tij private. Debatet shterpw Ende në rrjetet sociale vazhdon të diskutohet deklarata e aktorit të madh shqiptar Robert Ndrenika gjatë paraqitjes së kryebashkiakut Erion Veliaj në seancën gjyqësore të kësaj të premteje. Në atë seancë një numër i madh artistësh kishin shkuar në mbështetje të Veliajt, ndërsa takimi më i komentuar ishte ai i Robert Ndrenikës me kryebashkiakun, pak minuta para nisjes së procesit. Fjalët e aktorit: “Ç’të mbeti nga burgu, do ta vazhdoj unë”, krijuan menjëherë reagime të shumta. Disa e interpretuan si humor të hidhur, disa si solidaritet njerëzor, të tjerë si mbështetje politike. Në rrjetet sociale shpërthyen debatet, kritikat, ironitë dhe madje sulmet personale. Por pikërisht këtu lind nevoja për një reflektim më të thellë: a duhet gjykuar një artist i madh për një deklaratë emocionale të bërë si qytetar? Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata mbeten njerëz me bindje, dobësi, simpati dhe preferenca personale. Një artist nuk jeton vetëm në skenë. Ai ka dy jetë: jetën artistike dhe jetën qytetare. Në skenë ai i përket publikut, historisë dhe artit; jashtë saj ai i përket vetes, bindjeve dhe emocioneve të tij njerëzore. Aktor i madh Robert Ndrenika është një nga aktorët më të mëdhenj shqiptarë të të gjitha kohërave. Breza të tërë janë rritur me rolet e tij në teatër dhe kinematografi. Ai nuk është thjesht një aktor i suksesshëm, por një institucion më vete i artit shqiptar. Emri i tij lidhet me dhjetëra role që kanë hyrë në memorien kolektive të shqiptarëve. Nga “Horizonte të hapura”, “I teti në bronx”, “Kapedani”, “Koncert në vitin 1936”, “Në shtëpinë tonë”, “Mësonjtorja”, “Prefekti”, “Nëntori i dytë”, “Besa e kuqe”, “Shirat e vjeshtës”, “Shi në plazh” e deri te dhjetëra interpretime të tjera në teatër, Robert Ndrenika ka qenë një shkollë më vete interpretimi. Figura e tij artistike është ngritur mbi talentin, punën dhe përkushtimin shumëvjeçar ndaj skenës shqiptare. Vetëm roli i Qazim Mulletit tek filmi “Prefekti” do të mjaftonte që emri i tij të mbetej përgjithmonë në historinë e kinemasë shqiptare. Ndërsa personazhe të tjerë si Stefi, Agush Kalemi apo Fotaqi treguan dimensionin e jashtëzakonshëm të një aktori që dinte të lëvizte mes humorit, dramës dhe tragjikomikes me një natyrshmëri të rrallë. Deklarata spontane Por gjithë kjo pasuri artistike nuk mund dhe nuk duhet të fshihet nga një deklaratë spontane apo nga një simpati personale politike. Nuk mund të kryqëzohet një artist i madh sepse si qytetar ka zgjedhur të mbështesë dikë, ashtu siç miliona njerëz mbështesin parti, drejtues apo ekipe sportive të ndryshme. Dikush është me Partizanin, dikush me Tiranën; dikush majtas, dikush djathtas. Kjo është pjesë e pluralizmit dhe e lirisë individuale. Është e mundur që Robert Ndrenika të ketë simpati njerëzore për Erion Veliajn. Është gjithashtu e mundur që ai ta vlerësojë për investimet që janë bërë në art, kulturë, teatro apo aktivitete artistike gjatë kohës që Veliaj drejtoi Bashkinë e Tiranës. Kjo mbetet zgjedhje personale dhe nuk cenon aspak madhështinë e tij si artist. Problemi qëndron tek mënyra sesi shoqëria jonë reagon. Ne shpesh kalojmë menjëherë nga adhurimi në linçim publik. Një deklaratë e vetme mjafton që rrjetet sociale të harrojnë kontributet e një jete të tërë. Kjo është padrejtësi morale dhe mungesë kulture demokratike. Në vendet me traditë demokratike artisti ndahet nga bindja e tij politike. Askush nuk ua mohon veprat artistëve sepse votojnë majtas apo djathtas. Arti nuk është gjykatë politike. Një aktor nuk matet me deklaratat e momentit, por me atë që ka lënë në kulturën kombëtare. Robert Ndrenika ka lënë shumë më tepër sesa një fjali të komentuar në rrjetet sociale. Ai ka lënë personazhe, emocione, humor, lot dhe kujtime që jetojnë prej dekadash në publikun shqiptar. Rreziku Një komb që nuk respekton ikonat e tij artistike rrezikon të humbasë kujtesën kulturore. Kritika është normale dhe demokracia e lejon debatin, por debati nuk duhet të kthehet në fshirje të figurës së një artisti që i ka dhënë aq shumë kulturës shqiptare. Ndaj, përtej polemikave të ditës, duhet të dimë të ndajmë artistin nga qytetari. Robert Ndrenika mbetet një kolos i skenës shqiptare. Ndërsa Robert Ndrenika qytetar ka të drejtën e tij të mendojë, të ndiejë dhe të mbështesë kë të dojë. Pikërisht kjo ndarje është thelbi i një shoqërie demokratike dhe i qytetërimit kulturor.

Albert Z. Zholi: Robert Ndrenika mes artit dhe qytetarisë, mes madhështisë dhe kryqëzimit

-Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata …