Kadri Veseli

Avokati i Kadri Veselit, ka paraqitur mocion, me anë të së cilit ka sfiduar juridiksionin e Gjykatës Speciale

Mbrojtja e ish-kryetarit të Kuvendit të Kosovës dhe PDK-së, Kadri Veselit, ka paraqitur mocion, me anë të së cilit ka sfiduar juridiksionin e Gjykatës Speciale mbi bazën se Ligji i Dhomave të Specializuara është “ultra vires” dhe ka shkelur thelbësisht parimin e ligjshmërisë, duke e kthyer Specialen në një gjykatë të jashtëzakonshme de facto, në krahasim me një të specializuar, që shkel nenin 103 (7) të Kushtetutës. Sipas mbrojtjes, Gjykata Kushtetuese nuk e ka shqyrtuar Ligjin e Dhomave të Specializuara  në vetvete, por amendamentin e  propozuar, i cili do të lejonte në një fazë të njëpasnjëshme Kuvendin të krijonte Dhomat e Specializuara.

“Me fjalë të tjera, ai vlerësim paraprak i fazës së Gjykatës Kushtetuese nuk ishte informuar nga niveli i juridiksionit të Dhomave të Specializuara në të ardhmen”, është thënë në mocion.

Sipas mbrojtjes, së dyti, askund as neni 162 i Kushtetutës, ose shkëmbimi i letrave ndërmjet ish-presidentes Atifete Jahjaga dhe ish-përfaqësueses së lartë të BE, Catherine Ashton nuk i referohet mundësisë që Dhomat e Specializuara do të funksiononin në bazë të një  ligji të zbatueshëm të veçantë.

“Përkundrazi, referencat e vetme kanë të bëjnë me çështjet procedurale dhe sigurinë se Rregullat e Provave do të udhëhiqen nga Kodi i Procedurës Penale i Kosovës”, është thënë më tutje në këtë mocion.

Mbrojtja e Veselit, pretendon se tani ekzistojnë arsye të arsyeshme që Paneli i Gjykatës Kushtetuese të rishikojë këtë gjetje.

“Larg nga të qenit një pyetje teorike, natyra e Dhomave të Specializuara  dhe përputhshmëria e juridiksionit të saj me Kushtetutën e Kosovës janë pengesa konkrete ligjore për të drejtat kushtetuese të z. Veseli për një gjykim të drejtë dhe të paanshëm, pa shmangie të jashtëzakonshme dhe arbitrare të procedurave të tilla si ato të caktuara në mocionet paraprake të mbrojtjes së z. Veseli për të sfiduar juridiksionin e Dhomave të Specializuara dhe aktakuzën”, është thënë në mocion.

Më tutje, mbrojtja i ka kërkuar gjykatësit të procedurës paraprake që t’ia referojë çështjen Dhomës së Specializuar të Gjykatës Kushtetuese për të përcaktuar nëse juridiksioni i Dhomave të Specializuara, përputhet me Kushtetutën e Kosovës.

Mbrojtja ka parashtruar se Dhomat e Specializuara janë de facto një gjykatë e jashtëzakonshme, në krahasim me një të specializuar, dhe se si rezultat, juridiksioni i saj shkel nenin 103 (7) të Kushtetutës. Sipas tyre, sipas Komisionit të Venecias, fakti që një gjykatë e themeluar për të gjykuar një numër të kufizuar çështjesh është një tregues i fortë se një gjykatë e tillë është, në fakt, e natyrës së jashtëzakonshme.

“Në rastin e Dhomave të Specializuara , Ligji shprehet hapur në Nenin 1 që qëllimi i tij është të ndjekë penalisht pretendimet e përfshira në Raportin e Asamblesë së Këshillit të Evropës 2011 të z. Dick Marty. Ligji për KSK-në nuk është as i përgjithshëm dhe as abstrakt. Është unike dhe e pashembullt në historinë e drejtësisë moderne penale që një i Akuzuar të jetë një nga arsyet e miratimit të Ligji”, është thënë në mocion.

Mbrojtja e Kadri  Veselit ka thënë se me fjalë të tjera, Dhomat e Specializuara janë krijuar posaçërisht për të ndjekur penalisht një sërë çështjesh të përcaktuara dhe për këtë arsye të të akuzuarve, përfshirë Veselin, ndër të tjera.

Po ashtu, mbrojtja e Veselit ka theksuar se Gjykata Speciale pretendon të jetë një gjykatë plotësisht vendase, megjithatë të gjithë gjyqtarët, prokurorët dhe personeli i saj janë ndërkombëtarë.

“Procedura e emërimit të gjyqtarëve  jo vetëm që devijon nga procedurat normale të përcaktuara në Kapitullin VII të Kushtetutës, por gjyqtarët e KSK-së nuk kanë asnjë lidhje zyrtare institucionale me gjyqësorin kosovar”, është thënë në mocion.

