Radio Kosova e Lirë Radio-Kosova e Lirë, Radio e luftës çlirimtare, paqes dhe bashkimit kombëtar, Zëri i lirisë, besnikja e pavarësisë dhe e bashkimit të shqiptarëve.
Tema të tjera...
Pesë motrat Smajiç, duke rrugëtuar natën nëpër pyll, për pesë ditë me nënën e vdekur, duke e mbartur mbi shpinë, kanë ikur nga Vllasenica për në Srebrenicë në verën e vitit 1992. Historia e pesë motrave Smajiç nga Vlasenica, tani e gjatë një çerek shekulli, jeton edhe sot dhe është e qartë sikur dielli që ndriçon në çdo mëngjes, duke shpërndarë rrezet e veta të arta.
Historia ka filluar 24 vjet më parë, kur një gazetar, në një kështjellë gjermane kishte dëgjuar rrëfimin e Osman Osmiqit nga Graçanica, i cili erdhi për të vizituar familjen e tij në mërgim dhe u kthye për të Graçanicë. Pastaj ndodhi historia e gazetarit, e cila quhet “Si thotë Shevalja” që u botua në shtypin e atëhershëm të refugjatëve të Bosnjës dhe Hercegovinës. Prej këtu duhet të fillojmë, për të arritur deri në ditët tona.
Pesë ditë e pesë net, duke rrugëtuar nëpër male, mbanin mbi shpinë nënën e vdekur
Në atë kohë, Osman Osmiqi duke ndezur cigaret njëra pas tjetrës rrëfeu njërin nga tregimet më tronditëse të kohës së luftës. Edhe tani, kur ne mendojmë për atë kohë, e ndjejmë tragjedinë që kanë pësuar boshnjakët përgjatë lumit Drina, ajo ndihet dhe shtrihet ashtu sikur shtrihet vesa e mbrëmjes mbi djerrinë.
Në tetor të vitit 1993, derisa lufta kishte arritur në fshatin e tij, Osman Osmiqi shkoi në Lagjen, Hajdari në Graçanicë, thirri Ismet Čabriqin dhe i tha:
– Pesë vajza nga Vllasenica do të vijnë në shtëpinë time. Nuk do të them asgjë tjetër. Dëgjo, shiko dhe mos harro.
Osman Osmiqi, kishte ngulitur thellë në kujtesë emrin e 16-vjeçares, Shevale Smajiçi, motrat e saj Suada, Merima, Nerminja dhe Ramizja më e reja, 8 vjeçare.
Ato hynë në shtëpi njëra pas tjetrës, duke përshëndetur me “selam”. Shevalja hyri e para, dhe pastaj të tjerat. Kur ajo u ul në dysheme, katër të tjerët u ulën pranë saj. Ato refuzuan të uleshin në shtrat, ashtu sikur i kishte mësuar dhe edukuar gjyshja dhe nëna. Por ne e kishim kthyer kokën nga Shevalja. Ismeti pastaj e pyeti Ševalen për të treguar si kishin kaluar nga Vllasenica nëpër pyll, para thikave të çetnikëve, duke rrugëtuar për ditë të tëra nëpër pyll, derisa kishin arritur në Srebrenicë, pastaj në territorin që konsiderohej i lirë.
Shevalja kishte pohuar me kokë duke i shikuar fillimisht katër motrat. Ajo kishte filluar rrëfimin:
“Ne jetonim në Vllasenicë me nënën, Nafie dhe baba, Hasanin. Ishim një familje punëtore, punonte gjyshja, nëna, ndërsa ne shkonim në shkollë.
Pastaj erdhi lufta. Në Vllasenicë flitej se po vijnë çetnikët me mjekra nga Serbia. Babi një natë na tha se çetnikët po vijnë dhe se duhet të ikim, për në Srebrenicë. Kështu filluam të kalonim nëpër pyje, me pjesën tjetër të njerëzve, që iknin. Rrugët u mbyllën. Nëna ishte e sëmurë dhe lëngonte. Ajo ishte 48 vjeç.
Në ditën e dytë të rrugëtimit mbetëm pa ushqim. Kaluam gjithë ditën në pyll, dhe natën përsëri rrugëtuam. Ditën e tretë, nëna ishte dobësuar tejmase dhe nuk mund të lëvizte. Unë e mbaja mbi supe me ndihmën e babait dhe motrave. Nëna ime vuri një dorë mbi shpatullat e mia dhe motrat e mbajtën. Ne nuk qanim. Qëllimi ynë ishte të arrijmë në territorin e lirë. Dita e katërt pa ushqim për nënën ishte edhe më e keqe. Në ditën e pestë, nëna ishte e ftohtë, ajo vdiq natën. Filluam të qajmë bashkë me babanë. Ne qëndronim pranë drunjve gjatë gjithë natës, dhe nuk kishim gjumë. Vendosa bashkë me babanë tim. që trupin e vdekur të nënës ta marrim me vete. Nuk doja ta lija në pyll, sepse nuk do ta gjenim më kurrë atë vend. E kemi bartur nënën e vdekur për pesë ditë dhe net … Ditën e njëmbëdhjetë, një i strehuar në pyll na tha se ndodheshim para linjave të fundit të grupeve çetnike dhe ne mund të kalonin gjatë natës në grupe. Për ne tashmë kishte filluar dita e trembëdhjetë e rrugëtimit qysh kur ishim nisur nga Vllasenica. Trupi i nënës sime nuk po ndihej, por kurrë nuk mendova ta lë atë. Motrat bërtisnin, ndërsa unë i ngushëlloja. Kemi ndjekur yjet… Me nënën e vdekur mbi supet tona shkuan nëpër pyll dhe kur zbardhi mëngjesi pamë pemët e rralla dhe kulmet e shtëpive të një fshati me xhami. Kishim ndaluar për të parë se çka po ndodh. Papritmas, disa zëra na pyetën se kush jemi dhe ne ishim frikësuar tejmase. E zbrita në tokë trupin e nënës dhe i thashë se po vinim nga Vllasenica. Një ushtar i ri tha: “këta janë tanët”.
Pas dite, motrat varrosin nënën e tyre Nafije.
Shevalja kishte shpjeguar më tej se pas mbërritjes në Srebrenicë, babai i vajzave ishte largua për të luftuar në radhët e boshnjakëve. Vajzat pastaj i kanë transportuar me një kamion të Tuzlës, në “Mejdan” te Qendra Sportive” dhe pastaj në fshatin e Graçanicë, në një shkollë të braktisur. Nga atje, pas 40 ditësh i kishin zhvendosur në lagjen Hajdarevac, të Ismet Čabrići. Ato morën një shtëpi dhe një copë tokë për ta punuar. Nëna dhe babai i tyre u bë, Shevalja. Pesë motrat mbijetuan por babanë e tyre, Hasanin nuk e gjetën dot. Në një kamp i kanë gjetur vetëm një pjesë të këmbës. Ai kishte pësuar në Masakrën e Srebrenicës…
Motrat tanimë janë martuar dhe kanë krijuar familjet e tyre. Ato jetojnë me kujtimin e trishtuar të rrugës nëpër Golgotën e tyre, vdekjen e nënës dhe bartjen e kufomës së saj nëpër malet e panjohura si dhe humbjen e babait, Por liria i kompenson të gjitha. Sot ato jetojnë me burrat dhe fëmijët e tyre… (Al-Xhazira, RKL)
http://balkans.aljazeera.net/vijesti/prica-o-kalvariji-sestara-smajic-iz-vlasenice
