Sadik Halitjaha: GJYKATA E HAGËS PO E PËRDOR FORCËN MBI TË DREJTËN!

Prokuroria përdori të gjithë arsenalin e mundshëm kundër të akuzuarve, udhëheqësve të UÇK-së, dhe kundër vlerave të arritura nga lufta çlirimtare në Shtetin e Kosovës.

Narrativa po shkon në drejtim të gabuar me qëllime politike. Prokuroria e konstaton luftën si konflikt!

Deklarata se po gjykohen individët me kërkesën për 45 vite burg për secilin bëhet që më lehtë të pranohet një dënim më i ulët. Ndërsa duke thënë se nuk po dënohet Shtabi i Përgjithshëm e as UÇK-ja, këtë mund ta besojë vetëm dikush i pa informuar!

Në aktakuzë, qindra herë apostrofohet SH.P. dhe ndikimi i përgjegjësia e tij. Kjo deklaratë që SH.P. nuk po dënohet lë të kuptohet si zbritje e akuzës nga ajo që e quajnë “Ndërmarrje e Përbashkët Kriminale”. Mund të bie kjo akuzë me këtë apostrofim, në mënyrë që të mos njolloset UÇK-ja.

Kjo do të thotë se i hapet rruga ndryshimit nëse mbrojtja e argumenton mirë. Kjo kuptohet si qëllim ose hapje rruge për zbritje në struktura më të ulëta. Një zbutje e përkohshme e popullit, Gjykata me këtë ble kohë.

Narrativa vazhdon me prapavijë politike. Kuptohet kur prokuroria akuzon që nga themelimi: pse u themelua UÇK, si u themelua, pse u armatos dhe pse luftoi kundër milicëve dhe ushtarëve serbo-sllavë. Pse UÇK-ja e konsideronte kolonizatore dhe pushtuese Serbinë?!

Edhe pse nuk ka asnjë provë për faj direkt të të akuzuarve, akuzohen për përgjegjësi hierarkike dhe për mosveprim në ndalimin e veprimeve të paligjshme. Për Kosovën, prokuroria thotë se nuk ishte subjekt ndërkombëtar dhe luftën nuk e trajton si luftë, por si konflikt.

Mbrojtja duhet ta zbresë aktakuzën dhe të heqë procesimet enorme e shpifëse të mbledhura dhe të depozituara në gjykatë në kurriz të të akuzuarve. Nga “Ndërmarrje e Përbashkët Kriminale” duhet të shndërrohet në “Ndërmarrje e Përbashkët Çlirimtare”. Pastaj të hulumtohen gabimet ose fajet individuale.

Pasi Kosova ishte nën okupim, nuk kishte ligje apo struktura shtetërore në kohë lufte. I akuzojnë për veprime të paligjshme. Nëse veprat janë kryer kur nuk ekzistonin ligjet, nuk mund të denohen me ligjet e mëvonshme, retroaktivisht.

Akuzohen edhe për krijimin e pushtetit dhe strukturave shtetërore gjatë dhe pas luftës, gjë që konsiderohet si opozitë e padëshiruar nga UNMIK-u. I akuzon prokuroria duke përdorur ligjet e Serbisë dhe pretendon se ishin ligje të kohës së konfliktit.

Realiteti është se UÇK-ja nuk i pranoi ato ligje të pushtuesit dhe i luftoi që në fillim. Për këtë i akuzon prokuroria jashtë çdo standardi, norme dhe tradite të gjykatave dhe ligjeve ndërkombëtare.

Kjo gjykatë e bëri këtë – KE Europjan! Por UÇK-ja, duke pasur të gjithë këta kundërshtarë të lirisë dhe pavarësisë së Kosovës, arriti ta bëjë Kosovën shtet të pavarur dhe sovran, duke prishur planet e Serbisë, Rusisë dhe Europës, si dhe UNMIK-ut. Edhe sot, ata që janë nostalgjikë të atyre interesave, nuk do të mund ta rikthejnë statusin e mëparshëm.

Përkrahja e Amerikës, Anglisë, Zvicrës, Turqisë dhe shteteve aleate që na dolën në krah do të jetë gjithmonë me ne për lirinë dhe pavarësinë e shtetit të Kosovës.

Disa avokatë dhe juristë shqipfolës pa i llogaritur pasojat, thonë se ligjet e Jugosllavisë kanë maksimumi 15 vite burg. Kjo është shumë e gabuar dhe dëmshme, sepse në start predikojnë fajin dhe maksimumin. A nuk e shohin sa rëndë janë dënuar Sali Mustafa, Pjetër Shala dhe të tjerët?!

Gjykata paraqet 100 viktima – viktimë konsiderohet edhe ai që ka marrë një shuplakë, ose që ka prerë dru, apo ka pasur një konflikt të vogël. Krim dhe kërcënim konsiderohen edhe ata që kanë hapur kanale për evakuim ose kontakt me UÇK-në.

Mbrojtja duhet të tregojë se spiunët dhe kolaboracionistët ishin të ditur nga koha e gjatë nën pushtim dhe se ata bashkëpunuan me pushtuesit me dekada, duke vazhduar edhe gjatë luftës.

Prokuroria akuzon për nivele përgjegjësie dhe mosparandalimi, për fajësi të tërthortë, duke ngarkuar të akuzuarit edhe për mungesë kontrolli dhe veprime të drejtpërdrejta.

Pra, nëse vrave, je fajtor; nëse nuk vrave, gjithsesi fajtor. Këso urdhrash politikë po përdor Gjykata!

Unë, si jurist, nuk di ku dhe me cilin ligj ndërkombëtar ose shtetëror janë të rehabilituar ata që veprojnë lirshëm bashkëpunimin me armikun. Prokurorët duket se luftën e prisnin me lule, duke u dhënë mundësi spiunëve dhe pushtuesve.

Qartë kuptohet se akuzat janë konstruktime dhe kanë shkuar nga spiunët serbë dhe UNMIK-u. Dëshmitarët thonë se UÇK-ja ka luftuar edhe FARK-un.

Nëse mbrojtja nuk arrin të heqë nga procesimet deponimet e shpifura të prokurorisë, dhe të akuzuarit nuk do të jenë në gjendje t’i rrëzojnë ato, rrezikohet padrejtësia e madhe.

Shpresojmë që Gjykata të bazohet në zakonet e luftës dhe të heqë akuzën “Ndërmarrje e Përbashkët Kriminale”, duke e riemëruar në “Ndërmarrje e Përbashkët Çlirimtare”. Kjo kërkohet për korrektësi dhe drejtësi të bazuar në norma dhe rregulla, jo në dosjet e Serbisë dhe kërkesat e saj.

Urojmë lirimin e shpejtë të çlirimtarëve si të pa fajshëm, sepse ata bënë luftë të drejtë dhe të pastër mbrojtëse. Populli duhet të dalë sa më shumë në protestë kundër padrejtësisë, për t’i treguar botës se të akuzuarit nuk mund të dënohen në emër të popullit.

Reagimi kundër protestës së 17 shkurtit nga kryeprokurori Smith dhe reagimet nga Serbia tregojnë rëndësinë e kësaj proteste. Protesta i zbulon maskat vendimeve të padrejta të Gjykatës së Hagës.

