Radio Kosova e Lirë Radio-Kosova e Lirë, Radio e luftës çlirimtare, paqes dhe bashkimit kombëtar, Zëri i lirisë, besnikja e pavarësisë dhe e bashkimit të shqiptarëve.
Tema të tjera...
Ka data që nuk mbeten vetëm në kalendar. Ato shndërrohen në kufij mes dy epokave, në pikënisje të një historie të re dhe në dëshmi se sakrifica nuk ka qenë e kotë. Për Radion Kosova e Lirë, 21 qershori i vitit 1999 është pikërisht një datë e tillë. Ishte dita kur mikrofoni i luftës e përmbylli misionin e tij me lajmin që kishte pritur dhe për të cilin kishte jetuar për muaj të tërë: largimin përfundimtar të forcave policore dhe ushtarake serbe nga Kosova.
Nuk ishte thjesht lajmi kryesor i ditës. Ishte lajmi që i dha kuptim çdo transmetimi të bërë në kushte lufte, çdo rreziku të marrë përsipër nga stafi i radios që e mbrojtën zërin e lirisë.
Në historinë e gazetarisë është vetëm RKL që ka përmbushur misionin e vet me një përpikëri kaq simbolike. Radio-Kosova e Lirë ishte zëri institucional i Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës dhe burimi më i besueshëm i informacionit për popullin shqiptar në një kohë kur propaganda serbe përpiqej të mbulonte të vërtetën me mjegullën e dezinformatave.
Kur më 4 janar 1999 u dëgjua për herë të parë sinjali i saj nga Malet e Berishës, askush nuk mund ta parashikonte me siguri se sa do të zgjaste lufta. Askush nuk mund të garantonte se transmetimet do të vazhdonin pa ndërprerje. Megjithatë, Radio Kosova e Lirë nisi punën me një bindje të palëkundur: se fundi i kësaj lufte do të ishte fitorja.
Ky ishte ndoshta guximi më i madh editorial i asaj kohe.
Në gazetari, besueshmëria fitohet duke raportuar faktet. Në kohë lufte, besueshmëria fitohet edhe duke mos humbur besimin te drejtësia e kauzës. Radio-Kosova e Lirë arriti t’i bashkonte të dyja. Ajo nuk ndërtoi iluzione. Nuk shpiku fitore. Nuk ushqeu shpresa të rreme. Përkundrazi, raportoi luftën ashtu si zhvillohej, me humbjet dhe fitoret e saj, por pa e lëkundur kurrë bindjen se liria ishte e pashmangshme.
Pikërisht për këtë arsye, lajmi i 21 qershorit 1999 nuk ishte vetëm informacion, ishte kumti se nga Kosova u largua përgjithmonë Serbia fashiste. Kur u kumtua se forcat serbe ishin larguar përfundimisht nga Kosova, nuk triumfoi vetëm një ushtri. Triumfoi edhe fjala e lirë. Triumfoi e vërteta që për muaj me radhë ishte transmetuar nga zemra e zonave të lira. Triumfoi besimi se asnjë makineri propagandistike nuk mund ta mposhtë zërin e një populli që lufton për liri.
Për këtë arsye, vendimi për ta përmbyllur transmetimin pikërisht atë ditë mbetet një nga aktet më domethënëse në historinë e medias shqiptare. Ajo e mbylli programin e saj në Berishë për të vazhduar në Prishtinë, tanimë në Kosovën e Lirë nga okupatori serb.
Radio-Kosova e Lirë e përmbylli kapitullin e saj të luftës në momentin kur kishte realizuar objektivin historik. Ishte një fund që në të vërtetë shënonte një fillim.
Paralajmërimi për rikthimin e transmetimeve në Prishtinën e lirë kishte një domethënie të jashtëzakonshme. Mikrofoni që kishte folur nga malet do të vazhdonte të fliste nga kryeqyteti i çliruar. Zëri nuk ndryshonte. Ndryshonte vetëm hapësira ku dëgjohej.
Sot, pas njëzeteshtatë vjetësh nga ai moment historik, është më e lehtë të kuptohet pesha e vërtetë e atij lajmi. Ai nuk ishte vetëm fundi administrativ i pranisë ushtarake serbe në Kosovë. Ishte fundi i një epoke të dhunës shtetërore, fundi i një politike të spastrimit etnik dhe fillimi i kthimit të shqiptarëve në shtëpitë e tyre.
Për këtë arsye, edhe Radio-Kosova e Lirë mbetet pjesë e pandashme e historisë së çlirimit. Historia e luftës nuk shkruhet vetëm nga betejat. Ajo shkruhet edhe nga ata që i dokumentuan ato, që ruajtën kronikën e rezistencës dhe që u bënë arkiva e gjallë e një populli në luftë.
Në këtë përvjetor ndihet më shumë se kurrë mungesa e një njeriu që për dekada ishte kronisti më këmbëngulës i kësaj historie.
Për dy vite me radhë, përvjetorët e 21 qershorit të Radios Kosova e Lirë kanë kaluar pa shkrimet e profesor Ahmet Qeriqit, njeriut që nuk ishte vetëm drejtuesi i saj, por edhe memoria më e gjallë e çdo dite të luftës, e çdo transmetimi dhe e çdo emri që kontribuoi në atë mision.
Që nga 7 marsi 2025, ai nuk është më fizikisht mes nesh. Megjithatë, mungesa e tij nuk matet vetëm me heshtjen e një autori. Ajo matet me boshllëkun që lë një dëshmitar i drejtpërdrejtë i historisë.
Shkrimet e tij nuk ishin përkujtimore të zakonshme. Ato ishin dokumente. Ishin rikthim në kohë, analizë, kujtesë dhe përgjegjësi historike. Përmes tyre, çdo përvjetor fitonte dimensionin e vet të plotë.
Sot, kur drejtuesi i saj, profesor Ahmet Qeriqi nuk është më ta shkruajë këtë histori, përgjegjësia për ta ruajtur atë është edhe më e madhe. Sepse kujtesa nuk mbahet gjallë vetvetiu. Ajo kërkon njerëz që ta shkruajnë, ta dokumentojnë dhe ta transmetojnë brez pas brezi.
Lajmi i 21 qershorit 1999 vazhdon të jehojë edhe sot. Jo vetëm si një kronikë e arkivuar në kasetat e Radios Kosova e Lirë, por si simbol i fitores së së vërtetës mbi propagandën, i lirisë mbi shtypjen dhe i fjalës mbi dhunën.
Përderisa historia e luftës për liri do të rrëfehet në Kosovë, do të kujtohet edhe ai zë që vinte nga Malet e Berishës dhe që nuk u shua nga bombardimet, nga ndjekjet apo nga rreziqet e luftës.
Ai zë heshti vetëm atëherë kur mund të thoshte me krenari se misioni ishte përmbushur.
Dhe ndoshta kjo mbetet fjalia më e bukur që mund të shkruhet për Radio-Kosovën e Lirë në 27-vjetorin e përmbylljes së transmetimeve të saj të luftës:
Ajo nuk e mbylli programin sepse lufta e mundi radion; e mbylli sepse radioja e kishte përcjellë deri në fund fitoren e luftës për liri.