Në fund të mocionit është thënë se mbrojtja e Veselit i kërkon gjykatësit të procedurës paraprake që urgjentisht ta referojë çështjen në Dhomën e Specializuar të Gjykatës Kushtetuese për të përcaktuar nëse kjo gjykatë është kompetente për të gjykuar veprat penale të pretenduara kundër  Veselit në një proces të drejtë dhe të paanshëm, të lirë nga ndikimi i jashtëm politik i jashtëm , dhe bazuar në ligjin e brendshëm të Kosovës, në përputhje me Kushtetutën e Kosovës.

Ndryshe, më 9 nëntor, në paraqitjet e tyre të para, Jakup Krasniqi e Hashim Thaçi janë deklaruar të pafajshëm për akuzat që u vihen në barrë.

Njëjtë është deklaruar edhe Veseli në paraqitjen e tij me 10 nëntor, sikurse edhe Selimi me 11 nëntor.

Aktakuza ndaj Hashim Thaçit, Kadri Veselit, Rexhep Selimit dhe Jakup Krasniqit është konfirmuar më 26 tetor 2020.

Sipas akuzës së ngritur, së paku midis marsit 1998 deri në shtator 1999, Hashim Thaçi, Kadri Veseli, Rexhep Selimi, Jakup Krasniqi dhe anëtarë të tjerë të ndërmarrjes kriminale të përbashkët kishin qëllimin e përbashkët për të siguruar dhe ushtruar kontroll mbi të gjithë Kosovën përmes metodave që përfshinin frikësimin, keqtrajtimin, ushtrimin e dhunës dhe eliminimin e paligjshëm të atyre që konsideroheshin si kundërshtarë.

“Ndër këta kundërshtarë përfshiheshin persona që ishin, ose që konsideroheshin se kishin qenë: (a) bashkëpunëtorë ose të lidhur me forca, zyrtarë ose institucione shtetërore të RFJ-së, ose që (b) ndryshe nuk mbështetnin qëllimet ose metodat e UÇK-së dhe më vonë të QPK-së, ndër të cilët persona të lidhur me LDK-në dhe serbë, romë dhe persona të kombësive të tjera (bashkërisht, ‘kundërshtarët’). Ky qëllim i përbashkët përfshinte krimet e përndjekjes, burgosjes, arrestimit dhe ndalimit arbitrar ose të paligjshëm, akte të tjera çnjerëzore, trajtimin mizor, torturën, vrasjen dhe zhdukjen me forcë të personave”, është thënë në aktakuzë.

Më tutje, në aktakuzë përmenden edhe Azem Syla, Lahi Brahimaj, Fatmir Limaj, Sylejman Selimi, Rrustem Mustafa, Shukri Buja, Latif Gashi dhe Sabit Geci./BetimipërDrejtësi/

Kontrolloni gjithashtu

-Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata mbeten njerëz me bindje, dobësi, -Nuk mund të kryqëzohet një artist i madh sepse si qytetar ka zgjedhur të mbështesë dikë, ashtu siç miliona njerëz mbështesin parti, drejtues apo ekipe sportive të ndryshme. -Ne shpesh kalojmë menjëherë nga adhurimi në linçim publik. -Një deklaratë e vetme mjafton që rrjetet sociale të harrojnë kontributet e një jete të tërë. -Kjo është padrejtësi morale dhe mungesë kulture demokratike. Albert Z. ZHOLI Kam pasur fatin të zhvilloj shumë takime dhe intervista me aktorin e madh "Nderi i Kombit" Robert Ndrenika. Në jetën e përditshme ai është krejt ndryshe nga shpërthimi artistik që shohim në skenë apo në ekran. Një intelektual i qetë, i mençur, i kulturuar, me një finesë komunikimi që të bën menjëherë për vete. Në bisedë flet me maturi, me humor të hollë dhe me atë urtësi që vjen vetëm nga njerëzit që kanë jetuar shumë dhe kanë lexuar akoma më shumë. Ndërsa në skenë ai shndërrohet krejtësisht: shpërthen me energji, emocion dhe forcë interpretimi, duke e bërë publikun të qeshë, të mendojë apo të përlotet. Bisedat me të kanë qenë gjithmonë si orë mësimi. Nga çdo takim me Robert Ndrenikën merr diçka: kulturë, përvojë jetësore, filozofi të thjeshtë njerëzore dhe mbi të gjitha dashurinë për artin. Pikërisht ndaj, kur shoh reagimet e ashpra ndaj një deklarate të tij si qytetar, mendoj se duhet të dimë të ndajmë figurën e kolosit të skenës shqiptare nga bindjet apo simpatitë personale që ai mund të ketë në jetën e tij private. Debatet shterpw Ende në rrjetet sociale vazhdon të diskutohet deklarata e aktorit të madh shqiptar Robert Ndrenika gjatë paraqitjes së kryebashkiakut Erion Veliaj në seancën gjyqësore të kësaj të premteje. Në atë seancë një numër i madh artistësh kishin shkuar në mbështetje të Veliajt, ndërsa takimi më i komentuar ishte ai i Robert Ndrenikës me kryebashkiakun, pak minuta para nisjes së procesit. Fjalët e aktorit: “Ç’të mbeti nga burgu, do ta vazhdoj unë”, krijuan menjëherë reagime të shumta. Disa e interpretuan si humor të hidhur, disa si solidaritet njerëzor, të tjerë si mbështetje politike. Në rrjetet sociale shpërthyen debatet, kritikat, ironitë dhe madje sulmet personale. Por pikërisht këtu lind nevoja për një reflektim më të thellë: a duhet gjykuar një artist i madh për një deklaratë emocionale të bërë si qytetar? Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata mbeten njerëz me bindje, dobësi, simpati dhe preferenca personale. Një artist nuk jeton vetëm në skenë. Ai ka dy jetë: jetën artistike dhe jetën qytetare. Në skenë ai i përket publikut, historisë dhe artit; jashtë saj ai i përket vetes, bindjeve dhe emocioneve të tij njerëzore. Aktor i madh Robert Ndrenika është një nga aktorët më të mëdhenj shqiptarë të të gjitha kohërave. Breza të tërë janë rritur me rolet e tij në teatër dhe kinematografi. Ai nuk është thjesht një aktor i suksesshëm, por një institucion më vete i artit shqiptar. Emri i tij lidhet me dhjetëra role që kanë hyrë në memorien kolektive të shqiptarëve. Nga “Horizonte të hapura”, “I teti në bronx”, “Kapedani”, “Koncert në vitin 1936”, “Në shtëpinë tonë”, “Mësonjtorja”, “Prefekti”, “Nëntori i dytë”, “Besa e kuqe”, “Shirat e vjeshtës”, “Shi në plazh” e deri te dhjetëra interpretime të tjera në teatër, Robert Ndrenika ka qenë një shkollë më vete interpretimi. Figura e tij artistike është ngritur mbi talentin, punën dhe përkushtimin shumëvjeçar ndaj skenës shqiptare. Vetëm roli i Qazim Mulletit tek filmi “Prefekti” do të mjaftonte që emri i tij të mbetej përgjithmonë në historinë e kinemasë shqiptare. Ndërsa personazhe të tjerë si Stefi, Agush Kalemi apo Fotaqi treguan dimensionin e jashtëzakonshëm të një aktori që dinte të lëvizte mes humorit, dramës dhe tragjikomikes me një natyrshmëri të rrallë. Deklarata spontane Por gjithë kjo pasuri artistike nuk mund dhe nuk duhet të fshihet nga një deklaratë spontane apo nga një simpati personale politike. Nuk mund të kryqëzohet një artist i madh sepse si qytetar ka zgjedhur të mbështesë dikë, ashtu siç miliona njerëz mbështesin parti, drejtues apo ekipe sportive të ndryshme. Dikush është me Partizanin, dikush me Tiranën; dikush majtas, dikush djathtas. Kjo është pjesë e pluralizmit dhe e lirisë individuale. Është e mundur që Robert Ndrenika të ketë simpati njerëzore për Erion Veliajn. Është gjithashtu e mundur që ai ta vlerësojë për investimet që janë bërë në art, kulturë, teatro apo aktivitete artistike gjatë kohës që Veliaj drejtoi Bashkinë e Tiranës. Kjo mbetet zgjedhje personale dhe nuk cenon aspak madhështinë e tij si artist. Problemi qëndron tek mënyra sesi shoqëria jonë reagon. Ne shpesh kalojmë menjëherë nga adhurimi në linçim publik. Një deklaratë e vetme mjafton që rrjetet sociale të harrojnë kontributet e një jete të tërë. Kjo është padrejtësi morale dhe mungesë kulture demokratike. Në vendet me traditë demokratike artisti ndahet nga bindja e tij politike. Askush nuk ua mohon veprat artistëve sepse votojnë majtas apo djathtas. Arti nuk është gjykatë politike. Një aktor nuk matet me deklaratat e momentit, por me atë që ka lënë në kulturën kombëtare. Robert Ndrenika ka lënë shumë më tepër sesa një fjali të komentuar në rrjetet sociale. Ai ka lënë personazhe, emocione, humor, lot dhe kujtime që jetojnë prej dekadash në publikun shqiptar. Rreziku Një komb që nuk respekton ikonat e tij artistike rrezikon të humbasë kujtesën kulturore. Kritika është normale dhe demokracia e lejon debatin, por debati nuk duhet të kthehet në fshirje të figurës së një artisti që i ka dhënë aq shumë kulturës shqiptare. Ndaj, përtej polemikave të ditës, duhet të dimë të ndajmë artistin nga qytetari. Robert Ndrenika mbetet një kolos i skenës shqiptare. Ndërsa Robert Ndrenika qytetar ka të drejtën e tij të mendojë, të ndiejë dhe të mbështesë kë të dojë. Pikërisht kjo ndarje është thelbi i një shoqërie demokratike dhe i qytetërimit kulturor.

Albert Z. Zholi: Robert Ndrenika mes artit dhe qytetarisë, mes madhështisë dhe kryqëzimit

-Shoqëria shqiptare shpesh ka prirjen t’i vendosë figurat publike në piedestal, duke harruar se ata …