10-02-2026
Sadik Halitjaha

Kontrolloni gjithashtu

-Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata mbeten njerëz me bindje, dobësi, -Nuk mund të kryqëzohet një artist i madh sepse si qytetar ka zgjedhur të mbështesë dikë, ashtu siç miliona njerëz mbështesin parti, drejtues apo ekipe sportive të ndryshme. -Ne shpesh kalojmë menjëherë nga adhurimi në linçim publik. -Një deklaratë e vetme mjafton që rrjetet sociale të harrojnë kontributet e një jete të tërë. -Kjo është padrejtësi morale dhe mungesë kulture demokratike. Albert Z. ZHOLI Kam pasur fatin të zhvilloj shumë takime dhe intervista me aktorin e madh "Nderi i Kombit" Robert Ndrenika. Në jetën e përditshme ai është krejt ndryshe nga shpërthimi artistik që shohim në skenë apo në ekran. Një intelektual i qetë, i mençur, i kulturuar, me një finesë komunikimi që të bën menjëherë për vete. Në bisedë flet me maturi, me humor të hollë dhe me atë urtësi që vjen vetëm nga njerëzit që kanë jetuar shumë dhe kanë lexuar akoma më shumë. Ndërsa në skenë ai shndërrohet krejtësisht: shpërthen me energji, emocion dhe forcë interpretimi, duke e bërë publikun të qeshë, të mendojë apo të përlotet. Bisedat me të kanë qenë gjithmonë si orë mësimi. Nga çdo takim me Robert Ndrenikën merr diçka: kulturë, përvojë jetësore, filozofi të thjeshtë njerëzore dhe mbi të gjitha dashurinë për artin. Pikërisht ndaj, kur shoh reagimet e ashpra ndaj një deklarate të tij si qytetar, mendoj se duhet të dimë të ndajmë figurën e kolosit të skenës shqiptare nga bindjet apo simpatitë personale që ai mund të ketë në jetën e tij private. Debatet shterpw Ende në rrjetet sociale vazhdon të diskutohet deklarata e aktorit të madh shqiptar Robert Ndrenika gjatë paraqitjes së kryebashkiakut Erion Veliaj në seancën gjyqësore të kësaj të premteje. Në atë seancë një numër i madh artistësh kishin shkuar në mbështetje të Veliajt, ndërsa takimi më i komentuar ishte ai i Robert Ndrenikës me kryebashkiakun, pak minuta para nisjes së procesit. Fjalët e aktorit: “Ç’të mbeti nga burgu, do ta vazhdoj unë”, krijuan menjëherë reagime të shumta. Disa e interpretuan si humor të hidhur, disa si solidaritet njerëzor, të tjerë si mbështetje politike. Në rrjetet sociale shpërthyen debatet, kritikat, ironitë dhe madje sulmet personale. Por pikërisht këtu lind nevoja për një reflektim më të thellë: a duhet gjykuar një artist i madh për një deklaratë emocionale të bërë si qytetar? Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata mbeten njerëz me bindje, dobësi, simpati dhe preferenca personale. Një artist nuk jeton vetëm në skenë. Ai ka dy jetë: jetën artistike dhe jetën qytetare. Në skenë ai i përket publikut, historisë dhe artit; jashtë saj ai i përket vetes, bindjeve dhe emocioneve të tij njerëzore. Aktor i madh Robert Ndrenika është një nga aktorët më të mëdhenj shqiptarë të të gjitha kohërave. Breza të tërë janë rritur me rolet e tij në teatër dhe kinematografi. Ai nuk është thjesht një aktor i suksesshëm, por një institucion më vete i artit shqiptar. Emri i tij lidhet me dhjetëra role që kanë hyrë në memorien kolektive të shqiptarëve. Nga “Horizonte të hapura”, “I teti në bronx”, “Kapedani”, “Koncert në vitin 1936”, “Në shtëpinë tonë”, “Mësonjtorja”, “Prefekti”, “Nëntori i dytë”, “Besa e kuqe”, “Shirat e vjeshtës”, “Shi në plazh” e deri te dhjetëra interpretime të tjera në teatër, Robert Ndrenika ka qenë një shkollë më vete interpretimi. Figura e tij artistike është ngritur mbi talentin, punën dhe përkushtimin shumëvjeçar ndaj skenës shqiptare. Vetëm roli i Qazim Mulletit tek filmi “Prefekti” do të mjaftonte që emri i tij të mbetej përgjithmonë në historinë e kinemasë shqiptare. Ndërsa personazhe të tjerë si Stefi, Agush Kalemi apo Fotaqi treguan dimensionin e jashtëzakonshëm të një aktori që dinte të lëvizte mes humorit, dramës dhe tragjikomikes me një natyrshmëri të rrallë. Deklarata spontane Por gjithë kjo pasuri artistike nuk mund dhe nuk duhet të fshihet nga një deklaratë spontane apo nga një simpati personale politike. Nuk mund të kryqëzohet një artist i madh sepse si qytetar ka zgjedhur të mbështesë dikë, ashtu siç miliona njerëz mbështesin parti, drejtues apo ekipe sportive të ndryshme. Dikush është me Partizanin, dikush me Tiranën; dikush majtas, dikush djathtas. Kjo është pjesë e pluralizmit dhe e lirisë individuale. Është e mundur që Robert Ndrenika të ketë simpati njerëzore për Erion Veliajn. Është gjithashtu e mundur që ai ta vlerësojë për investimet që janë bërë në art, kulturë, teatro apo aktivitete artistike gjatë kohës që Veliaj drejtoi Bashkinë e Tiranës. Kjo mbetet zgjedhje personale dhe nuk cenon aspak madhështinë e tij si artist. Problemi qëndron tek mënyra sesi shoqëria jonë reagon. Ne shpesh kalojmë menjëherë nga adhurimi në linçim publik. Një deklaratë e vetme mjafton që rrjetet sociale të harrojnë kontributet e një jete të tërë. Kjo është padrejtësi morale dhe mungesë kulture demokratike. Në vendet me traditë demokratike artisti ndahet nga bindja e tij politike. Askush nuk ua mohon veprat artistëve sepse votojnë majtas apo djathtas. Arti nuk është gjykatë politike. Një aktor nuk matet me deklaratat e momentit, por me atë që ka lënë në kulturën kombëtare. Robert Ndrenika ka lënë shumë më tepër sesa një fjali të komentuar në rrjetet sociale. Ai ka lënë personazhe, emocione, humor, lot dhe kujtime që jetojnë prej dekadash në publikun shqiptar. Rreziku Një komb që nuk respekton ikonat e tij artistike rrezikon të humbasë kujtesën kulturore. Kritika është normale dhe demokracia e lejon debatin, por debati nuk duhet të kthehet në fshirje të figurës së një artisti që i ka dhënë aq shumë kulturës shqiptare. Ndaj, përtej polemikave të ditës, duhet të dimë të ndajmë artistin nga qytetari. Robert Ndrenika mbetet një kolos i skenës shqiptare. Ndërsa Robert Ndrenika qytetar ka të drejtën e tij të mendojë, të ndiejë dhe të mbështesë kë të dojë. Pikërisht kjo ndarje është thelbi i një shoqërie demokratike dhe i qytetërimit kulturor.

Albert Z. Zholi: Robert Ndrenika mes artit dhe qytetarisë, mes madhështisë dhe kryqëzimit

-Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata …