Bedri Halimi: FJALA E FUNDIT ENDE NUK ËSHTË THËNË

Sot, më 16 shtator 2026, në Hagë u shqiptua aktgjykimi i shkallës së parë ndaj Hashim Thaçit, Kadri Veselit, Jakup Krasniqit dhe Rexhep Selimit.

Jo vetëm për mua, ky nuk është fundi i drejtësisë.

Është pikërisht momenti kur duhet të fillojë beteja juridike kundër një vendimi që unë e konsideroj thellësisht të padrejtë.

Por zemërimi nuk duhet ta zëvendësojë arsyen.

Dhe pikërisht për këtë arsye duhet thënë qartë: kundërshtimi i një aktgjykimi bëhet me argument, me ligj, me apel dhe me prova, jo me dhunë.

 

Një gjykatë e lindur nga një proces thellësisht politik

Dhomat e Specializuara nuk ranë nga qielli.

Ato u krijuan në një kontekst të jashtëzakonshëm politik dhe ndërkombëtar, përmes ndryshimeve kushtetuese dhe legjislacionit të miratuar në Kosovë pas një procesi të gjatë presioni dhe debati ndërkombëtar.

Pikërisht këtu fillon kundërshtimi im.

Kur një mekanizëm drejtësie lind në një kontekst kaq të politizuar, qytetari ka të drejtë të pyesë:

A është drejtësia vërtet e shkëputur nga politika që e solli në jetë?

Kjo pyetje nuk e zëvendëson analizën juridike të aktgjykimit. Por as nuk mund të ndalohet.

Gjykata duhet të gjykohet pikërisht me standardin që ajo pretendon se përfaqëson: provën, përgjegjësinë individuale, arsyetimin juridik dhe të drejtën për një proces të drejtë.

Dhe tani këtë aktgjykim do ta presë apeli.

Shkalla e parë nuk është fjala e fundit

Historia e drejtësisë ndërkombëtare njeh vendime dramatikisht të ndryshme ndërmjet shkallës së parë dhe apelit.

Shembulli më i njohur për ne është Ante Gotovina.

Më 15 prill 2011, Gjykata e Hagës e dënoi Gotovinën me 24 vjet burg.

Për shumëkënd dukej sikur gjithçka kishte marrë fund.

Por nuk kishte marrë fund.

Më 16 nëntor 2012, Dhoma e Apelit arriti në përfundimin se trupi gjykues kishte gabuar në pjesë thelbësore të arsyetimit të tij. Dënimet ndaj Gotovinës dhe Mladen Markaçit u rrëzuan dhe ata u shpallën të pafajshëm.

Ky precedent nuk provon se e njëjta gjë do të ndodhë me Thaçin, Veselin, Krasniqin dhe Selimin.

Por provon diçka tjetër shumë të rëndësishme:

Edhe një dënim shumëvjeçar i shkallës së parë mund të rrëzohet.

Prandaj sot askush nuk duhet ta trajtojë këtë aktgjykim sikur historia juridike e këtij procesi ka përfunduar.

Nuk ka përfunduar.

 

Kosova nuk duhet ta humbasë arsyen nga se Lufta për liri nuk mund të futet në bankën e të akuzuarve

 

Zemërimi është i kuptueshëm.

Protesta paqësore është e drejtë demokratike.

Kritika ndaj gjykatës është e drejtë.

Analiza e aktgjykimit është e domosdoshme.

Por dhuna do të ishte katastrofë.

Prandaj në asnjë mënyrë nuk duhet të lejojmë të biem pre e asnjë provokimi.

Të mos lejojmë që zemërimi t’na shtyjë drejt veprimeve që nesër mund të përdoren kundër Kosovës, kundër UÇK-së dhe, në fund, edhe kundër vetë njerëzve që duhet të mbrohen.

Asnjë gur.

Asnjë sulm.

Asnjë kërcënim.

Asnjë akt dhune.

Dhe, mbi të gjitha, asnjë vrasje.

Në një rajon ku lufta informative, propaganda dhe përpjekjet për të shfrytëzuar tensionet politike e etnike nuk kanë pushuar, përgjigjja më e mençur është vetëpërmbajtja.

Nëse ekziston ndonjë përpjekje nga cilido shërbim i huaj, grup apo individ për të provokuar incidente, institucionet e Kosovës duhet ta hetojnë, dhe ta parandalojnë.

Por qytetarët nuk duhet të bëhen instrument i askujt.

Sepse një akt dhune i kryer sot në emër të mbrojtjes së të dënuarve mund t’u shkaktojë pikërisht atyre dëmin më të madh. T’i kujtojmë vetëm pasojat e vitit 2004.

Mos ua rëndoni pozitën atyre që dëshironi t’i mbroni.

 

Përgjigjja është apeli

Përderisa vendimi është juridikisht i gabuar, përgjigjja duhet të jetë juridike.

Përderisa janë vlerësuar gabimisht provat, kjo duhet dëshmuar në apel.

Përderisa është zbatuar gabimisht ligji, kjo duhet argumentuar në apel.

Përderisa ka kundërthënie në arsyetimin e trupit gjykues, ato duhet zbërthyer një nga një.

Sepse mënyra më e fuqishme për ta rrëzuar një aktgjykim të padrejtë nuk është ta godasësh ndërtesën e gjykatës.

Është t’ia rrëzosh arsyetimin.

Gotovina nuk doli i lirë sepse dikush dogji një ndërtesë.

Doli i lirë sepse shumica e Dhomës së Apelit arriti në përfundimin se shkalla e parë kishte gabuar juridikisht në pika vendimtare.

Kjo është rruga që duhet ndjekur edhe këtu.

 

Fjala e fundit ende nuk është thënë

Sot është dhënë një aktgjykim. Për ne shumë i padrejtë.

Por nuk i është dhënë aktgjykimi i historisë.

Dhe as fjala përfundimtare juridike e këtij procesi.

Tani vjen apeli.

Mbrojtja do të ketë mundësinë të kundërshtojë gjetjet, provat, interpretimin dhe zbatimin e ligjit.

Shpresoj dhe besoj se në atë fazë do të korrigjohen ato që i konsideroj gabime të rënda të shkallës së parë.

Por këtë do ta vendosin gjyqtarët e apelit.

Deri atëherë, shqiptarëve u duhet diçka shumë më e vështirë sesa zemërimi:

qetësia.

Qetësi, por jo heshtje.

Protestë, por jo dhunë.

Kritikë, por jo hakmarrje.

Argument, jo gur.

Ligj, jo linçim.

Dinjitet, jo provokim.

Sepse nëse dikush dëshiron që pas këtij aktgjykimi Kosova të humbasë kontrollin, përgjigjja më e keqe do të ishte t’ia plotësonim dëshirën.

Prandaj:

Mos prekni askënd.
Mos shkatërroni asgjë.
Mos u bëni vegël e askujt.
Mos e ktheni padrejtësinë që besojmë se është bërë në Hagë në një padrejtësi tjetër në Kosovë.

Lufta juridike vazhdon.

Apeli është përpara.

Dhe pikërisht atje duhet kërkuar rrëzimi i këtij aktgjykimi.

Historia njeh raste kur shkalla e parë ka dënuar rëndë dhe apeli ka përfunduar me pafajësi të plotë.

Prandaj sot nuk është dita për ta humbur arsyen.

Është dita për ta ruajtur atë.

Sepse ndonjëherë mënyra më e fuqishme për t’iu përgjigjur një vendimi që e konsideron të padrejtë është të mos lejosh që zemërimi yt të bëhet prova e kundërshtarit tënd.

Dhe fjala e fundit jo, ende nuk është thënë.

Kontrolloni gjithashtu

Një lavdi marrëzie “erazmiane” e dy viteve më parë, e cila nuk mund të harrohet kurrë

Ahmet Qeriqi: Muhamet Tërnava ishte “Ainshtajni” i Historisë së Mesjetës shqiptare

Më 6 shtator të vitit 2017, ka ndërruar jetë veprimtari, i burgosuri politik i viteve …